장음표시 사용
291쪽
aeternum non sit mutaturus , sed invitam aeternam certo ex hac vita per omnes tentationes periculanos sit educturus, iuxta arsic Credo vatam aere nam Omnipotentia Deo cum tribuitur , primum intelligitur, ipse m omnia quae vult, aut quae nartiri maiestate Da permittente,pUsu velis,posse etiam efficere. Secundo,qubdomnia ilia sine difficultate O labore , solo nutuo voluntateJapersiciat, aut persicere queat Tertio,qnod omnis operandi atque efficiendi visis potentia adeo penes solum Betim ει ut ne minima quidem is ussius creaturae cultasati tisicacia,nsquam illa continue Letitur e conseruatsuo arbiatu: ideoque non otiosa, sed uniuersa creans justentans, mouens,& gubernans, Dei potentia nobis cogitanda est. Et si autem omnes Dcum omnipotentem praedicant, duplex tamen discrimen est doctrinae sacrar&Philosophicae de omnipotentia Dei. Primum enim sine doctrina cccsae tantum agnostin homines potentiam Dei niuersalem, qua mundum uniuersum creat,seruar, gubernatused ignorant eam quae saluat homines senstaurarmundumne Filitim, colligens seruans aeternam Ecclesi , o liberans eam a peccato edi morte, est 'vans vitio gloria aeterna, quibus operibus precipue suam potentiam Deus patefacit, sicut dicitur Hag. . Adhuc modicum, is commovebo coelum, O terram, ct mare, edi aridam . e. eundo,nec de uniuersali quidempotentia det,quod satis ea, profenthr. Et si n. Deum auctorem Sc conseruatorem mundi esse, coguntur fateri tamen omnia ex nihilo
esse creata solo Dei verbo, non possunt assirmare:&quia causam peccati confusionis ignorant, qn possunt statuere uniuersa sic administrari®i omnipotentia Dei, v bona omnia fiant diuinae voluntati sessicacia r sed multa casui tariun q, humani sapientiae, aut virtuti tribuunt,atque ita otiosam in
his Dei potentiam fingunt. I. I . . C. Porro, quodnequepeccare,autpeccatini vellectanis--rines emur i t minui, neque pari siquid, ne i facta
292쪽
infecta reddere, ne i conιradictoria velle , ne iasium Deum De naturam aliquam ipsi parem σeare, negsen Aorporeis percipi, am ali crearae ammitae naturaepropri acere, ausisse recipere Deinpote=: id potentiam eius non minuit aut labefaetat, sed amplificat potius consrmat. Nam,illa demum potentia est summa perfectissima, quae nec destrui, nec debilitari, nec minui potest; idq; non sustentante alio, sed sua ipsius natura Contra vero corrumpi& infirmari posse, imbecillitatis Simperfect ionis est. Immensisapientiae Ut autem rectea cum fructu agnoscamus dei potentiam, necesse est eam nomisi cum Sapientia&bonitate immensa coniunctam cogitareque illam moderetur. Porro de sapientia diuina primum discimus , quod Deus seipsum ac totum suae mentia ordinem in rerum nati rict in verbosuo patefactum, quaes
surarum omnium opera, praeterita,praesentia, futura, orOmnes omnium causas ac eircumjantias perpetuo perfectis' me intelligit ali intuetur, modo admirabili, er nobis incu-nito T ciride vero, quod omnes angelio homines diuinartim ct humanars rerum non plus cognitionis habent, quam Detu in ipsorum mentibus est icito seruat. Nai in inter alia, ordo pulcherrimus in rerum natura: fines rusus omnium rerum initurorum eventuum significationes:
artes doctrinae: euersio consiliorum, quae a diabolo& malis homini b. astutissime aduersus Deum&χmnes bonos cogitata suhi , omnes homines fateri cogunt, haec non nisi a sapientissimo artifice ductore proficisci potuisse Ideoqtie ipsa scriptura lucentem Dei sapientiam in his ipsius operibus considerare iubet. ut Eccles 3 omnia iecit bona in tempore' o. Ies. 44. is sicut ego, qui narret quod praeteriit, annuncietque , ordinet illud mihi.Dan. 2. Sapientia is sertitudo eius e bo, Eda, apientia apientibus, o scientiam scientibus in sessigentiam.Iob. s.&I.CO.3 sui capissapientes per Uuriam ipsorum. Atque ex bis immensam esse Dei sapidi
