장음표시 사용
131쪽
Vae qui coniendi cum factor Nisi labilem condidisset hominem,nulla fuisset laus operis siue virtutis. Nam necessitate fuisset bonus. Quid,quod labilem oportebat condi homine mi Ita enim poscebat ipsa
Dei natura Deus non dat gloriam Mam Et creaturae Adam ho .no erat, non Deus. Et ut Deus benignus, ita
etiam iustus est. Benefacit hominibus, sed vult ut ei obediant arati sint. Contulit innumera beneficia in hominem : ergo gratus Mobediens debebat esse ac subiectus. Lege enun sanciuit quid velit,in quid nolit.
De ligno se an tiae boni ct mali, inquit, O co necti, alioquin Gen.:. r. .
morieris quasi diceret, Me respicies, mihi adhaerebis, mihi obedies, mihi seruies. nec aliunde petes formulas boni mali, quana ex me, atque ita te mihi obsequentem exhibebis. In t. Praesciuit Deus lapsum hominis, quem si voluisset, impediuiser. Sed non impedivit ergo Dei cnlpa Adam peccauit. Rel'. Iam responsum est supra ad hanc obiectionem : nec sequitur ex praescientia Dei illa ne cessitas,ut necessitate peccari Adam,quia ipsum pcccaturum praesciuerit Deus. Praesciuit prudens aliquis pater ex signis futurum ut aliquando filius suus peri natur gladio nec fallit haec praescientia. confoditur enim filius iste propter fornicationem. Sed non ideo consecius credi rur, quia pater praenovit perimendum: Iedqrtia fuit adulter. Sic Ambrosl. 2. De vocat Gent cap. . loquens de parricidio Caininmique praesciebat Deus,adrum rure rus es etfuror insanientis neque ex eo quod Cassistentia ditiina non poterat , necessitate peccandi urge' γatur facinus voluntatis Augustinns , lib. 3. de libero arbitrio, cap. q. Quortim non est malus aurori, iustis ess
Jostquam quid sit peccatum munde emerserit,
constitutum est, etiam quae mala sequuntur pec .atum, est considerandum. Nisi enim hoc etiam cog- H noscatur
132쪽
noscatur, nondum m elligitur , quantum in peccato sit mali, quantoque odio Deus illud pQxsequatur. Est autem supra dictum d lex elle matam aliud Dipae, Odeli peccastam, at Ad ea panae. Haalum poenae effectus eli mali culpae Hoc ut magis intclligatur, lic
a. Peccata sequentia sunt cffectus praecedentium. Sic Originale peccatum si effcctus peccati,aut Iap-zomos I9 1us primorum patentum Per Inobedientiam unius hominis, peccatore conisiitheti sunt multi. a. Omnia cccata actualia sunt offectus originialis peccati. Peccarum occam Tom 7 ιδ odi fututasse lux toeperiliud ma/idat . t L 2. actualium effectus est ipsorum incrementum, - mem P major reatus ratione iudicii diuini iustissimi: a.Th. 2.1o quin Deus peccara peccatis punit Quamobrem tradita Iaait.zy 29. etiam psos Deus upiditatib. cordium te serima, cte. Propte-xea mittet illis De G faciam erroris A non habente aufererin etiam id quodhabet. 3. Peccatorum actualium effectus sunt saepius etiam alicia a peccata ratione scandali aut exempli, quoa-Ii ab aliis deteriores redduntur, Mad peccandum auliciuntur siue impelluntur rii Diaboli suasus effecit defectionem hominis a Deo:& nunc agit in hominibus contumacibus. Sic mali doctores abducunt homines a Deo ad errores, idololatriam, in alia peccata. Sic usius libertatis intempestiuus offendit, ad peccandum allicit,4 c. q. Sequitur peccatum ordine immoto 3 perpetuo diuini iudicij, mala conscisntia, quae est notitia ct improbatio peccati proprii in mente e notitia iudici diuini aduersiispeccatum, eo profecta ex notitia legκ diuinae, quam sequitur metu irae Dei manartim, ex ογdine diuinae iubiimila, o figa atque Od.tim Dei destruentis peccatum, quod eum ma 2 non cruciathum aeternorum, nisisio sanasio
133쪽
