Georgii Agricolae De mensuris & ponderibus Romanorum atque Graecorum lib.5. De externis mensuris & ponderibus lib.2. Ad ea, quae Andreas Alciatus denuo disputauit de mensuris & ponderibus, breuis defensio lib.1. De mensuris, quibus interualla metimur

발행: 1550년

분량: 406페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

131쪽

Plinius,qui more interpretum sibi aliquid permittens, uertere solet Iiobram,nec Fanius qui improprie sic nominauit. Pergit deinde. De qua multa quo in lutius Pollux scripsit. cui opinioni astipulatur etiam Hessychius qui λ ραν interpretatur Siclum, qui idem est cum stagi jstri bus & tamen libra communis, ipse quoque est unciarum duodecim. Hactenus Alciatus. Ascribenda sunt uerba utriusque primo Hesychii

es ἄμμαοι dia m. M. λίβεα. Id est. Litra, obolus. Aliquem dicunt nomisma apud Siculos. Ali j pondus. Romani autem per. b. proserui libram. Ne uero quempiam perturbent uerba Hesychη, ea declarare opera precium duxi. Principio dicit: libra, obolus, id est libra ualet mbolum. Id autem de graui aere quo mulctam irrogare solebant dictum potest accipi. Siquidem denarius decem ualebat asses siue libras, obos

lus uero erat decima pars drachmae Aegineae. ut in alio opere declaoraui. Hinc traditum ab autoribus libram obolum ualere. Vnde Pola lux libro nono inquit. Ua H ακραγα Mup πλιπῶα, φησὶν ψιμμωιλης,-τirae τριακλΘρses. δε αδ di τιω λλ ραρ οβολὸν αἰγωῶν. Hoe est. Atqui in Agragantinorum rep. dicit Aristoteles, quendam mulciatum esse triginta libris. Valere uero libram obolum.

I x quibus perspicuu esse arbitror lib. & obolu no idem esse, sed idem valere. Quod si quis putat λίτραν pro libella, quod diminutiuu non

recipit Graeca lingua, dictum n5 aberrat. Siquidem libella erat monesta argen tra atq; decima pars denarii ut alia libella decima pars sestert quemadmodum est apud Volusium Menanu.Deinde ait Hesychius. Numisma apud Siculos, ex quo apparet Siculos etiam Romana m nera usos' quare mirum non est Epicharmum Siculum scripsisse heminam latino uocabulo. Addit Hesychius. ali j pondus' quod ita esse nesmo no intelligit. Postremo inquit Romani autem per b proserunt uel scribunt libram' cognoscitur autem uel inde Graecos Romana uocem nonnihil corrupisse. Igitur quae sit sententia tum Hesychii tum Polluscis, quelibet iam tenere arbitror. Sed Alciatus uidetur legisse siclum, cum omnia exemplaria Hesychii & Pollucis quae mihi uidere contis git,habean t obolum. Sequitur in Alciato. Est & alia Attica cuius me/nlinit Rhemnius Palaemon, ponderis drachmarum LXXV. quarta in delicet parte minor nostra libra, cuius supra mentionem fecimus sed improprie hanc libra uocitari dixi. Haec ille. Fannius eam nunc libram

Atticam, nunc minam nominat.minam quidem recte,libram uero improprie. ut bene sentit Alciatus. His uero uersibus libram appellat. Uncia in libra pars est, quae mensis in anno. Haec maior Latio libra est,genti togatae. Attica nam minor est,ter quinq; hanc deniq; drachmis Et ter uigenis tradunt explerier unam.