293쪽
entiam conesudit ut Psal. 347. Sapie=ntiae eius nessnumerus Rom. II. O profundita diuitianimo sapientia se cognitionu Dei . Sed hic riirsus tenendum cst philosophiae verbi Dei discrimen Primum qLod etiam in eatione patefacta , sine legasissapientia in hominibiti οὐ-s rata muritata taper peccarmi, id coque cnouati, one perveaebum Ecclesiae traditum, indiget. Deinde cubd praecipuamisiam Dei sapientiam in Evangelio patefa-ὶ tam , qua aluat Eccle am exgenere fumano per Fili conctam, prorsus ignorant homines absque LAIrina coelecti. Sicut dicitur Mat. II. Gratias ago tibi Pater, quod abia seondi haec sapientibu huiusseculi, parescci ea paris
nia quae denattira Dei dicuntur, significat ut lat. 143. Spiritus risis bonus deducat me per iter rectam. Id quod sancti iam nomine intelligitur, in lucis. I. Ioan I. Ita hoc loco primum bonitatis nomine inieEiguntur omnia quae deo in verbo ipsitu attribuunti r quae in angelis hominibus nominantur bona,vt vita, potentia, sapientia, istitia, iustitia,&c. Talis cnim est natura Dei, qualem in Lege&Euangeliose patefecit, &bonitas cre .siturae rationalis diuinae bonitatis imago est ideoque
hic etiam differunt philosophia 'criptura , quod
illa tantum legalem bonitatem , nec eam quidem integram Deo tribuit Euang. vero prorsus ignorat. . Propter immensum d crimen Creatoris o creaturae, in-ieLigimus ea demam bona in Deo esse quae diuina natur eo male rati congruunt. Nam quae naturae creatae pro pria sunt, in Deo non essent bona, sed potius bonita dis imminutio. 3. Propter immensitatem nartirae diuinae
quaesinita sunt in cxeat is in Deosunt immensa ideoque aditersus varias Philosoph de summo bono disputationes discimus in Ecclesia, Deumesiesumm bonum.q. uia nihil est in Deo imperfectum, aut non persesubsitiens, omnia quae ipsi attribrumtur nequaqua in eopum sicut for
294쪽
vel accidentia in creaturis sed talis est ipsius essentia natura, modo cognitisn/bus nostris incomprehensibili. s. Ipsius natura est voluntas est regula bonitatis o ectituditiis in creaturis Eatenus enim res sunt dicuntur bonae, quatenus cum Dei voluntate congruunt. 6 . De est nicusfons bonitatis, prima causa omnium bonorum rita ut res omnes tantum habeant bonitatis, quantum Deus in illis creat&seruat Atque hoc sensu dicitur Luc. I 8 2 Lem bonusn solus Deus, ita nimirum ut sit perfectissime bonus, fons bonitatis. Itictilia Dei aliquando in Scriptura siniis a eam quae coram ipsi censetur iugitia, o qna nos iu=osfacit . eamque alias legalem quae est viis sanctitas, seu cum lege diuina conformitas, quam Deus in nobis efficit suo Spiritu, inchoata in hac vita, perficienda in ahera, ut Iacob. I. Ira viri Iustitiam Dei non operatum. Alias Euangelicam, quae est iustitia Christi, credentibus ex gratuita misericordia a Deo imputata, ut Ro. 3. Pone mero absique Lege luctitia Dei manifestata est , comprobata testimonio Legis edi Prophetarum, iustitia autem Deipermiam Isu Chri=i in omnesis seuper omnes credentes. Allias
vero iustitia intelligitur,qua ipse iustus est ac tum etiam multis in locissigniscat fidem seu clementiam O benignitatem Dei, qui iuxta promissiones suas seruat, tuetur
S liberat fideles, ut Ps.3I.Iniustitia tua libera me. Cum autem proprie dicitur de iustitia Dei, qua ipse Iu=u e Lut hoc loco Primum iustus nominatur uniuertati iustitia, quae est ordo seu natura mentis&voluntatis
diuin q, qua deus immutabiliter&ineffabiliter talia vulto approbat, facit ipse efficit in aliis, qualia in lege sua praecipit,&omnia quaecum hoc ordine pugnant, nec vult, nec probat, nec operatur, nec efficit,
