장음표시 사용
31쪽
uniuersitatis conditoris.Ad ipsum praeterea homine alendum,souendu,variisq; spectaculis erudiendu,& recreat dum,denique corrigendu,emendandumque,cum a via iustitiae imprudenter aberrauerit,aut de beneficiis diuunis,tanquam a semetipso profectis insolescit,suique a ctoris memoria,ac timorem postergat.Tunc enim,ne Vitia Vertantur in natura,& ne in culpas incurabiles dilabatur,neve dicat insipiens in corde suo,Non est Deus,qui facta hominu cure Per ea,quae peccant homines,to
quet illos. perii, tristes syderu afflatus, triaque illa flagella pestem, fame,bellum , Dauidi, Gad propheta nuncio, designata non tyrannica vindicta Non enim delectaturia in perditionibus nostris sed paterna prouidentia veluti' virga percutit errantes filios.Itaque ob villam perseuerantia,diuinitatis conleptu,iniustitia,& diuersos dolos, GL 1o regnil trassertur de gente in gentem. Hypocrita regnare Iob. 3 secit propter peccata populi,secundu metita subditoru, Psi di Onendo facta regenta, vocat fami super terram , &1οι omne fit mentu panis conterit.Terra fructifera vertit Ni A. in ulla ne,amalitia inhabitantiu in ea:Prohibet nubi . io6. pluant,& Vt sacer Moyses com nabatur fit coc-Dὸu dis lumaeneu,terraque ferrea.Redditur aer pestilens labo mos. res hominu pereunt ab , fructu,immutaturque oderun afflatus, steste nepe voce Prophetica non est malu in
ciuitate,quod Dominus nonsectat. Queadmodu igitur ridiculus is putaretur,qui videns dissolutos pueros a pa- , tre Vapulare,virgaque percuti,Verbera haec,& castiga tiones deputaret astris,alicuiue malevolo planetae,& non potius
32쪽
poties lasciuis,erratisque filiorum,paternaeq; prudentiis, quae Virgi non parcit,ne liberi male pereant. Haud aliter deliri existimandi sunt Astrologi,qui plagas, malaq;, qu bus affligimur,noxiis infaustisque constellationibus a
scribunt,cum tota diuinae scripturae auctoritas, maloru, quibus premimur,primarias origines astruat iniquitate, improbitatem,ingratitudinemque nostram.Astra Vero, coelorumq; molestas impressiones,& elimentom quos perturbationes,esse dumtaxat instrumenta,atq; Virgam vigilantem,qua coelestis pater ad resipiscetiam,bonam pirugem nos reuocare satagit.Quam sententiam suo cata I.conriculo approbat Apostolus inquiens,Quod si nos diiud caremus,non Vtique iudiearemur a Domino, tam auteiudicamur,a Domino corripimur,ne cum hoc mundo damnem Patefactam itaq; satis arbitror, prospera,aut aduersa,non pro astrorum natura,sed vitae,ac morum nostrorum ve satione immitti, nec, antequam eueniant,
syderia aspectu, nisi Deo praemonente, posse deprehendi.
