장음표시 사용
171쪽
Quandoquidem quatuor solae sunt primae Passibiles qualitates. aliditas,frigiditas si citas humiditas,ex quibus aliae fiunt:vt in libriS de ortu, atque interitu dictum tuit: quaisrum omnium compreheniendarum tactus vim habeti quandoquidem S primas illas Omneis peropere valet. Tangὶbilia autem cuncta, quatenus tangibilia passibilibus figi, rant arqualitatibus: ut Scin Octauo naturalis auctitionis libro id expositum fuit. Undectituiscidum iam esse poterit,quemadmodum vere illud sumptum fuit, omnes tangibilis assi mones,quatenus tangibile eXistit,tacta cognosci Quod si tactus,qui extremus,atque inis fimus ex tensibus est,tangibilium nullum dimittit ignotum:omnino forian cic unuiquii que reliquorum propriorum sensibilium nullum non percipiet. Id nant ei consequens est quod ab Aristotele cum positione pronuntiatum fuit. di illud fuit: Si enim eius omisnis,cuius est iensus tactuS.Idnant haud allatum mit.Sed de alia quoque quaedam quae antecedunt,adducta fuere.Quia inqai fideficit aliquissensius, necessarium esse S senso, rium quoi deesse. Praeterea de tertium illud quod in medio confirmat.Et si nullum deest in ni is sensorium. At communiter pluribus his omnibus quae sumpta fuere philosio phus resipondendo inquit omnes ita sensius habentur ab iis quae imperfecta non sint.bi nanque non deest nobis sensorium:quod tertio loco ex illis quae sumpta fuere, collocatum sultiquia aut abs p medio sensibilia ipsia:aut per aerem,& aquam mediam ea percipiamus:habemusis de quod tangendi vim habetidc mediorum illorum utrunq: nem iennas iam deesse poterita uandoquidem positum fuit,quod si aliquis sensus desit defensorium quoque nobis deest.Hac ratione adsecundum illorum,quae expositione praecesseruntrquod illud fuit necesse siquidem desit aliquis sensus eo sensiorium quo nobis aliquoadeesse allatum illud fuit omnes itaque sensius habentur ab iis, quae haud imperfecta sint. Ad primum*,quod illud est.Si enim eius omnis,cuius est sensus tactus,ec nunc siensum habemus, id ipsum quoque adductam fuit: omnes nempe sensius habentur ab iis quae
haud imperfecta simi Quandoquidem ita comprehenduntur omnes,ut nullum omittant suorum,ati conuenientium sensibilium.Ex eo vero,quod tactu Δ nunc nos sensum h beamus eius omnis,cuius est Gentius tactus: illa particula ,ε nunc, quae addita fuit, illuctindicatist 5 antea in demonstrationeni trahebatur:quod scilicet soli quinque sint sensus.
sum nanque ita persectam possidemus,ut nullum ex tangibilibus dimittat ignotum. Quod ex eo philosophus confirmat,quod omnes affectiones tangibilis,quatenus tangi s e tactu nobis sese sensibiles prin=ent Siquidem, vidi etiam quoque fuit,eam obtinemus vim atm facultat ,ut primas illas simplices qualitates,atque illas omnes quae ex earum mixtione effectas passibiles dicimus actu cognoscere queamus. Si ita tactus tangibilia omia cognoscit necessarium de aliorum sensuum unumquen ,eam habere vim ut pro pria omnia sensibilia comprehendere valeat. Recte ita omnes contineri dicuntur sensius
in iis,qui quin ν illos habent.Quippe cum ne* plures sint:& vrius quis i nihil suorum
sensilium,at sibi conuenientium ignotum dimittat.
NECESSE .E, siquidem deficit aliquissenses, ecfensorium aliquod nobis
deesse. Pudirati Id quidem secundam est,ut iam dictum fisit ex iis quae praetemerui complexum. Qua
vero ratione necesse esse dicatur,par,at conueniens est,ut inst us Propter quam enrmeausam licet qui cemendi vim habet solus sensus deficia otem sit vel aerium quoddam esse visus instrumentum:non adest id et,qui auditum habeat Ita, ut sensiorium quidem ipsi adsiuvisio vero absit quae haudeo aeque utatur: atm illo quod cernendi vim habeat. O Dm Nunquid igitur dupleae est sensbrii desectus: alter quidem eum nequaquam subiectum adsit corpus:quod deficientssensui utile fit Quemadmodum si nulli bi sit ex se in quibus
dam animalibus aer,aut aqua immixta. Alier vero defectus est cum Rabiectum quidem adsit sed haud exempli gratia tanquam visibile.Neque enim frustra,Stanquam cemens Meundum divim haberis subsisteret,in eo quod cernere,iritumve aptum non sit.Nunquid autem αmperfectis animalibus .erior ista existit ratio Vnde 5 nobis non aute simpliciter Aristo.
