장음표시 사용
71쪽
DE ANIMAscere valet Ouapropter progrediens, mentem id appellat. At licet non illa vis mouendi secundum locum: attamen ipsa Vis mouendi simpliciter omni animae inesse videbitur. Nanque ei quae plantas gignere valet, augendi adest vis: quae sane vis mouendi 1ecuni num quantum erat. Caeterum videtur,inquit,anima ipsum animal mouere Lolo motu secundum locum Quaniloquidem ipsum ita mouet,nullo eorum utens, quae extrins
cum collocata sunt. Quemadmodum quod a gendi vim habet cibariis utitur, quae extrinsecus collocata sunt Nunquid praei erea S eam causam dictam fuit: quia vis illa gi omendi plantas non habet perspicue ipsum a quo,sed potius vergit ad id iuxta quod:pro pter hanccra causam natura Potius quaedam est Nanque natura principiam est ipsius moueri de pati. Ita ut Sciniis quae nutriuntur,iPsum perie mouens quod subsistit sit. Quoistinam T iis quae secundum naturam mouentur:perspicuus ille ab anima motus existit: quia ex appetitione fiat.
EODEM praeterea modo oc quicunt mentem, quod sentiendi uim habeat ex elementis faciunt. Videntur nanque plantae uiuere, cum non participent latio nem,neque sensum:&eκ animalibus permulta cogitationem non habere.
Eodem nanque modo dchi on de omni loquuntur anima. Neque enim quae ratione carent:cogitationem habent. Idemque cogitationem atque mentem intelligit. Ita ut vitam indicet rationi xparticipem, eque plantae sensum, ut lationem habent. Quapropter neraque eos, qui vim mouendi secundum locum animae concedunt: de omni anima loqui, nobis inni emoriam adduxit. o CT VAGESIM Aa UARTA PARTICULA.SIN AUTEM aliquis echaec concedat,ec ponat mentem partem quandam animae. Eodemque praeterea modoμquod sentiendi uim liabet: neque sic loqueretur uniuersaliter de omni anima, neque tota, neque de una. Id autem accidit ec illi in Orphicis carnainibris rationi. Inquit enim animam eκ isto ingredi, dum 1 ranci bus fertur auentis. Haud pote tamen est plantis id euenite, neque animalium qui busdam: siquidem non omnia ibrant.
aD AUTEM fefellitoos,qui ita acceperunt. . .
O ciandoquidem fabulosius, ut ipse dixit, Pythagoraei vel quaerat ne carerent, anis
mi idebantur rationem habentibus viva reddere:nonnullique vel iplas plantas, ut F- Pedocles. Hac autem ratione de quod vim mouendissecundum locum et: quod semciendi quodque praeterea intelligendi omnibus animis conuenire potui1iet: ideo inquat, siquis vel haec,quae absurda sunt,conc pu ,o,cuiusque animae pars siciquae diei sentiendi vim habet: neque sic loqueretur uniuersaliter de omni anima. Hi Pro quod dixit de omni: quaa quadam ratione dixit de omni, deo me exponens iuua)au Neque de tota,neque de una. Quippe cuni naquaeque Salias habeat vires:de quIDUSalis ii nihil dixere. Patet autem, quemadmodum N qui ex resipiratione animam huS duci dixerunt ha de omni intelligant. Neque enim omne animal, P θus Vlla resipirat. Sipheus autem visus est respirationem uocarc conuenien Portam erga uitam. Causas autem illas omnino mouendi uim obtinentς , quibu Sistae quae particulares sunt:nunquam corpora apta, animarar aerCF 'ent. Iaautem seseli tmqait re est illud no omnia respirare.fefellit inq meos: qui arbitrati sunt
uere omnia uiuentia ex respiratione animata reddi.
5I VIDEM Oportet animam ex elementis iacere, nihil, oportet eX nctis.
72쪽
Sufficit enim altera pars contrarietatis ad seipsum iudicandum,& oppositum.Nan que recto ec ipsiim,ec obliquum cognotamus. Iudeκ nanq; utriusque regiala. Obli quum uero nei sivi lius, neq; rem.