sanatio per consistationem Euangeli, RO. 2. Gentes ostendi intopis legu scripttim in Orcib.suis, una res Onium reddente ipserum conscientia, ct cogitationio sese mutuo accusantibus aut etiam excusantibus Ies.s7 2Xon est pax impiis. s. Poenae corporales spria tuales, mors carporalis, omnes denique huius vitae calamitates. 6. Siquis obiiciat,e:ia, eos morti temporariae cta ita calamitatibus obnoxios esse, quibus remigasunt omniafec ara, Idcirco non omnia mala temporaria peccatipoena siue 1 ectas esse,sed qu)edam aliis causas habere; Respondernus non Va-Jere consequentiam a negatione via' speciei adnc-gationem generi S. Erla. n. calamitate renatorum non
sint effectus peccati tanquam poena, quae peccantibus infligatur ut satisfiat iustitiae Dei. tamen sunt causem ctus tanquam castigationes di exercitia, tribu sacprina itur magis magisque expurgatur peccatum, donec per Orcem corporalem uniuersum tandem a boleatur. Illud autem Ioh.9. de caeco: T que iste peccavit, neqris parentes eius: non simpliciter vult eos non peccasse,aut peccataeolumno fuisse causam istius calamitatis scd, non suille ipsorum peccata causam principalem quarei caecus nasceretur, veruin topera Dei manifesta in eo se .ram,Christo per miraculum ipsius oculos aperiente. T. 2Eternaei Ena', quae tiam in reprobis in hoc seculo incipiunt,anxietas videlicer,&cruciatus conscienti. E quae etiam nos sentiremus, nisi liberati essemus
Nomine autem mortis aeternae non intelligitur ani mae aut corporis destructio,vel eorum d:uulsio sed an iam ae corporis viventis abie tio e conspectu Dei horror&cruciatus perpetuus, sensus ac fuga irae ciudicis diuini, Flemitus horribilis contra Deum indicantem peccata. Quod si obiiciant peccara credenti emin Christum nout iri ternam te respondemus, ea in Christo puni
ta eis poena , quaeis propter supplici,crauitatenr,
134쪽
&propter personae patientis dignitatem aeternis poenis,quae nobis infligendae fuerant propter nostra pec .cata, aequi pollet licui dicitur Ies 3 AOnietas meum inta
Contra id, quod omnium peccatorum etiam minimorum effectus tu aeterna mors.sb. I. Imparibus non δε-bent paria tribui:sed peccata nonon paria. Ergo non omnia deben raeierna morte puniri. Rei'. Est plus in conclus1one. quam in praemissis. Tantum hoc sequitur Ergo non omnia peccata pari poena sunt punienda . Omnia. n.
Peccata etiam minima, merentur aeternam poenam:
quia omnia peccata delinquunt in aeternum&immensum bonum. Ergo quod ad durationem, omnia quidem peccata pari poena puniunt ui sed non quod ad gradus poenarum. Omnia peccata puniuntur aeternis suppliciis ita tamen ut non suppliciis aequalibus. Serum qui Lu th. 'ruvialem Domini, O nonfacit, etiam perci rietur p&Matiri et .viis multis. Terrae Sodomorum ourabilior eris conditis' disiudicii, quam ua. Obiiciunt Stoici, omnia peccataseu vitia cum vno epeoniun)ya,atque idcirco 'mnia interse esse aria. Sed neque .eonsequemia valet, cum etiam imparia inter se coniuncta csse possunt meque antecedens conceditur. Id probari videtur dicto Iacob ca. 2. Qui in uno delinquit, factus est mni m reus. At Iacobu non omnia peccata vel vitia cum vno dicit concurrere, sed primum in una parte totam legem violari, sicut totum corpus laesum dicitur, una parte violata . Deinde, cum quolibet peccato sontem sue causam omnium aliorum peccatorum concurrere, videlicri contemptum Dei. Hoc
vero malum in corde existens, dilectionem Dei, ae proinde omnes alias obedientiae erga Deum partes violat. Nullum enim opus, quod ex perfecta Dei di--
Iectione reuerentia non proficiscitur, cum Lege di- .uina congruere, ac Deo placere potest. Neque tamen
hoc obstare experimur, quin vitio uno laborans, ad a '
135쪽
