Simplicii Commentarii in libros de Anima Aristotelis

발행: 1543년

분량: 301페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

131쪽

DE A N I M Ararior apparetnaei collecta in stolis oceam,aut in ignis extinctione facta fuit corporis secudum locum distantia. Sed quemadmodum tenebrae luminis est priuatio:quod sane hari, tum philoiphus appellat tanquam eius perfectionem,quod i ius luminis particeps existium absentia nan villuminantis tenebrae sunt costitutae:ita lumen huius praesentia est. Praesentia autem habitus,at. perfecto dicitur. Huius autem,auti is stilicet, ain alicuisius,quod huiushrodi.His nata v refertur Quoniam ex illa progreditur actione,quae age. di vim habet.At cum diXerit,lumen esse colorem ipsius pellucidiripsum quom nunc peto Hie illud ha lucidum abs v colore ex se existere inquit.Hac enim ratione recte recipere valet, quod a cedit:.tipsum colorem:cum nihil quod intimum at pinsitum,d proprium sit ei impedia is ut dii mentum afferat,qaod aliunde aduenit.Non solum autem quod colore caret, sed de quod cetoe recipi cerni non potest,aut quod vix cernitur ipsum pellucidum abis lumine esse inquit. Quois.., i h in quoqUe tenebricosium dicimuscum cemi non queat hoc est, primo illo appulsuta catere. Non cematurio niam aut quod tenebrae sint,visas ipse diiudicat: quemadmodum quilibet etiam sensius proprii,at sui sensibilis priuationem:haud quia aliquid intueatur, tenebras visus diiudicat. sed quia non intueaturiciam tamen id experiatur: at hac.ra a ne illud quom simul sentiat.Propter hanccx cautam dc de eo meminit quod vix cernitur.

H. ait ipsius pellucidi sine lumine existentis proprium est,quacuno scilicet ratione cerni lictio ,bis, cet haud ex primo illo appulsu.Quoniam ipsi quoque colores sine lumine eerni non posis differat. sunt. At ne iis qui intum nitantur vllum susspirum sensium concedunt. EADEM nanqi natura,aliquando quidem tenebrae liquando autem Iume est. Eadem quidem natura pellucidi.Est autem aliquando quidem tenebrae,aliquando autem lumen: quia utrius p Oeciatim recipiendi vim habet.

NON omnia autem uisibilia in lumine stitit sed Plum uniuscuiust proprius co lor.Nonnulla enim in lumine quidem non cernuntur. In tenebris autem faciat sensum,ut quae ignea apparent,atque fulgent. Vno autem nomine haec carent ut funis gus,cornu,capita piscium,dc squammae, di oculi. Sed nullius horum proprius cer

nitur color. Ex POSITI o. Haec quidem enim lacida si tenequaquam tamen lumen emittere queunt: quae noDubitatim mine carent.& in tenebris cernuntur.At quonam pacto solum proprium uniustulusque Responsum colorem in lumine cemi inquit an Spellacidum illuminata cernitur.Nunquid pellucidum haud quia aliud sit in alio cernitar luminciquemadmodum color Cum secundum se lumen actus sit pellucidi. At cum dixerit qua ratione pellucidum cernitur cuiatia fuerit pellucidum:&qua ratione colores: deinceps Squae in tenebris cernuntur, tradit Exempli gratia,quae ignea inquit,&fulgent Haud tamen eiusmodi existentia, ut luminfaciant.Nem enim tunc amplius in tenebris cernerentur. Sed quemadmodum carbones, re nebulae rubentes,&narefulgidae, re quaecun*abs eo,quod lumen emittam in tene bris fulgerit.Ouorum nullius proprius cernitur coloresed illud lucidum tantum Quin doqidem & horum quom color in lumine visitur. Ipsa vero sine lumine fulgent.

P R OP TE R quam quidem igitur causam haec cernuntur,alia ratio.

NUNC autem tantum manifestum sit,st, quod quidem in lumine cernitur, mos . Quapropter etiam non cernitur sine lumine.

IPie quidem nune causam non admouet.Perspicua autem est. Quia cum lumen praeae ue visibile quod lumen reddere queat lucidum est. Quod quidem Igitur ita lucis dum ipsum quoivisibile estin propter lumenso pellucido,dciis, quae inlumine cera

riuntur,

132쪽

LIBER sECUNDUS LXItiuntur causa est, ut cernantur. Vae vero huiu modi non habent luciditatem, ut potis sit immeri emittere:aliiSquitem ut cernantur,causae essierion queunt: ipsa vero propter fialisgorem cernuntur,Scin tenebris solis. Quia ubi a lumine illustrata fuerint suam nori detegunt luciditatemata,vt primo quictem cerriatur,lucida luminis causa. Deinde vero lume ordines e ipsum e quae adita Pellacida. At tertio loco qua colore imbuta. Eam ubi alumine perferacta fuerint,eX affinitate illa,quam cum eo seruant.Siae lumina quaedam ipsi quo D colo res ut Plato voluit sint.Siue extremitates determinati pellucidi existat. Praeterhax aut aliarat icte cernutur,quae in tenebris aspiciatur. At cv vltra haeccia alio qaol modo,ipsum lame.Caetera illis Aristoteles fine ipones,quae decolore tradita sunt, aeci scriptioni madat.