i Quibus

132쪽

. 122 DE PONDERI Bus a Rarcis

Quibus uero mina recte uocat supra retuli. Deinde errat Alciatus quod quarta parte Romana libra minorem dicit. id enim non est. nam tum septuaginta duarum drachmaru tantum esset quod nec ipse uult, nec est uerum. Quod aute supra se dixiste ait,est. Metron enim ut eius poetae interpres attestatu praecipue choenica appellabant ex eo quod

illa principium sit omnis sere mensurae quapropter Sc a quibusdam lis bra dicta est,sed improprie. Videtur Rhemnius Palaemon non ipsam choenicem sed eius dimidium libram appellasse,dum Atticam libram commemorat ponderis drachmarum LXXV. Sic Alciatus .Recte quis dem scribit metron choenica dic lam ' id enim dixit Aristophanes, ut eius interpres declara ubi uero Rhemnius dimidium choenicis appcllauerit libram nescio certe si ita appellasset,quod ab eo faetum non est, magis etiam improprie quam minam libram nominasset. Sed ut mos

dum 8c finem huic disputationi faciam, libra Attica nulla est, sed diis plex est mina Attica uetus & Solonis. Iam ad drachmam est transeundum,quae num us erat argenteus, sicut apud Romanos denarius. Hinc

Suidas scribit diὸλ νοι mores αργυρία Id est. Drachma

autem pondus argentei numini. Et Fannius

In scripulis ternis drachmam quo pondere doetis Argenti facilis signatur pondus Athenis. Praeterea Alexarchus apud Athenaeum mutato more loquedi τηναργγρίδα nuncupauit. Fuit & aurea drachma quam ιι - χυσίν Hesychius & Suidas nominat. Verum drachma dicta est, ut Iulius Pollux scribit, quod sit quasi manipulus obolorum, quem θαγιιηρ uocat. A drachma quoq; fit , id est quatuor drachmae in cuius loco latini sabent semunciam.eo uocabulo, sed ADtico usus est Liuius. fit&-atq; Αδρα-, id est tres 8c duae drachmar. Quonia uero de drachma Attica multa in latinis pons deribus dixi, nunc ad obolum uenio.obolos autem drachma Attica sisne controuersia habet sex' quae posset etiam diuidi in tria Λάμπις quae latini scripula nominant, quemadmodum eam diuidit tum Cleopatra, tum Fannius: sed quia γ'ἡμματος in hac significatione usus Atticis nullus aut rarus est, id ad medica pondera reiicia. Ab obolo aut fite λωβολὴν & τριωβουν &-id est duo, tres, quatuor oboli. Pendit uero obolos sex ereola Diodoro & ali js' quare Plinii locus aut deprauatus est, aut ipse dece aereola paris ponderis secit cum aliorum sex. Sunt uero uerba Plini j de dractima Attica. Eadem sex obolos pondere essicit obolus decem chalcos. Postremo aereolum diuiditur in septem minuta,quae, ut dixi,indiuisa permanent. Tantum de Attiocis ponderibus, sequuntur medica. ηιυ αἰατωcu εχει ruises. is. ηδ λί