lia peccata magis,ad alia minus propendeat aut proinlabatur,prqsertim cum ipsa quoque vitia inter se opposita sint quorum non utroque, sed altero, virtutem unusquisque uno tempore violat. Neque illa etiam principia concedenda sunt mam longe in peccando progrediare, cumsemel transieri, nexis siue medium quod est virtus , ad augendam transeundi cuialam nihil pertinere: E virtutes omnes se pares nrerse, ita ιυiro forti non sit fortior. Cum enim peccatum sita medio discessus, manifestum est, quanto ille distessessis est maior, tanto peccatum esse grauiu SQ Et virtutes tam in iisdem, quam in diuersis hominibus,alias
maiores, alias minore esse, non miliusquam corpo rum qualitates differunt gradib. expertcntia testatur. Obiect et Misericordis erit exercere misericordiam , di proinde mitigare poenam. At Deus quum omnia peccatapunit aequalipoena, nimirum aeterna, non ea rcet mi ericordia
σm,isc. Resp. I. ad maiorem per distinctionem Debet exercere misericordiam sine violatione iusti. tiae suae . . Deus etiam erga impios misericordiamcxercet, dum non delectatur impiorum pernicie , dum illis etiam benefacit,usque inuitat ad poenitenti
Obie h. 3. Ad id, quod Deus ira misericordiam
exerceat, ut non violet iustitiam suam . Qi, nihil, mittit desummo iure, non eri misericors,sed tantum iustus. Deus nihil remittit de summo iure quia omnia punit sufficienti poena. Ergo Deus ectianium luctus. Resp. Nego minorem. Dei enim dat nobis suum, in hunc pro nobis poenae subiciit, ex mera misericordia, nun iure, nullis meritis no stris ad hoc obligatus. Praeterea, maior secund obiectionis est distinguenda. Mibericordis est exercere mi eria cordiam, scilicet incredentes, is gentes poeniten'tiam.
In st. I. Miseri redis eri3 parcere, siue agentibus, siue nou agentibM prnitentiam. Re p. Nego posteriorem partem maioris Syllogismi. Inst. 2. Poenirenita non Π
136쪽
eausa miseri ordiae. Ergo fetamdumisiam responsionem nec paenitentes deberem conseqvi misericordiam, hoc est, beramnem a morte Diponso Concedo paenitentiam non esse causam misericordiae , c non propter poenitentiam hoc feri . sed propter Christuna , si agant poenitentis
Inst. Imone erga paenitentes quidem Deus exercet misericordiam. Si enim Detis ommi a peccatapoenasuspicisnta puniri in Christo, non ess misericors. Re p. Neg c Cnsequen propositionis:quia ipse nobis donarai filium suum gratis. qui pro nobis sati faceret: hanc lati factionen addidit
Euangelium. Obie T. q. . qui non remittit sine omni compensatione, non remittit gratis, ac proinde non ex gratuita misericordia Dens nom remittit sine omni compensatione. Ergo, oc.Res Deus
non remittit nobis peccata gratis, respectu Christi, sed gratis, respectu nostri, quia nihil a nobis exigit, do satisfactionem Chri lii gratis nobis donat. Licet igitur ab alio sati factionem vult fieri, videlicet a Chri sto: tamen gratis peccata nobi remittit , quoniam ipse sicut dictum est 4 gratuita misericordiano bis Christum largitur qui pro nobis satisfaciat 3 ab ipsi, satisfactio atque applicatio proficiscitur. Effficit enim ' uae lectione , satis faetione Christi, gratis ab ipso nobis dati, Spiritus Sancti donati ione, ut Christum fide accipiamus quidem hoc
efficit nulla alia de causa, . nisi ex gratuita miseri cordia Gratia erilis serua: i. a. quia Satisfactio noni sita nobis . . quia pretium pro peccatis nobis impu
Inst. Ad id quod respondetur ad Obicct secundam,rph. h. nempe,misericordiam Dei etiam ad malos extendi, Iere- Ιer. a 2.23. naias ait, P e sis propitius ii q&itati eortim, ne condoleasiis. Ergo non extenditti ad reprobos misericordia dei. Re si usi prima. Verum est quando nimirum Deus negat misericordiam resipiscentibus. 2. Illud in
telligendum est de gradu Misei icordiae quo Deus
137쪽
complectitur electos , de hac scilicet misericordia. . qua illlos donat remissione peccatorum pnatu Stincto, Nil . aeterna. Non autem illud conceditur de misericordia communi, qua gubernat: regit omnes
IU . Ad id quod in eadem responsione ad obiect.