Quod quidem non ex elementis ea constet animae proprietas: qua, quo cognostar, in ea, quae cognosti debent, dirigitur: sed formalis sit, atque principatum obtinenS iu pra ea, quae cam marCria fiunt:-unius speciei, tanquam indiciissibilis: via e Se haec quoaque inter se iungat, quxin animati S reperiuntur elementa : iam a nobis determinatum fuit. Nunae autem illud Aristotclas addit: quod licet ex elementis ipsem constituere opor teai: quo hoc pacto cUm Iis, qua cognoici debent struetur amnitas:hau tamen ex omisnibus oporteat. Nanque alterum contrariorum suffacit ad seiptum contrariumque tuis dicandum. Id autem . ut opinor, haud Isimpliciter verum est: led cum alterius priuatio sit. Namque forma priuatio cognoGcetur: quemadmodum fanitate aegritudo. Quarus doquidem omnis priuatio in signiscatione posita est imperfecta illius formae, cuius est priuatio. de simul absentia est perfectionis ipsi as formae. Ex notione itaque formae, eius significationcm , d absentiam quoque cognoscam. Quando vero ipsae fornax conrarrariae fuerint, quCnam pacto allicra alteram cognoscam cum utraque proprietatis cauasam a erat non ex aliqua alia: sed ex se cognostatur. Verum conrieuit Aristoteles
frigidum calidi priuationem dicere. Si itaque haec quispiam statuat elementa, conueinnit si ipsi diccans, satis superque esse si calidum in anima sit : ut re contrarium quoque cognoscat. Id autem indicat, exemplo quoque uteris: recto scilicet tanquam forma: raliquo autem tanquam priuatione. Unde obliquum neque fulipsius, neque recti vult cognosicendi vim habere: rectum vero utriusque. Si itaque tanquam Brina, Sipsumqt Aque obliquum sumptum fuerit, ut quoil circuli effragenili vim habet: recta illa rei ala haud tanquam id cognoscetar,quod circuli iningendi vim habeat:sea solam quos
non rectum. Quoniam mensura circulari ei conuenieriti, & ipsum circulare cognosco mus secundum scita ipsum rectum tanquam non circulare. Vult autem ex his Aristote les indicare,cognitionem actionem quandam esse,quae asernia stetio G TVAGESIΜΑSE XΤΑ PARTICULA.
ET IN uniuerso praeterea quidam ipsam mixtam esse,inquiunt.
Licet in primis ei propositum sit vel a principio de anima mortalium a malium Ioioui: attamen Ecde coelesti qu am iam verba fecit . quod sicilicet, sine magnitudine sit rcuod intelligens, quodque separabiliter corpori adsit. Non autem coniuncta fit, ut Plauto dicerC vadetur . Nuncque qua ratione, quae in totis clementis re iuntur animα,dum adsunt illa viva efiiciant, demonstrat. Quoniam haud quia mixtae sint: quemamois dum nostrae: quae vel ipta extenduntur, atque in corpora guunt: atque eorum lunt. Et duia haud primo illis cum materia existentibus eorum apparentibus adsunt corporisbus. Ouemadmodum neque nostrae capillis, aut Ossibus. Vnde neque animal Lecum dum se aer est:& tamen vivit, cum anima sit. Ex quibus simul qa clem, quod ex his amismi coelesti illice it nemonstratur. Quippe cum vel ad elementa usque illa quae gigni, at oue corrumpi possunt, perueniant: quae in omnibus stat ipsorum partes existunt. His mulin duod ex eis nostrarum resipectu, superet, Ostenditur. Quandoquidem simiprum illae sunt: S elementa viva efiiciunt. Inclinationem Darique in corpus mixtio mala Cati uapropter &iri uniuersio dixit:quippo cum Sin partibus mixtio sit.
UNDE Drsian re Thales arbitratus est omnia Deorum plena esse.
Quod quidem omnia plena Deo sintaemciente, beni e dirigente. continente cuncta, nemo dabitare posset.Uerum haud ict indicatineque illud forsian propi er hanc causam di 5impii.de Anima. F
73쪽
DA ANIMAxitSed illud mixtam esse respiciens. Hac enim ratione sortanta Thales arbitratus est oni nia Deorum plena es :quia ipsi mixti sint:cte id absurdum est.
1D APTEM habet quasdam dubitationes. Quam quidem enim ob causam,
cum in aere,aut igne sit anima, non ticit animal. In mitatis uero, ec propter haec iti his praestantior elle apparet.
