Simplicii Commentarii in libros de Anima Aristotelis

발행: 1543년

분량: 301페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

141쪽

DIPPERENTIAE autem senantium,insono qui secundum actum,declarantur.Quemadmodum enim sine lumine non cernuntur Colores:ita neque sine sono quod acutum,& graue,

itam quod soni emittendi vim habeat ex no colligimus ita &quod huiusmodi sonum emittere queat,ex huiusmodi percipimus sono. Quemadmodum enim sime lumine non

cernuntur colores:itaneo sine sino quod acutum regrauexta haud peracutum aegratie Conos ipsos noster Aristotelas intelligit:sed quae sonu emittere acute, aut grauiterque urit. Quo G haec cum iiS,quae praecesserunt,conueniant. Sonantia autem dicta fuerunti quoniam quemadmodum lumena coloribus diuersium quia est:ita de sonus as acuto graui. At hic illud discriminis adestequot lumen quidem coloribus causa est,ut cernatur, taquam id,quod ciendi vim habeatiSonus autem incauta,ut acutum,S graue cognosscantur est,tanquam perfectio,quae ipsiorum significandorum facultatem obtineat.

HAEC autem dicuntur per translationem ab iis quae tanguntur.

Vocabula quibus de iis,quae audiuntur loquendo utimur,haud ita sese habere philois sophus inquit,ut quae deitSqaae tanguntur,invssi sunt.In iis nancs quae tanguntur acuatorio graue sed obtusam Oppossitum facimus aeterum res eodem modo sese habere, ex quadam proportione,ut aperte dieturus est sentit.

ACUTUM quidem enim mouet sensium in paruo tempore multum.Graue ue

ro in multo Pariam. Acutum quidem nunc illud inquit,quod audiri possiti risum intelligit qui sentiendi vim habeat.Uerba vero illa in paruo multum,eam habent vim ut indicent, quoa celeriter. per longum interuallum,at v longo permaneat tempore huiusim di, ut exaudiri queat Quemadmoduni S graue in multo parum dicitur. Quoniam Sc sero auditur: Ecminus pertransit interuallum: ta breuiori tempore permanet. eo haec ita Aristoteles literis commendat,visiva ex sententia loqui videatur.Sectatiorum potius ita sentientium veraba sequitur. Atm in Timaeum spectare videtur:qui acuti,grauis p sioni cocentum fieri vota luit: cum acutum praeripiat,at celeritas auditum moueat:ato a principio quidem vehea mentius,postea autem debilius. Quando qui cum eo concors est grauissimilis definenti, ac iam cinanti acuto incidens,leriis ac minime asper propter similitudine redditur. Quipope cum acutum primo auditum mouerit,at aliquandiu permanserit: graue vero id posnea agat.Aristoteles vero haud ex veloci,ac tardo acutum at 3 graue diiudicandum censetetsed Propornori seruare vult cum acuto,at obtuso illo , quod in magnitudinibus reperitur:quorum alterum pugit,inerum impellit.Ita ut acutum illud quod in sonis exis Rit ingrediatur,ac fere iuxta profunditatem percutiat.Graue sere superius,accum aliqua Collisorie appareat .Quemadmodum quae aliis imposita sunt,at impellunt. Unde Cum Saliorum quom philosophus opinionem recitarit,ait.

ET nequaquam sene uelox ipsum acutum:quod graue tardum. Sed sit huius quidem propter uelocitatem motus huiusmodi.Illius uero propter tarditatem. Et uidCtur proportionem habere, maciato hirca tactum,atis obtuse. Ipsum quidem Cnim acutum,quasi pungit. sum autem obtusum fere impellitaquia mouentreste rum quidem in paruo:alterum uero in multo.Quare contingit id quidem uel X, illud autem tardum esse.

DE sono quidem igitur, hac ratione determinarum sit.

142쪽

LXVI LIBER sECUNDUS E XPOSΙΤIO. Licet enim celeritaS acumen consequatur,quemadmodum ex soni S,qui procul fiunt, et acescitiNaram in nS,qui prope existian aut non fittacit sensu illa acuti P: aenotio comp rehendi non porum Attamen ea diuerta est proprietas. Sc quae propriam quandam riaduramdicat.Quamuis ergo, eleritas vzdiximus,ac tamen consequatur, grauitatem autem tarditas:nequaquam tamen idem dici queun Sect huius quidem philolophus inquit,proapter celeritatemhaia modi fit motus:hoc est,ipsius acuti: qui in paruo tempore multum. de propter celeritapem dixit hoc est .iuxta celeritatemmon autem secundum acumen.Illud Nanq; in paruo temPore sensum mouere,cam habet vim,ut celeritatem On autem ac amen praestet. Quemadmodum de motus ille qui in multo tempore parum,tarditaPe,non autem grauitatem indicata delicet grauis,atque acuti huiusmocti dicamus esse motus: hausita tamen dicemus,ut grauis atm acati reuera esse intelligamus: sed velocis Potius atl tardi. Quemadmodum enim acutam,at obtusum quod in magnitudinibus rePelaritarequsa figuris huiuim dis tuta,ut alterum quidem pungat, alterum autem im pellatiquia id quidem in paruo tempore mouetrillud autem in multo: ideo alterum coristingit esse gelox alterum autem esse tardum.Secundum accidens nanis quodam pacto, sic non secunctum se,veloX ipsum acutum aut tardum quod obtusium. Ita de quoa in λα S acutum,S graue, non quatenus talia:sed quia quadam ratione consequitur,acutum, alii tardum obtinerit. haec quidem e a quae proposita fiunt,existit sententia. uarit si aut adipta sipectat Aristotelis verba ,si haud ita scriptio Lese habeat ut dicat. Non Carie vera

