In Titum Liuium annotationes per Beatum Rhenanum, & Sigismundum Gelenium

31쪽

ANNO T. IN I I. L I B.

septimo cactu dictum est Vertit,expone Versum est. Apparuit causa plebis suam uicem indignantem magistratu abigite. Hic quo di nihil o vnderet, scio. Verumhoe ausim dicere si ita scripsit Liuiusno recte usum proanomine sua. Dicedu enim fuisset, ipsius uice,no sui uice. Haec crassos lectores no mouenticastigandus est locus, crhoe modo legendus:Apparuit causa plebi. hoc est, Plebes causam intellexit. sui uice indignante magistratu abhse. Tamen quia in consulu uerba iurassent. J Exeplar scriptum habet: Tamen quonia. cur hoc muritu sine causas Trans Anienem amnem tria ab urbe mil. pu JEst,uerbum bis omitum rursus instre. Trans Anienem est subvuaditur,mons sacer,tria ab urbe millia passuum. Placuit igitur oratorem ad plebem mitti. J Scribendum est quemadmodu habet codex Borbetomagensis: sic piraeuit igitur ora ad pleb. mitti. Sic hoc est,ad reconcilianadam concordiam ciuitati ins non est superuacaneo . Omnia in unum consentiebant. J In uetusto uoluimine legitur, confientiant. Et mox: suus sermo fuerit. arbitror seribendum:Tempore, quo in homine,non ut nunc,omnia

in unam confientirent, sed singulis membris fiuum cuique consilit suus sermo fuerit.Porro conuenient modis ad

narrantis Liuij uerba retuleris Muture consilio cibo sanguinem. J O' nugatorem qui

hic pro maturum cotincto cibo sanguinem: scripsit, Mature co*cto cibo sanguinem. intelligens a uentre mature

eonfici cibum.Paulopost in. ueteri codice hi spurius casfus cr Posthumius Com, caedes in proximo urbis β B. J Legeduis: caedes in

proxima urbM A D.hoc est,in proximas partes urbis. Intelligit aedes uicinas portae per quam irrupcrat. Ignem

32쪽

Ignem temere arreptu. J scribe: Igne temere abreptu.

Loquitur de igne quem forte e foco abripuerat. M Primo ortus es Antiqua lectio: Primo ortu. hoc est, in

principio stitis. sed quaesitum in sicilia quos.J Repone: Sed quaesitu

in Siciliam quos. Exponcidim is non in Hetruriam moaedo, sed in Sicilia quoq quaesit :hoc est,ad quaerendu Frinetum cum cinis coemptum esset. J Lectio vetus: Fr entum cinis cum coemptin esset. Ex Hetruscis 'umentum TFberi uenit. J Liuiusseriis psit: Ex Tuscis.sic enim in archeopo manu scripto legi, turiAnte uero dixi In Hetrarium: nunesubdi Ex Tuis scis. ne eodem stitim uocabulo bis utatur. De qua re supra quos admonuimus.

Eo sustentin est plebs. JAntiqua lectio:Eo sudenti est

plebs. A' fustinedo,non asustentando. sic infra: Vnus ille vir ipse consul rempub. uninuit. Insta tamen dicit:Diu supenditum id malum. Incommodo bello in rem arctis commeatibus vcrsati βrent. J I ngens hic erratum estinam pro Versatilorent,scribi debet vexati 'rent. Agirituras in senatu,quantum plebi daretur. JPudet dura er hic erratum. legendum autem: Quanti plebi daretur. Siquidem agit in Alpe de pretio quo Irumetum plebi uenderetur,fiequentia satis indicant. Et illud in primis quum dicit, conditionibus laxandi annonam, patres,oαmnia inuitis iura imposita potuisse demere sibi. I taque quii inscripti codicis lactione amplectatur, exponet quod

sequitur, Si annonam ueterem uolent. CT,Uttantur annona

qua furore suo stare,de pretio ueter et annonae caritate. cur siciniam pollentem uideo.J Lege:Poterem video. ce c Vitatu r