Dubitationibus, quemadmodum constreuit, eorum quae proposita siunt, ueritatem Aristoteles diiudicat .Ex quibus una est:quam ob causam corpus nostrum, quod compossitum est:animal ammae praesentia emc1alutavinis autem minime: qui api aestantiori taumen anima,uruum effici uidetur.&reuera uidet Siquidem totum nostrum istua corispus corruptibile estnile uero ratione partium tantummodo. Ac si ex his alterum particuis lare existitiali una totius rationem obtinet. Si itaque, quod totius rationem obtinet, eo nobilius est:quod particulare sit:5c quod ex eo,quod totius rationem Obtiner Perpetuum. eo nobilius est quod omnino corruptibile:animaeque conuenienter corporibus adsunt, ut Siam de eminatum fuit: patet, quod anima illa, quae ignem uiuum reddit,nostra praestantior est Qua itaque ratione animal non est: uel ex una hac causa, quia praestariatior eius anima existit. At primo quidem ex Platonis sententia haud ibi ex anima, corinpore adest compositio. Sed anima in seipsa manente, eius cilicitur illud corpus. Ania malautem in compositione constitutum est. Secundo autem loco illud dicendum est: quod is qui ignis apparet, nequaquam illius animae praecipue uehiculum existit. Seclpraestantior quidam: qui &ipse ex coelesti illa constatutione, licet secundo loco constiis Responsum tuatur. Sin autem id S in nobis aliquis reperiri dicat: ei omnino sciendum est 5 in no x sit dubi bis quoque praestantius illud uehiculum repertum iri ruerum una cum anima in moro x n/δ' corpus thiensium. Ita ut ex omnibus perficiatur. Ab illisque pendet, a d ipsius praestantioris apparet. S per id, uel iplum uiuum effficitur. Haud tamen ambo ad uniisus absolutioinem spectant. Neque igstur ex omnibus perficitur, quod siecundum se ani mal apparet: cum non sua ex perfemone, sed quia quod praestantius tetigerit,uiuat. Et
quia omnino tanquam particula.Licet aliquis concedat,unum ex omnibus fieri.
INVESTIGARE nanque aliquis posset,ec propter quam causam,quae in aere anima,sis,quae in animalibus praestantior est,ati immortalior.
Haud virum sit praestantior inquirit: sed propter quam cautam sit. Nanque dictum fuit. quemadmodum uidetur praestantior. Neque in dubium reuocatum nunc fuit, propter quam causam videtur: sed propter quam causam sit. Quippe cum sit e causa veis ro communiter inquiri debeat: atque adeo quadam iam ratione ab eo dicta fuerit: cumstetit aduersus eos, qui ipsam mixtam esse inquiunt: dc quia ignem nequaquam anima appellat. Persipicuum nanque est, quod cum propter separabilem illam actionem cum corpore non misceatur: neque compositum aliquos cum eo perficiat: ea praestantior est, quae miscetur: quaeque unum quoddam cum eo ab luit. Atque haec causa est praeis stantioris quia scilicet seiunctim, ac nullo ad deteriora delapsiu pendentia illa corpora
viva reddit. Immortalior autem existit, non mortali ea, quae in animalibus reperitur. Ouod nanque immortalius, ut albias albo albius. Secti mortalior, quia iuxta prae stantiores immortalitatis terminos illorum, quae tota sunt, anima collocata est. αvlato ambigue cum immortalibus diostras nominat animas: ac multo magis ipsam vitae formam,Deum p esse dicit immortalem o CTUAGESIMA SE WTIMA ARTICULA.C ONτINGIT autem utroque modo absiardum, praeter rationem
N iaque dicere ignem aut aerem animal esse . ex iis est, quae praeter Omnem ratios
74쪽
LIBER PRIMvs XXXIInem sunt. Quia compositum est animal exanima ,&corpore. Quae profesto anima mixta sit: dc a seipsa recedens ad illud vergat. Quo itaque pacto id praeter rationem Non quia toria'ignis, aut aer non vivat: sed quia illorum, quae tota quaedam sunt, animas eodem modo reddunt extentas, atque nostras: ac nunquam dissolui volunt,ut& nostraedi luunt sed speciatim id eis concedi asserunt. Quod absurctum est. Ac perspicue ne ecelesti anima dictum fuit:quia id consequens eorum opinioni est:qui ipsam cum N
NAN FE dicere animal ignem, aut aerem ex iis est, quae magis praetex ratio nem fiant. Et non dicere animalia cum anima insit.
Omnino nanque animal est, quod ex corpore, atque anima inexisteriae constet. Pastet enim quon non manet adhuc separabilis, si corpori inhaereti atque Wna cum eo visuit, Sc agit. Unde illud seruandum, atque memoriae commendandum est, Mod ipsam inesse fatetur:verum separabiliter inesse. Atque ipsa quidem tota viuere ponendum est: haud tamen vivere propter eas cautas,quae iam adductae sunt. OCT UAGEsIMA OCTAVA PARTICVLA.
ABSURDUM existimare autem uisi sunt, animam esse in his. Quoniam to tum cum particulis eiusdem speciei.