nec adiuuat , sed horribiliter odit atque detestatui, ut dicitur PsIo.DJus Dominus iustitias dilexit. Secundo: Iuctitia particulari, quae est immutabilis Dei voluntax,
qua sibi ipsi tribuit Deus, 4b aliis tribui vult eam
Storiam, que summo bono debetur quemadmodum inquie
295쪽
Inquit: Gloriam meam alteri non dabo Spunit omne pec carum tali poena quae: delicto sit aequalis, hoc est, aeterna, ut in iis lin pereunt: aut aequivalente, ut in Filio suo Christo poenam sustinente pro nobis, qui per eu seruamur iuxta doctrinam, Non exibis inde,donec soluas extremum quadraneteme nulli creaturae potestaniuriam facere, quicquid de ipsa statuat aut faciat, sicut dicitur Plat a L. Iuctus Dominus in omnibus viis suis. Et Aet. Io. Devi non est acceptorpεrsonarum. Tertio voluntas diuinaestsumma perfectissima regula, de unica rectitudinis norma:Ideoque solus Deus tua natura nihil potest iniustum velle aut facere creaturarum Cisro omnium voluntates mactione eatenus iustae sunt, quatenus diuinae voluntati ab ipso Deo confor
Etsi autem confitentur omnes, Deum se luctum, quia notitiam hane dese, inter caeteras Deus naitirae rationali pressit,qui asumme bonus, ideoque ερ summae institiae norma est: quia exemplis poenarum o praemiorum testator se odisse e punire iniusta, o probare iusta quia iudex munia esii, cuius est niuersa iusto ordine componere administrare quia denique nussi naturae quicquam debet, sed cre rionis iure licet ei de omnibus quicquid libetfacere, acproin is nullipotess esse iniuriussctu dicitur Luc. 17. Cum om niafeceritis, diciteberni inutilessumus. Rom. II. Quis prior dest ei, ut retribuatur illis Mati. 2o. An non lices mihise, Te quod volo in meu Tamen multum abest,ut de iustitia
Dei, sine doctrina Ecclesiae, homines recte sentiant: quia ne legis quidem,in qua deus iustitiam suam pate- secit, integram notitiam habent: & de poenis peccatorum aeternis nihil certi affirmare possunt supplicium vero quod pro peccatis sustinuit Filius Dei, prorsus ig
Praeterea turbantur mentes hominum, ut dubi-vent, an omnia iuri ordine a Deo gubernentur. Primo, cum videnrsaepe malis bene esse, bonis autem male. AtquC
hute obiectioni sola doctrina Ecclesiae respondere o
296쪽
test quae ostendit Deum differre poenas sceleratorum,&praemia bonortim in alteram vitam inuitare malos lenitate suaad poena tentiam probare&confirmare pios exercitiis calamitatum .' punire castigare, propter peccata malos, qui humani iudiciis inibiates videntur. Secundo cum considerant, Denm mnespicere, ne viatam peccattim admittatur, cum tamen facillime possit quin etiampeccata praecedentiapeccat equentibus linire:res pro arbitrio ad alios ab aliis tranferre,vires prioris ad Maelitas Exo. I 2IJaec amem lege diuina bis prohibi . Denis
ab qua contra legem suamvelle Hacere ipsis deinγ. Sed illa sunt legi de iustitiae contraria,si ab hominibus fiant. deo autem faciei re,sicut iustissima&optime cum lege congruunt. Creaturae enim sibi inuiceni obligatae sunt, ut altera altei ius saluti ubicunque potest, consulat Deus ero nulli obligatus est crito, quidam cum Ddian Derim , hominibus , qui omue natura quakr , Ioe
saluat,alios induraris damnat, hac ratione Deo acceptionem per Onavum tribui existimantNeriam non animaduertunt
isti tunc iniustum esse aequalibus in equalia dare, clam merces debita persoluitur Deum ver d sui bona non ex debito, sede gratuita benescentia dare hominibus. Quarto videtur his responsio inibus obstare, qNὸd cur secundum iustitiam iunt, ex debito ant:bonis autem ordine iustitiae, idec que ex debilo benefaciendum sit. Sed hoo totum de creaturis verum est: de Deo non item quia creator nulli obligatus est, ut creaturae sunt:nec naeroide Deo creaturae, vice se inuicem,quicquam possunt.