IOX Acuta.Sedita. SangveIox acutuata interpretacta erit vicii instare dicamus aduersus ia

Me,aim tarda. Ouorii ena causa sim ex sententia philosophus diiudicat qaa ratioe fiat,acuti quidem motus in paruo: grauis Wero in multo. Quoniam non sine celeritate totarcti atate hi motas fiunt. Rursam vin illis verbis. psum quidem enim acutum quasi pungita Obtusam vero fere impellit quia mouerit,alterum quidem in paruo alterum vero in multo.deest alterum quidem est velox alteram vero tarctum.Eo nanq; pacto recte infertur illa .Quare contingit ac fere secundum accidens iliciam ruit,quod quidem acutiam,vi sit velox,quod autem obtusum tardum.

VOX autem sonus quidam est animati.Ex inanimis enim nullum uocem emit tit. Sed per similitudinem dicitur uocem emittere. Ut tibia,S lyra. oc quaecunq; alia ex iis quae carent anima:eκtensionem habent, Cantiam, ec locationem. Videtve enim quod ec vox haec habeat. Ita autem animaliam non habet Mocem, ut quae

sne ianguine sunt. Sc eg iis,quae cum sanguine pisces,at id iure,atq; aeque.

Vox species quaedam Coni est:quae in aliis reperitur animalibus,ati in eo,quoil ratio ne utitur atm hoc pacto una est 6c tanquam ea quae significandi vim habeat quaecu mulistis commernum habere possiti de re propriam quo rationem assecuta est. Illud auteper Icuum est,quod in iis solis vox reperitur,quae cum anima sint:& quod tibia,aim lyisra per similitudinem vocem emittere dicuntur:quia eXtensionem habet.Quae quictem ex resio eam indicat voce quae haud sine interuallo a musicis esse dicitur. Qualis quae canit. quo extatuquam musica imitantur instrumenta.Extensionem quidem igitur in Ioce,catus imitatur.Sonorum autem interuallum locutio illa,quae syllabis distincta est. Illud tero perspicuum est,multa animalium vocem non emittere: quae illa funt,quae noresipirat.

SI IDEM aeris motus est sonus. Sed qui dicuntur uocem edere, ut qui in Acheloo pisces sonant branchiis,aut aliquo alio huiusnodi

VOX autem est animalis sonus:&noriqVacunq; particula. Sed quoniam omne sonat uerberante aliquo,& aliquid,& in aliquo. Id autem est aer. Iure uocem emittexunt ea sola,quaecunt recipiund mmm.

143쪽

D E ANIMA

Responsum Ex DOSITIO.

Cum aeris dixit eius intellexit qui expirando emittitur. Necu sonum omnem acre ite quadoquidem &in aqua quo D fit:sed eum qui vocem emittere valeat. Ac cum insert.Sed quoniam omne sonat verberante aliquo,& aliquid,& in aliquo.In autem est aer. Illud in aliqao illud profecto in primis signifi at quod ni emittendi vim habeat: 5 quo in voce opus est.Ouoniam vel aqua stini perferenda vim habet.licet minus Q aer. Propter quam ergo causam nonrie Siri aqua vox auditur Nui quid quoniam ex imaginatione vox fit, quae significandi vim obtineat Illud autem significare, ad eam spei tat vitam, quae per Poctior sit quae v cum aliis commemum habere possit:& quae imaginanonem directam cibo timeat.Ita ut instrumentis utatur calidioribus .ati purioribus in requisitis elemetis. Qua propter&cor habent quae vocem emittunt:&m aere Usuum At& vox quippe quae prae ossantissima in sonis sit: quia a perseeliori vita procedit: & in eo in primis fit qaod ad eam perferendam aptum sit.

IAM enim respirato utitur natura ad duo opera.quemadmodum imMa, ad gustum,ec locutionem.Ex quibus gustus quidem necessirius. Vnde N pluribus inest. Interpretatio uero causa ipsius bene.Ita 8c spiritu ad eam caliditatem, quae intus. ut necessarium. Causa uero in aliis dicetur.

Neeessario quide propter rectigerationem calidi quod edica wr,alis propter excitationem natura utitur,quo ventilet.Nam si immobile permaneat,extinguitur Ac nisi refrigere tur interficit animal caloris abundantia.Praeterea&eo effaminitar, quo saliginosias illas feces ibi constitutas educat. Haec quidem igitur omnia licet plura sint opera, communem hahentia necessitatem tanquam unum propter id dicuntur S ab Aristotele tradita sunt tam tractatione de animalium pateticulis,tam in eo libello,quem de respiratione conscripsit, atque inscripsit.