Causiam affert, propter quam multi in errorem compulsi sunt: dc tota ita viuere diaciant , ut in ipsis anima insit: licet haud separabiliter viva reddat. Quia enim partibuS si imitem aerem hunc qui in nobis est, cum toto viderunt: arbitrati sunt eodem modo, a sies miliga anima id atm illum animatum reddi. Inesse itaque re illi , quemadmodum α huic animam dixere. At absurdum quod ipsis contingit,confestim infert.
QVARE necessarium ipsis dicere dc animam eiusdem species cum partica lis esse.
Si enim cum toti aeri anima inhaereat ipsum vivum reddit: habebit Silla particulas, quaecunque Parti talarum, hoc est, particularium corporum furit. Erunt etenina eius Particulae, α quae tanquam instrumento utitur: neque solum quae separabilisthea Scuum sentiendi, atque cogitatione concipiendi vim habet. Sira, ct cupiditas. Opus namque his est, animae illi, qua: non separabit iter viva reddit: sita ipsis inest corPoribus. Erit itaque elusidem speciei anima illa, quae totius aeris,6 quae particula: alicuitas.
SI aVIA recipiant aliquid continentis in animalibus animata animalia fiunt. Sin autem aer quidem dissipatus eiusdem speciei. Anima uero dissimilium par tium. Quod aliquid quidem eius inerit patet: aliud uero non inerit. Necessarium igitur iplam , aut similium partium esse: aut non inesse In quacunque particula uniuerti. Manifestam itaque ex his quae dicta sunt: quemadmodum neque ipsum cognoscere inest animae: quia ex elementis sit: neque moueri ipsam pulchre, queuere dicitur. Si particula quaepiam animae continentis accepta, ceu omnem vitae proprietatem has heris: quam Silla habeat: diuisia autem ita , ut in particularius corpus circunse ibatur: quemadmoclum Scaeris particula, omnem habens qualitatem: quam Ec totus aer: superar-tur solum, quia particularis sit: si itaque ita sese habeat re anima ea,quae in animaliabuS est erga eam, quae in totis elementis, eiusdem speciei cum illa esset. Quando igitur Simpli. de Anima. F i i
75쪽
aec non solum intelligendi, sed & Patiendi quoque facultatem habet discilla quoque e
dem modo se haberet. bin autem haec Θbiur da sunt: quia totorum arumas facile pati posse cogamus: Si aliquando dissolui: Stque illis particularibus similas facimus: quae inisterdum in id quo cteterius fiet uritur 6 Ut propter haec in sola illae constiterint intellectio ne : patre quod non eodem modo rota S aeris anima se erga particularem habebit: quem, admodum ipse aer erga propriaSPai S. ipse quidem enim aer eiusdem speciei cum illis est. Anima vero diuersarum formarum cum partibus totius est. Sin autem id verum est, alterum quidem ipsis profecto inerit: alteriam vero non inerit.Verum quoniam ha aciomnino ambigua anima totius eius r spectu, quae partium, aliquid commune habeo hit. Licet ici commune is, ut quM ab uno originem ducunt. Ac quando abundat paD sionibus anima,quae in partibUs reperitur,alterum quidem ipsius animae inest in totis:a, rerum vero non inest. Sola nanque intelligendi vis. At licet in totis quoque ipsa insite nequaqaam tamen fieri potest, quin & ipsa patiendi vis insit. Quapropter recte concla dit, aut similium partium. Habebit enim N quae tota, &quae partium eadem . Aut non inesse in quacunque particula uniuersi. Vbi per uniuersum non aerem totum Aristoteis Iesintelli it: sed mundum. Quippe cum ea , quae in compossitis , Sin animalibus infit: propter coniunctionem illam cum corpore: quae non sine ordine, atque inclinatione, α impetu in corpus fit. Ea vero quae in coelo reperitur, S in totis: quae sane tota uniuersi partes vocavit non inest: se separabiliter ea viva reddit. Hac itaque ratione potius mi hi visium est Aristotelica verba trigere: si ita interpretari, ut deprehendat, eIementa tota
VAN DO autem sane ipsiam cognoscere animae est, ec ipsum sentire, atque
opinari: praetereaqUe ipsum cupere, atque cogitare, ec omnino appetitiones. Fit etiam motus secundiam locum animalibus ab anima.Praetereaque. cretio,& ui gors diminutio. Vtrum toti animae horum unumquodq; mest.