Itaque Deus punit quidem ex iustitia sed benefacit
ex gratia istiericordia, iuxta dictum, Cum omniasti e vilis,diciteserui inutilessiimus,quae diu hvimus iecimus. Quin id, qudd si urgeat alii Qitiis, non tantum homines,sed Deum
etiam ordine iustitia obligari ad parcendum is benefatun tam bonis,ex vobis Abrahami , Gen. IS. unquid disperdes iustum cum impii tenendum est,hanc obligationem no
297쪽
esse ex merito, vel iure aliquo, quod creatorem faciat creaturq obnoxium, sed ex promissionein veritate diuina Liberrime enim ex immensa bonita te,cum
nihil deberet cuiquam editis promissionibus obligauit se Deus ad benefaciendum piis. Atque haec bonitas dei & fides in seruandis promissionibus saepe nominatur iustitia. Ideoque recte dicitur non conuenire Deo, ut quenquam immerentem amis i non quia iniuriam faceret cuiquam ,etiam non peccantem destruens, sed quia misericordiain beneficentia ipsius ieritas hoc non admittunt. Veritatem suam Deus in Scriptura sic docet agnoscere pri iratam,quo omnium rarum non nisi verissmam sue rissimam notitiam in eo esse patitur in inita ipsius sapientia. Fleb DP ulla creat ra est,quae non manifestas in conspectu usus, octae cundo,quod necflatuit,nec vult, nec dicit conis ri dictoria.2 Cor. I. Reisibus Iesu Christus, qui inter vos sernos praedicatus est, non fuit Eliana ct non, sed Etiam in V ofuit.Tertio, qtiod nihilsimulat. nec fallis quenquam,sed vere serio se est ipsius voluntii, quam nobis patefecit.
binaedus mei , ct quod egressum est de labiis meis,non muta. o.Quinto,quod certissime euenit,quicqMid Dei asseuerat. it experientia testatur,& multa dicta,ut Mati et q. Cer-lumst terra transibunt,verba acitem mea non transibunt. SeXto, quod amator, auctor, O conseruator verita ιis in crea,tiris rationalibusto hostis omnis mendaci simulationis,ct Noerisit. Ideo Ioan. I . I .&46. Spiritus Sanctus no- ruitiatur Spiritiis veritaris, qui nos doceat omnem veritatem. Prouerb. I et Abhominatiosunt Domino labia mendacia, ct in faeientibus veritatem est beneplacitum eius. Mat. 24. ponit partem eius enm hypocrisis.
Cum igitur eritas Dei ex verbo Moperibus eius aestimanda sit, etsi veracem esse Deum homines natura fatentur tamen, in quibus consistat ipsius
298쪽
veritas,ignorant. Dictum est enim Joan. I7.Semo iniuest mira, o Psag Veritas rusa in Ecclesiasanctorum Nec sinit peccatorum conscientia quenquam, qui Mediatorem Christum non a noscit, fidem habere diuinis promissionibus. Nam ut a Cor. I.dicitur suotquois niprimissiones Dei,in ι μη Etiam, o in ipsos uni Amen, ait ei
Caeterum nihil simulauit Deus, siquando praedixi
facturum, quae nunquam facere decreuerat. Qil enim in inabatur, caconditione euentura intelligebat, nisi conuersio hominum 5epreces intervencrine, quae promittebat, si resipiscerent, aut perseuerarent in pietate, aut cruce castigatione non indigerent. Quod vero Elech. I 4 dicit Deus, cumpropheia seductus fuerito loquutus siuerit verbum, ast prophetam Etam se stans esse eo non significat, se prophetiam illius animo inspirasse: sed pseudoprophetas iusto iudicio a se
tradi seducendos Diabolo, t. I. Reg. 22.22 dicitur Deus dedisse spiritum mendacem inire omnium trophetarum hab. Additur iactitaris mentio in descriptione Dei, quia Deus inter praecipua ct ita Di imadisicrimina,quibus diser-
natura Diabolis, vult esse veritatem, o castitarem Sicut enim Deus verax agnosci; veritatem a nobis amari vult, ut quὁdsit,& qualis sit ipse, certo conster, vera de ipso homines sentiant S loquantur. 4 per eius agnitionem vitae ternae sint participes rata Diabolus omnia conatur complere mendaciis, ut gloriam Dei obscuret, per mendacia de Deo, genus humanum perdat. Vnde S.ς nominatur Spiritus veritatis: Diabolus autem mendax ephomieida ab initio, Opater mendacii. Ioan. 8. Argut Deus o proptersummam naturae'aepuritatem , O quia amorem , coniunctionem coniugalem vult imaginem esse inessabilis amoris spiritualis coniunctionis inter ipsum accusem, ut Eph. .Ezech. I 6.Oseae a. videre est, ideoque sacrosanctam haberi inter homines, castitatis amator& author est,