133쪽

ας. γ si κεράπον-Hoc est. Mina medica habet uncias sede. cim .Libra uero uncias tali. Uncia drach. octo. Drachma scripula tria. Scripulu obolos duos. Obolus semiobolos duos. Semiobolus siliqua una dc dimidia. Siliqua grana quatuor. Sic se habent pondera quae Grecoru medicis sunt in usu quod aut tot unciarii suerit medica mina, di ocit Dioscorides qui siquis fuit cuius uerba sunt haec in libello de mensuris & ponderibus . niατο κουν χῆαρ,πει ἡγ λιλππ Αων ολκας ρκου. Id est. Mina secundu medicoru usum habet uncias sedecim, drachmas centum uiginti octo. Hinc Galenus lib. D.decopotatione medicamentoru secundum genera recitat emplastru Herae no/bilis medici qui sic scribit πίσσης ἱκρῶς μινα. α.λιθου ' μνα. α.&c. minae pondere tande uero etiam κυτ ιου λκου μινας ἐκκα MUR . Ubi Galenus addit. τπτυο bH ς μαμω ο νὰας-m riui μυναμ ις. χριύμ βουλοιλος - . N-ἀν-τῆτ' ἐζουλε et Ia est. In hoc medicamento Heras manis este uidetur uelle minam essem vi. unciaru . nisi enim uoluisset hoc, sextam decima minae parte non scripsisset. Ide Galen. in eode lib. paulo ante recesens emplastraqusdauiridia Andromachi quartu his uerbis ab eo scriptu astercιου bisου δραθ. χPSO'δας δραχμας θ.τ'μνθινους μαμ μών. κου 8 ι as rivis συ. ηους Γλιμν. Id est. ruginis rasilis drach. ix. Chrysocollae drach. iκ Resinae terebinthinae mina unam. Cerae minam dimidia. Aceti pam. Galenus minae quam Andromachus intelligat declarandae gratia, iris quit. τῶ μναρο ,viIp At si ἱ-μ τ Qitam, i ter inus es is Q χυβM Μης vj τιοι μετρίαν, μειγαλκ. Hoc est. Minam aut sedecim unciaru in thcere oportet. que enim uiginti unciarii maior est, in ut proportione chysocollae & aerugini coueniat. Satis declaratu arbitror medicis in usu fuisse minam xv i.unciaru. quare ad libra uenio. quae ipsis more Romano in xu. uncias secatur. Medici enim nobiles Graeci qui hoc uocabulo utuntur, rerum Romanaru non fuerunt imperire, unde& nome Ac pondus mutuu sumpserunt. Sed libra explanat idem Dioscorides scribens.κ δέ λιτρα προίας. is. δραχIacas di. dis. Quod est. Libra autem habet uncias duodecim, drachmas uero sex & nonaginsta. Idem asserit Galenus primo libro de copositione medicamelorum secundum genera ui μ λ Θρα δραχμας εἱ-wGς πως Pννηυν αγ b μ λονρ οκτω Η πιωθω-m tibi N. sttam 39 τπτου παλιν Ῥημισυ Μῶαρας 2 GUin. Id est Libra enim drach. sex & nonaginta ha abet. Selibra octo &quadraginta. quemadmodu & huius rursum dimidia pars quatuor & uiginti. Sic Galenus. Cum igitur octo drac cuncti esticiant ut mox declarabo necessario sequitur libra esse αH. unciarin Quinetia Galenus eius deoperis lib. i.ait, in in F ναλ ως ει cocuis Pueς.s. ιτῶν ζων ἡμιινυ Mτρας. sου mγὰλων I μοσα ν υ κτυκαὶ φν - μα M. Hoc est. Si chalcitis uncias inieceris sex,quae est

i i selibra

134쪽

xx 4 DE PONDERIBVS GRAE cis selibra, magna uulnera conglutinandi uim maiorem habebit hoc medicamentu. Sed idem lib. ni. eiusdem operis libra tam ponderalem mensurale in Ni l .uncias diuidi asserit quae uerba lib. primo retuli. Sesquitur Uiα uox Romana literis paululum ut scribit Galenus, immutatis, nec minus pondus Romanu, quam drachmam octo elIe ait his

uerbis Dioscorides. ἡ δὲ ρία id est Vii,

clauero drachmas habet octo,scripula XXim.Galenus quo scribit libro sextodec Spositione medicamentoru secundu genera. HBγHU

lis uncia octo drachmas pendat. Idem eiusde operis lib. v. ελκτει γάιθ. kvociivolum GP δις V. t ιτμημέοις paenρ ἐπτα κοὐκ must ας Γαθιακας. αῖ- f. δραχμαν γίνοι H μαῆς kπίας.wδρα is Id est, Pendut enim nouem unciae Italicae quae in cornibus intersectis sunt, septem uncias ponderales Sc dimidiam, quae quidem sexaginta drachmς fiunt, cum unaquae* uncia capiat octo drachmas. Idem in emplastro, quod ipse composuit, declarat. Ium ς ποι νέοις istas β. minuu/ δραπιχας. is. Id est Resinae terebinthinae uncias duas, hoc est drachmas sedecim. Hinc quo Q fecerunt quod cst Semuncia. Galenus lib. I i. βοληθεις ανγ ποιῆσαι μΙ 9 lapam νακω umisi π, ο τψ δραχμας R. Id est, Si uolueris id ipsum odoratum facere,miscebis opopanacis semuncia, quod est drachmas qua tuor. Hesychius quo in scribit. δραχμη γ ινδου se iast. Id est Drachma v I H. pars unciae. Uncia igitur drachmam est octo. Drachma aut pendit tria scripula. Ita inquit Dioscorides, cuius iam saepe mentios nem iaci. ἡ 6αῖ ρλκη αγή παμματα Πιὰ, τ Si μ αλύς. s.