C PUTCaeristotelis quadam egregia sentinua Fuireris. 6bologicas de actibin humanu praedia
ctiones euidenti insuper argumenso probatur, bberum ' laniatu ad
33쪽
gens supellectilis naturae Aristoteles, sapieter subtiliterque definiuit , non
omnia de necessitate, sed a casia liberaq; causa cuiusmodi est voluntas plura euenire,quae futura cotingetia Vocetur,de qui
bus nulla habeatur scien TE' tia,aut determinata veritas. Qua sane sententia , maxima l ex parte Astrologorum dictamina,iudiciaque fatbiscunt. leArf-I- Scientiam quippe esse verorum,atque impossibilium si lPosterist ter se habere,ratio nominis indicat. At de suturis, quae trum, nec sunt,nec ullam sui causam certam habent, quomodo firmum poterit ferri iudicium, antequam fiant ρ Porro lqine causa magis incerta,magisque lubrica hominis v lluntate,quae vix seipsam sistere potest,fermeque nusquam
Iob. 13. in eodem statu permanet. Et,Vt quidam ait de fortuna, lovid.li. Tantum constans in leuitate sua est. Et quae ob innatam tristiu.1. sibi libertatem,non inimis ad varias, contrariasque affe- lElet. . mones, quam materia ad diuersas sorinas recipiendas proni sit. Astruere autem tum sacris oraculis,tum variis argumentis libertate voluntatis humanae,quid opus est 3 lCum nemo sit humanam gestans figuram,qui non sen- ltiat,non experiatur sese ad volendum taliquid,aut nolendum, eligendum,aut respuendum,bene, aut perperam loperandum sponte sita ad Z Quis posteaquam vitiose egisse
34쪽
egisse se sentit,pcessitudine pudo, que non tangitur,aut dehonesto opere non delectaturi Li unde post crimen admissum,tristitudo haec,& hic constientis morsust V de,qusso, omnis inordinatus animus p xna sibi est Hinc dubioprocul,quod voluntas suae libertatis consci malest viam hac sua libertate agnoscit, & proinde in semetipia erubescit,redarguitque sese,p nas sibi ipsi ingerens. V m getur insuper illud fateri, Quoniam iniquitate mea com Ps.so.
gnosco,& peccatu meu cotra me est semper Eoru ncpe, et quae violentia,aut necessitate a nobis extorquentur,nulla maum
poenitudine,nullove pudore afficimur.Testem quocirca essessilis libertatis nostrae conscientia sere indicauit Apostolu - 1 obaui Testimoniu, inquit,reddente illis conscientia corum,& bberum inter se cogitationum accusantiu,aut defendensiu,ri dic, a b ita qua iudicabit Dominus occulta hominum. Nec latuit Ethnicos argumentu hoc libertatis humana ex poenitu- 'dine patrati criminis deductum.Vnde Naso exul, Paenite O si quid miserorum creditur PR, Ouido Paenite facto torqueor ipse meo. ponto eis Audiantur ad eandem rem pertinentia, grauissima I o uuenalis Satyrici carmina. Exemplo quodcumque malo committitur, si
Distlicet audiorilrima est haec ditio,quod e
Iudice nemo nocens absoluitur improba quamuis Gratia altacupraetoris micerit mam.
ET ITER A LEuasisse putas,quoi diri conficiafacti,
Mens habet attonitos, surdo berbere caedit
35쪽
Occubum quatiens,arimo tortorem tam. rima autem Pehemens,ac multo sessior iris, auas m Saeditius grauis inuenit G R adamantus, ' Ete dieque Fumgestare inpediore testem. Cum igitur experientia libertatem humanae voluntatis proclame nullam ad certam actionem limitatam, eu denter colligitur futura hominu arbitria, consilia,studia, esectiones,&quaecumque ex voluntatis facultate peri' dent,nullo astroru aspectu,nulla constellatione, nullaue humana inuestigatione posse pretari:Nam eum incerta& ambigua causa est,nullum potest de ipsius efflcientia, priusquam se proma certum afferri prognosticum.Sed illi soli omnia hare esse aperta satendum,qui condidit hominum voluntates,Vti sacrorum carminum modulator
δ' emit. Qui finxit sigillatim corda eorum, & intelligit
sua sint dicenda fortuita, casualiάue, quod cum in fassibili praescientia Dri simul flet libertas Poluntatis, con tingentiaque futurorum,. cur Petita sit dierum rem tamquι obseruatio.