33쪽

ANNO T. IN II. L I B. Vtantur annona qua fIJ In editionibus peruulgatis

hie uerbum Fruantur, Defl: inserendum hoc modo: R dispiant stumenta ex agris nonris, quemadmodu tertio anis no rapuere stuantur,utantur annona quam furore suo Deere. Fruantur, subaudi raptis . nam'ad priorem sentcnis tum est refrendum: r est ironeia. Abnerrendo singulos a concionibus concilijss. J Non. contemnedum erratu hic irrepsit in exemplaria Liuiana: scribendum: A' coitionibus concilijsq;. A' uerbo coire, quod congregarisignificat. Sic libro tertio: Qui ,inquit,er per coitiones potentiorum iniuria feret.

I iuburandis haec causa luerat Iudis. J Archeopon Daret hie legendum esse: Instiurandi haec causa fuerat. subauditur ludos. Deinde quod equitur ita distinguendum,Luadis mane serium quidam paterymilix:er caetera. Ludis,

hoc est,iae ludorum magnorum. T. Latino. J Vetus lectio: Tito Latinio.

sibi ludi prae ultorem di licuista I n ex pluri stria

pto legitur: Sibi ludis praesultator difl licuisse. expone,

ludis,hoe est te Iudoru magnoru. Et aptius uocat misieruillum seruum, qui caesius uirgis per mediu circum saltimierat ex vehementi dolore,praesiuitatore, quam praefinitore. Porro sequitur: Quanquam haud sane liber erat religioisne animus. Ibi in Vormaciensi codice e margine mehercle elegantem annotatiunculam,quae clementianusue huius filium Flauianum Nicomachum Dextru, siue Victori

rum,certe veterem aliquem alitorem argui in mediu contextum retulit scriba. Eam libuit hic stubiungere in gratia studiosiorum. Habet autem sic:Ludi ex inmuratione,quos d licuisse Ioui Latinius ab eo pre somnium monitus ut nuntiaret, deberes repeti, dum non vult magistratibus nuntiare,nciturnitus orbitate punita est.

34쪽

P A I M A E DECA DILQnippe qui n. n.m. sed M p. incolumes si us. J Legendum: Incolumes simus. Primum dicenda uobis consules ratus si A castiga: ius dicenda vobis. Ne cuius facti dictis conrigione praesens uiolar. J Pro Dictis, repone Dicti uri si haec princtio Cr non fuga est. I scribendum si hoc princtis,er non fuga est.

Satricu,Longulam. J Nusqua stre maior exemplarium uetustoru diuersitus,quam in nominibus proprijs uel boismin si uel locor v. In Uormaciesi codice semper stogula. sic autem hic habet: Sutricu,Longulam, Poluscam,coris Ios, Novellam,haec Romanis oppida ademit: inde Lauinium forte Labiniis recipit tune deinceps Corbionem, Vetelium,Trebi , Labicos,Pe cepit ponremum ad urbem a Pedo ducit ad ossas clauilias. Et qua armis uiri defindere.J Non est absiuria lectio. sed tamen in scripto uolumine legituri. Et quoniam armis.' coriolanus propere ut amens.J Adulteratum uerbu est Propere. tu repone Prope. coriolanus prope ut amens.

Nunus uulgatum a ciuibus isse in jocios. J In uetusto radice quidam scripsierat Esse . Paulopost illic est: Quid

ita enim. I tem Partem tertiam.

certatim plebi indulgere.J Antiqua lactio: Ut certetistis,indust.

ad, propria fidei est. J Emenda lacu : Idq; propius '

dem est. Apparet quam fuerit uersatus in lectione bonora torum,qui non putabat Latine dici,Propius fidem. S. Cornelio, α. Fabio consulibus. J In ueteri uolumione est:servio Cornelio. seditio domestica bellu externu excivit. corrupta seno cec α tentia