ΙD nal erat ei,ipsum colori esse. quod est,ea habere uim,ut mouere possit,quod secundu actu pellacida. Actus autem pellucidi,tumeti est.Signum aut huius,manifestum. Si enim aliquis postierit,quod habet colore supra ipsum uisum, no uidebit.

Ei tanq visibili scilicet non autem tan colori. Simpliciter autem visibili colori. At is, ubi Scapse a lumine perficiatur.Quoniam quod in tenebris positum est, aerem extra illus minatum nori mouet.Quod vero illuminatum fuit mouet:haud tanae ita ut patiatur:sed α quemadmodum illud quod actu illuminat.Nan &color, qui lumine perfectus faeα Tit, ipse quo P in id quod actu pellucidum agit.Nequail vero patiendO,sed agedo:quipa Pe Cum aliquam ei largiatur actionem. argitur autem ex se ubi a lumine perfectam rue irit At v perfecto ipso pellucido vissum per id quoil acta pellucidum,tanUmedium,no autem Primo mouet. Quoniam simul quom ipsium pellucida agit, in eo ipsius visus motu:

dum a colore.qui cernitar concitatur:queadmodum Sc vectis a manu a lapidis mota impellatur.At v huius rei illud simu esse potest: id quod colore amema,si supra i m vissum impositii fuerit,non comitariquippe quod abs. pellucido visum mouere no possiti

SED 'quidem color mouet quod pellacidum .exempli gratia, aerem. Ab

hoc autem cum continuus sit,mouetur senserium.

NE TVE enim recte id dicit Democritus,qui arbitratur,si sit uacuum quod me dium cerni pos exacte,uel si formica in coelo sit.Id enim est impos sibile. Da tiaq; patitur quod sentiedi uim habet,fit ipsi amitu exi. Ab ipse quide igitur,qudiernitur, colore impossibile.RelinFitar aut a medio. Me necessariu aliquod esse media.

Mouetur quidem a colore ipsum pellacidum:quippe quoil inde actum recipiat. At moaet sensior 1um,tanilid,quod huius actuSparticeps fieri queat.Verum nequasi tanq- id quoilex se sine corpore agat,at moueata iectum:quemadmodum ferrum. quod calefactum fuerit licet ignis qui calefecit,non adsit,attamen calefaciendo agir.Sed color ac tu traducit:que mactmodum re vectis lapidem cum amanta mouetur Uriae Aipsum pellucidum recedente colore haud amplius iuxta illum,asipectum mouet.Sin autem ex sepellucictum aspeestum moueret,eius sensum eme oporteret,non autem 1llius,quod colore amoctum sit.Nunc autem dc illud Sc medium percipimus interuallum. Ac manifestius haec a me in breui illo sermone Theophrasti de rebus nataralibus diiudicata fuere Uerum hoe in loco Aristotelis verba confirmantes,ipsam quidem colorem mouere dicimus quod pellucidum proxime.Ab hoc autem,quod continuum eXistit,vimquit ne P siolum vi sui: sed

ct colori intelligitiquo ex continuitati proximum iuxta Vtrunm extremum 'intelligat motum. Ab hoc inquam mouetur senirium.Licet hauctita medium,taquam illuminatum Percipiamus ut ex se asipectum moueataNarim quae lucida sitan aut colores ita ex hoc in , inem ivt haud ex se aspectum moueat: sed ira ex hoc.ut una agat cum eo quod visibile existit:atque eius actum perducat.AC quando inseri, Post id quod contra Democritum dictum mit ab ipso quidem igitur,qui cernitur colore, pos sibile:relinquitur aut ea modio subintelligendum est illud proxime.OUOniam a colore mouetur sensorium:ctum P simpli.de Anima.

133쪽

DE ANIMApellatiatum Vehitur ad sensorium dantis actus:qui separabiliter ato immine per media defertur Unde S collemni adest:S simul totus existitiae diuersorum quoiv coloni in eo Dubitatio. dem actus reperiuntur.At quamnam ob causam impossibile est,quoa sentiendi vim ha. Responsum beat ab ipso colore quo cernitur proxime moueri Naquid quoniam lumine opus est, aspicienti ad colores percipiendost S ipsi quom colori ad aspectum ipsum mouedum Ambo stam lumine complicari oportet. Vnde S medici acta pellucidum esse oportenquoviriano ab eo perficiatur. Quapropter non Omne simpliciter quod cemitur, aspectui in positam remi nega sed quod colorem habeat.Quodnan lucidum esset cerneretur.Nisi propter immoderatam vim sensum hebetaret.1 NAN E aure si fuerit, non quod exacte: sed omnino nil ad cernetur.Propter qua quidem igitur caulam,Colorem,necessarium in lumine a ici,dictum est.

Securicum eorum scilicet sententiam, qui medium inani excipitat. Non solum tu quod colore affectum:sed nihil omnino cernetur.Quadoquidem enim lumen, pellucidi actus est,ne medium cerneretur. Pellucidum nan actu eme debet medium quod cerni vadi Ieat.Atriel quod colore affectum. Quoniam no illuminat visum,at colore quod acta pellucidam,existenti medio mani.Caeterum ne valiquid eorum,quae lucida fiunt.Nan eorum emittentium ac 'io,dum medium pellacidum est,aut potestate,aut actu perfertur.

1 G NI S autem in ambobus cernitur,lc in icnebris,ec in lumine. Et id ex necessi

tale.Quod nant pellucidum ab hoc fit pellucidum.