172쪽
Nanio si alius vllas sit sensas:eorpus etia aliud aliquod haberet sensorium . Vel his iuxta
aliud aliquod utetur. Aliud vero instrumentarium reperiri sierissimum impossibile est. Quandoquidemnem aliud ullam reperitur corpus,quod interit in Obnoxia Praerer qua tuor illa silmel coeleste corpus tanqaam instrumentum diuinae illi suae substratum animae est. Ne v enim illo ipsa respicit, tanquam quae utatur:sed tanquam id, quod eius tostum sit. Verum neque iccirco haec ita sese habere existimes:ut ex aliquo alio sentiendi vim habeant; et inperfecta nant vita,aliqua possiet esse vis,quae ea uteretur Quapropter πcessarium est quibus haec non adest non tamen Ob aliquam lisionem, aut imperfectiorari Mem ipsium inesse instrumentum In perficetariatim vita omnes accirit vires,at fra
Ultate Natural conuenienter omnia concedit instrumenta,nisi priner natura animariatia ipsa priuata fuerint um contra praeante vi,atcs facultate ipsum desit instramentum. Quamobrem nem usquam iudicatam fit,deficiente sense rio,ipsam deficere sabstantia. - sentiendi vim habeat.Sed econtrario si sensbrium non desit nem ipsum sensam deesse asserimus. At in nobis id in primis apparetiqui quin v ipsos habemus sensus, per feoetii sum rutpote qui motu etiam secudum locum certo,ati a terminat , moueamur.
Ev quaecunq; quidem ipsi tangentes lancimus,laista sensibilia simit quem habe, muS. Quaecunq; uero per media,ec haud ea tangentes simplicibus interuallis. Dico
Tertium id ex iis,quae sumpta fuerunt,est.Ex quo de se confirmaturum,phiIosophus Oerat,nel sensorium riel sensum nobis deesse. Quandoqaidem enim necesse est, aut dum nos sensibilia tangimur; sensu fieri,aut per media. Diuisio p haec huiusimodi est, ut
nihil reperiatur medium:aliter fieri non possit. Oniam enim sensus vita est, quae ragnoscendi facultatem obtinetcorpora ea, quα extrinsecus collocata sunt, cognoster valeta&Per Censoriam quod corpus existitio asseqaitur:quod quidem Censorium ea figuratar vita, quae cognoscendi Wim habetiideo nec rium sensoriam ipsum, aut sensibilia imis tingere: ain P alia quaeda corpora media sensibilia ipsa pcipere,at s coprehedere.Nemenim id in vacuo assequi posset.Quo pseratur sensibilis actus aes sensoricii.Set etianaricu
Aristotelis est:quoa re tacitasvmedia fiat.Vera haud ita, ut extra ipsum sit inediaesita irino his reperiatur. Ita,ut re ipsium eam vitam,quae sentierissi vim habeat vivat. Licet alterum ipsum praecipue fit sensorium.Si illuci itam respiciamus,quod primo tangendo sentit: ne tactus ipse absιν medio existiti uatenus autem ad id Qectatiquod simpliciter, acquaci. uera ne sentiendi vim habet sine medio existiti fors an ille qai appellatur consensius in in nobis fit. uando quae in nobis siunt ex tecta sentimus:c aliquastigefasta, aut eat facta merit Articula:praecipuum illud sensoriam vim suam ad patietem, arcu affectam
particulam adpellit.Vitam igitur,quae larigendi vim habeat,animalia omnia adepta sunt. Vita vero illam,quae per Iasua simul sensilia,licet ea non tangat:haud omnia Quae id etiam obtinent: haud tamen iccirco strifilium Omnem comprehendunt proprietatem. Nemenim quae odoraridi vim habent,re audire quo valen Ne quaesiona cognosceri icti facultatem obtinent,erga colorem euam ita seis habent. Moitam pacto determinatum Dubi eatio. fuit S simplicibus interuallis,ato his aere,ct aqua,quae mediis utuntur,cognosci re quod cum animalia utrumuis eorum habuerint:Unumquodque eorum comprehendere poto ruditiquae per ea ambo media sensilia fuerint Ita nantv philosophus inquitQuaecunque , , vero per media & haud ea tangentes,simplicibus interuallis.Dico autem, taere,& aqua. , , Quod quidem igitur per duo haec sola media,aerem,ato aqciam ipse parumper progreis Responsum cliens demonstrabit Illa vero particula,Ut,adiecta fuit,Cum diXit.Dico aute,ut aere,5 aqua. saQuo ut opinor,illud demonstreturiquod haud duo haec sola simplicia in medio colloeatarin quae sensibilium actum actsensorium perferant: sed&quae cuiusinodi ista sunt. Quemadmodum se fax illa,quae ut aer est. ct quae compositae quide formae siti sed ex Perat aer,aut aqua:cui nodi oleum,&vinum,& nebulae existunt.
173쪽
HABET autem sese ita: ut siquidem per unum plura sensilia, diuersa quae inter sese sint genere,necesse eum qui habeat huiusmodi 1 ensorium, amborum sentiedo tum uim habere. Ut si ex aere est sensorium:& est aer,ec seni, ec coloris. Sin autem plura eiusdem,ut coloris de aer,ec aqua. Ambo nant pellucida. 5 qui alterum eoru habet solum: lentiet quod per ambo.