35쪽

ANNO T. IN II. LIB.

tentia est. scribendum:Eo instator sim plebes, seditione

domenica bellum externuem excivit. Sensus est: seditione domesticam externo bello dedisse occasionem. Nes enim

rebellassent Volsci er Aequi,nisi discordibus Romanis. Patres satis supers gratuiti Aroris in multitudine Gedentes ess Restituesententia hoc modo: Patres satis μα

per j gratuitisuoris in multitudinem credentes esse. Artonam Latinam urbem. J I n libro stipio legitur: Ortonam Latina urbe. Nec est mox, Minitabatur,sed Minabuntur. Insta sic distingue:Ducendus Fabio in Veientes, in Aeq. f. datur.

I niusi signa restrui. J N edoctum uocabula est Inius tu castiga, Iniussu signa referunt. Sic enim paulopost storum loquitur: Iniussu,inqui in castra reditum. T. Potificius fuit. J Antiqua scriptura sic habet: τis. Potiscius. hoc estTiberius potificius. Sic dictingue:Et hic Wnnus Tria. a.habuit,Tib. Potimius Attis,eade via vel Praeceptis Appij moniti patres uniuersi. Illic Eliparticula magno sentetis detrimeto deest. Tu sic scribe:Praeceptis Appi moniti patres, Cr uniuersi comiter ac benigne tribunos appellare,Cr confiulares. Et quae sequvntur. Nouems tribunorum. J Quid nobis hic Liuius narrat de auxilio nouem tribunorusnonne ante dixit, duos tantatum creatos tribunos, qui treis sibi collegas asciuerint Num igitur memoria Iapsius est, qui decem tribunos hic an ut, qui longe post fiunt insituti, ceu tertius liberino

dicabit Insticiamus ueterem codicen consentiunt verba. Ergo tuebimur lectionem N inime. Scribemus: Nouu stribunorum aduersus unum moratorem publici commodi auxilio, lectum consules habet. Porro nouam deleti

habitum dicit Liuius: id quod ideo fctum est ne proditor ille

36쪽

PRIMAE DEc AD IS. friti exercitus qui Fabium aduersus Veientes pugnanteiri petie destituit, magno reipublicae damno rursum educeretur. Nouus igitur militum delectus habitus auxilio eaereae rorum quatuor tribunorum. I am errori causam praebuit, quod sciolus aliquis nescies adiectium, Nouum,esse reprendum ad substititiuum Delectum, quod paulopost seu

quitur, quum non quadrarent haec duo uerba Nouiumstribunorumscripsit Nouenis tribunorum. Id mendum emanu scriptis exepluribus in excusios idipis codices postis ea transsisum est:nec quisquam obstruauit. Debent hane mihi gratiam studiosi,qui meo Marte post longam inquiis sitionem germanu hic uocabulum deponliminio restituLEastes Hetruscos amauerat.J Scribendum: Haestes

Hetruscos armauerant.

Memorisq; psimi pr. bel. exempli terrebant. J Lege: Nemoria psimi proximo bella exempli terrebantur. Siane One,particula annexa. nam hocstrinonis genus asseuerantius est. Quidam in Vormaciensi codice cunigurat, Terrebat:ut Memoria cactu nominatiuo legeretur. Tergiversatur tamen Fabius. J sic scribe, distingue, adeoq; expone:Tergiversantur tamen subaudi constules. Nam mox praecesit:Ad consules curritur. Fabius deinde ad crescentem tumultum iam metu seditionis collega cono cedente,quum silentium clusico βcisset. Nisi uictores se redituros ex huc pugna iurent. J Non erat hie opus mutare lectionem siripti volu minis, quae habet, I urant. Praecedit enim aliud uerbum, I taque certumer decretam est. Aliosq; iuratus inuocat deos.JAdulteratus locus est tomeritate scioli cuiustiam. Neque enim simpIiciter hie inis vocat deos. nam sequitur: Idem deinceps omnis exercitus

