Samuelis Pufendorfi De habitu religionis christianae ad vitam civilem, liber singularis. Accedunt Animadversiones ad aliqua loca è Politica Adriani Houtuyn JCti Batavi

141쪽

h. .. clim, ubi controversiae quid in aliquaEcclesia r M ortum sit, tutissimo discitur exemplo, quod

troversiariatunc fuisse de summarei ristianae, an nempe salvus quis fieri possit, non admissi hcheumcisione secundum ritum Mosis. Nana. Paulus Galat V.2 pronunciavit: Si circumes damini, Christus nihil vobis proderit. Nec in-- . super habendum, quaestionem illam fuissem taen intra primordiaEcclesiae nascentis, Can ne nondum completo & cuna adhuc super. stites essent, qui docti inam ex ore ipsi Christi hauserant, ac peculiari dono Spiritus stiacis , perfusi , ac Apostolorum autoritalepraediti 'erant. Praeterea lubitandum non es quinin Paulo&Barnaba ta cultatis , &divinae doctrinae fuerit ad tedarguendum illum ea rorem. Sicuti & non obscure colligitur e 1 t v. a. istos satis rationum errantibus Oaeposuisse s quas cum e Judaea qui descet , derant convellere haut nossent , hosce ad autoritatem Ecclesiae Hierosolymitanae pro- vocasse , (vid veri a d. c. velut equare -

142쪽

I. joChristiana in reliquum orbem promana-mit, & ubi applausim suae sententiae spera- e. bant ab iis , qui aegre admodum abolitio- nem Synagogae digerebant. Sicuti & non rpaucos ibi sententiae isti adstipulatos fuisse,e v. patet . Ne igitur per hanc controversiam tu baretur Ecclesia Antiochena, deputanuir Paulus & Barnabas, cum quibusdam aliis ad Eccletiam Hierosolymitanam istius decidendae gra- . tia. Eo cum hi pervenissent, indicitur con- utatus non solum Apostolorum dc presbyterorum, sed totius Ecclesiae, admissa etiam ad- ver parte hujus rationes audiuntur, desuper hisce inulta disceptatio institubtur. Re in utramque partem sufficienter ventilata Petrus surrexit, non velut universalis controversarum judex , aut pro autoritate &imperio litem decisurus, sed demonstrativo modo progrediens , ad visionem sibi faeti Actor. XI, is. provocat, ad cisse mim, quem Evangelium apud incucumcisos priduxeriti Ubi ratiocinatur ; cum per Spi-

143쪽

. credentium incircumcisorum absurdum esse, asperrimi ritus observantia mastra onerare Christianos s cum praesertim in eo saliis inveniri nequeat, quam sola Christi talia prod

cata,Et succinebant Paulus Marnabas, po- sitis miraculis, quae DEus peripsos inter gentes edidisset. Quod factiun non suint, si ob omissam circumcisionem ista inter pro os forent habendi, aut si pars necessaria Christianae fidei eosdem deficeret. Postquam ergo conticuissent , id est , os quam nemo superesset, qui in contrarium quid proferre, aut ad allatas rationes excipere veseret, demum de Jacobus surrexit,& Petri visionem Prophethrum praedictionibus consonam declaravit.E ve&ipse concludit,non esse n otium facessendum illis, qui e gentibus ad Christum comvertuntur. II t tamen aliqua in re Judaeis gratificarentur , hique tanto libentius fidelium egentilibus convertatonem admitterent, cervisent hisce abstinendum ab idolothytis , scori uolae,sui cato,dc sanguine, rebus lege Mosasca vetitis , & ex parte legi naturali adversu , uti

144쪽

Iasititi scortatio est,sed quae per licentiam morum ethnicorum impune frequentabatur. Et reli, qua in se indifferentia fac comitti poterant,ne aliis ostenta ansa praeberetur. In eam sententiam omnes discesserunt,etiam uti videtur illi, qui antea dissenserant , & nomine non solum mpostolorum dc seniorum' ,,sed & fratrum Epistol. Synodica ad Ecclesiam Antiochenam conscribitur , per deputatos Silani perferenda. Qui Antiochiam delati eam iapistolam non diui pro imperio, promulgarunt,sed pellectam fiatribusque probatam praevio copioso sermone commendarunt. as. Ista si probe expendantiar,nonnulla in Dede possunt deduci, quae ad intelligendam Con- c. ias

ciliorum naturam non parum iaciunt. Acpriamo id manifestum es Concilia non esse corpora perpetua, queis regimen Ecclesiae sit commissum , sed cffeconventus extraordinarios, aseleectis fere dc eminentibus in Ecclesia . ubris constantes, ad graviores in Ecclesia obo incontroversias componendas. Qitae, quod

ab antiquissimis temporibus ii cclesia suerunt

145쪽

fiequentata, manifesto indicio sunt, in Ecclesia non dari infallibilem aliquem cotroversi rum judicem. Quid enim opus foret tot via ros delassare, si penes unum est fallere nestia omnium ejusmodi litium decisio, & , quod magis est, si Conciliorum decreta non nisi ab istius confirmatione valenti Unde &viri, eqvibus concilium componitur, non possunt considerari velut membra alicujus senatus aut

collegii , quorum major pars sustagiis suis propositum negotium decidere queat, sicut ista decisione quicquid est C tristianorum utique stare teneatur , praesertim cum in unive sum veritas non semper a majori sistragantium numero dependeat. Multo minus illis potestas aliqua legislatoria competit, ut Eces

uae leges vel canones pro imperio injungere queant Sed non aliter ibidem considerari possunt , quam deputati Ecclesi

rum , ad examinandae controversiarum rationes , & decisionem e divinis sit tis eruendam. Ad quam decisionem amplectendam Ecclesiae non tenentur, nisi quater