EP AD uocem,quomsit ipsum bene.

OCTUAGESIMA NONA PARTICULA.

IN ST RUM E N TUM autem respirationi guttur.

Platonice id ipse quoiv Aristoteles noster,quae ad ipsum esse spectant,diiudi cat.In quis bufunecessitas eorum quae ad ipsium bene attinerit consideratur Cuiusmodi v ox simpliciter esu quae quo significandi vim habeat,ati nos internos versari pCssimus, facta fuit. Iptam adhuc magis interpretatio:quae re sermonem quom perficit. Quod nano gustus sit necessarius perspicuum est:cam nutritione adiuuet.Ex qua ipsum postea esse animai Iibus adest.Instrumentum autem respirationi gutturmut arteria,quae asipera dicitur: Per quam egreditur,ati ingreditur aere,quem respiramus. Qui tamen haud ipsam omnino relinquit.Quoniam non eodem modo haec quo aliae arteriae comprimitur,at concidat. Cum id prohibeat eius durities,atm crassities.Ita ut semper iri se aerem retineat. O uo ab it Io aere,qui CYPrando emittitur:quim detentus aliquaesu filii:qui I collectim eiicitur,n Plum in voce percutiatur arteria:sta re qui in ipsa continetur aer.

C UIUS autem causa,& particula est haec pulmo.Quod quidem primo,atm magis proprie cuius causa cor.proximus tamen arieriae fimnis,pulmo est. uoniam is proxime resparatione eget.Primo nanch cor. Id enim calidissio mum est. At* inde pulmo,Propter propinquitatem, quam cum illo habet.

HAC mim particula plurimum habent calorem pedibus gradientia,quam alia. Indiget autem respiratione de qui circa cor locus primus. QuaproPtar nccessariu, cum quod intus respirat, ingredi aetam.

Nonagesima

144쪽

a UA RE percussio respirati aeris ab anima,quae in his particulis aduocalem is tetiam,voκ est.Haud enim omnis animalis sentis uox, queadmodum dicebamus.

Perea quae pedibuSgractitantur,illa philosiophus intelligit. quae haud aquatilia sim Ex quibus quin respirant,aliis pedibus utentibus calictiora existunt.Hac particula pulmone scilicetiat adhac magis corde. uippe quae magis excitata sint propter vi persectio. Dem .Quare percussio respirati aetas ab anima fit,quae in his particalis repotatur. Quoniaenim omnia ab aliquo mouenturia, animam vivaces fiunt motus: quo ipsium moueris philorophus indicaret,exacte ab anima dixit. e. quemadmodum Alexander qui secundum animam interprepandum censuit. Illucinant,a quo eam habet vim,ut quod moueis re possit,indicet. Quemadmodum illud, iuxta quod,quod a forma stet at fior maledicatur,manifestat.Ipsius quidem animae aliud quidem est iuxta quod:tanquam ita,quodvis uatas anstrumenti determinandi vim habeat Quod etiam solumAlexander respicit.Aliud Vero Urida quo.Quod instrumento utitur. Quod vivens quo corpus mouet. Anima itaque,quae in illis existit instrumenti particulis,quae respiranni vim habent hoc est,quae ipsis utituricum per has se parumper cohibuerit,ato collectim in iratum aerem moueorit:atin per hunc aerem in arteria permanentem percusserit:& ipsam qaoque arteriam eae

appetitione quadam quae significandi vim habet, ocem format. Quae id ipsum, hoc est, huiusmodi percussio est.

LICET enim lingua senare,quemadmodum tussientes.Sed oportet animatum esset plum uerberans,& cum imaginatione aliqua. Significandi nant uim habens quida sonus est uoκ. Et non respirati aeris,queadmodam tussis. Sed hoc uerberat.

Quod quidem sonas, qui ira lingua reperitur,non sit vox:quemadmotam nem qui in manibus perspicuum est. Tussis riari videri Posset voX,quoniam in arteria a re irato*iritu fit. Nequaquam tamen est. Quoniam tussis violentus cst occursus respirati aeris ad ipsam arteriam non autem secundam appetitionem Ox vero ex appetitione fit. Sita, ut haud sine medio aer ille respiratus arteriam percutiat.Quod contirigit in tussi. Quoniaves pituitam in ipsam deuenientem aut aliud quoddam solidum,atat humictu natura et iiscere nititur.Sed per aerem inii Iaarteria existetem ictagit. Ita,ut aer qui respiratur detentus, qui postea collectim aerem iritus existentem v erberet,pereiam,v arteriam percutiat. At id philosophus inclicat clicens quod sonus vox est,non respirati aeris, quemadmodutu

sis Qui quidem aer fio ullo medio arteriam percutiat.Sea hoc profecto, qui respiratur, animatum verberat.Idnant illuctanimatum dictum fuit.

EUM arteria ad ipsam.