Id est, Drachma que & Holce pendit scripula tria,quod est obolos sex. Idem etiam alij tradunt. Ab ea fit ἡμίδραχμον, quod medicis quo

in usu est. Galenus operis comemorati lib. muἡμάδεαπιών. Hoc est Squamae uero aeris semidrachma. Proximii est χαμμα, quod Latini scripulum dicunt, ueteribus Graecoru medicis non adeo in usu,ut nec Latinis. Iuniores uero e quoru numero est Acilius, Alexander, Aretius, Moschio,no raro utuntur, sed his nihil iam probare uolo. Veteres autem eius loco habet es cim, uel αλοi Vt Soranus apud Galenu libro primo de copositione medicamento ru secundu locos: ζοβολοὶ δύο. Id est. Pumicis oboli duo Que obolum etiam Plinius n5 mutauit cum haberet scripulu, quo alias uti

135쪽

l Lias R. QVINTVs rasPμμω/jars οὐ πιώβολῖν. Hoc est Salis Ammoniaci tres obolos. Sic etiaquatuor obolos appellant et UIM . Zoilus apud Galenum lib. ni. eiusde operis. κροκου riri ciuν,-wKώβουν. quod est, Croci quatuor obolos, cinamomi quatuor obolos. Inde etiam is βουν, quod & - ωβολιορ lesitur. Andromachus apud eundem lib. v H. λα-ρος αὐδάλιον. Id est. Elaterri semiobolu.Idem: κρίκου Gολυ ιθί ri Dup. hoc est, Croci obolum S semiobolu. χαλκους denim quod Plinius non uertit,in usu est medicis. Dioscorides lib. itu. de sylvestri cuis cumere. uesi πιλεια πιπις ὸβολκ. έ A lλαχἰς uΦβολιον. υαμις essλχαλών. λειον et Αν κίνδυν ta φου id est, Integra potio oboli pondere est: minima uero semioboli: pueris dent duo arreola: plus po/tum periculum affert. De siliqua Sc grano in alio opere plura scripsi. Sic se habent pondera medica,quae dissicilia reddit tum magna dissenasio eorum qui de his scripserui, tum quod nemo satis uarietatis causas tradidit, ne ipse quidem Galenus uir summe diligens. Sed antequa re

deam ad minam, rursus maiora in minora quaecp pondera distribuam. Mina diuidit in uncias Nul.drachmas crita v m. scripula ccc LmXSimobolos Dcc Lxv m. semiobolos N DXXXVI. filiquas ta ccc mi. grana Sccxvi. Libra diuiditur in uncias Xu. drachmas xcvl.scripula cc Lν

ma diuiditur in scripula m. obolos vi. semiobolos Xu. siliquas Nuris. rana LXXit. Scripulu diuiditur in obolos Π.semiobolos quatuor, silis quas sex grana XXmi. Obolus diuiditur in semiobolos ii. siliquas iri. grana duodecim. Semiobolus diuiditur in siliquam unam 8c dimi diam grana v i.Siliqua diuiditur in grana quatuor. Nunc rursus ad minam abeo,qus uaria admodum est. sed nos de aliis in alio opere scripsimus copiosius. iam de his solum dicam, quae in medicinae usu fuerunt. Medicam in usu suisse iam satis probatum arbitror. Plinius uero qui Dioscoridis latina faciens μναρ, libram uertere solet dubio procul Atticam intelligit quae quatuor tantu drachmis Romana libra maior est. Dioscorides lib.v scribit: οἱυμελισκsbo ου . Me p ηους νυτυλας ε, 19 αλὸς θαλα ι, μαρ ι ρ. ιυλιῆς μας IIJ A Gουλας i. HIας uop αχις - δη κις ανιτορι- κ '-. Plinius sic reddithb π iiii. capite xv li. Oxymel hoc uocarunt, mellis decem libris, acetitieteris heminis quin , salis marini libra, aquae pluuis sextariis quinq3

sylvestri,quod uocatur cenathinon: flores eius libris duabus in musti . l l 3 cado

