Samuelis Pufendorfi De habitu religionis christianae ad vitam civilem, liber singularis. Accedunt Animadversiones ad aliqua loca è Politica Adriani Houtuyn JCti Batavi

151쪽

pertinere non judicarent. Unde & nuspiam leguntur Apostoli veniana praedicandi Evange, lium, dc plantandi Ecclesias a Magistratibus petiisse. Quanquam&alia causa est, quare ad constituendas Ecclesias consensu Magistia, tus civilis opus non fuerit ; quia nempe stoli autoritate ejus, cui in Reges ipsos peribium est , ad praedicandum Evangelium missi sunt , & quia tum Dpus hominibus annuimciabat, ut omnes ubiqueresipiscerent. Actor.'XVII. go. Ex quibus colligitur, licuita non Ap . stolis solum Ecclesias condere ubivis loco-irum, ubi verbo divino morigeros invenirent ;sed & quocunque sonus Evangelii pertingebarum

potuisse fideles ejusmodi secietates inter se eri gere, seu Ecclesias plant in nec peculiari ii, dulgentia aut delegatione ab Apostolis impetrata ad hoc opus fuisse, sed ex resim Salvat ris suffecisse , ut vel duo dc tres in ipsius nomine congregari voluerint. Est autem ea na tura collegiorum omnium, quae libera homi num coitione constant, ut aliquid habeant d mo athesinule inaei enus, utquae eam inunx

152쪽

versam concernunt negotia communi omnia una consensu sint expediendas adeoque nemo

in illis potestatis quid in alios sibi arrogare queat, nisi id ab universis ipsi sit delatum. Vim

de cons quitur, ut radicaliter & originarie s cultas constituendi doctores , aliosqueMinbstroUEcclesiae sit penes totam Ecclesiam, inu- versumque coetum fidelitina Quanquam enim initio multis in locis doctores Ecclesiarum ab ipsis ostolis constitutos extra dubium sit: tamen id non citra consensum Ecclesiae factum satis arguit vocabulum nil nisi democratiam redolens, quod passim circa ejusmodines a cuni nec probari potest, in omnibus oppidis doctores abis sis Apostolis constitutos; aut ipses singula oppida vicosque circumeundo Evangelium praedia

casse. Quintam sumincelebrioribus licis publicatum ad alia quoquelacase diffudit; qua ipsi Apostoli Ecclesiis doctores,episcopos, aut predi byteros, immcdiate, aut ex peculiari mandato haut dederant,ad hoc munus1fidelium coetibusailuinti sunt, qui vel primi

153쪽

Evangelii doctrinam in aliquem locum asser bant, aut qui prae reliquis docendi facultate pollebant. Sane Romae doctores videnturi fuisse, etiam antequam Petrus & Paulus eo pervenirent, id quod ex hujus epistola ad Romanos c. XVI patet. Et praefectus Regi- noe Candaces Evangelium fithiopiae intulisset creditur, ibique Ecclesias pl-tasse, qui ta- , men a Philippo dum baptisatur in episeopum aut presbyterum ordinatus non fuit Astor. e VIIL Unde nec a Christo aut Apostolis certa aliqua formula ordinandi Asinistros praescripta est, sicuti clam Sacramenta, liquido indicio, nihil aliud ad is hoc munus requiri, quam ut quis ab Ecclesia vocatus, & facultate docendi sit praeditus. Et ordinatio ac imposit o manuum faeta ab Episeopo aut Presbyteris ti- tus bonus est, qui utiliter adhiberi potest, sed qui non usque ade' necessarius est, ut citra illum legitimus quis Ecclesiae minister esse n queat s praesertim cum efficacia miraculosa, quae primis Ecclesiae temporibus istum ritum

nutabatur, retimoda. Is dudum exole- verit.

154쪽

verit. Est quoque Ecclassis, sicut aliis Colle .giis, aliqud potestas colle Midi, seu collium-

di stipes ad iustentation Al suorum &

pauperum s haut lyaquam tamen gemina pol stati .iviperandi tributa, quae summis imperantibus civilibus competita, cuius iussa etiam ab invitis iugi possunt, se i ultroneam fidelium luberalitatem praeiupponens, ac justitiae de hi,

manitatis Osficum comitans, quod operariis mercedem solvi, egenos sublevari imperat. Vid a Corinth. VIII a.3.Η.Vas. IX Sps aeterea hoc omnia llegia,non minus quam consensu statuta coim uere queml, ad Pe uli: qiaxe indem finem

si e stantio salvis coli nuntbm civitatis Iectibus. Ex quo genere sunt illa statuta , quae Paulusi Corinthiispriori Epistola cap. VII seqq. . - naen im , quis transgressus fuerat, cygation , t multam statuto iuctatam . mento subiba non velutpro imperio , sed exi conventione imponendam. Et quanquam