Quod inuestigandum proponitur est, utrum una sit in unoquoque animali anima, ut muli M. Quandoquidem &actiones eicis multae, multarumque formarum fiant. Ac si una, utrum composita ex pluribus substantiis: aut simplex quidem, sed quae mutatas habeat pol states: undevimultitudo illa actionum proueniat. Neque enim sane multae dissipatae erunt iubstantiae: Squae haud unius sint animae perfectiones. Quo niam sane quemadmodum corpus unum, atque ipsium quoque animal est: necessaarium Sanimam quoque unam esse. Praeterea vero unum quod dicit, ego intellexi, ct sensi,&concupiui S appetii, nequaquam esset: nisi aliquo pacto una anima esset.
a itaque una sit , peripicuam est. At nunquid simplex secundum substantiam cunet potentiis multiplex fiat: aut secundum substantiam multiplex Eius nanque quae simplex sit, forsan &potentia, O actio simplex est. Quemadmodum S eius. qu racltionis particeps, rationis particeps. Rut S substantia multiplex. Ssi hoc, utrum Per quod intelligendi vim habet in nobis una cum eo, quod patiendi, atque nutriendi facultatem obtinet insitum sit, aut inaccessu illo ad corpus haec praeterea assumit atque ira Vna ex pluribus animalibus composita est. Quemadmodum S anima virum Πt an3πmal: licet non semper nos inhaereamus, sed aliquan . Ac si ita seres habeat. Proiecto Pr existentibus diuersis vitis, fit aliquando coniunctio, licet nonnullae interdum nant. O od si semper existant, utrum S reliquae propter mentem a corpore sepaTenrur Inueς Big ndum: aut mens ipsa inseparabilis a reliquis sit. Pertinet p-erea capiaria, Vt aequonam Pacto corpora uiua reddantur, intelligamus. Vtrum scilicet ab aliqua tota po testate, aut ab quibusdam illius potestatibus. Et si a tota, utrum ita, ut iuxta auam alii adsit Particulae , aut tota ubique reperiatur. aut utrum tota secundum ne aut tota
76쪽
L1BER PRIMUS XXXI iiduidem, ted non secundiam omnes. Neque enim sane de iuxta eas, quae separabiles sunt. Plato quidem igitur manifeste post vitam illam rationis participem, quam etiam immortalem vocat,Cam,quM Patiendi vim habeat quam mortalem vitae formam ducit, adtcxi inquit.Haud tame rectaS, ut opinor, atq; Aristoteles .Qui leparabilem quidem nolui cita quae ne vi tam ina strumeto ipso corpore utereturine pullam corporis particulam continentem: aliquando S rccedentem illo extrinsecus impetu:at' inii statiam amorunem contrahentem: atq; 1eparatam hanc sistam,id esse,quod vere sit,ipsum nequaquam latuit. Aliam vero vitam inreparabilem cofessus est: arcu una cum corpore Lemper agere voluit. Nel enim animae iunt,sed utriusque,&perturbationes,&huiuimodi opera. Vt sensus vita, indignationeS: Sc qu-unque vires rationis participes cor re utuntur
coadiutore. Quas etiam disicurrendi vim habere asserit. Cum non secus, atque separarabiles illast scientiam pariendo coni cmplentur, atque intelligant. Nulla igitur Proseocto ex iis, qaae in ambobus collocatae lunt, inperfecta, atque abioluta sieparatione Perra manet. NeqUe enim omnino seiuncta ac separata esse potest. Quandoquidem peris spicue dictum fuit de intellectu . Seiunctus autem est, solum id. quod uere est: ita ut solum ipsam intelligens relinquatur. In illo autem accessu intellectus ad ea, quae eXm trinsecus: uitaque ea , quae non sime eminentia, coniunctio illa cum aliis prodit. Maconiunctio ista, haud cum continuitate est: cuiusmodi quae corporatarum partium: sed quae sine corpore quadrati cum impartibiliter hae inter se iungantur: atque una imi Partabilis tota perficiatur. Quemaamonum albi. atque nigri aspectus unus est: quii taxia duas rationes simul agit. Licet totus, atque unus iuxta duas illas ambas ratios Hessit: vis, qui in tempore impartibili duo simul comprehendit. Sin autem ita cum corpore anima colligatur, ut ex ambobus unum fiat animale mulio quoque magis concedendum est, id non sine coniunctione uitae ex diuersis fieri formis . Licet illae quidem inseparabiles sint: haecque separabili si sectita , Ut ex distantia a Leipsa, atque inelio Natione erga ea, quae extrinsecus sunt, inseparabilis quoctam pacto reddatur: atque cum illis conueniat. Ac communes quidem actiora es eX seipsa tota agit: Leparabiles ataotem iuxta seipsam: ueli btinens, quoa aliarum respectu seiunctum. Nanc itaque Aristotelicam dictionem assequamur. Cum isse nanque distinxerit animae uim cognΟπscendi habentes actiones ab iis , quae appetendi facultatem habent: cumque