136쪽

cado macerati post triginta dies mutantur.Haec ille. Ex quibus perspicuum est, Plinium in Dioscoride minam Attica accepissici Hinc etiam ait eum medica iam uellet de Graecis, potissimu ipso Dioscoride transferretare enim Attica obseruatioe medici utunt.Et paulo poli. Mna, uuam nostri minam uocant,pendet Atticas drachmas centu. Sic quosque uidet usus mina Philoxenus medicus, cuius emplastrueli apud Asclepiadem, ut scribit Galenus libro quarto de copositione medicas mentorum secundu genera: κηρῆ ρ.οταπρώπ f. IK-s --D ς δραχμας πι-m um γραφει. id es Caerae drachmas centum,quod minam scribit.leui taurini drachmas centu:resinae terebinthinae drachmas septuagintaquin

quod tres quartas scribit. Uidetur aut Asclepiades hanc interpretationem per drachmas posuisse cum Philoxenus scripserit mina, nequis eum de Alexandrina aut alia putaret sensisse. Galenus uero cum Crito minam scripsisset dubitat quam nam intelligat.locus est lib. v. cum in quit: ψαάνε ri αMois p ἀγα-ρ MMAMς ιν - id citi

Videtur aut in alqs quom uelle centum drachmam esse minam.Quo niam uero Romae egisse Critone constat,ut qui Cssiareus medicus literit dubium est an cum drachmas scribit,ut alii denarios intestigens uoluerit minam esse centu denarioru,tunc enim ab Attica mina multu, a medica paru,quod mox declarabo,disterret. Sed audiamus Galenum

δο&Iομέων, Q isi . vii δε ἄinuo id est, Dissiensere aut inter se qui de ponderisbus & mensuris scripserui quantu minae pondus sit. Alii quide ipsam

sedecim unciaru esse dicunt. Alii uero uiginti.Nonulli aut distinguut, atq; Alexandrina uiginti esse unciarum aiunt: alteram uero sedecim. Idem dicit lib. i.πιες Q m 4 ας op cm ri ramis.γιαμ καίδευ hoc est Quidam igitur uiginti uncias habere dicunt minam. i alii autem sedecim.Sed quod Alexandrina medicis in usu fuerit, Galenus indicat, recensens ex Asclepiade emplastrum Moschionis ueterisi medici sie scribentis: λιθαργυρου μναα. ubi μνα ui τουτου cmflui ιτ ολκας ρ f.Id est Lithargyri mina una, Mina uero in hoc medicame

137쪽

spicuum autem est, quod Alexandrinam dicit, quae habet uiginti unacias:ita ut quaelibet uncia habeat drachmas octo. sic enim fiet, ut mina habeat drachmas cLx . Haec Galenus. Hinc videmus medicis, ali js in usu sitisse Atticam minam, ali js quam nominant Medicam, alijs Aleis xandrinam. Atticam potissimum his, qui uel antequa populi Roma ni nomen & res florerent scripserunt, uel in Graecia agentes Romana Pondera ignorarunt. Alexandrinam uero in primis, his qui Alexano

ae medicinam exercuerunt . Medicam aut, quibus uel res Romanae non fuerunt ignotae, cum in Graecia uitam degerent, uel Romae agens

tibus fuerunt notissimae. Sed cum a Galeno nulla ratio sit indicata, cur haec mina constituta, nec id ipsum temere factum putare debeamus, liceat mihi quod sentio in medium proferre. Hi medici qui Romae egeo runt,quia uteretur Romanis ponderibus,utpote libra,& uncia,&des nario,quem drachmam appellare solent,& scirent Atticis minam esse centum drachmarum,scripserunt minam quo* esse centum drachmarum, denarios intelligentes. Sic Crito,meo iudicio accepit mina. Alia referentes ad drachmam Atticam, qua denarius quinta parte grauior est ex sententia Cleopatrae, drachmas inuenerunt Atticas centum uioxti quinq; tot denarios essicere. quae drachmae in uncias collectae c5