Nimuero quoniam astrologica vanitas,etia ad praedicendos extrinsecos,& a casu contingentes euentus progreditur, aperte con uincitur ea temeritas,si ratio fortuiti, cotingentisque recte percipiatur .Fortuitum enim
a tota classe philosophantium describitur,cuius finis non est ab
36쪽
est ab aliquo agente praestitutus,sed praeter intentionem
euenis,nullam sui causam habens voluntaria aut nat ratem.Verbi gratia,cum quis fodiendo sepulchrum,thesaurum inuenit,aut cum quis sagitta volens seram tran figere,hominem inter arbusta latetem percutit: concursus hic fossionis sepulchri in thesauri repertione, illa i super percussio,fortuita dicuntur,quia a nulla causa, ialoae agente praestituta suere,aut pretulia. Quapropter in nullam vim, aut aspectum syderum referri possunt. Si enim casus fortuitus,aut suturum aliquod cotingens,abulla syderum positione penderet,proculdubio fortuitum non esset,sed potius certum,atque necessariu. Vtpote Mxam & in coelo causam determinatam habens. Quod si concesserit astrologus id quod fateri ipsum necesse est)nihil a casu,aut sortuito euenire,sed omnia,quae conii sunt in coelestibus corporibus praeexistere,aut in ipsis notata,pristriptaq; esse constques erit,ut asserat omnia necessitate fieri,ac prodire,vique quadam fatali,& astrorum imperio cuncta regi,cui contra niti nemo queat. Quis enim coelo legibusque in eo iam praescriptis resistere posse se putet Peribit itaque hac via tota libertas Volu tatis humant ut recte infert M. illus,Frustra emi iura, legesque flagitia prohibentes.Frustra laborabit humana prudentia,atq; sollicitudo,in procurandis bonis,caue disque malis.Hocque pacto uniuersus ordo iudiciorum, ciuilisque confundetur conue satio,atque politia, cum nihil sit constitutum in hominum potestate,siti necessiatate omnia sibi vendicante. Quamobrem assertionem
37쪽
han non modὁvisalsam, verumetiam Vt impudetem, atque impia Athenienses damnantes libros Chrysippi, talem necessitatem dcfendentis publice combusserunt. Liquet igitur recte Aristotelem affirmaste,non omnia de necesiitate prodire ed plurima esse fortuita,& conti gentia,quom,priusquam eueniant,nulla possit esse pret nouo.Quam quiderm assertione Christiana Theologia intelligenda putat,saluo iure aeternae,diuinaeque mensis. b. 4. Cui nihil est fortuitu,aut impraecisum,sed omnia nuda, ct aperta sunt oculis eius.Stat tamen cum diuina,& certa omniu futurorum praescientia libertas voluntaus,ordoq; contingentium eventuum.Quandoquidem lucidus ille omniu futuroru intuitus,libertatem arbitrii humani nequaquam evacue neque tollat varios , incertosque rem inter se occursus.Declaratur autem concordia haec diu nae,videlicet praescientiae cum libertate voluntatis,co tingentiaque futurom,familiari exemplo. V t siDominus quispiam seruos duos sui propositi inscios,per diuersas vias emittat,quo tandem sibi mutuo occurrat: occursus ille seruorum,sertus ipsis fortuitus erit,& contingens , at Domino,a quo emissi fuerant,nequaquam sortuitus, sed praeuisus & certus. Affertur ex scripturis exemplum non dissimile.Cdm Beniamin calicem,in quo augurari co sueuerat Ioseph,in sacci sui ore. comperisset, obstupuere ipse,omnesque sui fratres,re adeo inopinatam & sortes ta admirantes. Verum ipsi Ioseph non erat illius crateris fortuita inuentio, sed certa indubitataque.Vtpote a quo tota huius rei series foret praecisa,atque ordinata. Haud si aliter Euomodo cu b-bertate dolanta
38쪽