Si per unum ex duobus illis mediis qualecu illud sit plura sensilia in sensorium age. re possuntiquae diuersia inquit,inter se genere sinuita,ut sub diuertos sensius incidant.Ne senim omnino genere diuersalunt,cataclum 5 siccum cum ambo larigibilia sint.Sed colorct sonus. uoniam alter visit bilis:alter vero audibilis. Ambol tamen vel per aerem,qucta
admodum N per aquam sensilia sunt.Redolenis praeterea sensilium genus per vir spex mediis his agit.Necessarium ita ιν esse philosophus inquit eam qui habeat huiusimoni
sensoriam, ueum inquam aut aerium,aut quod ex altero horum elementorum excesssu formam adeptum sicivirtusex sentiendi v im obtinere. Ait ita fane loquitur, ut de duoα., bus genere diuersis verba facere per sipiciatur.Nam hanc ob causam amborum,dixit. IccirDub5. ' co*,S duo quaedam attulit,inquiens.Et est aer sioni,& coloris. Uel um propter quam causam,quon iam Scebamus,talpan5 intuetur,cum aerem habeat quo audit Cur Sc ea Responsum Pura non audit,cum id habeat, quo odoratur,sive aer,siae aqua existat Quoniam,reipi adebo,nel certum omnino est,nec simpliciter verum affert quod dicta fuit.Sed in persea istis latum animalibus valeti de ut dictam fuit,de nobis etiam sermonem philosophus habebat. De nobis inquam,quoniam,5 quaecun vipsi tangentes sentimas,dixit.Nam canobis persecta ea adsit vita,quae sentiendi vim habetme ιν instrumeta quae an tactum 1 peoctant profecto desint.Ne enim animal abG hoc esse posset. Cum a neo illa desint in strumenta,quae in persectis animalibas ad eam pertinent vitam,quae eorum percipiendos
rum vim habet,quae per media comprehenduntur: licet alterum tantum mediorum acta sitiattamen illi omnes,qui per media suam exercent actionem illo utereturivi exempli gra tia,aqua,&aere, qui extra existit. At cum haucl adhuc ostenderit quod non soli sina plicia sunt instrumenta quae in nobis reperiunt quae sensibus illis,qui per media coprehendedi vim habent auxilium ferunt: dex inductione tantum illud sumpserit, quod duo sint media aqua,& aer: unc sensiorium quidem aliquando unum tantum ponit.O uod illud
est per quod plura illa at diuersi generis sensilia cognosicuntur.Idcv tacit Aristoteles dii siccidi i siquidem per unum plura sensilia,&quae sequunt .lta,ut plura sint huiusmois di media:α per utrunm eadem cognoscanturivi color de per aquam, & per aerem. Quod Stanquam verius diiudicat,praesertim cum S causam quo admoueat.Nam ambo pelalucida esse inquit em enim quatenus,aer,aut quatenus aqua coloris perferendi vim habentissed ex illa pelluciditate.Statuit autem in prima illa positione noster philosophus ea qui unum illud habeat,quod plura at genere diuersa perferre queataeam habere vim,ut
ambo quae genere diuersa tat,sentire valeat Ita,vide duobus,quemadmodum dicta sint, verba faciat.At in altera postea positione stamit,eum, qui utrumuis ex mediis habeat, ito Iud sentire per utrunm sensibile sit.Verba nan P illa in extrema particulae posita. dum per ambo ctixit ita interpretanda sunt: utis,qui alterum eorum solum habeat illud senseu perincipiat:quod per ambo etiam percipitur. Itaque, Ut illud per utrumque separatim accipia musmon autem tanquam simul rem ita ut ex eo quod ex ambobus costat.Perfecis nanque illi vitae.& quae intuendo agere potest, iis si erip est:si vel utrumuis tantum pellu'cidorum adsit. GENTESIMA TR IGE IIM A DARTICULA.
SIMPLICIVM autem eκ duobus bis sensoria solum lant,ex aere,& aqua. λυpilla quidem enim aquae. Audivis uero aeris.
Quia illud superius Aristoteles sumpsit duo tantum e se media,aerem, atque aquami vult defensoria ex his duobus solis simplicibus constare. Quandoquidem tactassen
174쪽
LXXXII LIBER TERTI Vsmum compositum est.Ex quatuor natam factor est elamentistat v ex erat quod terreonum est Una vero Cum tactu comprehenditur Ecgustus Ex iis vero sensibus,qui per media quadam comprehendendi vim habet: pupiIIa quidem aqiuae, audituS autem aer . Odoratus vero alterius horum. Ac quia ex industione philosophus comprobauit auo lola in nobis esse simplicia sensiori adiat v quiaillud antea asstim it,quemadmodum minia duo sunt:eadem quom vel ratione demonstrauitiquod inqua duo sola sint simplicialem soria.Quot enim,a quallia quae extrinsecus sensibilium pera edorum vim habent: tot, at talia,quae in nobis illorum astum recipere valent. ODORATUS uero alterius horum. Aut quia in nobis quidem aer in piscibus vero aqua sit:aut quia mediam, utriusque in omnibus sit.
IGNIS uero aut nullius,aut communis omnium.Nihil nant sine caliditate sentiendi uim habet.
Nullius quidem ille est ignis qui comburendi Wim habet. mmunis autem Omnium innis ille qui elementorum naturam refertSin autem haec ita sese habent:& simplici Iuxta id quoc excellit dici possient simplicia.Nan 3 totum animaim unoquo mortali ex quatuor constat elemetis:&ois praeterea eius particula. uared sensioria quo coitalauti
ἘER RA uero aut nullius,aut in tacta in primis migia est singillatim.
Nullius quidem illa simplex est. At in compositis reperitat, quae admodum eXcellit. Meadmodum in ossibus 5 crinibus Antactu vero in primis singillatim mixta elut quo niam rem aliisqao dista haud perspicue.Apparet autem tanquam eXuPeranSAtque ita,ut alia quoque manifestentur.Namia sensoriorum eorum Pr rium eli,quae sentiendi vim haberit.
V AP α OP π E R relinqueretur nullum esse senserram, praeter aqNam,& aere.