37쪽

in se quin iurat. Proinde cadigandae sunt hie uulgate editiones ad codicem manu scriptum, qui sic habet:si si

lut, Iouem patrem, Gracili s Martem, aliosq; iratos inuocat deos. Sensius est: iram deoru Iouis er Martis stibi ipsi imprecatur,si fidat. Nunc apte cohaerebit sequens sententia. I dem deinceps omnis exercitus in st quis i rat. Paulopost ubi uulgo legitur, Nuc armatis sibi:in una liquo uolumine est, Nunc armati. ubi subaudiri poterit

Pugna iam ad manus. J Vetus lectio:Pugna iam in m itus,tam ad gladios, v. m. e. a. uenerat. Paulo infrius ubi uulgo legitura. consuli tuam caesoJubius. in scripto codices: Gaius Fabius. Iterum paulopost: G. Fabiim cum Tito Virginio et o s factus.cn. Manlius. J Exeplar uetustu ter habet,Manlius:ρα

mel, Manilius ite insta Et suastote ipsi praeliu renovat. . Funera dcinde duo,collegae fratriss ducit. J Ex his uerbii poset aliquis putare funera isti duo simul a consuleer aequali honore ducta. Proinde non erat eradendum hic adverbiiam Deinceps: quod unum post alteru ductu fuisse declarat. Ad ordinem enim Deinceps refertur, significans aliquid gradatim feri. I ris sic est redituendus Iocus ex archetγpo Borbetomagesi: Funera deinde duo, deinceps collegae fratrus ducit. Sensius et Prius ductu Antu collegae tanqui cobulis,ponerius; atras simus. Quaeres Cr Fabij modestia comedat. Sic libro quinto: Sed antecedete Ξma nuntiisqClusinoru, inceps inde alioru populorum plurimu terrorιs Roma celaritus hostiu tulit. Rusus eodelibro:Intuemini enim horum deinceps annoru uel sequundus res uel aduersus. I terrum libro sexto: Interreges dein c*έ ri, Manlisso capitolinus, Ser. Sulpitias camerinus, L.Valer

38쪽

PRIMAE DEc ADIs. 33 L. ValeriusPotitus hic demum. Deinceps,id est,quod uulogo dicunt,alius post alium,Cr fucc lue. um recens dolor proximae classis transisset Antia

qua lactio,Transiret. Nec erat optus mutare.

Ex fluore er admirationes lupens. JPraepositione Ex, inter praelegendum aliquis adiecit,quae pol lea recepta est in contextu. Tu rurs*m deme. Sequitur insta, I d primo discerbu indignaras Veietibus est uictum.Exeplar antiquLIIecstes adeo prouexit. JLectio uetus, Haec stes prouebit. Qils res paucitatem eoru insignem. J Insere bic partiaculam,CT,Quae res er paucitatem eoru insigne,σ mula

titudinein Hetruscorum erc. Sic Liuius loqui solet. Eo nixi corporibus I x nitor nixus dicimus er nictus. Sed uideo magis Liuio placuisse nictus.Ut hic,Eo nisi coraporibus. Et infriu3 paulo: Quum er patres minus quam procoriolano adnisi essent. Rursu instu:Patres quoq; notemere pro ullo aeque adnisi sunt. Vt taceam de alijs locis. Vt primo pugnatum sit ad Spei. J consentit exemplar Borbetomagense. Sic autem dictu est hic, Ad Spei, quemaadmodum ante, Ad Iovis Statoris.