Quae quidem enim obscure,at imbecilliter siplendescens aliquid habent:S non po Gissantillustrare,in solis tenebris quod potestate pellucidum mouent. Non quia illuminete

sed ita,ut peripsitam cernantur:cii ea ratione coloribus abundendivi sine lumine moueam pellucidum Propter imbecillitatem aurem splenctoris,haud in lumine quom cernuntur. Quod non eam ob cautam ut opinor,euenitiquia illa lucida in aerem illuminatum non agant:sed quia visus propter aflectionem illam,quae a maiori lumine inucitur: quod deis huius eXistit,praeterea intueri non potest.Ignis autem propter maiorem luciditatem,qaippe quae luminis quom perficiendi vim habeat,inlumine conspicitur,vel diurno.Atl omnino licet alterum illuminans sit:quod non prohibeatur ab immodico cerni interuallo.SDue in eo lamine,quod ab eo perfectum sit. Quemadmodum qui nocta vicini ipsum intueturiqui in eius praeterea lamen percipiunt. Ad quod re illud quom adiectum fuit: 5 id ex necessitate. uod est in lumine conspici. m scilicet id naram addendum est iri proprio cernatur lumine.Quandoquidem ignis huiusimodi est: vi in id quod aetri pellucidum. quod potestate erat,&ipse quo D ducat. Cemitur autem re in tenebris ab iis, qui longius

progrediuntur,ignis in nocte. Quoniam aut adesse oportet ipsum mouens ei, quodn Ois ueturiam ad illud ferri ipsam mouentis aetionem .Medio ita vacuo existenti nequa id quidem moueret,illud aut moueretur.Neq; illa sola aptitudo ad ipsum pati satis nuper rexisteret.Instat autem Alexander aduersius Aristotelem,tanquam aduersus eum,qui de solis visilibus locutus uidetur: qaique nihil de Laaictione intueri ualente dixerit: de qua momen se uerba facturum pollicitus est Atque pro eo respondedo inquit: quemadmodum dixit moueri uim illam.quae cemenili uim habeat ab eo quod actu pellucida: Squa: fit Rctit quod ipsum uisibile eratim fineque praeterea huius libri eum uniuersaliter de omniserim loqui asseritit anu de eo qui sensilia absque materia recipere ualeat. Hari quidem igitur pulchre atque recte dicta sunt.At illud quoque adiicie dum est quod licet sensorio nosne amestione actio illa adsitiann in ipsa uita quae se edi uim habet iuxta propria actis ri sensiliit coprehesio fit quae haud extrinsecus recipiturised rationsi appulsu FPe sensilium PInarimnem a sensilibus patiturista iuxta ea cognoscedo non aut es ena V1t.

EADEM Praeterea ratio ecdeson Nodore est. I lamna eorum tangens solium Di scilium.

Expositio.

134쪽

Eadem quoiv ratio est,quatenus ut ipse confestim infert,per aliquod medium extrinis secus existens in his quo pactio perfertur,atm deducitur.

SED ab odore quidemes no medium mouetur. Ab hoc autem sensoriorumutruti .Quando uero supra ipsium aliquis imposuerit sensorium,fbnans,aut olens nullum sensum efficiet.

Dictum iam fuit,qua ratione a medio sensiorium moueturinon tanquam scilicet ab eo, quoci per se moueat,sed tanquam ab eo quod actionem ab ipsio sensibila perferat.Propter quam itam causa si supra ipsa sensoria sensilia ponantur,rio sentimuS EOrsian Propter Resyonsum conuenientiam Aut quoniam vel eo perqaod opus est. Quemadmodum Suediti eget, mas in motu illo lapidis,quia manu sit.

DE TACTU autem,ec gustu, labet quidem sese eodem modo. Non apparet autem. Ob quam uero causam,postea erit perspicuum.

Naram 5 in his medium quoddam reperiri vult Verum non apparere: quia intus,non autem extra,medium eYistit. SEPTV Acissi ΜA SEXTA PARTICULA.

MEDIUM autem,sones quidem aer.

Aernam metione dignus iudicatus fiuit:ceais,qui manifestias vim illam sonupserete obtineat. m cte aqua aliquid praestat.Licet minorem perferendi Cacultatem habeat et aer. ODORIS uero,nomine carens Communis cian' sane quaedam affectio in re

reo aqua est. Quemadmodum dc pellucidum colori: sic habenti odorem, quod in ambobus inest his. Videntur natiq; ec aquatilia animalium,habere senu odo ris.Sed homo quide,&eκ pedes habentibus,quaecunis respirant,non possutit odorare, non respirantia.Caula uero ec de his postea dicetur.

Ouod nonnulli ri 6λωον appellant illud est,qaOctodotis perferendi vim habet: quo5mpellucido ex proportione reo ridet. cmadmodum enim id,luminis atm coloris, atque eorum uam cernunt Omnino acta Perficitar:ita quod estικχές.hoc est,sonam perferre valens dictant,adsonorum recepti nem:uta me liἈγιιον,ail Octorum receptionem aptum.In

cierem atin 'aqua id sonum Perferre Valens reperitur.In eo vero, quoa . Sed homo quide, ohilosiophus dixit.Licet nihil re diderit illi particulae quidem:attamen quici reddi debeat, patet.Illud nano est. Quae autem non resPirantiPropter qtaam vero causiam, haec quide.el non relirantia odorent:illa Vero respirantia nequaquam,postea indicabitis ΕΡΥ v AGES 1ΜΑSEP TIM A P ΑR ΤIC ULA.