H quidem dictio videtur quasi actalia referri, opter coniunctionem illam si ν, qua Rraeci utunturt&vsus hoc loco Aristoteles est.Nequaquam tamen ad ea omnia refertur. quae antea dicta sunt Neque enim ad ea Pertinet quae laeti1,altata. Sect ad eam refert dictionem quae superius stripta reperitur. atqg inde incipit. UmunS vero per media. Schaud ea tangentes.Manifestior dictio redderetur,si quemadmodum Plutarchus cestir hvpotheticam illam coniunctionem ex communi quadam ratione, in omnibus iis, quae oraeceduntiri ipsis verbis iam dictis,admoueamus. - ita dictio sese habeat.Si aut equae, , ,eani per media &haud ea tangetes cluo ita simplicia Interualla aer,&aqua: tot autem , ,&falc&quae in nobis eum oportet simplicia sensoria:relinqueretur nullam esse sensioria , , praeter aquam 5 aerem.simplex inquam. CENTES 1ΜA TRIGESIM A PRIMA PARTICvLA.
HAEC autem*nunc habent quaedam animalia.
A XPOSI TI O. Haec intelligit dao illa simplicia: quae vere aut ita excellant: Ut iam mixtio rio appareat. Ouaedam autem animalia dixit propter ea, qu*a graecis dicuntur ζωόσυτα, hoc est, ania malia plantas re inrentia:in quibus nullus est eorum sensuum: qui per media percipere possunt Unde neque aer,necs aqua simplicia sunt sensio a. uoniam in omnibas ambo non sine mixtione sunt.
OMNΕs senis habentur ab iis,quae non imperfecta,uel mutila.
Id ill est duod ad ea omnia assumpta,quae praeaccepta fuere refertur.&eraim Omnis cuius est sensus tactus renunc sensium habemus:& si desit aliquis sensus, restriRori quom aliquod nobis desit:&fi quaecul ipsa lagetes sentimus tactui sensilia sunt,queti
175쪽
DE ANIMAbemus quaecun* per μ haud ea tangimus simplicibus interuallis: Sco aut
ut aere S aqua:dosi simplicium,ex duobus his serilbria solum siunt, quae re nunc habent quaedam animalia: omnes nempe sensitas habentur ab iis,quae haud imperfecta,nem motita.Vbi illud inruandum,quod coniunctio illa nempe aut ita nunc hic collocata fuit, ut quasi explendi,ato ornandi vim habeauaut ita,n quasi ratione colligataquippe cum αriaditionibus de conclusionibuS quo P apta,atit accommodata sit. At cum verba illa Aria notelns admouerit,ab iis quae non imperfecta:m nifestauit, qaemadmonum hunc omisnem sermonem de perfectis animalibus habuit Perseeta autem sunt quae eam obtinet potestatem ut disiposite,ae non sine ordine quodam progrediatur.Imperfecta vero quae eam non habent vim,ut progrediantur. Quae imperfecta dicuntur, haud quia ea vita priuata sint quae eorum formae ueniat Omnia nant quae elusidem speciei eiusmodi sunt. Sed quia eis illa desit vita, quae animaliu generi quatenus animalia sunt,inest. Quatenus anis mali enim simpliciter,quod sentiendi vim habet inest. Quibuscun* ita iv non omnis illa sentiendi vis adsitrea haud quatenus huiusinodi animalia:sed quatenus animalia simpliscite, sunt imperfecta Matila gero dicuntur quaecun* atoma &abeo desieruntur sensurqui eis quae eiusdem sunt iOeciei conuenit. Aut quia in ipso ortu blaesa fuerint:aut quia aliquo postea instrumento priuata sint.
Licet enim haec progrediendi vim habeat: attamen non intuetur.Ueram id eam ob caussam factum fuit,quia maiorem ipsius esse in ea,natura sibi caram habendam putauit: RDubitatio. ipsius bene esse.Nam talpa facie terram e bestiat inde nutritur. Nunquid autem hauctexacta huiusmodi caussa est quae prouidentiam consequentem faciatiquae tamen Praeces dere debet,tum ipsium esse:rum bonam illud quod ad quaecunt spectet.Uerum propter animalium omnium permanentiam non solum ea esse dicemus quae persecta: G δd exi
trema,&media: cum nullibi vacuum implicetur: ne medium inter ipsium progressam Retponsum existat.Intelligendum iracv,Vt OPinor,illudita talpa est:quod haud certa,ato exacta priuatio eius facultatis,ato adlionis quae emendi vim habet in ea reperitur:sea perspicuae, at, que manifestae tantum potestatis priuatio est.Nari s ipsius compos,at v particeps estised ita,ut tanquam per tunieas intueatur. Iiusmodi quom nobis etiam consensius quidam
luminis per palpebras fit. Nem elaim frustra sub cute ariimali illi oculi adessint, nisi te tabeati agere etiam aliquid possent.Sed exiliter,at in tenebris ob imbecillitatem id eis datum est .Quemadmodum re quae noctu vagantur,ia assecuta sunt.
ARE nisi aliquod aliud est corpus passo: quae nullius sit eorum, quae hic
corporummullus deesset sensius.