tuunt sedecim, minus tribus drachmis, quas no curarui. Sic natam arbitror medicam mina,quae eadem & centum sit denariora, & drachmarum Atticarum centum uiginti odio . Quam meam coniecsturam si

quis contempserit,probabiliorem uelim asserat,& libenter cedam fie/ri enim potest ut hic errem,sine causa tamen hanc minam a medicis inostitutam, nunquam crediderim. Porro Alexadrinae ratio est,aut quod drachmas grauiores habuerint, si Polluci credimus minas omnibus fuisse centu drachmam, ipsas uero drachmas pro earum grauitate uel leuitate uariasse: aut Q mina, si Pollucis sententia non probamus, plares apud eos cis centum drachmas habuerit. Itaq; si grauiorem drach. mam fuisse putauerimus, tum semper quin drachmae Alexadrinae inicient octo Atticas. Habebit enim una drachma Alexadrina sesquis drachma Atticam & decima ipsius partem: Sin mina pluriu fuit drachmarum qi centum nemo quot fuerit,nisi drachmae grauitate prius coognita,scire potest. Illud nobis satis sit, Alexandrina minam drachmas

Atticas pendere centu sexaginta.Nunc ad libram quam Graecis duo. decim unciarum esse,quemadmodum Romanis,supra probaui. Perinde uero ut hi libram siue assem diuidunt in uncias, ac duas nominant sextantem: tres,quadrantem:quatuor, mentem . sic Graeci medicamenta eoru trans serentes ipsos imitantur,atq; εκ 1 λίξας dicunt sextante: π myγν quadrante: Πιἶρ triente. Galenus lib. v. de copositionem dicamentorum secundum genera, κω ιρεως ἰMυ ῆς usu Misολοχίας

138쪽

remsιν,αὶουίας β. Hoc est, Iridis Illyricae, aristolochiae rotundae, atramenti, singulorum librae trientem, id est uncias quatuor aristolo. chiae longae 8c aeris usti, utriusq; librae sextante: quae sunt singulorum unciae duae. Ne hoc quidem negligendum arbitror, aecos quositam a Plinio non diuersos fuisse. Vt enim hic pro mina uertit libra,quae tamen quatuor unciis est minor: ita illi contra, nonnunU centum drachmis libram non minam exprimunt: ubi quatuor redundat. Unde G lenus scribit eiusdem operis libro sexto: ντεμῖν is , Oaem est χοανπm Eripi. πτὶ si αὐτι et μνας. id est. Aliquado em ipssscribunt pro libra centu drachmas:aliquando pro mina. idem eiusdem operis lib. i. de eadem re loquens,inquit: tucae ἡ αυτη οὐαυγία σήε μουν με να ες ός - πιας ρ.δραχ cis Pse με uΜικωρ, Em motas γνα-mit, oti δύο υ λα - ἐλωπ μγνυοινγ. id est. Ita ν eade μοι

portio seruatur.ut non multum differat, siue centum drachmis metalli eorum, siue sex & nonaginta,duae cotylae olei misceantur. Haec ille. Et sane non multu refert in id genus emplastris, quatuor drachmas adib re,sed in nonnullis medicamentis,ciuae bibimus aut deuoramus plurimu . quod dico nequis istis uerbis Galeni fretus rem parui momenti

esse putet. Sed quid dicemus ad Scriboniu Largum c qui stribit: Minem in libra,denarη octoginta quatuor apud nos, quot drachmae apud Graecos incurrunt. Largus plera medicamenta uertit e Graecis, qui librae uocabulo usi sunt in eorum cJpositionibus,diuidentes eam mos re Romano in duodecim uncias unciam uero in septem drachmas, denarios intelligentes.quod aut nonnulli dixerint unciam drachmarum septem,mox Galeni uerbis confirmabo. Ita more illorum locutus est