uarias ultasque esse demonstrahite illas quidem, ceu opinandi Ec intelligendi, atque sentienodi uim habet tes: has uero ex eoqaod rationis, S quod perturbationis particeps eli. Cupiditas nanque appetitus, uim patiendi habens est. Rationis autem particeps ipla uoluntas. Cumque praeterea eas Aristoteles admouerit: quae mouendi Lecunctum lo cum tacultatem habent: Se gignendi uim obtinentes: investigat utrum toti animae dioiarum unumquodque inssit, re omni auxia quam intelligimus, ct seniimus,&m uel mur de aliorum quodcunque facimus, atque patimur, aut particulis quibusciam Iris uersa. At quanilo ipsum quidem intelligere, eius animae proprium est, quae intellirigendi vim habetamaximec, quod stabile atque firmum, ita ut in lubstantiam actio con trahatur: aut &quod iam non sine quadam eminentia existit: quatenus neque tamquam instrvinento ipso utitur corpore: neque simul visum, phantasiamve compreis hendit licet ipsiam nassequentem, tanquam umbram habeat: ipsum vero quidpiam mistelligere: quod patiendi vim habere philosophus inquit, una cum phantasia fit: icteo de hoc nunc loquens ipsum distinguit a priori illo: dum nos esse ait, qui intelligamus,
Er OMNI intelligimus , ec sentimus aliorum unumquodque facimus, atque patimur: aut parti Iis diuersis diuersa. Et ipsiam praeterea uiuere, utrum in aliquo horum est: aut οἱ in pluribus , aut re in omnibus, aut Salia aliqua
77쪽
Nos nanque qui compositi sumus, S intelligentes, resentientes, haud iuxta illud prius intelligere id agimus. Propriam narique illud est uitae illius, quae separabil1s existit. Ouoniam itaque iPsium comPositum etiam intelligite qua sane intellectione intelligit, iam sentit: S reliqua simul facit, atque patitur. Propter uiuacem nanque actionem facere dicitur unumquodquz: proPter corporeum uero motum pati. patet, quemadmodum toti animae, quae ex omnibus uitas contexta est, horum unumquod isque inerit. Quae nanque tota est, compositum totum determinat. Totum autem est, quod sentit, intelligit, atque appetit. Q uandoquidem et unum omnia facit. Ita ut eois rum similitudinem, atque diuersitatem cognoscat. Toti quidem igitur unumquodque inerit, sed alias secundum aliam uitam agenti. Neque enim iuxta eandem nutritur,at que sentiterieque sentit, atque intelligit. Ipsumque uiuere et aliud quidpiam secan dum unumquodque. Ut iuxta id, quod sentiendi, atque intelligendi, atque nutriendi uim habet. Quandoquidem unumquo que haud simpliciter uiuere est: sed adiecta differentia. Ouapropter ita aliud est . ut ipsum animal, ab eo animali. quod rationis particeps sit. Atque in unoquolibet est animali, atque in omnibus simul,quod ex seipisso est,ita ut excitetur,ac qaasi ferueat. NONAGESIMA DARTICULA.
DICUNT autem quid1m diuisibilem ipsam esse: ec alio quidem intelligere, alio autem appetere. Quid itaque sane continet animam, si diuisibilis nata est
Neque enim sane corpus. Videtur nanque contrarium,pocius anima corpuS con tinere. Egressa nanque ipsa evanescit,ac putrefit.
SI ITA Q UE alterum quidpiam unam ipsam facit: illud in primis essetani
ma. Oportebit autem rursum ec illud inquirere: utrum unum,aut multas habens partes. Siquidem enim ianum, propter quam causam non confestini ec anima
unum est. Sin autem diuisibile,rursum ratio investigabit,quid continens illud. ecita sane progreditur in infinitum.
Et illi itaque totam volunt, S indelligere, Sc appeterer sed alio, atque alio. Neque id innuit.quod tota alio, atque alio: sed ceu diuisibilis, atque ceu particulis. Cum opora merit tanquam indivisibilis dicere: atque ita, vidiuersiae vitae indiuisii biliter inter se conis iunci sint. Unde&requirit quod contineat haud iniuria. Partihil e nanque omne cohibente indiget. Sin autem partibilis anima sit, neque seip sam, neque aliud aliquid
coninebit: quemadmodum neque corpus. Verum anima corpus cohibet. Eananiaque cerrina evanescit. Impartibilis itaque est. O uoniam si ipsa quoque cohibente indiaget , aut stabimus prope id, quod impartibile sit: εc illud anima erit: aut in intinatum progrediemur. NONAGESIM ASEC UNDA PARTICULA
DUBITAR E autem aliquis posset, ec de particulis eius, quamnam potesta tem habet unaquaeque in corpore. Si enim tota anima omne corpus continet,parest re particularum unamquatique continere aliquid corporis. Id autem simile est impossibili . Galemna nque particulam, aut quo pacto intellectuS concinebit,difficile uel fingere.