155쪽

non competat, nisi quantum forte a summo

imperio civili delegatum sit , id tamen salvo dummi imperii jure fieri potest, O se e solet,

concordiae eo melius in collegio servandae, ut obortae inter membra Collegii lites per inte positionem & arbitria reliquorum e collegio componantur. Quo facit illud Pauli i. rinthiarii seqq. Quia deniqueinter gentes tempore promulgataevangelii magna erat morum colluvies, ac multa faeda impune patrabantur , multa edam officia solo facientium . pudore continebantur, nulla legum civilium lanistiones Christiano autem nomine cumprimis dignum habebatur , ut sanct tale morum professionem saam exornarent, ac Ethnicis innocentia praecellerent :inde mature in Ecclesiis senesta sint multa, quae ad corrigendam publicorum morum licentiam di inquinationem ficerent , praeeunte Paulo i CorinthNIII.Siquis, cum frater appelletur,

suetitscortator, aut avarus, aut simulacro-

rum cultor, autconvitiator, aut ebriosus,aut

rapax, cum ejusmodi ne cibum quidem ca-

156쪽

pia is. Add. Galatris i Timoth.Tro. Sic ut Ecclesiae sanorum quondam censuram in sita membra exercuerint. Id quod citra ullum

summi imperii praejudicium fieri potuit, qui'pe cujus plurimum interest mores civium esse quam sanctissimos. Jsta tamen omnia non aliis Hispotueriant citi, quam quae extra simini imperii usim exerceri possitiat s uti est admonitio, correptio publica , confessio delicti in Ecelesia &signa poenitentiae ibidem

edita et ad extremum excommunicatio , &bannum,quod est vel iuspensio temporaria ab militari orumpublicorum; vel plena exclusio ab Ecclesia Id quippe extremum est, quo coercitio sicujuscollegii procedere possit, ut nempe quis eodem penitus ejiciatur. Quae exclusio, etsi in se magni momenti,quippe pe quam quis spoliabatur beneficiis e participati ne Ecclesiae provenientibus , tamen alium esse stam civilem non produxit: sed Ecclesia jectissalva haut eo minus permansit conditiota dignitas civilis, salva existimatio civilis, salva bona;fortunaque, atque alia jura. Nam ut s pCen

157쪽

poenaritia huc quoque penetrantium Ecclesiae infligendi sus sit , neque ad sinem ejuderii facit, neque citra fraudem imperii civilis fieri potest , ut a quocunque citra ipsius cognitionem aut delegationem tale qui lin cives

statuamn De eoudi. g. O. Consequens est, ut considere

& quousque Ecclesiae aliquam mutati-- Chri ita. ontan a priori conditione subierint, postquam: sh--. summi Oque imperante atqueinte xadeo impono. civitates religionem Christianamprofiteri coci perunt. V bi observandum, nihil essentialis perfectuonis eo ipso Ecclesiis accessisse , cum neque ad religionem Christianam opus sit civi tate , nec ad civitatem religione Christiana finisque adeo religionis Christianae a fine civi tatum longe discrepeta Nam no-strum ac vera patria est in coelis Philipp. III m, m. a.Corinth. 2.8. Et si in Christium spe ramus tantum in hac vita , miserrimi si mus mortalium. I Corinth.Way. Unde nec

Apostoli accessum sibi ad summos im- P an quaerere curanuit, quem facile sibi

158쪽

pa epotuisse videntur dono miraculorum. Sicuti Herodes gaudebat Iesum conspicere, quod speraret, miraculi quid ab ipse se vi- suum esse. Luet XXIIII. Jdque ne vel Evangelii virtus opera humani brachii indigere via deremn vel eo ipse semini imperantes plus p testatis, quam par erat, circa sacra Claristiana sibi arrogarent. Neque tamen religio Chrisitiana de potestate ac jure summorum impe rantium , quod legitime illis competit, aliquid detrahit aut delibat , quin potius istud coim firmat, & quasi consecrat. Matth. XXII al.

posset autem non imminui aut limitari potestas summorum imperantium , nec minus alterationis quid accipere officium civium, 'si Ecclesia status aliquis esse deberet proprio imperio instruetus. Vice versa autem eo ipse, quod vel summus imperans , vel unibversi cives Claristo nomina divit , obligatio Chriistianorum ut talium,aut doetorum Ecclesiae ut tali uia hautquidquam tollitur aut ab

159쪽

teratur; cum ejus rei nullum in sacris literis cxtet vestigium, nec ulla id necessitas requirere videatur. Sed nec extat in Novo Instrumeri to dictum aliquod ad summos imperantes di rectum, quo ipsis peculiare officium circa EO clesiam exercendum injungatur. Sicuti pro

Regibus Israeliticis pracceptum aliquod exta

ligitur, si quae potestas aut quod jus summis imperantibus circa Ecclesiam & sacraChristia naasserendum sit, id esse deducendum vel ex . genuina indole suntini imperii civilis, vel ex iam dole ipsius religionis Christianae et ex ultronea Ui delatione ipsius Ecclesiae. Adelis, I. Hispositis adparet initio , ex eoi e ''- quod summus imperans aut universa civit

Christi Sacramento accedit , Ecclesiam ideo priorem indolem haut exuere, nisi quod, quae hactenus privati conditionem collegii gessit, legitimi tamen, &quod imperio civili prohibere, turbare, persequi, aut destruere fas non erat, ad majorem jam securitatem provehatur, ci infideliumpersecutiones metue,

160쪽

re desinat, summorumque imperantium defensione gaudeat. In plenum autem statum, deposita collegii natura , Ecclesia ideo haut abit , neque superinductarelligione Claristi na status civitatis alteratur aut aboletur : sed manetiummum perium cum omnibps suis juribus; manent cives cum suis muneribus& obligationibus. Uterum duo status duoque summa imperia humana , dc libres pomdentes in civibus obligationes in una civitaterarent, citra contradictionem & absurdit

rem intelligi non potest Et si maxime velis dicere , Ecclesiam de Rempublican diversos h

. bere fines, ta circa divinato insta occupari, sibi invicem non repugnantia : inde tamen haudquidquam consequitur , Ecclesiam in statum convertendam , aut modum propagandi, conservandi, & colendi religionem Christianam in civile regimen transmutandum. U bi igitur totus quis spopulus ipso

cum summo imperante Christianam iesionem profitetur , civitas deinceps Ecclesiam sinu si complaetitur citra ullam collisonem,