NUNC autem primo de lano,N auditu determinemus. Est autem dupleκ sonus. Alter quidem actas quidam:alter uero potestas. Alia quidem enim noti dicimus habere sonum,ut spongiam,tanas. Alia uero haberemi a S,S quaecun s solida, at*le uia. Quoniam possunt sonare Id autem est,inter ipsum medium, atq; auditum im

mittere sonum actu.

ΕκΡOSITIO. De auditu determinandum est:quandoqidem post visium perfectior aliis existit senis sibus:longius profert .Est autem duplex sonta S Alter quidem enim actus quidamtalter autem potδate.Et quod quidem actu,aliquando resipectu ipssitas esse ubiectorum dicitur:aliquancto autem nori quatenus stant,sed quatenuS semuntur. ranan quae iam alba est,cum actu sit alba potestate interdum visibilis est. Quae vero praeterea etiam flauasit, alba quom existit potestate. Quae autem Galba ess,o cernitur,iuxta utrunque,am1 Simpli de Anima. L ii

135쪽

DE ANIMA

est. Hae eadem farie rationeαλnus:quidam quidem potestate est, at iv id ipsum Gonus. Cum solicta at leuia si ieeta fuerint,&quae sonum facere queat. Quoniam in iis, quae haufi huiusimodi sint,ne potestate quidem sonus existit. Alter autem actitiqui iam factus

est licet nemo audierit. in quidem sonuSactu est Potestate vero tanquam is,qui audiri valeat.Quoniam cum audietur,acturum est ,tum sensibilis reperitur. Erde eo,quod vixista ambo actu dictum ruit illud Id autem est,inter ipsi medium,ail auditum immitte reinum actu.sEpΤ VAGESIMA OCTAVA PARTICULA.

Esae autem,quis dum actum sonus, semper alicuius ad aliquid, N in aliquo. Percussio nani est,quae facit.Quapropter uel impossibile,uno existente tacta esse senu Diuersiim nas uerberas,dc quod uerberatur.Quare sonas ad aliquid sonat.

Alicuius quidem,hoc est,uerberantis. Ad aliquid autem,adia,quod percutitur. In aliis quo*,hoc est,in eo quod sonum perfert:quod actum ex percussione receptam traduiscit.Cum de ambo solida fuerint:aut alteram ex iis,quae inter sese incidat. Ac maior quo occursas fit:si taleuia,Si intesta, aspera illa fuerint.&medium Catis supercu recipere, at vperducere actum illum:qui ex ipsis redditur queat Ouapropter nequaqua in vacuo fieri posset. uandoquidem corpus esse oportet quod perferedi vim habeat. dc aliquod ex iis, quae hanc soni perferendi facultatem obtinent.

PERCUSSIO autem non fit absis latione .memadmodum autem diximus, haud quorumcunt percussio sonus. Nullum nans senum reddunt lanae,si percus.serint,aut percussae ierint.

Oportet enim quod percutere debet aliunde accedere, at v occurrere ei, quod percini debet. Ita,ut medium corpus si inter id quod percutere,α quod percuti debet. Quando quidem nihil reperitur inane.At pictillud est,in quo si nus est cumini perserenili vim habeatiat v collectim comprehensium propterceleritatelarionis infractum maneat.Tune Dan v recipit ex percussione actum.

SED aes,ec quaecunt levia,ec caua. Aes quidem,quia leuis Caua uero refiactio ne,multas faciunt percussiones post primam. m no possit Gire,quod movi fuit.

Haud ea nunc nobis philosophus tradit,quae simpliciter soni emittendi vim habeanti sed quae facile emittant: quae solida esse oportet. Quemadmodam aeris exemplam inis

dicat.Et leuia. uo aer,qui medias excipitur:cum unam in superficiem,quae sonum emittere valeat incidat instastus serueturita in v toto actum recipiat.Caua vero sena quia persaepe fit percussio aeris,qui intercipitur, propter celerem percutientis lationem: cum is acthuc infiactus permaneatrati non sine vehementia motuS siud in cauis illis extet inuolutus: persaepe illa percutiatiquoniam non sine dissicultate exire potestis Ap TVACEsIM AN NA PARTICULA.

PRAETEREA auditur in aere,& aqua,sed minus. Non est autem seni pro

Aer quidem ille,qui in pelliculis illis aurium comprehensus est,auditus est instruni tu , rpus vero quod extra sorii perferendi vim habet no solum ae sed Scaqua quo vCXistit Licet aqua minus aere hujusinodi sit.Tanquam ea quae tum crassior CXistat: tum auditu vias obseret.Non est autem seni proprius nem aer diem aqua. Medi naS ita ipsilono cauta sunt,ut recipiendi vim habeantinon autem emtiendi. Hae propriae sunt catasiae Uu Dan recipiendi vim habent a materia stant. si profecto illud aliquis obiiciat, quod i R , a flagello,aut virga percutitur,inat. Quado duas quot subit rationest

136쪽

LIBER SECUNDUS LXII 1ει eam inquam a quo efiicitur innus:5 eam in quoin est praecipuus tunc,ut a quo. Non autem tanqGamas,qai reciPieladi vim habeat.Quatenus autem de iis,quae recipiencti vim

habent dictum fuit,quod haud propria sint.

