Samuelis Pufendorfi De habitu religionis christianae ad vitam civilem, liber singularis. Accedunt Animadversiones ad aliqua loca è Politica Adriani Houtuyn JCti Batavi

111쪽

tamen pro imperio non exigitur. Quota pertinet obligatioEcclesiae ad mercedemetoribus suis e luendam Philip ITI, 2. Co-rinth. IX. Is L Timoth. V. 18 a. Corinth. nas. Paulus profitetur sibi incumbere curam omnibum Ecclesiarum, quae versetur circa susten- tandos infirmos & reprimenda standala. d. Corint XII Is. negat Paulus,Ecclesiam fini

liacam esse inferioris conditionis, quam alibas Ecclesias ab iis plantatas,qui ossicii Apost .lici dignationem prius quana Paullas acceperunt. Sicuti dc in divinis liter nullum vestia sitim extat subordinationis unitas Ecclesiae iub aliae Nec minus modicorum oppido nim, imo dc privatarum familiarum congregationes Ecclesiarum nomine appellantur, quam frequentissimarum urbium: sicuti taparticulares Daelesiae in Iudaea Ecclesiae Dei

hae caput Christus vocatur; quam sibi ipse gloriosem reddidit, non habentem macu-lam amrugarimat Pudquam umiodi,ita

112쪽

ut esset senista & irreprehensibilis: sanct sc mta per redemtionem a Christo saetimi,

di puritate morum reseruntur; nec ulla inter eas est,quae propria sit eius,cui status alicujus regimen incumbit: Monogamus,vigilans - briu modestu hospitali aptus ad docendii, non vinolenis,nonpercussor, non turpis lucri cupidy,aequus lienus a pugnis, sens ab avari- e tia, qui domui siue bene praesit; qui mode-stos se morigeros habet liberos ron novi ius non inflatus , do statis virtutes aut privati hominis sint. i. Timoth. III. 3 Ecclesia vocatur

Domus Dei, & columna sulcrum veritatis, sicuti ad columnas leges, &ediista affigi solent ab omnibus legendae Quanquam unus & alter Codex vetustistinius ista verba , Columna & stabilimentum

veritatis ad sequentem sententiam reserat: ita ut prior sentcntiaternunetur verbi cck-

113쪽

ilia Dpi viventis. Itide nova sententia ines cpiat: Columna dc stabilimentum veritatis , citra controversiam magnum mysterium est, Drumus manifestatus est in carne. Ita ut hoc parallelum sit licto Matth. XVI is Ioan o. si. Elogia Ecclesiae exprimuntur Hebr ura eta. ubi vocatur Mons Sion, civitas Dprqviventis, Jerusalem coelestis, Panegyris my- riadum angelorum , coetus primogenito--rum, qui adscripti sint in coeli , ubi est jus dex universorum D pus , & novi foederi mediator Jesus, & Spiritus persectorum f- storum. Apocalli. m. laudantur egregia ta icta, taxantur vitia Ecclesiarum Asiae,cum conmminatione, amotum iri candelabrum ipsarum, seu Evangelii doctiinam iis ademtum iri, nisi resipuerint sic ut siligulae particulares exti ,-gui queant. Haec igitur omnia si expendantur, nihil occurrit, quod statum aliquem & in perium ruundanum, aut huic compas arguat i P imito. s. si. Sed nec desint titiones , ex

quibus evinci queat, non potuit, ab Ap stolis condi Ecclesias , quae indolem status

114쪽

haberent, si vel maxime id voluissent, quod

amen nec necesserium fuisse, nec omninod

buisse fieri arbitramur. Cujuslibet status primarius finis est securitas , ac ut cor tineris animis viribusque aliorum injuriae arceantur. Quem ad sineminsigni virorum ni mero opus est, dc quidem tiliam , qui ad vim arcendam idonei sunt. Atqui istis quoque coetibus Ecclesiarum vocabulum tribui tur , qui modico aliquo oppido , imo qui reuna familia continebantur. Quin salvato noster pronunciat, ubi duo vel tres congre- gati fuerint in nomine suo, sesore in medio eorum. Asardi o. Vnde S Tertul limus: Tres iaciunt Ecclesiam, hc ut Collegium. V bi autem Christus est in medio, ibi utique sufficientia erunt salutis media, verbum, minister, sacramentas adeoque scopus religionis Christianae obtineri poterii, si vel maxime quis non sit conjunctus num rosi, alicui fidelium coetui. i Nec conjunelio cum tanta fidelium inultitudine, quanta adsumin cyminendi requiritur po

115쪽

aut necessaria est ad sinem religionisChristi

nae obtinendum. Seu ut quis salvus fiat, ni hil interest, in magno an in modico coetu vibvat. Ex quo dc illud cons uitur , si contingat etiam majorem partem alicujus Ecclesiae deficere, reliquos tamen scopum: fidei suae haut eo minus assequi posse; secus atque in statibus fieri solet, ubi deleta majore civi a parte finis civitatis non amplius obtineri potest Sicuti nec illae qualitates civium, e qui bus statui insigne decus aut robur accedit, ini Ecclesia attenduntur hactenus,ut quis i eo bo mus Christianus haut habeatur, quia opibus, viribu aut sapientia parum polleat i Corinth Leto. al. 22. Deinde ad statum aliquem con

dendum requiritur territorium a quod, i sedem fortunarum figere cives queant. Et qui jam sub aliquo statu degit, si novum se insta-

tum conserre yella, necessu est , ut vel in album locum commigret, autpraesens imperium loci, ubi it, excutiat. V nde Moses abdic

to AEgyptiorum jugo populumIstaeliticum in desertum Arabiae subducebat Sic Isi,mulus