146쪽

quatenus eam divinis literis coniniam depre- . henderint. Id enim facile fieri potest, ut es qua controversiaprius obscura& dissicilis via deatur, cujus decisio post excussas in utram- i que partem rationes liquidissima adpareat Quodsi autem a Conciliis aliquid super in tibus decretum fuit, id non seiterim obli- . Igandi habere intelligitur,. quam ex antegresso mandatoaut subsequente adprobation ces suum, sic utconcilia nulls in in Ecclesiam imperium obtineant. Porro ut obiter hoc quoque tangam, Concilium esse supra ripam, et thesisessiquae apud eos, qui seripturas dc rhtionem sequvnfures, assensum facillime imvenit. Cui enim non persuadeatur , coim laetam plurium industriam & eruditionem plus valere ad veritatem eruendam quarti unius hominis judicium , cui se ii me mediocris admodum rerum divina- e rum scientia est. Sed quod isti, quoque hanc propositionem asserere vesint, qui sedem Romanam omnium Ecclesiarum

cci utina es ac Papam Oecumen cum

147쪽

Episcopum agnoscunt, id quidem non parum absurditatis habet; cum status Ecclesiae R

manae Monuchicus sit; ista autem thesis meram Aristocratiam oleat. Sed nimirum paticis verbis totum arcanum ejus assertionis exprimi potest. Vult quippe Gerus Gallicanus agnoscere Pontificem Romanum caput Ecclesiae, quatenus id rebva suis expedire judicat. Sed si longius autoritatem suam porrigere iste aggrediatunquam vσl rationes ejus regni,vel Cl ri ferant, jam libertas Ecclesiae Gallicanae, &vetus Sorbonae doctrina occinitur, simul sim plicioribus lacus fit, velut Gallicana Ecelesia ab illis erroribus &abusibus munis sit, quos crassos sane,& abominaiid Roma progenuit. Sed & illud in aprico est, ubi controversia alia qua intra Ecclesiae cuiuspiam pomaena solide componi queat,non opus esse alias Ecclesias eadem defatigares avisi una Ecclesia ei negotio componendo doctores idoneos non habeat , ac aliarum Ecclesiarum doectores in subsidi- vocandi sint, supervacuum esse,plures excire, quam qui ad scopum istum obtinendum

148쪽

sifficiare sic Antiocheniad talos Hierosia mitanos litem suam deserebant, aliis Ecclesis Phoeniciae & Samariae, quas istorum deputati transibant, non fatigatis. Porro qui ad Concilium a diversis Ecclesiis mittuntur, a sua quisque Ecclesia autoritate dc mandatis instructi essedebent. Alias enim doctor iste

autEpiscopus Ecclesiam suam non repraesentabit , cum haec assensum suum non absolute submiserit do strinaedoetonim suoriam , sed quatenus congrua verbo divino proponunt. Et cum hac exceptione capiendum est illud Hebr in Praeterea inconciliis audiri, qui

hontroversias movent, de eorum rationes exa

minari , dc legitime discuti s tum dc omnia ad normam verbi divini exigi debent. Quodsi agatur de asquo emolumento, non de sinapis Ei dogmate, hi de quorun emolumento agutur,non possuntsibi solis potestatem decidendi vindicare in fraudem caeterorum. Ex quo facile colligitur, dissidium inter Ecclesias Abita stantes, Ac Pontificem Romanum non p'sse componi per Concilium Nam nec inter hbscea super

149쪽

super solis dogmatibus disceptatur, sed dein, perio, dignitate, bonisque opimis. Nec adlparent, qui neutri partium addi cti decisionem tam arduae litis suscipere quediat, aut cui pa tes submittere se velint. Nec . ita iiii i. sunt Protestantes , ut cMnsenui e soli Poletificiis , velut capitalibiis ipfqrum hostibus constanti se submittant: nec ut id faciant, salva fronte ab his postulari potest. Sicuti nec unquam Pontificem tantuni mris A suae

taedium capiet, ut eam in coimpromissupa ultro deducturus sit. Consessus autem exaequali utriusque partis assessorum numero convitium erit, aut Centaurorum Lapith

so. Postquam hactenus pro ixe fuit et ostensum Ecclesiam non esse statum aestat ut par dispiciamus , ad quodnam d imum Diam corporum indialium Ecclesiae sint referendae, se primitus habebant sub Misi imperio Principum Ethnicorum Eas igitur . constat habuisse . indolem Collegiorunt, seu eiusmodi societatum eis plures ho-

150쪽

bi p

nero

subitus

mines certi cujusdam negotii gratia inter se conne Mintur , salvo summoruna imp rantium in eosdem juret Qua de re con

suli possunt Iisti ad tit D. de Collegiis

- Corporibus. & imprimis Jacobus Cuja-cius m Observat. XXX. dc XVI. Observ. III. &V. Ubi etiam notant , in Rep. &Imperio Romano collegia religionis causa fuisse libera ac licita. Jd quod & inter plurimos alios ostendit Athenagoras Apo- logia pro Christianis in princ. Per vestrum imperium , Reges Maximi, alii aliis mo-ribus utuntur ac legibus , nec eorum quis egeta judicii metu quae patria sunt, venerari prohibetur. Et paulo post : Ho-mines pro suae nationis ac civitatis modo quique sacrificia peragunt ac ceremoniam 'Quae religionis libertas etiam inter alia causa fuit, quare Christiana religio tam brevi tempore in vastissimo illo I perio tanta in ementa potuerit capere, &progressibus E angelia initio pauci se objecerint , quod Magistratus eam rem ad curam clamR a 'D