SE D oportet solidorum percussionem fieri mutuam:&erga aerem. Id autem fit, cam permanet percassus acu,neq; diffusuS sit. Quapropter si uelociter,atq; ueheme

ter percassius fuerit,sonat. OPortet enim prax ccupare motum percutientis diuisio nem acris. Quemadmodum si acervum,aut cunualum harenae uerberet aliquis, qui

ieratur uelociter.

Daobus molis,ut opinor, quod dictum est,intelligi potest.Nan cum duo Golida sese

mutuo percatiuntata mediam quot aerem qui in illa latione excipitur: si sonus fieri deis bet:percati necessieta :& permanere,nem cautium esse:Propter velocitatem, devehementiam percussionis:cum percutieritis motus aeris diuisionem anteuertat. Quemadmodum in celeri illa volutatione vasorum plenorum fit: cum aquae,quae in ipsis reperitur, non e fundatur: at* os perstope deorsim vergatiqueta tunc velocitas in volutatione illa aquae effusionem anteuertit. Et quemadmodum ipse quo Aristoteles asserit,accumulo qui verberetur.Exempli gratia tritici ibi collocati,aut alicuitas huiusmodi rei. Aut si ferataracen, MuS harenae,aut tritici.Si praetervehementiam,&velocitatem quom verberatio retineati&propter hanc causam occupet dispersionem harenarum hactenus prope se existentium. Percussionant fas dissipat. Quae vero vehemens,atcy velox fuerit,propter velocitatem quidem di ersionem anteuertit.Ac no siccus incidit,at v si unus sit cumulus, aut aceruus. Propter vehementiam autem sonum reddit.Hacitam ratione sententia haπ,quae proposita est intelligi potest. - simul siolida sese mutuo,at mectiam percatiant aerem. At Malio quom modo dicere valemus: uotum quidem sine mutuo solida percutiant:tum vero solida ipsa percutiant aerem.Quemadmodum percussio illa aeris a flagello indicat: maneat,at non diffundatur aer. Aliais,quae haud ab iis dissimilia sunt, quae dicta

ECHO autem fit u ab aere,qui unus est, propter uas terminam,ati prohibens scindi,rursum aer reiectus sit,tanquam pila.

ERPOSITIO.

Videt quidem Aristoteles de Echo ilicere:aerea principio percussium t qui feratur actaliquod vita solidum,leue,at cauum:accum quasi vaS fiat propter cauitatem:manente unum atmiris actam Sc collectim incidentem interae,at scauum solidum retrorsum tanquampiam repercumum inde ferrualm id illuct e,quod vocat Ech Verum,ut opinor, Divessio aa recte Alexancter censet Aristotelem existimare fieri Echo cum ne Primus ipse percumus 'misia aer ad Wasus D fcratur: nem rursius a vase is ipse repercussitas acteum uso qui percussit,re vertatur.Id quictem igitur recte censet.Necs enim aequum est,adeo uelocem fieri propter Percumam aeris lationem:at opus est quemadmodiam de iis quae proiiciuntur dictum fuit quoil mouet semper ei adesse quod mouetur. aeterum virum illud recte sentiat, mistiestigandum est.Scribit narim sic.Sed primus quidem aer percumus, propter volocitate , , Percussionis continuus,ati indivisibilis permanens eum,qui post se, figurat simili peris , cussione quemadmodum ipse a percussione figuratus fit. Is aute rursius eum, qui post , , se Et ita non sine continuitate actuaSusi progresstis fit. UOus enim validior data peris , , cussio dissipatione aeris sit: eous v permanet:dum aliaSah alio figuratur. Quod demonis , , Rrarum fuit fieri & in iis quae proiiciuntur.Postremus CariC,qui prori UaSpercuGS,ati , , fieturatus fuit cam prohibeatura Uase ulterius dissipare percusstonem, troa solidi reper , ,

Cussione reiectus:quemadmoctum pila a Lolido aliquo eum qui post se percussit. at x M , , Turauit arcu ita rursus taccesso in litae percussionis,atis ini fit. Aduersus quae omnia, , , quae qa em Alexandri fiunt instare aliquis possiet:quippe cum in figura sonu collocet idc-ussionis successione non aeterminet.Vtru primus ille aer mussius eum,qui se sequit NSimpli de Anima. L iii

137쪽

DE ANIMA percutiatiquemadmodum etiam figurare aperte dicitur. S quaenam cise posset, aeris, ab aere continuo.ato uno permanente percussi ,α Praesierum percussio, quaerant emittem

di vim habeat Nunquid ea fieret,dum solidum ipsum percutiens primum aerem,at ea qui il lum seqvitur Sc ruri iam eum,qui post illum existit,percutit At omnino si diuisione hic aliquam metue concipiamuS ne D manet adhuc infractus sonans ille aere & unicato adesse oportebat ipsium percutienS.Mihi ita persuadeo,quod non quemadmodum illa minantis praesentia in Pellucido,N ipsius quot coloris praesentia in eo quoa actu pellucidum confestim agebat,quod visibile futurum erat:ita Sipstus uolidi sola praesentia in eo quod solum perserre valeat,ionum agat.Sed percutiens agitad autem est,affectionem immittens.Percussio iam cs affectio est bonus autem non affectio,ita actio percutientia est: quae abis ulla di Iutione ei quod sonuni perducere valeat Propter illam affectionem, quae ex percussione fit,adest. de affectio illa praecedit. At*totus quinem aer affectas esti quatenus de actio illa se diffundit. Qui etiam unus,continuus,atque intactus permaxnet.Uerum haud ex seipso in primis toto.Sect ex ea sicilipsius particula,quae apud lolictum