Quod inopia st ienti,quamuis praecipitia, ra celeariora essent,agebant consilia. J Hic locus non solu in ediationibu3 peruulgatis omnibus est adulteratus, sed et in manu scripto codice,qui ut recte habet,in praecipitia,sic perpera continet,agebant.Tu sic cacti Quod inopiat uoment quamis in praecipitia du celeriora estit, agebat γ consilia. Siquidem inopia nominandi cultu dictum est. Aegritudinesq;:inde morbo absumptum esse. J Scribena dum est, Negant tulis ignominiam aegritudinemqI nrade morbo absumptu esse. Aegritudo rei'tur ad animam,c c c Morbiss

39쪽

, ANNO T. IN II. LIB. Norbus ad corpus.

ut dum distes alij,alij manipulatim excurrunta Leactio uetus, Ut dura distes, alij alia manipulatim excuserunt. Aliasubaudi porri. Nam mox sequitur,ea porri cauperetur. G pulchre tractatum Livium. cuictgnrum primum intulcrat. JRepone, cui signa primum intulerat.Sic insta, Nec ante renitit,quamsigna inofrentem Volscum munimentis vidit.

Duaes potentifim ex maxime finitimae gentes superatae fiunt. JLegendum ad uolamen scriptum, duae potenatifimae er maximae nitimae gentes superatae sunt. Nec tamen perpessi potuere ut acie dimicarent. JArche poli scriptum habet, Nec tame perpeti potuere,ut acie dimicarent. Susticor scripsilbe Liuium,Haec tamen perpeti

potuere,quam ut acie dimicarent. Subauditur potius ,aut facilius aut simile comparatiuu,more Graeco. Quod or tionis genus etia alibi indicabimus in libris sequentibus. Adeoq; neminem noxae poenitebat. JIn exemplaris αpto legitur,noxiae. Dicitur autem noxia substintiue non minus quam noxa. Hoc admonetam duxi propter eu qui hic pro noxiae scripsi nox velut emendans locum. Palams 'rent. Legendum,Palams 'retur. Impersonaliter. Infrius paulo uetus codex habet,cu in senatu uocari iusissent. Magis placet uulgata lactio. Qui eum uexanris prioris anni consulibus administraturum tribunatum credebant.J Vetus Iectio,Pera Furi admini iraturum tribunatam credebant. Opinor legenudum, Qui eu uexandis priores anni consilibus permiJum adimni iraturam tribunatum credebant. Nam illi plebs tribunatu plane pernaserat. Paulopost est in ueteri, cum recentis tam acrior. In

40쪽

editionibus peruulgatis. I De in accusationem Ap. Sequitur paulopost iuxta antiquam lectionem, Ego hic aut in spectu utam moriar. Dum tribuni confulcis. J Antiqua lectio. Dum tribuonis coctules ad se:conqcio scribendi , Dum tribunis cofures adsie qui Uia trahant. PaulopU,lege, Ut siqua sece fio plebis feret,adbe receptu haberet. N o, haberet. Quae domi essita liberior.J Castiga, Quae domi, esse

liberiori se unico con uis obiecto contra Tribu. pol. J Scribe, electo.

Nequaquam tanta patram spe,priores impedierant eo sules. J Lectio manu scripti codicis, Nequaquam tanta patrum superiores impedierut coctules. Lege, Nequaqua tanto patru,subaudi conatusuperiores impedierint cobules. Iam totus ambitus sic legi poterit, Eade in militia saeuiistia quae domi, ese liberior, quod ne tribunitijs uinculis erat. Odisse plebe plusqui paterno odio. se victu ab eusennico conctule electo aduersus tribunitiam potestare,perlatam legem esse,quam maiore conatu,nequaquam tanto patrum superiores impedierint confides. Vt inuictus ille Od.pl. a.interdu mouetur. JScribe,molleretur. Mox pro tribu3 infimi;s,agere,dicere,uocare epone, ageret, diceret, uocaret. Item tribunos plebis potiusquam Trib.plebeios. Num in libro scripto legitur,tribuis nos plebei. Iuxta quintam inflectionem, quemadmodumer Plinius auunculus Uurpauit. Porro bubinde legitur in exemplari archetγpo: Tribuni plebei,non plebis,d nominativo plebes,non a denominatiuo plebeius. Duplicarioss. JQuidam in vetusto uoluminescripstis ccc I rat