장음표시 사용
301쪽
aeterna. Quin etiam quibus irascitur poenas insigir, eorum non substantiae siue naturae ab ipso conditae sed prauitati, quae oneri diuino aliunde acccssit, iratus
est. Liberrimis et lam Deus solus est, quia solus natura talis eit, ut neque culpa, neque miseria ulla in eum possit cadere neque cogi ob ullo possit neque obligatus cuiquam, neque gubernationi vel ductui alterius ni obnoxius aut alligatus Hic autem praecipue voluntatis, seu a coaction libertas consideratur, quae est facultas, qua deus absque ulla necessitate ab aeterno decreuit uniuersum ordinem creationis, conseruationis, S gubernationis rerum omnium, cumque sine ulla coactione, aut alligatione ad alias causas exequitur, sic tamen via rectitudine sua non disco dat. Testantur hoc in iracula, multa liberationum ac poenarum eXem lsa, di multa Scripturo e loca, ut Psal. II s. Deus no erm
caelo, omnia, quaecunqne voluit, fecit. 2. Parat. q. 2 on es Domi=iodi' le,serrare permAltos, aut perpaucos. Ob Sine quo non po lant agere causae necessario agentes, i ludetiam agit nec am iti Saneprima causa, ranae es deris , Nou Funet agere causae securris orsae necessari tatini. Ergo etiam
Deus abici illi, necessario Vera est maior de causis ab 'soluta necessitate age litibus sed falsa est de agentib. tantum necessitate consequenti P. Potro nulla causa secunda agit necessitate absoluta, sed tantum necessitate ex hypothds , nimirum, quia sic libet Deo, qui
tamen post et eas aliter mouere, aut etiam omnino non mouere, ac ne quidem condere Iraque omnes a Usar secundae exprima, nisnautem prima ex secundis ullo modo psyndetisti. 2. υdatitem Detu ιmmutabiliter bonus
est, id libertatem diuinae voluntatis non minuit, sed
confirmat.Coaetio enim,non autem naturae immitta
bilitas cum libertate pugnat: ac tanto liberius volun ras eligit, quanto maiori ac firmiori in petii moti ad obiectum fertur i
302쪽
optima pote velis: tantum autem quae sedec rauit, sunt rima Ergo non pote Latia veis. Sed resbondetur ad Minore na: Quae decreuit Deus sunt optinia, non ante edpost decretum,cum enim voluntas Dei sitisrma rectitudinis, ideo res bon sunt, quia Deus illas vulit. Ideoque si aliud voluisset aliud suist et optimum.
Praeterea quaedam dicta videntur innuere, taquando im pediripo se a creaturis voluntatem Dei, ut Ezech. 3 3. 'lo mortem impii, e c.Mat.23 Quoties volui congregare, o noluistiὸcte. Sed ea tant sim docent,quo Deus delectetur, Sadquid vocet,atque invitet Omnes homines non .
autem quid in sangulis sua misericordia&Spiritu suo
constituerit perficere. Denique iram Dei horribilem, qua detestaturoponit omnia peccata etsi omnes impi tandem sero nimis experiimtur,cum ruunt in aeternam desperationem ta-ἰmen qualem Deus agnosci vuli, ne cogitar quidem possunt qui sunt extra Ecclesiam, cum neque omnia illa mala iudicent peccata esse, quae deus in Lege sua arternis cruciatibus se puniturum minatur neq; Fibidei mortem xsupplicium agnoscant,quo Deus nullum potuit maius irae supaduersus peccata argumentum de re. Soli autem electi recta salutari eius ex poenis&comminationibus agnitione, ad conuersionem timorem hi permoventur, iuxta dicta Ps.9o. Qis cog-- in cii fortitudinem irae tuaeqEx hac descriptione sumendum est discrimen inter . verum is falsum Deum, o inter nostram Dei cognitionem, o Ethnicorum. Discrimen hoc consistit. I. in attributis. diuinis, quae declaram naturam Dei.2.Inpersonis.3. Inope'tribu '. . II. In attriueui, Deus disserta similis diis, quia extra. Eccl.nullum Attributum Dei recte, persecte in-.telligitur sed in ola celes doctrina de Attributis dei traditur integre. In Ecclesia enim plena tribui turdeo iustitia, veritas, bonitas, misericordia, philanthropia. Haec attributa dei aux corrumpunt alii.