reperitur. Una vero cum reliquis ipse quois fere afficitur. Ac magis quidem,aim prius caproximis illis,eius quod antea affectum sit particulis:postea vero,at minusca iis, quae longius absunt.Quam etiam ob causam & magis,& celerias audiunt,qui propinquioreS sunt,siqui longius recesserunt.Ex mentaris nata passectionis tum vehementia, tum celeritas,tum intrariadeterminantur.Haud igitur percutiuntur, aut figurantur secundae particulae a prioribus:Ged una afficiuntur,aim una formantur ab eo,qui ex principio periscussit,ati egit.Cum partibiliter affectio dissipetur,propter partibilitatem eorum,quae assiciuntur,quae corpora sunt:&priora haud quae sequuntur,percutiant: sed percussionem perferant,aim deducant. At v aeri toti,qui percussionem patitur absque ulla disi lutione actio illa soni faciendi vim habens,adest.Neque enim alia ratione tota ubique eadem esset. Quatenus pertransit aer Pertransit autem quatenus per aerem affectio illa a percussione facta traduciturio ui quidem aer infractus atm continuus,& unus permaneat . QVando igitur unus is aer stolido alicui appellatrita,ut haud amplius recta eodem modo cum prioraribus particulis continuitatem seruet,propter obiectionem illam quae a solido fit: sed aut iuxta sieipsiam affectum reactionem seraeuatu iuxta eum qui sibi adiunctus es h in solidi partes actio illa eius quod a principio sonu emisit,feratur: ea tunc de qua Duc loquimur, perficitur Echo.Non quia solidum percutiatur,at emittat sonum:sed quia quod a prina pio sonum emisit a rore in repercuSsi ne utatur,quod solidum atque leue, S cauum

sit.Vnde propter leuitatem quidem infractum seruat aeremtqui quidem plurimus simul adductus est:quit Echo illa absoluitur,S non diffunditurata propter hac quom causam

manifestius perficit .Propter repercussionem autem vetat ulteriorem actionis progresa fumium simul quoqν causa est ut in eadem reflectatur.Hac ita ratione Ec Aristotelicum illud intelligendum est,quod,rursium aer reiectus sit anquam pila. Non tanquam is aer sit qui secundum lationem moueatur:sed tanquam is existat,qui actu vim emittendissini habeat,non sine ipso tamen sono,

UIDETUR autem semper fieri Echo,sed non manifesta. Quoniam contingit in seno,quemadmodum ec in lumine. Nanq; lumen semper refringitur. Q enim fieret omnino luκ,sed tenebrae,eκtra id, quod sili expositu. Sed non ita refringitur, quemadmodum ab aqua,aut aere,at de aliquo alio leuium.Ita,ut umbram faciat,qualumen determina S.

IPSUM uero inane recte dicitur prophium audiendi. Videturnan esse inanea .la autem est,qui facit audire,cum motus fuerit eontinuus,ec unus Sed quia fi a

gilis est,non telanat:nisi lene sit, quod percussum iuit . Tunc enim unuS Ut simul, Propter planitiem. Vna nanis ipsus lenis planities.

138쪽

Cum omnino stilicet aliquid sonet.Quemadmodum de in lumine euenitamrim lumes per restingitur. Refractionem appellat,non solum aetionem illam luminis, quae a solidis iuxta aequales angulos in opposita si used re eam, quae ab humidis: quae a iunioris huS graecis, ρηιακλασις, dicta fiuitiEx ambobus narim omnino lamen refringitur. At non in iis tantum locis,quae ili eYposita sint.Licet haud huiusmodi postea sit,ut omnino umbra efficere possitaqGemadmodum quod ab aqua,aut ab aere rectingitur. Imitatur autem Iura minis refi actionem Cotius qui in Obliquas parteis defertur. uod nan inus, quemat modum & lumen recta potius progrediatur,illud indicatiquoil ab iis melius,at facilius auditur,qui recta aurem adiiciunt.Repercussionem autem postea Echo est, quae imitas Similitudo tur. Umbram autem Echo illa quae facile audiatur. brae vero carentiam illa assequitur Echo,quae propter imbecillitatem exaudiri non valet.Ipsum vero inane recte dicitur Pro* stactionem. Prium ipsius audire. Ex eorum nempe sententia,qui aerem inanem dixere. Atque ut ipse quot Aristoteles infert ita dicitur proprium ut haud efficiencti vim habere putetur.Idn que nequaquam concestatim fati.Sed ceu id quod producendi vim habeat,ati hac ratiorarie audire efficiat.lli ad praeterea nobis in memoriam philosophus reuocat quod leue esse Oportet,quod percussum est,quo sonus inde reddatur.Nan si plana sit supficies eius, quod Percutitur: unus Scaer qui intercipitur,remanet:quia non stangitur acumine, atque

depressione eius quod percutItiar. OCT V AGESIM ASEC UNDA PARTIC ULA.