Largus: alioqui libra drachmaru est sex & nonaginta ut supra proboui.Sequitur uncia, in qua nihilo minor dimensio est, ψ in mina .uoca bulum & pondus Romanu est. apud quos diuiditur in septe septimas quos denarios appellat:& in odio octauas,quarum quaelibet est trium scripulorum,quod ipsum scripulum sit quarta & uicesima pars unciae. O flauae, aliqui non posuerunt nomen, ut ille cuius quaedam de notis ponderu ex uetusto codice sunt Largo ascripta: multi eam Drachmae nomine appellant,ut Balbus ad Celsum de agrimensoria, Galenus,ac pleri alia medici, praesertim Graeci. Fannius etiam drachma Atticam nominat,cu quo sentit Cleopatra, ubi Mins attice drachmas c.in duodecim uncias & semuncia colligit. Sed quorsum attinet haec repetere, quae in Romanis ponderibus satis dicta sunt Ut Graecos in diuisio, ne unciae in drachmas, dissidentes eo melius intelligamus. Ex his alii tradunt uncia drachmam eme septem: alia septem & dimidiae:alii octo de qua re sic scribit Galenus libro quinto eius operis ex quo proxime multa attuli: ti Tlω νγγἰαρ οι-Mν ηιασεους

139쪽

μὰν ἔναί ore 1ν.Pibi A I μόνον ἐπιφοι δε u. hoc est. Quonia plurimi unisciant drachmam septem & dimidiae dicut:alij septem solum: alia octo.

Qui septem drachmaru unciam costituunt,dubio procul drachme uocabulo intelligunt denarium .ato hi nomine mutato parum cautos fallunt:cum ipsi rem ignorasse uideri non debeant. De quibus Galenus ait libro octauo de compositione medicamentorum secundum locos: 4 3m δραχyaeta λέμμῖν ναῖ γις Ῥιπὼς amemν, ὀπο ψωμαορδLυαριον ὀνομάζοι .i. Perspicuu aut est quod drachma dicimus nune in eiusmodi omnibus, quod Romani denarium nominant. Qui uero dixerunt septem drachmam & dimidia unciam esse, uidentur quidem

aduertisse drachma leuiorem esse denario, non tamen plane, quantum interesset examinasse quorum sententia, tanquam ueram, artis ueterio

'nariae medici, ut infra dicam receperunt. Postremi rem sunt assecuti,diuidentes uncia in octo drachmas, de quo multa iam dixi. Quod si praeeterea fuerint qui unciam diuiserint in octo quidem drachmas, intellis gentes denarios, isti re & nomine a uero aberrasse sunt existim ad i. Sed

de his satis .nunc Alciaci quaeda sun t expendeda qui postqua dixit Atticas mensuras a caeteroru Graecorum & Latinorum mensuris disserore sic inquit: Et primo de uncia loquamur. scribit Plinius libro uigestomo primo, in drachma Attica sex esse obolos:in obolo chalcos, id est

aereolos, decem :in obolo uero Graecorum comuni, octo tantu modo

chalcos esse Iulius Pollux, Aegineta. & caeteri tradu t. quo fit ut uncia Attica quae eadem cum Romana est, chalcos habeat cccc Lxxx.cum uncia Graeca solos habeat cccLXXX illi. Haec Alciatus. Probauimus supra Diodori 8c alioru testimonio, obolu Atticu habere tantu sex aeoreola: quibus potius ut Plinio credimus, quod quae scribunt, cosentasnea magis sint ueritati. Deinde cu denarius 8c drachma Attica eiusdeponderis, ut plane ostendi, non fuerint si utriusq; totidem drachmas nempe octo, quod uult Alciatus, numeraueris in uncia, no erit, quod asserit uncia Attica eadem quae Romana,sed Romana non paulo grauior Attica. Uerum qui obolum diuidunt in aereola octo, intelligunt drachmae, loco denarii acceptae, obolum: quod Cleopatra manifeste ostendit. quae drachma grauior est Attica. Alciatus non intelligens pace illius dixerim, cuius drachmae obolum tradat habere chalcos octo, eotra nobis Attica drachma grauiore facit drachma, qua loco denariisent usi: ac constituit diuersas uncias. Pergit. Merito ergo Cornelius Celsus lib. v.capite x via. in uncia Graeca pondus septem denariorum esse tradit, cum alioqui Latina & Attica uncia denarios habeat octo. Sie ille. Celsus no dicit se explicare unciam Graecam sed in uncia ponodus denariorum esse septem. Nec plures fuerunt iusti ponderis in Romana, sicut supra probauimus. Quod uero Latina uncia habeat denaorios octo non,opinor, unquam probabit Alciatus. Ut breuiter expodiam