Ita ut contineatur,qui collecto motu eius,qui respiratur,mouetur:atio arteriae veheo

mentius occurrat.

IN DITIUM autem quod non possunt uocem emittere quae respirata quae expirant:sed quae continent. Mouet nant id,qui Continet.

NONAGESIMA PRIMA PARTICVLA.

MAN I FESTVM nanq; Zc propter qua causam pisces sine voce. enim habet gutrur Hanc aut particula non habet,quia no recipitant aere,neq; respirat. Sed qui diciat,qd uoce emittut pisces,aberrant.Propter qua igitur causam,alia est ratio.

Ex POSITIO. Mouet quidem enim qui respirat cum animatus sit at moueatur ab anima. utaturm

Illo qui respiratur,non ad ex inspirandum inexpirandum: sed cohibBio. Quo hoc Simpli.de Anima. M

145쪽

DE ANIMA collactim aerem illum in arteria existentem verberetrato eum arteriae illidati de nequaquam fieri potest ut simul aliquis respiret,at vocem eminat. Siquidem vox in retenoneret pirati aeris collocata estiat illo eius motu qui in ipsa arteria fit.Resipiratio vero indo, cursu aut extra aut intra ad pulmonem Posita est. De piscibus vero tanquam non respiratibus tractationem de particuli S animalium, umibi deris philosophus locuturus sit,

reiicit. Aquariari pro aere,ctbranchiis loco pulmonis,ad id calidi refrigerandum,quod

circa cor,existit,utuntur.

NONAGESIMA SECUNDA PARTICULA,

DE ODORE aute,5 odorabili,mmus lacile determinari potest,ade eis, quae dicta sunt. Neq; enim dilucidum,quale quid est odorata,ut lanus,aut lumen,aut color. Caula uero,quoniam sentiam hunc non habemus eκactum.

Quodnem exactus,nem certus,ut perfecte elaboratus ille nobis sensius,qui odoradi vim habeat,adsit,indicio est,cum haud maniseste subiectum cognoscat,quidnam stilleo uane excepto,quod quatenus Odorabile illud Percipit. Ne s enim tanqaam visibile solum, sed is tanquam lumen,aut octanquam colorem, S huius quot sipecies victus cognosicit. Auditust,&tanquam num,d eius quo diuersitates. Athain ea ratione sensus qui Odorandi vim habet,quid subiectum sit cognotat: licet necu omnino etiam illud ignoret. Siquidem alius quidem dulcis est. Alius vero acerbus,aut austerus,aut acutus Seci haut manifeste dignoscit.Ita,ut id ex nostro quot praecipue sensu cognoscamus Patet D praeoterea id quia ne nomen comuni alicui odorabili positum faetiquod subieetam eius nais turam indicet. At v adeo particalaria eius omnia nomina ex gustabilibus sumpta faere. Inde nan S dulce,5 acerbi ,&amara venerexerum haud ita in iis sese res habet,ut in tangibilibus: ubi licet commune quod esse potest sine nomine sit,propter eorum secudum genus iuersitatem:haud tame ex alio ullo Censu magis particularia nomina accepta fuerare.At S id quom huius rei inicium esse potest:quoa nullus octorinilia percipit,sine moralestia aut suavitate. Quod haut ita intelligendum est, ut horum tantum odoratum esse dicamus,ut ex gitauit Plutarchas Nant quod acerbum,aut dulce potius sit, comprehedimus.Neque quod consimili modo cum gustu sese habeat,quemadmodum voluit Themistius.Gustus nano λrsan humores quosdam abs' omni voluptate,at colore per cipit.In quibus P quod suaue,aut molestum consequitur:q a iudicandi vim habet poistius in iis qui fecundum naturam gustant,val si quod cum voluptate,&dolore no sine affectione placet,aut resellitur. Oratus vero multo magis prope id collocatur qprope ii lud quod eam habet vim ut quaecum voluptate aut dolore existunt,diiudicet. Nunqvid igitur homo in causa est cum difficultate odorans:quippe qui sensius huius haud exac te Articeps sit Vnde dea multis in hoc animalibus stuperatur. Aut ut Platoni videtur,ipsuas olfactus natura huiusmodi est. Quoniam de odorabile ipsum semigenitum est Neque mel emeritis reperit sed in iis,qase in messio collocata sint.Vbi haud illud colligenda est, Forma νον quod formae odorabiliam imperfectae sint.Omnis natam in a perfecta est at x adeo ipsriR Pineti fadicenda perfectio.Sed ita potius intelligeredebemus.ut quae has formas recePerint, O sint non autem simplicia & non sine mutatione subsistant.Aristoteles naquC in m mone lapidi sicci cum communi aquae,atque aeris humido,odorabile statvit. autem S quae dictae fuere sententiae ambae verae sunt Natique Scipsum odorabit: aua simplex est.Et ob hanc quoque causam odoratus nequaquam ita, ut alii sensus exillat πctuS,Homoque fieterius hunc sensi participat:quam alia permulta faciant animaua. At quoniam ex altera tantum parte causam philosophus attulit propter quriminuStacit zMPr, tque odorabile determinari possint:quia inqua sensium hunctio habeamus ad eXactum: susspicionem nonnullis mouet quod id tantum ipse causam creaἀLIn eo ver ,quod quale quia est odor dixit inime odorem una cum odorabili intra ara dehem .Sed una cum odore eo odorabile quoque sumptum sentie erit tamaa - - doquidem

146쪽

Eoquidem odor securiata actum, ipsum odorabile quom est. Quo Sillud visorius aut lumen, aut color conuenienter in ratar:quodcv audibile atm visi lacum odorabili.