116쪽

n Mim statum conditurus Regium Albano rum imperio renunciabat, & qui novo statuia edere volebant, desertis suis oppidis Rimam commigrabant Atqui neque Christiis, neque Apostoli Christianos in alias sed transtulerunt, sed quemlibet sub imperio, cui haerentis sub inis fuerat, degere permistarunt, prioris domini jure hautquidquam imminuto. unde ne numerosissimi quidem Christianorum coetus in statum aliquem assu gere potuerunt. Adeoque cum per professib-nem religionis Christianae luminorum imp Tantium jura, quae in personas ac bona civium

obtinet t. haut tollantur aut imminuantur, neque unus duobus dominis servire queat, nulla velut materia supcrerat extruendo ii

mediis civitatibus statui, quin nec ejusmo liquidem collegio, quod summi imperantis j. ribus aliquid decerperet, Rom. ULI. seqq.

a. Petr. IIIJ. Porro quanta opum vis ad su- stentandos sumtus in conservationem alicujus status faciendos requiratur, nemini ignoturri

117쪽

um dominia privata civium non tollantur: men saltem hactenus haec per illa restringui, tur, ne civibus integrum sit de opibus fuistanet tum subtrahere juri summotum imperant uni quantum statui alicui sustentando sufficere

possit. Nam hoc modo velistorumstatus su tractis opibus languescet, vel novus in medio .e

istorum statu status exsurget, maximo reipu cumpericulo de incommodo. Igitur quia i s vitates, quae tempore Apostolorum extabant,

non minus ac quaevis aliae jus in bona civium quaesitum habebant, dot ina autem Christi nemini jus suumlegitime quaesitam adimebat, non aliud velut fiatrimonium sustentandis it

lis coetibus, ut talibus, constitui poterat,quam - quod summorum impctantium juri nihil de traheret, quodque adeo a summis imper natissibus liberae privatorum clispositioni resinque retiar. Quod fere intra namst iram privatae remoderatae benesia entiae,& eleemosynae conti nebatur. Et quidem ut si immobilia ad hunc usu collata forent, a tributaria obligatione

118쪽

gr. Sed ex toto coelo compaetes lim Pimri

bra eorum inter se connectiantundisieiuniab ea structura, quae in corpore alicujus Eccle- D-siae reperitur. Circa primam statuum sive civitatum originem constat, homines anumadversis vitae segregis incommodis atque periculis, quaerendae securitatis causa inter se convenisse super sua in unam societatem . conjunctione: inde saeto decreto super modo regiminis certum hominem aut conciliatim constituisse, penes quem vel quod soci ratis resimen foret; eidemque voluntatem, &

usum virium sit ni circa procurandum m- 'cietatis bonum submisisse. . Aliter plane cidica plantandas Ecclesias sese res haben Non enim homines ultro, agnita miseria sua, inter se convenerunt de conversione sui ad Detinisicit cum ignorantiae tenebris circumfusi, salutisque suae securi agerent, Deus demtam petamillosast annunciavit & praecepit, ut omnes

ubiq; resipiscerentactor NIL go Nulla ergo in conventio hominu inter se ad subeunda &

119쪽

constituendam ccclesiam, sed singuli proh

citra respeetiam ad alios sacramento Christi succedunt. Unde cum alias in civitatibus pa tremfamilias membra suae familiae sequantur,& haec per istum jure civitatis potiantur, in clesia secus seres habet. Heic enim maritus

non trahit secum uxorem , nec dominus se viam. I. Corinth. VR ia. ai. Sic in Narcissi

infidelis familia erant Christiani servi, quos salutat Paulus Roman. XVI ii. Et indignus Christo est, qui patrem aut matrem, filium vel filiam plus quam ipsum diligit Matth. X.3 . Luc. LV. 26. Matth. o so. Et dehac sep ratione, divisione, ac dididio, quod per Christi doctrinam excitandum dicitur, explican dum est dietiam Matth. X. M. Luc. XII. 3I. quod nempe obligatio erga Christium potiores validior sit aliis necessitudinisinter homines vinculis. V nde & deficiens a cclesia pater,

maritus, aut dominus, filium, uxorem aut se vum secum non trahit. Deinde iii Ecclesii, formandis non opus est decreto super certa regiminis sorma introducenda ; Asuidae e

120쪽

adeosunt quaestiones, monarchica, aristocrin rica, an democratica forma competat Eccle siae. Hae quippe formae cadunt in statum alia quem, seu civitatem: Ecclesia autem status non est. Cum porro disparem a civitatibus finem habeat Ecclesia, disparia quoque simi munia, quae utrinque proveniunt. Quam permnarum varietatem sinis civitatum prodi cat, nemini est ignotum. Ast personarum, quae resposita Ecclesiae oriuntur, hinplicissima est divisio in docta res dc auditores. s. 33. Caeterum docto es Ecclesiadiabari, qui imperium in aliquo mitigerunt, non stantum differunt circa finem munerum sum rum , sed etiam circa modum constituendi 'Mibui

ingens inter utrosque es discrimen. Neque de eo discrimine scinio nobis est, quod multi imperant ipsa nascendi sorte imperium ad- quirunt,quod in doctoribusEcclesiae statis est:

sed de illo, quod in istis quoque imperantibus

conspicitur, qui electione ad imperium provehuntur. Hi enim quando cona tutantur,unia versi suam voluntatem submittunt voluntati