140쪽

diam apud scriptores una tantu est uncia, quae est septem denariorum uel octo drachmarum, quas drachmas aliqui nomii .at Atticas. Addit Alciatus: Tametsi nec eius ratio omnino quadret: quandoquidem id septem denariorum pondus aliquato grauius est uncia Graeca. sed maluit Celsus paulo ampliorem modum dicere, cb leuiore: quod fecisset si sex denarios in uncia solos costituisset: contineret enim chalcos praeterea quatuor 8c uiginti. Ita Alciatus. us omnia ex no concessis cobligit. quamobrem plura de ipsis non dicam. Sequitur: Eadem ratione factum est ut cum sextarius Romanus quindecim unciarum sit,ut s pra dixi Graeci suo sextario uncias octo dc decem attribuant: quod ubdelicet uncia comunis ipsorum, nostra, item Attica leuior sit: in pondere decem Scocto unciae ipsorum & quindecim nostrae nihil distorant. Tantu Alciatus. Sic certe error alius ex alio nascitur. De Attico sextario quod utruncp sit scriptum lib. ii. firmis autorum testimonijs probaui. Habet enim is decem & octo uncias mensurales pendit oleo refertus xv. Si Alciatus unciam mensurale a ponderati, quod necessarium fuit,recte distinxisset,non Graecam a Romana & Attica, tum si ne dubio rem potuisset intelligere. Nihil tamen mirum uiros alioqui doctos, sed ignaros medicinae,a ueritate deflexisse. Iam ad drachmam Pergendu,quae etia γλκη uocat: quod ex Dioscoridis illius supra ditastis uerbis potuit cognosci. Galenus etia hoc modo interpretatur, quς dam reserens Asclepiadis, qui Themisonis antidotum sacram cum retuli siet sic scribit: u χερο ς γ H layb τας βραιρυπιψύας ολκηχῆ υδαγς κυαθωρ A id est. Modus eius potandi est ad tardam concoctionem holce una cum aquae frigidae cyathis ii II. itaq; Galenus ait, κελεύει δίιηοαν μαρ ιλκην μί υμνας κυοδθων Δ. ἡγῆμα δέ λυγειν exsΥρ- γυρ .Q-ουτω ονεδορ απιαγὶς νε--γοις he κοῖς - ωρ ecop. hoc est. lubet dari holcem unam cum aquae stigiadae cyathis quatuor. Arbitror autem ipsum dicere drachmam argenteam. Sic enim nominare omnibus sere iunioribus medicis consuetudo est. Est uero locus ille in eodem libro cuius proxime mentionem feci.

Verum,Holce proprie id significat, quod alioqui hetis. Hinc Dios scorides libro primo de materia medica scribit in Iride: νθάρτα δελας Vr et Iollitum μεr υ.Rρομέλι ρλκυδραχιῶν e. Id est. Purgant uom bilem pondere drachmarum septem, cum aqua mulsa porg. Errat in holce multum Nicadri interpres ut iam in hippotatricis dicam. De re

liquis minoribus ponderibus hie plura scribere nolui, quod partim supra satis sint explicata partim in ali js operibus. ut quae hic omisimus.

cis sunt in usu, ut cum scribunt fabar AEgyptiacae magnitudine aut nostr aut ciceris,ues deniq; manipulus,& similia. Nunc ante is fastigiuhuic

SEARCH

MENU NAVIGATION