299쪽
pernat s is externam cum hoc ordine pugnantem, ut Sodomorum, tribus Benianim, alia omnium aetatum
gentium exempla testantur : Sic Diabolus Mob suam impuritatem, quia quicquid maxime sanctum vcnerabile Deus vult haberi, id ipsius dio maximo deprauare ac turpissime deformare studet, obscoenitate&foeditate totum genus humanu horribiliter polluere a Deo auellere conatur. Ideo dictum est. I. The q. Haec est olunta Dei anctificatio υρβra,vi abstineatis Dor nicatione, sciat unusquis' vestrum vas Dumpobsidere in s nctificationeo honore,oc. Miseraeordiam sic propen a Dei voluntatem , d
crepturas suas& praecipue genus humanum seruan- um ais fere gradibus arefactam Scriptura nobis pr*ponit Prim o quod omniumsalute, usitas perditione delectetur Ezech.3 3. Vmo ego, dixit Dominus Deus, no- έρν' orlcm impii , sed ut conuertatur impius a via siua, iat. Secundo, quod disserat, mitigetae rantpoenas, in-pirans omnes 'a tolerantia ad resipiscendum. Hinc Exod. 3 . saepe alias tardus adiram dicitur Tertio, quoddein 'iitat se adscibleuandam no stram infirmitatem auxiliis n- Iernis , externis,uis ritu, Verbo,iuramentis,Sacramentis, miraculis. Quarto, quod riniariamore comptictatur ele-
οι , ita ut liberet illos in perpetuum a peccatis Romnibus mplis, consoletur etiam in afflictionibus,
Apocal.7.ω2I. Absterget Deus omnem lachrymam ab oculis ipsorum. IV.49. Etiamsi mulier obliviscar infantirsui, ramen non obliviscar tui. Quinto, quόdhanc silerari--m oluerit etiam siti unigeniti incarnatione cor mortet ficere Ioan M. Sic Deus dilexit mundam υι Filium fu- unigenitum daret. Sextis, quod haec omniagratuita sua bonitate permittatis faciat. Exo. 33. Miserere cuius m Fereor, o clemenisum, in quem clemenisum. Iesa.43. Egnnosum qui diluo praeuaricationes tua propter θαSep-qῶD, Moderga peccaures , non ran;ῖm indignor, sederi hostesμοι bacfacis. Roma. s. cum inimiciessemus
300쪽
recon iliati timiis Deoper mortem filii eius. Coguntur aurem Deo misericordiam tribuere saniores omnes, etiam extra Ecclesiam, quia vident eum peccatorib. tam clementer parcere, unde MIerem Thren.3. dicit:2uiferi ordiae Domimi' ir, quod non sumus consumpti, quia non
defecerunt misericordiae eius. Sed quia iustitiae diuinae perfectio, seccatorum suorum conscientia non sinit eos firmam de misericordia Dei erga se persuasionem concipere,nec de saluatione hominum per Fili,mo tem quicquam sciunt; ideo neque constanter, neque integre Dei misericordiam queunt agnoscere. Obiect. r. fricordia est dolor. Ergo dolore stin Deo. Ress. Nomina affectuum,quando tribuuntur Deo per anthropopathian non significant passionem scia mutationem in Deo, sed ineffabilem vel auersationem. vel approbationem obiectorum . Dicitur ergo Deus
misereri r . Quia aversati imperditionem creattirae. 2. Quia
facit, quae faceresolent homines miserantes Obiecha. Ide in Deis interdum tari indicta. Respon. Non vi, dicta laetatur, sed executione iustitiae sue. OMA. 3. Videtur inquibi stam dictis non extendi misericordiam Dei ad impios. Η 'on. Hoc a cipicndum de gradu misericordiar, qua Ele et os complectitur obiect Non libera omnes , quor poteri7. De 'On. Misericordia sic exercenda est, ut non inpediatur iustitia. Obiect 2Von recipit ingratiam, nisi iniuria
posita mortes . Ress. Satisfactio lapplicatio proficisci
senesiciuautem nominatur Deus, quia creat catl-bernat uniuersa, fons est unicus omnium bonorum, quae omnibus creaturis etiani malis contingunt fibonitate. amore misericordia gratuita erga omnes creaturas praesertim autem erga genus humanum, quod ad suam imaginem condidit, cuius gratia res omnes alias creauit. & maxime erga Ecclesiam cui se voluntatem suam patefacit, erga Iedios angelos