aliter nos sentire decet,latura omnia diuinae menti esse perspicua,quorum plurima nobis,atq; naturae sint inopinata,& ad utramque partem contradictionis ut verbo Dialectico utar volubilia,atque indifferentia. Insaniunt proinde Astrometrae,accidentarios homiliu casus fori nas, haereditates, inopiam, principum gratiam, fausta,aut infausta coniugia quς omnia sunt fortuita, dc ex nullis fixis causis prodenuria)per obseruationes stellaru se prε- uidere afferentes .Quis vero non admiretur dementiam, stupiditatemque plurimorum ita colentiu falsos inrora
fauores, Ut nec aedificare,nubere,negotiari,vestem no- ς
tuam induere,nec domu exire, aut aliud aliquid ad Vsum ivitae comunis spectans aggredi audeant,non prius co sulto aliquo nugatore astrologo,aut aliquo dierum, hO- rarumve inspecto infantili diario, aut calendario.Quis pa riter non irrideat,quinetiam non indignetur in eos, qui putant astrologas &,ut verius dicam,sacrilegas se habere manus, existimantes in votis manuu sese totam vitae suae seriem gestare,quos Chiromanticos Vocant O V/Π bo 'rbia. 'minu mentes,& pectora caeca hominu, indignoru nomine Christiano,filiorumque adoptionis glorioso titulo. Quibus no de nihilo metuebat Apostolus,ne Christi me
rito prorsus frustraretur. Dies,inquit,obseruaus,& m ses,& ternpora,& annos,timeo ne forte sine causa laborauerim in vobis.Quo verborum tonitruo exterritus Au--il gustinus,sic ut Quis existimaret,quam magnu peccatust, dies obstruare,& tempora & annos,nisi huius mali
magnitudinem umore Apostoli pensaremus, qui ta
39쪽
libus ait,Τimeo,ne sorte sine causa laborauenm invobis. Ex his verbis intelligit Lector ad tantu periculum animae pertinere superstitiosis teporum obseruationes,ut dis rit Apostolus hominibus illis,Timeo,ne forte sine causa
laborauerim in vobis.Quod quamuis tanta celebritate, a i auctoritate per orbe terram,in Ecclesiis legatur,pl na sunt tamen couenricula nostra eors,qui tempora reru. agendaruma Mathematicis accipiant.Haec ille.Quod si quis requirat,qua ratione haec tempora. obseruatio,adeo
graue erratum iudicetur ab Apostolo,respondet Diuus otδ' Thomas in eode loco,influitanodi teporum ObseruatO-- δε ιμι res vene colora coelesta hoc apertum fieri ex e Thq quod disponant operasu stcundu aspectum,& iudicia QVρ- astrorum.Quod nequaquam facerent,nisi crederent eae potestatem habere super opera hominum,quae in diebus. illis aut horis incohantur,unde ad idololatria trahit huiusmodi obseruario.De sortuitis igitur quid sint,& quoasyderum obseruationibus praeuideri nequeant haec dia.ctasin
Eua commoda oe beneficia a caelo astris e Gi dianda simi ,-quod in caelestem patrem curari mi tare debeat
40쪽
OLIM ego ex iis, quae retuli, existimari, astra de coelo velle deducere,hoc est spoliare dotibus, sibia conditore constitutis.
Beneficia quippe no pauca per luminaria , quae Deus statuit in firmamento coeli,mortalibus conferuntur, Solis praesertim &Lunae,per quae quia copiosiori lumine, loreq; abu dant) procreationes,genituraeque animantiu ,omniamiseminu vires iuuantur,ad maturos laetus suos prosere dos illustratur aer,exhalationes, atq; vapores exterrete Visceribus,aquarumq; antris in sublime attolluntur,ex quibus consurgant quas miramur) AEtheris impressiones: Solis proximitate ac distantia, caloris frig6risq; fit alte natio.In quatuor tempora distribuitur annus, serenitatu, tempestatum,procellarum,ab utroq; hoc luminari pra fagia designantur,plantandi,serendi,putandi, nauigandi apta praemonstrantur curricula,medendi congrua indi cantur spatia. Dum enim a conditore formabantur,d ctam est,riant luminaria in firmamento coeli,& diuidat diem & noctem,&sint in signa,& tempora,dies,& a nos. H c & alia comoda a Sole, Luna,vesuetioq; stella rum coetu Vt paulo post latius disseremus praestolari sis est. Ea verumtamen,quae potentiam,metamque sydem transcendunt Utpote euetus fortunas, exitusq; hominu,