Eam sene quae hactenus dicta suere,habuerunt Wimrut id ipsum demonstrarent: Iosinquam quin esse sensiusniis qui hos haborat, nullum deesse. de S ita haec adducta
merer ut quasi concludant,at colligantiquae antea erant dicta. Nam ad finem unum spe ctant.Particulam illa, anare,huiusmodi est:vt concludendi tacultatem obtineat. DemonMstrat autem S alio modo,quod a principio propositum fuit. Quae nanque hac tenus dicis mere,eam confirmabant quaestionemrquae ex perfecta v ita sentiendi vim habente, α ex illa indeficienti instrumentorum reddiuone exponebatur.Haec Wero dictio ex ipsis sensibilisbus idem mihi nobis inmemoriam reuocare videtur. Sinan. quirique sola sunt simpliociam Ura: ut in tractareone de coelo expositum fuit. Omnesque sensus circa horum suboctandam versantur: a tamen ut quo ad qualitatem aut quantitatem,aut aliquam nouem ζntentiam illorum generum quae accidentia sunt proprietatem Oeetat accedant. Substantia Harim 'ς 'S'φιςς huiusmodi est ut ratione atque inteIleisi non autem sensu prehend1 PQ sit Patex,q eo admodum nullus desceret sensus.Quinque nanque hi sensus eam habent potestatem, ut quinque illa corpora,quoad propcietates ipsis conuenientes spectar,cognoscat. Si ita neque
176쪽
LIBER TERT a Us LxxxIII ne corpus est aliud ullum praeter illa quinque, ut iam demonstratum suit: nem passio, quae ullius sit eorum corporum,quae hic reperiuntur.Vbi illud adnotadum est,quod paD Passiones siones philo phus intelligit mrmas illas, quae post substantiam accedunt:&circa eam collocatae tantavi figuras,re magnitudines,ι motus, decolores,&sionos, & odoreS: quae formae sunt aliis substantialibus appensri,Si propter hanc quom causam in illis subsistentes: undeci passiones quom,assectionesve vocatae surit.Hocm loco corpora vocat, non blum qax si1b lanae reperiuntur globoised de quaecul P in toto mundo extant.Si ital impossibile est,aut corpus esse aliud,aut passio alius corporis: quia ex his omnino serisilia constentaquemadmodum ille iam eonfirmare posset qui exactam atm certam substantiae eorum adeptus erit scieritiam:ex qua Sconsequentia omnia qualia,ac quanta sint cognosceretinullus iam deesset sensius. CENTESIMA TRIGEsIMA TERTIA P AR ΤIC ULA.
AT VERO ne scommunium pote est esse senservim ullam propriu:quae uno quot sensita sentimus secundum accidens. ut morum,statum, figura,magnitudine,
numerum unum.Haec nant omnia motu sentimus,ut magnitudinem motu.
A nobis iam determinatum est quorumnam sensius per se sitra quibus sensorium assi Ut .Quorum P per accidens.Ita,ut sensibili insincinequaquam tamen sub eundem se sum cadant. Quemadmodum visus per se quidem illuabilis flauam seritit: per accideris autem illud amarum Nam viscitura flauo,ab amaro uero minime. Nam ict quom perci pidicimus:quia in bile una cum flauo insit. Atque id tune accidit cum amari ipsius proaPrius adsit,non sine eo qui antea effectas attamen est,sensus. Ita ut nauum spectando, Nile amaro quoque aliquid anima cogitet. Determinatum autem fuit,quemadmoda quod Perse duplex est: aut praecipue,α Perseipsum sub siensium cadens: aut secundo loco, Scia. Raee causam consequens. uod agit quidem de ipsum iri sensoriam:sea una cum alio,quoa
omnino praecectat, oniam rei magnitudinem,at. figuram visus cernit essed propter coisIorem qaadam ratione assicitur tum a magnitudine,tum a figura licet ita, Ut dc quae colo rata sunt una cum colore agant. Quae qui ctem igitur praecipue secundum se Gensilia, ea Dunt,quae uniuscuiusqν sensus propria..uα vero securictum se quidem,sea quae caprois priis Praecipuis secundo Ioco cognoscuntur,ea sunt,quae comunia dicuntur. um hausvno solo sensu,quemadmodum propria: si Plaribus,aut Omnibus cogno sicunt .Cumitatu philo phus demostrarit,minime ullum riONS deesse sensum: quia nem alius praeis ter quinio sit:fere instantiam solutuqum statuit Vel communibus proprium aliquem avigilanctum esse sensum.Tanquam secundum acciam S unusquiis ex quinque ea cognoscat.Nam cum amarum visius in bile secundum accidens sentiacialius est, qui secunctum
fetae noscatiis gustas est. de necessaria est, de coibus propriualesse sensit misi alii
secundis accidens eapcipiunt Id aut qci sectata accides ab unoquom eoru quiri coiter cognosti diceret,qui se tam illa munire vellet Quapropter Scita,quo u Aristoteles locvrux est. - unoquoque se a sentimus secundum accides.Ita,ut id ab eis dici intelligamus: haud tamen vemm existere,quod secundum accidens id fiat, Quemadmossum cofestim
demonstraueam tamen antea demonstrarit,quα communia ea sint.Eariari omnia motu sentimus. Quia aut sensorium aliquis a sensibili patiatur tanquam disiunctum aut collectum aut Scabsque affectione secundum actum extrinsecus,ctum aetum Gensibilis rectis pitiquemadmodum aertamen Anima vero quae sentiendi vim habet ex sensorii affectio, ne ut dictio fuit,sentit. Atque is ille'est actus, Mi extrinsecus accedit:hic ille animae apis pulsus,quieognoscedi vim habet. Quia extrinsecus excitatur:at D in ea,quae extra collois catastant,dirigi rur Acommunibus quidem igitur mouetur 6 patitur quilibet sensuq. Ab
iis vero quae scitandum accidens nulla ratione. Quare quae communiter sensilia no sunt secundum amarassensilia em Propter hanc causiam alium aequum est,requirere in missi S sensium. Atm adeo ex necessitate haud alius aliquis esset iis aeterminatus proprius sen
177쪽
sus: quippe cum pIures ipsia per se cognoscantapropter amnitatem illam,qua intersemuistrio seruant.Opponitur nan quod proprium communi. Communis illa vis, quae in plurimus reperitur,nequaquam ex altera parte uS Opponi posset,ita,ut SP propria quoque sit. exempli gratia,magnitudo motui Quod nan Stanquam magnitudo in sensiorium agat sensibile iplum detrimentum illu indicat quodamue tanquam visui fit: Ubi per immensium agrorum spatium diffusia fuerit.Praetereaque de nus ille,qui ex magno lapide magis percutiat,id quot apertius declarat.
i. ARE N figuram.Magnitudo nan quaedam ecfigura. Ipsum uero quiscens,quia non moueatur.Numeruis negatione continui propriis.