5 E D peiorem multis animalibus.Difficulter nanq; homo odoratur.

Difficialier quidem homo octoratum quoniam hoc in sedissi una cum assectionibus micitum est iudic um. et aliorum ita sensuum resipectu maecilius,arivimbecillius inummarius exercet. Aliis audem animalibus peius Haud quia de odorabilibus se is illa παstannus obtineant iunicium.ldnarus aliis vel inqa carit serim euenire non potest.At adeo in quocunm sensa in illis confusio iudieii cum ipsis affectionibus multo maior est, u quo as ipsum pertinet odorem in nobis reperiatur Caeteram illa nos superant,quia longius percipiunt quod odorabile sit quem actinodum vultures.α insecta. α quia ex parua qualibet oceasione in odorem commoueritur. Quemadmodum ea odora canum vis fancit.Quae vel vestigium odore concitata feras indagando consequitur.

Eu NULLUM sentit odorabilium sine molesto, aut suavi. quippe cum haud sit

Non quia haec sola sint maue inquam armolestum.Sed quia alia haec semper consequiantur NeS quia una cum aliis odorabilium clifferentiis,& quod in ipsis suave, atque molestam diiudicat.Nein enim hanc ob causam sensorium ipsium tanquam minime exactum rcfellisset.Contrarian id potius exactae cognitionis signum esset. Sed illud philosophaS dicit quod vehementiori indiget affect1orie, quae maiorem vim in percutiendo habeat:quia instrum eritum quod in nobis odorando vim habet haud admodum adiudicadum exactum .atm certum est. Quo ad cognitionem excitetur. Ita ut propter vehementia suauis aut molesta reddatar affectio.Et propter hanc cautam non sime molesto, aut siuainui ab Aristotele dictum fiat Hoc est .rio sine eo quoil est molestia aut voluptate assicit cuvehementiori sensorium indigeat affectione tanquam id quod haud exactum sit.la auteri euerari quia paratam noti est ad tacilem in iudicando actionem. Unde nem purum, infir re iudicium valetlacum ab asseetione impediaturi portet quide enim Omnino aliquia sensio 'ium a sensibili pati Sed affectio qiise wehementior fit actioni iudicandi vim habenti impedimemto est.Secundum naturam ita ιν in nobis est sensorium icl,quoctod adi vim habet,q od vehementiora indiget affectione. Quemadmodum omnino indicat illud silais

uitate .aut dolore affici. Unde S iure imbecillius,atm obscurius aliorum nostrorum senis suum rei pedetrudicitur obtinere iudicium. NONAGEsIMA TERTIA PARTICULA.

AEcLVUM autem hoc pacto,dc quae duros habent oculos, lores sentire.

Duros habente oculos nori exacti sedillarii exemplo utitur.Nan in iis,quae duros Baahent Oculas ut in cancro,sensorium quod intuendi vim habet,maiore, ait vehementioα re indiget affecto .

ET HAUD permanifestas ipsis esse differentias colorum. praeterquam trepido atq; intrepido.Ixa uero Oc odores hominum genus.

Haud quia Malia istaquod trepidu,at intreP3dum,nequa aut Iore aut differetias in colore ex stetes sentiat. Nem enim licet nulla ob causam timo eas:ci,queadmodunem eo am laetari.Sin aut aliqn quidem timent:alim aut contrario afficitatur modo:profecto patet quod de diuersa quom visilia Gentiunt x olores atat intuetur. ω qarae alia eos percipiit rationemisi qua a PCutiantur,aut laedatur Persii utata est.EX quibus alteria quidetreis pidii altera aut intrepiduphilosophus appeIlat. Quia vis illa eoru aIallu,quae intuendi facultate obtinet nomouetur,nisi vehemiserari ciatur. Alcv id illud idicat, quod dicta fuit, vineintrepido Se intrepido.Pro eo.qd est nisi timeant αHOR timeant.Ita ut illud intrepisdum,huiua negando pronuntiatu fueritased affectione trepido cotrarium indicare queat.

' simpliae Anima. . M ii

147쪽

DE ANIMAVI DE TVR qui dem enim proportionem habere cum gus U. Et eodem modo jecies saporum cum iis,quae odoris.

SED eertiorem habenuis gustum:quia ipse est tactus quidam. Hunc autem ha bet sensum homo certissimum.In aliis quidem enim superatur multum ab animali bus. At quo ad tactum pertinet,multo aliis praestantiuSiudicat.