a. dicitur, Deum videli et non deleri ari pinum pernicie, Apud Isaiam Dominus ait Hen consolationem e tam 3 'Le meis hostib. Ergo delectatur hostium suorum exitio Lesb. Haec S similia per anthropoparbrian dicuntur, atque ijs significa rur, Deum velle execusitionem iustitiae suae, non autem delectari interitu vel perditione hominum, utpote suarum creaturarum. Hanc de peccato doctrinam in Ecclesia notam esse oporter, ut quantum mesumsit peccatum agnoscentes, laudem iustitie tribuamlu Deo Lud sitieri myptinienti ab omnibus peccatis toto pecZore abhorreamtu , n oue Deo muniri r defendi contra Omma peccata ardenti δε petamus, nequeum meAte Mantes, nobis blandiamur opinione iustitiae pruri ant 'e impunitaris: υ peccatum lege di mna metientes nec mala pro nobis , ant bona pro mali hahentes , conscimtias soluainus Deo confringente, ut Dessoluente conlbingamus : eccari reliquias in nobis, Omultos no ros lapsus agnos centes, non de peremus de venire, confugientes ad Deum Mediatorem Encia, ut nos ab impiis. prophani3 quibus regnat peccatum , a peccantibus in Spiritum sanctumpossimus disconere atque animo spem siduciam miseri ordiae dei concipere ut peccatommo per ditionis noctrae ea amo culpam non in Deum reiiciamus, sed in nobis ipsis quaerendam e e meminerimur, v poena rum C peccatorum gradus esse scientes,non addamus pe cata peccatis, sed minora peccata minoribus , maiora maioribuspoeni a Deo puni m iri cogitemus e vi peccata paren-τμm,insbole etiam puniri memores, non nobis tanti , sed etiam posteritati, in cauendis peccatis, parcamus et ut gra
138쪽
O Eeesesiae cosiectionem Galutem, etiam inter inpiosian quem ordinem virtvrico distaptinae conserua dentius veracta terna gratitudo in nobu accendatti erga De
O Filii maius Domintimino Irum Iesum ChriJum, quod nos ab hissummis malis, a peccatista poenis peccati liberauis.
cessaria est gnitio fui Ea duplexost.
RVM in angelorum&hominum creatione pr. Ecipue cus voluerit sese frate facere, necessaria est homininus agnitio sui . cum quia Deus exui inargine, quam naturae humanae insculpsit, ut agnosci, tum quia in illa ad finem ad quem sumus condri I, nequea: piramus,neque perueninaus. Est autem notitia nostri bipartit ara hominis nimirum integri, qualis a Deo erat conditus , qualisque post instaurationem futurus est: in peccatum protipsi atque corrupti, qualis nunc e Aistit,hoc est, generis humani praestantiae miseriar. Hic autem locus subitingitur loco de Peccato. I. cuia bi probatum eri essepectarum, initimanam nattiram esse pecca ri em, statim oritur quaestio , An Deus hominem creaverit peccato obnoxium es si non talem, cualem igitur' Ex doctrina enim de peccato originali idetur sequi haec iect Homo peccator ectri homo conditin est a Deo ' Ergo homo e A peccator conditus a Deo. P . Fallacia emaccidensis, vel olus sumitur in conclusisne, quam in antecedente. 2. Additur hic locus, inteirigatur ex quas et licitate se praecipitatierit genis humanum ingratitudine ua. 3. Vt sciamur unde si peccatum , atque ita Deum non putemns se iniu- sum V agnoscamus magnirudinem peccati in nobis. s. Vi accendatur in nobis is refiat ardens desiderium recuperandae primae D licitatis,4 quidem longe maioris. CaeteIum, multa occurruntiquib. probatur Deum
139쪽