Subiecti nanqν ratione,tanquam materia magnitudine utitur. Quemadmodum remeta pedem lignam dicimus.Quoniam sub quali omnis est figura.Quo ita v pac'o,motuemn quia sensilia omnino moueantur:sed quia quod movet ar ab eis mouetur umigis turmagnitudinemo figuram motu cognosti dixerit ipsumqviescens quia non moueautur,inquit Quo explanet qua ratione illud motu,diectum fuit. Quomam inquam haud quia ipsa moueantur. Ipsum nanga quiescens,licet non moueatur attamen cognoscitur. Quia tametsi ipsum non moueat attame sensum mouet. et enim,ut arbitror,inquit. eX priuatione motus ipsium quiescens cognoscuquia non moueat:quemadmodum tene brae visum non mouent. Antea nan diistum fuit,quemadmoda omnia motu sentimus, Siplum etiam statum.&qua ratione nunc dicatur. Haud quia scilicet status ipse moueat. tur: ed qaadam potius ratione ametatur sensorium:& ad actionem vita illa, quae sentitat Vim habeat prouocetur.At nem numerus in negatione continui, tanquam in priuatione Lot Iocatus it. in v numerus per se sensibilis: quemadmodum ipsam unum. at eam habet vim, ut sensum mouere possit.Haud vero ita cognoscitur,ut tenebrae:quia visus ad eas e mendas non accedat. Aut quemadmodum quod sine Gono auditu cognoscitur. Vesrum quandoquidem opponitur quod unum multitudini r at ita ut multitudo colligat
simul illud unum.quocleontinuum iuxta unumquodcv eorum ex quibus constat muti titudo Quoniam in sensibilibus ipsium unum tanquam continuum,in Wriam. Haud smen in omnium collectorie.quia continuum,unum apparet Nan v numerus cum unus eXistat: n sine diuina illa collestione Munus est 6 cognoscitur Ne Uaquam autem tanquam continuus. At id indicat illa continui negatio: quod haud laquam solamurium.
Id narim omnino continuum in sensibilibus.Sed tanquam id qaod in collectione multourum,quae huiusimodi eos locatum sit. Ita,ut collectio continuitatem resipuat. Illuct αPropriis haud ad numerum mihi referendum videt rised ad M.quod superius dictu fuit. Ita, iturigas cum eo. omnia enim haec communiter sentimus id repropriis Quonia haec quidem mouent quae communia sensilia.Nam haec propria illa,ut iam dictum fuit, tanu Praecedentia at* agmen ducentia,consequimturi
UNUS VIS E enim unum sentit sensiis.
Praecipue qu dem proprium,quod unum specie existat.exempli gratiam vim. Unum tranque color aut lumen.&sorius inauditu.Scin tacta praeterea unum:quod ex passibili qualitate,aut alia quacun ratione determinatur. Licet comune non habeamus nomen. CENT Esa MATRIGES 1Μ Aa U ARTA PARTICULA.
UA RE patet, quod impossibile cuius ni proprium esse sensum horum, ut
Nan si aliquis esset sis communium sensilium proprius. distingueretur, atque diuidererin respectu aliorum i &ntillus ante illum secundum se ageret. ne autem viant, ta mouentur ab ipsis. Quare si ullus emet eorum proprius ita alii lebe haberent ad illa. Quemadmodum
178쪽
cHEMADMODUM nunc uti dulce sentimus. Id autem quoniam ambo, cum habemus sensiam.
Secundum accideras scilicet. uoniam amboram habemus sensum Diuerse Proseisto. Nam colorem virus,dulce autem gustus respicit. O cum Coincidant,cognostimus. Quo dixit scilicet sensialpro eo quod est secundum quod . Ex eo quod duos diueris habeant, cum concurrant. Idriarim illud coincidant significat. Quo simul idem re inquam auum,S tanquam dulce nos tentire cognoscamus. flauum id dulce quom existit.
SIN autem non,nullo pacto. Sed uel secudum accideris sentiamus.Exempli gratia, Cjeonias filium, non quia Cleonis filius. Sed quia albus. Id autem euenit tilio Cleonis este.
Nisi ex concursu diuersorum sensuam.non fit amborum simul cognitio Quemadmodum cum nos flauum a exerimus O tanquam nulce illuct idem iudicemus. Quia iam ex cocurria in eodem senuerimus. Hac enim ratione ec quod Cleonis filius, ille qui accinit, sit,sicimus:quaa eum admodum album esse viderimus. Haud attamen nimc quod Cleoonis filius sit audimus:Ied antea id sensita percepimus.
C OMMUNIUM uero habemus sensum 1am communem,non secundiam aces dens Nequaquam itam sunt propria. Illa nan ratione sentiremtas. Sed ita,que
admodum dictum fuit,Cleonis filium nos intueri. ae uero inter se propriasiundum accidetis sentiunt sensas.