5 ONI igitur faciendi uim habet,quod mouere potest unum aerem continue ad

auditam usq;. Auditus autem insitus aeri.

Soni quidem faciendi uim habere dixit,quod aerem mouere potestata ut non sisIupoo

restatersed actu quom moueat.Unum autem aerem disit ita ut inseactum permanere dea BCat,quod mouetur,siue id aer,sive aqua sit.Praeserum is quod sorii perferedi facultatem obtinet,nunc intellectum fuit. Ac qua ratione unum philosophus iritelligat, continuitate indicat.Ne enim ita num aer est,ut quod indivisibile est.Nelut quod rati e unum. Sed ut Continuum . Illa vero verba, ad auditum usque. Non quod omnino audiaturas quod audiri possit, significanti licet aucties ipse non adsit. Auditui vero insitus est aer,non qui mira reperitur. Nem enim ille innatus esse potest. Sed qui cum ipsis a natura colligais

tur vita, quae audiendi Wim habet. Quemadmodum re humidum quod in oculis,ex ea. quae intuendi facultatem obtinet.

QUONIAM autem Id in aere est, Cum mouetur quod extra, quod Intus quo

que mouetur.

Quoniam scilicet auditus in aere est. Hac nam ratione insitus erat ille aer, qui intus eristidire in hoc vita ipsa audiendi facultatem obtineris,collocata est.Quae tum quidem tanuvivacis instrumenti innati effingendi potestatem habetitum autem tanquam ea,quae huiushaodi instrumento viatar existit.Quoniam igitur id in aere est:hoc est,in eo, quod marium perferre valet quod extra mocietur:&quod ac tu iam sona perfertruria de ipse quom mouetur, num suscipiens Cum a primo quidem Percutiente,vel ipsum quoque senso, rium afficiatur.Verum perducatur postea ipsa actio a Percutiente per id, quod λna per ferre valet,ad insitam id.

Q VARE haud tibii aiat audit. nem ubi pertransit aer. lenim ubiq; habet aerem pars illa quae moueri debet,ic animatu. Quemadmodum pupilla humidum.

Nem enim ubique sane aerem animal habet. Huiusmodi inquam aerem,qui insitus sit Vit illi,quae audiendi facultatem obtineat:α qui hac ab luatur natura.

139쪽

DE ANIMA OCTUAGESIMA TERTIA PARTIC ULA.

IPSUM quidem sane seno carens,aer: quomam facile tangitur. Ubi uero pro hibitus laetit frangi,huius motus senus.

Generatim apud Aristotelem illud Gono carens indieat,quod sonum non agiti& quonsoni recipiendi iaculiatem non habet.Simpliciter qui dom igitur aer quatenus aer sono caret quia facile dissipari potest Idrian P aeris quom constituendi vim obtinet, quod facile dissipetur alip scindatur bi autem prohibitus fuerit standi,&motus erit,aut ab eo, quod primo ipsum percuuuaut ab eo,quod primo quidem aliud secundo vero loco ipsum aere: fmgit tunc profecto sonat um sicilicetpercu Ssio prohibuerit,ipsium scindi. Ita, ut haud quatenus aer sed q atenus is qui dissipari potest veterurrat pila inet. 'QVI uero in auribus fabricatus fuit,immobilis est: quo exacte sentiat omnes dis

ferenuas motus. Auditui insitas aer circundatus saltsolidismea percutiente proxime moueretur. Quo exastris fiat sensus ad omneis motuum disserentias percipiendas. Opus quidem enim est senirium etiam aliquid pati.Sed affectio passiove illa moderata esse debet. uo actio illa,quae iudicandi potestatem nacta est, valida silmel ab assectione obtus hebeso redis datur.Esse autem poterit moderata amemo: si proxime percutiatur. At quo exacte sentiate non vehementer pati aebet:sed pare agere. Vehementior nanque anellio iudicio impediis

mentum asserta

PROPTER haec autem,& in aqua audimus.Quoniam non accedit ad ipsum insitum aerem. At ne p ad aurem propter conuolutiones tam uero id acciderit,no

audit. qi si pellicula laboret. eadmodum quae super pupilla pellis cu laboret.

Propter haec philos has inquit.Quoniam inquam risitus ille aer in auribus tabrica tus fuit: tipsolidis corporibus circundataS emEc Proxime non mouetur a percutietibus. Quoniam enim obsitus est aqua ad insitum aerem non peruenit. Nant si ingrederetur, aut stigefaciens,aut humectaris .aut illum crassiorem reddens,eius quom aucti re valetem actionem hebetaret cum inaurem aqua ingressa fuerit auditui imperamento estini notacile propter illas conuolutiones ingreditur. Quemadmodum autem pellucidi quid ea tunica obtinet,quae cornea dicitur:quae insitum visionis instrumenrum, quod ipsum est humidum complestitur:quaecumedia est inter illud pellucidum quod intus Squod existra reperitan&cum laboret visui impedimerum assert ita repellicula quae insitum aerem complexa est:quar soni perducendi vim habet: quael media existit inter id quod intus, atque extra huiusinodi estrubi laborauerit,seseSprmer naturam habuerit,auditum omistario impeditio CT UA As IMA AR ΤA P ARTICULA.Aπ Eae indicium audiendi,aut non,per nare semperatarem,tanquam cornu. Semper enim proprio quodam motu movetur aer,qui mautibus. Sed sonus alie nuS,ac non proprius.