Quemadmodum enim sese olfactus ad odorabilia habet. ita S gustus ad gustabilia. Ordinem mutato ut olfactus ad gustum ita odorabilia, gustabilia. Haec autem assinitatem at* eonuenientiam inter sese seruantisiquide gustabile sapor est qui est sicci in aqua aPorgdi purgatio. Odorabile vero ablatio illa sapidi sicci incommuni aquae, atq; aeris humido. Ammita sua ,ato conuenietia olfactui cum gustu est: quippe qai quod ci natum. at proximum sit, percipiendi vim habeat. Sed cerea cognitione gustus olfasiai praestate quia reis quom tactus quidam est.Taclum vero homo exactissimum habet: tu propter

cutis tenuitatem,tum propter praeclaram totius corporiS temperationem.

VN DE prudentissimum es animalium.Indicum autem id sc in genere ani malium ex senserio hoc esse ingenio silc tardos. ex alio autem nullo. Qui quide enim duricarnes,lardi ingenio.Qui uero mollicarnes ingeniosi.

Ita ut totum humanum instrumentum propter te racionem sufficiens sit ad receptio,inem vitae illius,quae cum prudentia agat.Prudentiss1mum autem dictam suitiaut quia αalia quo animalia,quaecuno directam ato paratam habent imaginationem comuni hi quadam ratione prudentiam participare dicantur quemadmodum &equi quot vir tutem dicimus. Aut quia etiam humanum solum animal 5 prudeliam, omnem etiam praestantiam,interea, quae ortui obnoxia sunt assequatur. NONAGESIM AONINT A PARTICULA.EST autem quemadmodum sipor is quidem dulcis,ille autem amarus: ita 8co dotes.Sed alia quidem habent ex proportione odorem,ec saporem.alia uero cocia. Dico autem exempli gratia,dulcem odorem,& dulcem saporem. Eodem praeterea modo ec acerbus, ausi eruS,ec acutus,& pinguis est odor. Sed quemadmodum diximus,quia non admodum perspicui sunt odores, quemadmodum sapores ab his Smpta fuere nomina,ex similitudine rerum .Dulcis quidem enim a croco,ec melle. Acutus a porro,ic iis,quae huiusinodi. dem; modo di in aliis.

PRATEREA uero quemadmodum auditus,& unusquis' sensuum. Is quideaudibilis N inaudibilis. Illel uisibilis,& inuisibilis. dc odoratus odorabilis,atqr in in rabilisJnodorabile autem,aliud quidem iuκta id quod omnino impossibila ha bere odorem.Aliud uero,quod paruum habet, ec imbecillem. Eodem modo, ecquod ingustabile dicit .

NONAGESIMA SEPTIMA v AR TICULA.ESτ autem Nodorattis per medium.exempli gratia,aerem,aut aqUam. Nanta arilia uidentur odorem sentire Consimilique modo oc sanguinem habenua, ecquae sinc i, guine sunt.Quemadmodum ec quae in aere. an*CX his q da peto cui currunt ad nutricionem cum odorandi uim habeant.. Nonagesima

148쪽

νN DE & dubium uidetur utrum omnia quidem eodem modo odorentur. Homo Nero respirans quidem,non relpirans autem,sed expirans, aut ContinenS Oiri tum,non odoratur. neq; procul,nel prope Nelsi in naso intus positum fuerit. Et id quidem cum supra ipLm ponatur sensorium,insensibile esse 'mane omnia. Sed F sine ipso rei rare non sentiat, proprium in Eoibus. Patet auteVerientibus.

Q UA R E quae sine languine sunt,quandoquidem non respirant,alterum alique sensum habere debent,praeter eos, qui dicti sunt. Sed impossibile siquidem odorem sentiunt. Ipsius nanq: odorabilis sensus,di male,& bene olentis odoratus est.Praete rea uero re corrumpi uidentur a uehementibus odoribus, a quibus etiam homo . ut rituminis,lc eorum quae huiusnodi. Odorari quidem igitur taecessariu: 1ed non respirantia.

CENTESIMA DARTICULA

VID E TUR autem hominibus diuersum esse sensorium id, ab iis, Mae aliori1m animalium. emadmodum ocisi ab iis, qui duros habent oculos. Hi quide enim habent sepimentum ηἱ tanquam uelamen,palpebras. Q as non mONCUS, S CX trahenS non cernit. Quae uero duros babent oculos, nihil possident huiusmodi-Sed confestim cernunt,quae fiunt in pellucido. Hoc itaq; pacto ec odorandi uim habens sensorium aliis quidem intectum est ,quemadmodum oculus. Aerem uero vera Pientibus habet tegumentum,quod respiranistras detegitur,dum dilatantur vel , atq; pari.Et propter id respirantia non odoratur in titimido. Neceue natalest odorari respirantia. Id autem lacere in humido impotabile.