78쪽
Tota quidem anima secundum Arristotelem S secundum eos, qui diuisibilem missam ponunt, corpus Con Ct. Sed qUemadmodum tota seruit ex ea sentiendi I, quam nacta est. Quia qu*libet vis impartibiliter una cum toto haeret: neque cum distantia aliud aliquid existit: Vt quod animo concipiendi vim habet. Ita continet quidem tClazsed iuxta eius inseparabiles vitas, propter impartibilem 5e harum coniunctionem in φαfatota. V crum nequaquam iuxta intelligendi vim. Quod iis, qui partibilem ipsam ponunt, non conuenit. At licet ipsam partibilem aliquis esse concedat: atque ita totam simul extentam, ut Iotius complestencti vim habeat: erunt Spartes cum parribus ita dispositae, atque eum in Orctinem redactat: ut quae cuique conueniat, eam continere valeat. Ita, ut Sanimata quaelibet pateticula corporatae particulae continendae faciat
tem adeptassit. Quare & intellectus quoque huius odierit. I autem vel fingere cita ficile est. Inseparabile nanque ab eo quoa continetur, existit, quod proxime acconMiunctim continendi vim habet. Separabilis autem intellestus est. Et in quidem illius est, tanquam ipsum in illud continetis. Id vero sutipsius. seipsum intelligens, atque in seipsum conuerteris . Praeterea licet impartibile sit, quod partibilium cohibendorum vim habet: attamen circa ea cliuisum est. Atque ii non solum non in seipsum , sed ne praestantiora quidem erga illa conuerti potest: cum iam illud. quoa continetur, suta rit. Ille vero S illa praestantiora intelligit: atque illa possidet. Qua itaque ratione imσpeditur ipsum intelligere a corpores Quoniam corpus a tota anima iuxta insepara sies illas vitas peridet. Propter istam autem connexionem non solum iis quae ipso vim σtur: sed iis quoque, quae ipso nihil utuntur, affert impedimentum . Quemadmodum redo acu,multo antea dictum fuit. NON AGE II MATERTIA PARTICULA.
ID EN R autem dc plantae cum dividantur uiuere:*eκ animalidis quae dam insectis, ceci eandem habeant animam specie, licet non numero . Vtraque
igitur particularum, sensum habet, ec mouetur secundum locum, ad aliquod
SIN AUTEM non perficiunt, tabit abir dum. Instrumenta nanque non habent, ita , ut seruent naturam. At nihilomnus in utraque particularum gn- istae itisant particulae animae. Et eiasdem speciei sunt inter se, accum tota . Inter se quidem, quippe quae non separabiles sint. Cum tota autem anima, tanquam
Et id quoque eam habet vim, ut demonstret indivisibilam coniunctionem plurim
rum substantiarum, atque vivacium potentiarum, quae in unoquoque sint. Particuislae nanque eius, quod tanquam diuisibile affertur, licet quadam ratione iunctae inter se sint: attamen proprium unaquaeque situm habet . quemadmodum oculus, dc nasus Litae vero ita iunctae sunt: ut Sunicuique corporis partaculae Omnes interdum adsint rcum aptae scilicet ail omnem xeceptionem illae fuerint. Plantae natique ramus totam habet vegetandi vim obtinentem animam: quae nutriendi augendi, atque generandi facultatem obtinet. Accum quaedam animalia insecta in duas diuiduntur partes utra , que particula ad aliquod usque temPUS , S morietur , resentit. PatCtque , quemadmo, diam etiam nutritur. Neque enim sine hac reliquae adriant. Dilucidumque existit,
79쪽
quemadmodum non solum specie, sed numero quoque, ut iam diximus, vita illa totita imp nibilis in uno quoque impallibiliter adcst: cum illorum particula ad indiciis duamissam unam apta simi Siue coniunctae eae inter se sint, siue disiunctae. Verum cum in iis quae disiunctae Lunt: haud in ambabus sint Lalutis instrumenta: quae pranciamtum o mere aicantur: ideo haud datum est, diu ipsam animam numero in amis habus illis reperiri. Nanque in Plantis radices numero diuersae iunt. Sin autem ex tremae istae uitae impartibiliter in er sese simul existunt: multo magas, quae praestanistiores etiam eiusdem iunt speciei, vi iplae aniniae inter sese, ac cum tota. Animas autem nunc appellat, non illaS, U M in Pluribus sint animalibus: sed diuersias illas vitas, quae
in unoquoquc reperiuntur animali .eXempli gratia , vegetandi vim habentem sentieri di, ratione utend1. Hasque S interie, S cum tota ei sidem esse consimilisve sipeciei in