Quoniam cum intueris quod flauum est:o magnituilinem quom eius consideraS,am motum. Agiti iam visus iudicando,vel iri magnitudinem quoivr cliam Eceitas quom coalarem cernitiAlcv is illa particula iam mirati Ommunem autem, inquit philosophus, communium siensium.Non quia in illa multorum collectione contrahendo agatisieri quia unicui illorum multorum adsit:propter mutuam eorum arenitatem . Neo enim ita diis uisi sunt senseas,ut nihil inter sese commune habeant. Vnctere quoes uniculis proprium,& quceriam ea sint,cognoscunt. Alio ita ιν modo communis clicitur sensus:qui in illo multorum concursu iudicaticlem S dulcesae ct flauum:cum simul quidem circa mel, & vsus tanquam circa flauum agat:&gustuStanquam circa dulcemeriter autem circa utrunisque sed alter in unum duo contrahat Quem communem appellamus sensium quia in il
o propriorum concursiu plura simul iudicet. Alio autem modo comunis dicitur sensus, qui eam habet facultatem,ut communia comPrehendere valeat. Quippe cum vnusiqui praeter proprium &commune quo habeat, uemadmodum duos habere pedes comis muniter hominibus ineme dicimus.quoniam unicuit inest. Illo autem modo commuis niter digitorum quinquenarium amrimus numerum:quippe cum simul non sine scia clam collectione existarit. Concludit iram noster Aristoteles, quod non est proprius. IIus communium sensius.Nusso mari pacto ea sentiremus.Sed Duquid ita, quemadmodum clictum fiast. Quia Cleonis filium hic album viderimus . At neque actia referre pommuse quod antea sensierimus am quia eorum proprium non habemus sensium: num ea ex se cognosceremus. ollam pacto securictum accidens sentiunt sensus
NOM quatenus ipsi sed quatenas anus. Cum simul sensus in eode fiat. ut,quod bilis amara,ec saua.
Tametsi corporum B am reserantiquonia inseparabiles a corpor us vitae haesurire attamen apparer Sin eis quod commune cum illa substantia est quae sine corpore existit. Quia incidit in disiunctonem coniunctio. Nan hae perspicue inter in diuitassint. Vt modicat actas ille proprius uniuscuius p:qui circa aliquod determinatum agit. Et alas. vlla
179쪽
D E A N I M A partitione iunguntur. uemadmodum contra sensus,qui ea simul cognoscit: quae rudis uersa sint a diuersis quo I serassibus comprehedi debentinanifestat. e. enim vi ius eam habet vim,ut quoadulce est percipiat:ne P gustus quod flauum. Sed tamen unus quida, at* idem est: qui ambo simul cognosti Ne s eum evam fugit eorum diuersitas:ati amc5; sh,tu, borum in eodem conuenienti Rasq; communis appellatur sensus:quippe cum in imparti in Ous eoia bili quadam,at mutua omnium contanctiCne collocatus sit. Necs enim alia ratione, ulocatu . curia unoquoi,quod unicuique proprium sit,cognoscit. atenus quidem igitur diuisi sunt,quod unicuiqtae proprium cognoscit.EY impartibili vero illa eorum coniunctione quando non solum multi,sed urias quo vi omnes sunt: V quae mutua fiunt, cognoscant Secundum accidens quidem cognoscit,quatenus diuisus est.Per se vero quatenus unus. Hoc enim pacto,Vt opino Aristotelis verba exponere debemus. Quae inter se propria siet cundum accidens sentiant senuas. vlvisius quod dulce.&gustus quod album. uianan qae dixit, quae inter se,& quae aliorum sint, mani&stauit. Non quatenus ipsi quit. Hoc
est haud cum unusquis p ipse per seipsam agat. Quando Stanquam diuisi agunt. Tunc
enim nem secundum accidens.Sed quatenus unus,at coniunctim.Nam plures illi circa id quod proprium unicuiq),dciri unum partibile contrahuntur. Tunc enim siccadum accidens quae inter se propria cognoseunt,dum iunguntur,at P in unum. contrahunt r.
Nam unus ille per se omnia cognoscit:illi vero tanquam diuisi secandum accides. In una autem redigantur,cum simul fiat sensus de eodem. Exempli gratia de bile quod amara, at flaua. Opus nan P est,& visum flauum illud bilis,& gustum amarum, simul sentire.
Quo cum communis ambo per se cognostauu term eoru per accidens,quae alterius sunt, Percipiat. odnariis communis ambo per se tunc cognoscat,indieat,dum infert.
NE E enim sane alterius stim dicere,quod ambo unu. Quapropter de decipitur: ec si sit sauum,bilem arbitratur esse.
Ambo,hoc est,ssarium Mamaram.Quoniam igitur,quod ambo passum sit, haud ad alium sensium nouisse spectat:Q acteum,qui utrum per se cognoscitrideo etiam decipitur Et si sit flauum bilem arbitratur esse.Τunc inquam cam haud ambo simul agant: sed sio, Ius visus,propter priorem illam amborum cocursum qui iam factas est.Atm in illa prio. ris actione. ui simul quo D refert quoa reliquum est ad comunem. Verum ita, ut interadam id vere,aliquando autem falso ab eo fiat. CENTESIMAΤR IGESIΜΑα Um T A P AR PICULA.
INVESTIGAREYautem aliquis, cuiusham causa plureis habemus senses,
Communium subintelligere debemus.Perbellena Plutarchus philosophus nouit, quod haud nunc simpliciter Aristoteles inuestigat propter quam causiam haud unum t αtum habemus sensium,sea plures Huius ni P rei aliae sium cauta, ut diuersa sensibilium multitudo partibilis p illa geniti corporis a cliueriss sensus aptitia . Sed propter quam causam communia pluribus percipimus sensibus monautem uno solo. Atta causae redditio investigationem ipsam rictam at* manifestam reddit.