non es. auctorem peccati. I. Ex natura Dei. Est sua natura bonus summum bonum quomodo igitur ab eo aliquis mali proueniret ς 2. Genes. I. 3I. Erant omnia quae Deus iecera valde bona. 3. Ex lege Dei,qua mala ο--ma peccata Deus damnat, re bona praecipir. Ergo peccatorum auctor non est. Nam lex Dei est quasi speculum puritatis quae est in De . . Exparnis quas Deus infigitpeccan ibus: esset autem iniustus iid puniret inhomine cuius esset auctor. S. Ex destriptione peccati, quod eri destructio imaginis Dei in homine , ad quam homo'ipconLuιs.Imago autem haec fuit iustitiae ergo non pec
Ad hunc locum creationis i e serri potest locus de Imagine Des. Item locus de primo peccato Adami Euae. Duos illos locos huic subiiciemus, ut ita deinde accedamus ad locum de libero arbitrio, qui cum hoc
de creatione hominis etiam coniungitur. Quaestiones de Creatione hominispπ- puae uni duae. I. Qualis homo a Deo fuerit conditus. 2. In quemmem, seu adquid homo conditiu fueris. I. Qualis homo 'erit a Deo conditus.
Hs quaestio iisdem fere de causis proponitur, ob
quas totus ipse locus ' nempe. I. Vt constet Deum non es e auctorem peccati . . V magnitudinem pec cati ingratitudinis humanae agnoscamus. D. V ore m- Deum expetamus ardenter ipsius gratiam, Giberationem a peccato. q. visimus gratipro liberatione a pec
CReatus est homo. I. corpore ex terra, eoque immortali, si maneret in iustitia; mortali, si deficeret Anima vero I. rationali, spirituali, immortali et Anima,praedita qualitatibus sapientia&iustitia perfecte. 2. Corporein anima simul. I. Exercens actiones externas,in internas, organicas, non organicas,
140쪽
iustas&Deo placentes .2.Perfecte lanctas 3. In summa beatitudine,vere scilicet ac persect&
4. Ita ut haberet dominium in omnes reliquas creaturas. Atq; ut haec Omnia breuiter cona plictare Creatus est homo ad imaginem Dei. Quid autem sit in s , Dei postea dicemus: nunc scire sufficiat, Imaginem Dei in homine compreheridere potissimum perfectam hominis sanctitatem , iustitiam , sapientiam, beatitudinem,ac dominium in reliquas creatura S. 2. Ad qui homo conditus. Llimvs ctprincipalissenis creationis hominis, e celebrario Dei. Ideo enim Deus creauit rationalesereaturas,ut ab iis agnitus celebraretur. Propria autehominis actio est agnoscere celebrare Deum: Ergo conditus suit ad agnitionem xcelebrationem Dei, id est ad orofessionem , inuocationem, gratiarum actionem,&Obedientiam .denique ad Deum&proximum diligendum.
Obies.1. Etiam irrationales creaturi di untur celebra e Deum. Ergo ad id non UAsera; hominem condere. Resp. Dicuntur celebare deum, quatenus sunt materia laudis, ex cuius intuitu, cognitione creaturae rationales, Angeli cilicet Iomanes habent occasionem celebrandi Deum, dic ipsius sapientiam, bonitatem, atque m nipotentiam Opus igitur erat intelligentibus creaturis, certaentibus orci incra naturae. Si non agnos- cerctur ordo ille , non videretur qualem causam huiusmodi effectus requirant,ip creatur rationales non possent dici laudare Deum. celebratio Dei complectitur Inuocationem nomi-reaa. I . I. nis Divini, Gratiarum a tiones, laudes, O obedientiam, a constat ossiciis erga Deum.&homines Plures ab sine huic principali subordinantur. Cesebiatio enim sub litAitur Agnitio Dei. Deus enim non agnitus, non potest celebrari. Haec est acie urna, ς resolum cum sant esse verum Deum. Deinde.. - nitio 3I