quit. Non quia quod vegetandi, quodque sentienili facultatem habet specie idem fili ised propter inseparabilem illam inter se cohaerentiam. Quippe cum unumquodque vi Mirma una cum aliis sit: ac propter hanc causam unumquodque etiam quodammodo omnia sit. Quoniam S quod vegetandi uim habet, eam obtinet facultatem , ut nutriat, atque gignat aliud instrumcntum nostrum quod sientire, atque ratione uti uatalet. Atque huiusmodi quod sentiendi uim habet, erga id, quod ratione uti potest . Arte itaq ue perficitur oc uiscis, S auctitus, S tactris .& phantasia rationem exaudit. Ateiuunocii est, ut uim quodam pacto habeatnutriendi. Indicio autem esse potest appe*titio, atque oblectatio nutriti nis, cum utraque sentiendi uim habeat. Suis illa ratio MniS Particeps, quae uti anque yere Participat. Iuxta uitam nanque eam, quae in id quod m*rtale progreditur: cum illis amicitiam init. Unde haud huiusmodi intelle tio absisque uisio, seu imaginatione existit. Hac itaque ratione inter se consimilis sunt sipeciei, quia simini omnes indivisibiliter inanimalis constitutione consistant. Toti uero an iram aetates irit , ceu diuissibili secundum accidens, inquit, existenti: ut Alexander expora nit: cum diuidatur, quia corpus diuiditur: ita, ut in utraque particularum tota appas Dubitatio. reat. Verum id eam habeat vim, ut demonstret particulares eiusdem esse speciei cum torata:haud tamen iccirco modum significatiquo scilicet pacto sint elusidem speciei. Id quod, Responsum particula, quippe quae, indicat. Potius quidem igitur esse intelligendum est: quo, niam non tanquam simplex: sed tanquam ea, quae ex illis perficiatur. Atque ita perfiesciatur, ut & diuidi quoque possit. Cum omnium confessione intellectus a reliquis se paretur :&rnarique Silla quoque anima, quae sentiendi vim habet, ab ea quae vegeistandi. Si tamen primam subssistentiam non incorpo re habeata quod nutritione inctiis Reat: sed in praestantiori quopiam. Illud autem notum est: quemadmodum illa noὰ ira vegetandi vis huiusmodi est, ut cum sensu, atque ratione cohaereat. Squae senistiendi 'im habet cum ratione. Quapropter haec quae in nobis sunt, neque omnino eaisdem sunt cum vegetante illa vi , quae in plantis reperitur: neque cum vi ea vegetandi, ac sentiendi, qHae in iis animalibus extat, quae ratione carent. Haec enim quae in Pohis sunt. rationem fere quodam pacto participant. Illa uero ut ad aliquam cum rati eas finitatem perueniant, fieri non potest. Aristotelis autem dictio. qua scriptuma 1 ter se quictem quippe quae non separabiles sint, Cum tota uero anima tanquam dI Isio
r bili existente, inordinate collocata fuit. Q aoniam ab animis ad particulas traducta est: S quoniam pro dativo, utitur genitivo. Nanque cum panicula illa inter semcta OPPnenda faerit, in genitivo apud graecos extat.
VIDETVR praeterea B in plantis principium anima quoddam nanque hanc participant re animalia, plantae de haec quidem separatur a CG idi uim habente principio.Sensum autem nihil sine hac habet.
80쪽
Curri animas appellarit diuersas in nobis uitas: de ea quidem, quae rationis particeps est aut ea, quae sentire potest, quippe cum illail, quod principatum obtinet habeant αairmastent ,&propter hanc quoque cautam animae recte dictae fuerint, haad quispiam attulit. De vegetante uero, quod anima qcioque sit, declaratione dignum iudicauuit. Nam primo ipsam principium eine praedixit: deincte id ipsum demonstrate ex eo scititieet.quod eam λlam participem de animalia re plantae r Squia ipsia separari possit a principio sentiendi uim obtinente. Nihilque absque hac sensum habeat. Sensium siciliscet qui pati possit: Zc qui ex sensorii percussione excitetur. Ex quibus satis su
perque vegetante uim a forma stare, principatumque obtinere confirmais tur. Sinarique omnium confessione uitis illis adhaeret, quae formae locum obtinent atque principatum haberit,ipsa quoque priniscipatum, atque formae locum obtinere dicetur. Et si si ne illis, atque ex se plantas perficit: esse quoque omnino perfecta quaedam mi