A saporibus quidem de ad odores traducta saerant votabula, galce, acerbum,& simis

ita Neiu temere. Propter qua ergo causam mel a tangibilibus,riem ab audibilibus Quao doquidem,ut iam metrii fuit,α quo actipias respertinet,affinitas est Odorabilibus cum gustabilibus:ob illam inpicti ablutionem in communi aeris,at aquae humido. Propterquini ritur non semper icem saporem Julcis consequitur odor Quoniam interdum

diuertit sapictum illud,quod abluitur. Diuerticulum autem id in aliquid quod eiusdem sit generas defert:aut in propriam rei priuationem.Dulcis quidem sapor croci, remellis ad ciuicem odorem exgustactesemqui in melle quictem 5uenit,tri croco autem nequaqua. Sed diuersiusta est Astus qui haud hmoi existit,ab Odore dulci existet e. aut traducta, ac ex similitudine allatamo am primo in odorabilibus posita fuerint nota ea habet vim,uti propria esse manifestet Ouis nari proprie dulce,aut acutu diceret Odore nisi ad ea,quae sese ustui offersit referreis a vero Sodorarias, Oct inodorabile omopcipiat,ex eo, non serina et illud tantum quod vehementer se inodorabile: sed re quod imbecilliter oleat.' rspicuum. At re quod per aliquod medium,quod extra sit, e quoa odorabalis etionem adsensium perducat,permanifestu est. Quodcv id aeris,at aquae coe sit: quod

sane διγλώον, hoc est,imperferendi odoris habenS dicimus. Nario pisces odorantur in aqua adestam accurrentes,quemadmodum fic quae in aere. ora solia enim ira aqua,quae Cancratiae careat,reperiuntur: ut quae tenaceam cutim ibi habet: Ged&m aere,ut qaae inse,cta dicuntur.Quae uel non resipirarina Orantur.Cum tamen aptus sit homo odorari S uaecuncti odorandi uim habent,dum siPiritum non attrahunt.Nam cum expirat,aut spiritum coi et non onoraturi uoltam pacto illa licetne v apta sint respirat Eorfarina alicui uideri pomi quod quia non resipirent,neo etiam odorenturi sed aliquo alio Gensu quae odorabilia sita compres1endant..uodriani Pereipiamrersi cuta est ex eo, quod Simpli de Anima, M iri

Dubitati Responsum Dubitati Respontum D itatio.

149쪽

DE ANIMA ail mel accedunt apes,vel longo interposito spatio,cum siccum sit. Insectam praeterea ista intereunt,ati corrampuntur Propter ficudos ato graueis Ores Sin autem odorantur, odoratus QP patet quia ex ea id possident vi,quae Odorandi facultatem habet.Id nanque odoratus este Responsum lentus qui percipiendorum odorum vim habeat.Et illa ita aere utuntur,qua odoris peris ferendi potestatem obtinetiquit ac tionem Odorabilis perduci diutuntur inquam aere, notanquam eo qui respirando trahatur:sed tanquam eo qui odoris perferendi vim habeate qui hac ratione adsensorium usu illuct quod odorandi vim assecutum sit,accedat.Hoc enim pacto is nos quo D ipso utentes odoram utentes inquam ipso,tanquam odorem perserente,qui ad sensiorium usi perueniat. Sed nos quo quidem accedat: adaperire transdem volumus:quae hactenus accessui illi impedimento erant.Et adaperielo aere , tanquaeo, qui respirando ducatur,utimur.Illa vero insecta nihil huiusmodi adapertione indiginquippe quae quod impedimento fit non habeam.Hac autem ratione Scoculi eorum,quae duros ipsos habent cum palpebris haud comprimantur confestim intuentur, licet nihil moueant. Illud praeterea dilucidum est:qaM quae respirata in aqua odorari non que Mntuquoniam nem iis ibi respirare,concessum est.

EST autem odor sicci:quemadmodum sepor humidi. Odorandi uero uim habens sensorium,potestate huiusnodi.

Cum nan* abluitur sapidum siccum in eo quod odoris perferendi vim habeat, orabile fit ut Sin libro de sensu arcu sensibilibus philosophus die riuus est.Gustabile vero liacet siccum sit attamen non fit sensibile gustui ex saporernisi ut paulo post explicabitur humidum redditum fuerit. Potestate autem est quod odorandi vim habet,quale ipsum od rabile dum agit propecv sutipsius formam collocata est. Queadmodum quilibet quom sensus prope proprii sensibilis λrmam permanet. Antea veroes agat,potestate est.

GUS TABILE uero est tangibile quid.Et id incauti cur no sit sensibile per me..

dium,quod alienum sit corpus. Nel enim tactus.Et Corpus praeterea In quo sapor,

gustabile in humido,tanquam materia.Id autem tangibile quid.