Extrinsecus quidem proxime ab aliquo insitum percuti spiritu,aut crassiam reddi, aut Omnino perturbari natura nolens se mentis illis,aim aurium conuolutionibus iter obsstruxit.Uride&immobilem illum esse antea distrum fuit:quippe eum ab iis, qu sonorii mittendorum vim habent haud proxime moueatur. At quia vivit semper ex se moveo tur innum stam auri admouentes de parumper intro impellentes,sonum, qui fit, audiis mus cum angustus reddatur spiritusqui intus per aurem existit ac dum mouetur in aulares Pr Pter angustias ostendat ea pratione sonum Sciat. uemadmodum spiritus iule,qui in ea immutitur cornua quibus tibicines utuntur. Audiendi iram indiciu est ipsum persbnare.

140쪽

LIBER sECUNDUS LXV personare. uoniam vivaci motu spiritus mouetur. Necu enim in aurium impulsu isnat Ipsum vero non sonare,non audiendi quom initium. Quia cum laboret,aut nihil omnino,aut imbecilliter spirituS moueatur. Quoniam autem in aere sinus fit, aut dum soli. dum mouetur,ati aerem Percutitratat dum aer mouetur,at p solido incurriticum hoc modo in auribus sinum fieri prodiderit,illud tanquam cornu philosophus addidit.Nam caneris cornu sonat tam spiritus mouetur, at viri solidum offendit.Semper quidem igiis tur proprio quodam motu aer ille in auribus existens,mouetur.At non semper GonatiSonus nan alienus est non proprius d autem est: quod haud ex proprio ipsius motu, dum ex se aer mouetur,sonitus fit.Sed cum vel ipsis in aliud quict,vel aliud quid in ipsum aerem incidat. Hac P ratione sonitus dicitur alienus.

E propter id inquiunt audire inani, sonati. Quoniam audimus eo,quod ha

beat determinatum aerem. Quicarim non recte aerem inanem dicunt:&nos quo Dinaniau ire inquiunt. um do idem insito illo aere audimus tanquam proximo instrumento: donec validus sit. Quod Aristoteles significare volens, nati addidit. In illa scilicet impulsione manus quae ea ratione fiat qua dictum Nait.Et quoniam audimus eo quos determinatum habeatrem. De terminatus qaicem igitur est,non qai circunstriptus sit.Id narim vel extrinsecus, at, allade ei accidere posset.Sed qui vivaci effragatur,aim formetur ino. Audimus a

temnos,qui compositti sumus: aut S qui ex tota anima constamus:audimuSanquam eo, qtaon habeat determinatum aerem.Hoc est,uita illa,quae audiendi vim obtineat:quaeque aere ipso tanquam instrumento utitur.

VT RUM autem sonat,quod uerberatur,aut quod uerberat,aut'ambo Oriouero diuer tER enim sonus motus eius,quod postat moueri modo eo, quo quae fallacita leuibus,cum aliquis detruserit.Haud sane omne queadmodum dictum Iust, lanat,quod uerberatur,oc quod uerberat. Vt si perciis sirit acus acum. Sed oportet quod uerberatur aequale esse.Ita,ut aer collectus saliat,atq; Concutiatur.

EXPOSITIO

Haaequinem erant propria soni,quae verberarit.&quae verberaraturissia vero eius rectis piendi vim habebant,ut quae ipsum porci unt. Didium autem fuit,quemadmoctum Peris e Unum,atin idem ambas fustipitriones.Aernan D ille simul est,qui verberat,&qui verberatur,& quisionum quo D recipit.Eodem Sc aqua At virum magis propria sit quod verberat,aut quod verberatur,inuestigat Atque illud infert,quod ambo propria farie Lia licet diueriti quodammodo.Nan alterum tanquam ict quod facit: alterum vero tanqciam id quod patitur.Verberat enim quod moueturiat S Occurrit. Illudiu, quatera DUS Occurrit,verberatur.Quod autem ambo sint propria,illun demonstrare potest: quois Diam quoa serii perferendi vim habens intercipit non secus exultat, ac quae a leuibus saltant cum aliquis ea traseriti uia cum non stinctantur necesse est ita exilire , Ut unum maneat atm continuum.Quod ipsum sit percussum,aut quod primo,atiu Praecipuo Vna cum aliis percussis affectum fuit.Itam percumum fuerit,ut percussionem anticiparat: atis Dercutientis amoriem illam sbriancti vim habentem:quae ante dissipatione ei tributa in Tit anteuerterit.Motusim is,qui nequaquam latio est:quemadmodum eorum quae Laliata

sed velox percussionis atq; actionis faccessio:similis redditus fuat exilitioni illi quα apta,riis ac leuibus fit cum quis tructat. uoniam non sine percussione is quoi fit: quae soliis rum atin planorum,Scollecta eme debet:&ed ab his actalia transierindum est. Quado igitur α quod verberat,&quod verberatur latitudinem quandam habere oportet ictaeo quale,hoc est leue rim planae debet. Ita ut aer multus exaptus, Collectus exilliat, at PCHcutiatur: iure rict otiiqa verberat tacitidine quanda habere debet: Ged 5eqci verberatur:

SEARCH

MENU NAVIGATION