NUN VID quo non lateant consiquentia,ec communia,ut motus,ec magni
tu ,ec numerust Quodnari omnibus sensibilibus quatenus sensibilibus,msit motus 5 alioru Vnua quod Pinde cognoscimus,quod sensus omnes haec percipiant Inde Dan simul P diuersum communium unumquodcv ab eo quod uni ascuiusvir proprium: ta quod ita diuerissium,Vt communiter omnia consequatur,nouimus
SI NANQUE esset uisus lus& ipse albi lateret magis. N uiderentur idem es se omnia, quia consequunt inter se simul color,ec magnitudo: Nunc autem quo
180쪽
niana in ahero sensibili comunia iniunt, manifestum facit, quod aliud quid unum
Loco coloris nunc album protesit.quemadmodum si inserens manifestat.quia coso, quiantur intcr se simul color ecnaagnitudo. Et propter hanc causam minuS nou siet ma agnitudinem: quipPe quae haud una Scam aliis iensibilibus existat cum λlo nati v col re videret Necs enim lianc ita eum albo ut re in nigro appareat.Sed cum colore. Cta quo idem videri possietmori solum ratione sed etiam abiesto quia alia quom conssequitur ita color tum magnitudo At qaam ob causam renunc lateret magis,AristoteleS IXit, Saris Dubiratio. rea quot .aut qua ratione minus latereticum Scrium etiam quada ratione lateat Nuno Rerponsum. quoniam & riunc exactam diuersitatem communium sensilium respectu propriorum ex ratiocinatione non alit lentiu capimas atqr eligimus Ne enim diiudicat sensus misitan genus diuersum sit quoci commane ab iis .quae propria alcatur. Queadmoctu color sese habet respecta ipsius albi ait nigri Quod ratio arguit propter generum diuersitatem. CENTEsΙΜ A TRIGEsIMA SEXTA PARTICULA.
, O NIAM autem sentimus,quia cernimus, audimus:necesse aut uisu senti re,quia cernit,aut alio. Sed oc ide erit ipsius uisus,ec si ibiecti coloris. Quare aut duo eius de erui:Ut ipse ipsius.Praeterea uero autWalias esset uisiis senis: aut in inIini
tum progrederetur:aut ipse quidam erit ipsius. Quare de primo id faciendum.
Totum,ut iam dictum fiait,philosoph1 propositum in tertio hoc libro in humillam diri it animam .Quam ter oc a principio tanqciam cle hominibus inuestigans ad nos vrgerens sermone habet.Nam renunc habemus lentam dixit.& tactu nobis sientalia lun Et sit desiit aliquis iensius:oc sensorium quo tu aliquoa nobis cleesse. 6c quaecum' quiaei ipsia tangentes seruimus,lacta sensilia furit: qaem habemus. Ait quoniam Perfectam nostram Gentiendi vim habentem vitam ctemonstraret eum quom sermonem in meatu ac
cluxisse videtur:quod haud plures inperfectis animalibus, a quin,' sint ferirus. N quae
neur communium propriuSaliquis serissis sit.Quo quatum acl senius sipectat nihil in homine destiterari posse aeclaret.Verum id cum aliis quo permulti SanimalibuS commuis. in sh Sentire vero quoa sentimuS: id sicilius hominis Proptarim mihi e e videtur. Hurui nan in .is. Quae est in taptam conuerit,eius est animae proprium:quae rationis par
o exist I. At Ginge demonstratur:quod ad sensum uso postram,quod rationis partiis
c. os Deruenit. Siquidem vel hominis quoque inrisus eam habet varia: ut Piptum percipere cieat. Ouod nari sentit:quodam pacto seipsium cognosci tricae sientiat .seipsum cogno, hi H ccti ob causam in seipsum couertiturripsumcs siuiipsius et t.A 1am multo magis, a fi seoarabile est a corporibus ictiridicat.Nam corpus omne ca alias alibi siuiipsius paris Herelas collocatas poSsideatniaua ratione in seipsium coire posset.Ouod enim huiusmoas est in impartibile colligitur. ne autem corpus partibile est.Noster itaque sensius ratiola
mi Oarticeps est arique vel ipsum quoque corpuS praeclara cum ratione figuratiam est. Ateis est Quod tamen Iamblichus inquinambiguus noster lenctus ciam eo qui ratione calar-r licet totus ad corpuS ergatmam rein seipsium Colligitur equaquam rameri ea ratio His ouemadmorum intellectus:necv quemadmoctum ratio.Neo enim eam lentus habet. m visabstantiam re vim cognoscere queat.Neq; a seipso omnino excitatur. Sin sua taritum ac tionem cognoscere valetare quando agit.Agit autem cum a sensibili qVadam ratio. mori, citietur.At cum Aristotelesta omnium conseSsiora elumpserit ex nostro illo costi,sci ouod nossent amus quod cernimus: Ne emo quod auctimus stri al1is eodemodo, senim dem5strat:qd haud aliquo ullo sensu id facimus:sedeo apta sensu quo sentiamus.exepli gratia visu, quod videmus.Idena se usin huiusmodi sensu est:utuu si1stu Lubiecti coloris existit.Id autem est: huius coloris:qui qui decolor visui nune flabrectus est.Uriae quod ne* ratio sitiquae id per se cognoscat,demonstraturine vi alius vllufi Lenis simpli.de Anima. -