Non secundum se: sed secundum subiectum Secundum se quide enim gustabile, huamor. In subiecto autem Laporosam qualitate reperiri oportet,si actu gustabilis esse debet de quod gustabile tangibile quom subiecta est: humiditas nan tangibilis est. Nus I

autem tangibile tactum per aliquod medita mouet,quod extra sitiLicet nancv per aliquod medium attamen illud proprium est.Quare ne gustabile per medium extrinsecus exiis steris,gustum mouebit. Simul naiam cum humido mouet Humidum vero tangitale est. Illa vero verba Necu enim tactus.1llis reddita suere,quae antea posita fuerant,quae per me adium quo alienum sit corpus ilicebant.Et corpus praeterea ira quo sapor gustabile in hamido,tanquam materia biverba ita dirigere oportet.Et corpus,quod aporois qualit ii quae gustabilis sit in humido omnino reperiatur,subiectum a quam materia subostratum sit. equaquam enim quemadmodum quod pellucidam non colores, sed aestati iis proficiscentem recipit:ita & humidum Laporis suseipit actum:sed & ipsum quoip taporem.Vita materia recipit formas quae ex sola illa positione cum rebus,quarum recipiedarum vim habere dicitur proportionem obtinet Ouoniam hic quidem tanqua accidens sapor iri humido esse dicitur:quippe qui in ipso consideat.Ibi Uero tanquam PrmM in materiarquippe quae complectantur,ato faeciam illam in seipsis.

O VA P α ΟΡΥE R N si in aqua simus,sentiremus iniectum dulce. Non esset autem sensias nobis per medium: quia mixtum est eum humido: quemadmodum in potabili.

Quippς ς haud actum dulcis aqua perdueatiquemadmodum aer colorem Persera

150쪽

ga&Ideo haud erat, tanquam per medium.

C OLOR uer ,haud ita cernitur,quia misceatur.nel surionibus.

Mixtio alicuius cum aliquo participationem huiusmodi indicat,quae patiendi vim hau beati lor autem in aere a si ulla dis lutione at actu adest.Neis enim coloratur aer, at s ita iri senserium agit.Ne v corporatis sinimus fluxionibus,quae infensorium ferantur,coloratum cernitur. CENTESIM ASEC VND A PARTIC ULΑ.

VAτENVS quidem igitur medio nihil est. Quemadmodum autem color, quod uisibile,ita quod gustabile sapor.Nihil autem facit sensiam saporis abs humiditate.Sed habet actu,aut potes ate humiditatem,utialsum.Facile nant ipsium liquefit,at s linguam liquescere facit.

Quemadmoctum ineoloribus 5 vita,est aliquid de medium aliena, quod ipsum emta .stit pellucidum:haud ita in gusta est aliquid midium extra. Ut quidem color sese habet ad Visam in Stapor algastum .Fit autem gustabilis sapor:aut quia iam astu in humido existataquemadmodum quod desce ipsi mellis. Aut qaia humefieri possit,ubi humefactus merit. Dum aut ipse effunditura calictitate quae in ore reperitur,Vt succi,ac liquores. Aut illa miscetur hirmiditate quae in ore est,ut piper.Sal vero ipsum dum liquefit ab huis nido,quod more seruatur,diffundituriat linguam inde ipsum quotv madefaciens ma, humiditate miscetur cum ea Cp NYEsIMA TERTIA PARTI C VLA.

EMA DEI O DUM autem uisus est eius,quod uisibile,& eius quod inuisibii Tenebrae narus inuisibiles. Iudicat autem dc has uisiis. Praeterea ec eius quod ad inodum lucidum. Nam id quom inuisibile. Alio uero modo si tenebrae. Eoderema modo Scauditus seni at silentii.Eκ quibus alterum quidem audibile. Alte Tum ciero haud audibile. ec magni seni,quemadmodum titis lucidi. Quemadmodiam emis parcitis sentis inaudibilis modo qciodam, magnUS,N Violentus.Inui

sibile autem,aliud qUidem omnino dicitur,ut 5c ira aliis,quod impossibile. Aliud uero si aptum no habeat,aut difficulter.Quemadmodu quod sine pedibus, re quod sine acino. Ita sane re gustus gustabilis,atq; ingustabilis. Id autem quod parua, ecdebilem babet saporem: aut quod gustus corrumpendi uim habeat.

Persaepe persipicue dicta suit,qa unusquiis sensus Praecipue,at v prima illa sua notio.

ne proprium sensibile cognoscit. uia vero non sentit,nisi periculum faciat cum non apis pellit,nem ex sua notione quicquam assequitur Proprii quom siensibilis priuatione percipit.Verum hanc quidem percipit ex desectu ipsius siensibilis. Cum no adsit iubiecto illi qui formae cognostendi vim habenti subiicitur. Cognoscit praeterea sensus,senssibile illuct qae immoderate excellit. Quod iure alio modo dicitur inse sibile atque ipsia dicatur priuatio. posito nan dicitur modo Propter formae scilicet praetientiam quae superat quoa sentiessi vim habet.Nem enim potis est ei quippe cum nimium excellat quadrare. Et rarsum exeo,quod non quadret quod eius insensibile est cognoscit. HacqDeratione visius quod valde lucidum nouit.&audatus fialmen quod seupra omne modum se tollit.Gustusi , quo gustus corrumpendi vim habet: qisodo eius actionem sua adiunctione debile rea, dit. Cum qa1clem igitur insensibile dicamus:illud ira sensibile iditelligimus quod insistieis secundum priuationem positum est quod essensibili substratum quod ex prima ill RPercipitur notione Cum inquam fiormam rio habeat,& ut habeat aprum sit. Aut si quia

SEARCH

MENU NAVIGATION