303쪽
sectae, aut prorsus ignorant. Nullae enim sciunt tan-rani esse iram Dei aduersus peccatum, ut propterea Deus debuerit mittere Filium suum unigenitum ad nos redimendos. Sic neque veritatem Dei perfecte norunt : quia non agnoscunt promissiones. Neque
sapientiam Dei, quae est verbo Ecclesiae tradito patefacta,quod nimirum Deus potuit inuenire modum liberandi homines a morte sine violatione iustiti et veritatis diu in . Hanc sapientiam ignorant aliqsectae quia carent verbo, quo solo vni Ecclesiae haec diuinitus reuelata est. Sicctiam sola Ecclesia excepta, nullae gentes aut secto agnoscunt misericordiam Niustitiam quae in opere Redemptionis potissimum eospicitur . Ignorant enim Filium. doctrinam de Deo
corrumpunt, neque credunt Deum ita accurate om
nia puniturum, ut in ver bominatur. Idem sentie dum est de reliquis attributis. 2.Per ni manifecte dissert Deus a foritiis diis Ethnici enim, complures aliae sectae , non agnoscunt tres personas, sed unam essentiam diuinam, inam personam constituunt. In Ecclesia creditur quidem una essentia dei sed etiam docetur huius unius essentia diuine tres esse personas.
3. Operibus disseri Dominus asictitiis diis, quia extra
Ecclesiam opera creationis ignorantur,' ac multo
magis opera redemptionis, ac sanctificationis. Ex his operibus Dei Attributa, tersonae unius essentiae diu nar patefiunt Deus enim operibus declarauit se talem esse natura qualis attributis describitur: R simul operibus ostendit esse in una essentia tres perlonas quin secundum operas quae sunt vel re demptionis, vel sanctificationis Person cognominantur,4 varia sibi Deus artributa tribuit. Hoc animaduertit Ecclesia inmissione Spiritus Sancti,in humani generis redemptione, rcgeneratione, sancti scatione & glorificatione De his Ethnici, plures aliae sectae, nihil prorsus intelligunt.
304쪽
3. Vnde constet vivis ege Deum. lETa deus non minus cereo, quod unus tantum sit. qua in quid sit, initio generi humano patefecerate fraude tamen Diaboli, Deum honore suo spoliare, seque pro Deo venditare, genus humanum odio Dei perdere cupientis , sua caecitate ac malitia mundus a patefactionibus diuinis, a doctrina primorum patrum deficiens, horribili furore multituis
dinem Deorum commentus est, partam creaturis,
partim fictitiis numinibus diuinos honores deferens,
ac verum Deum obliuioni tradens , aut alia numina volens cha ipso coniungere. Cum autem nulla sit maior obligatio, quam creatur ad Creatore honore afficiendum, ideoq; nec scelus sit grauius quam gloriam Deo debitam obscurare, aut alio transferre: De tis ut obuiam iret huic sacra lipgio, nam rantum esse diuinam essentiam, aeternam, infinitae potentis,sapienti ε bonitatis, rerum cieatricem&gubernatricem, saepe in verbo suo testatus est, atque inculcauit divi Deut 6 Audi Urael, Dominus Deus nocte Dominus nus 63. Et cap. 32. Videte nunc, quod Ego, ego illisum, non est Deus mecum. Ies Ego prinus, ego nouissimus,
O praeter me non est Deus. Et cap. 4s. Ego Dominus, es non est,sius praeterea:praeter me non est Deus. I. Cor.8. Scimus
quod nihilsit Idolum inmundo, ' quod nullus sit Deus aliar spraeter unum Ephes. q. Vnus Dominus, nasides, unus baptistrivi, unus Deus, o Pater omnium, quisuper omnia. O in omnibus nobis. Argumenta etiam iton desunt, quibus rationis tuis dicium conuincitur, non plures quam unum esse verum Deum. I. Quia verus Deus unum tantummodo se in Ecclesia patefecit miractilis, vaticiniis, is aliis rationibur,qmeana tura omnιpotente promiscuntAr. Psal.8 6.8. Io. 2. Ab imperio. quia oportet illius maiorem esse antho ratem o maiesta em qui solvi imperat niuersis, ct omnia
soru gubernat, quam uisocium gubernationis babet. Di
305쪽
Nina vero maiecta tanta est, ut maior ei existere, neque excogitari via quear. Igitur unus tantilm est Deus Hon adorabis Deum alium. Ego Dominus, hoc est nomen meumrgloriam meam alteri non dabo. Solisapienti Deo honorsis θ πο- gloria inseculaμιulorum Dignus es Domine qui accipias . δ'' glor/am,cthonorem, virtutem: quia tu creasti omnia.
3 cuius spumma perfectio, id non potest nisiυnum existere. Qui enimbolus habet totum,perfectus demum es:im .serfecti autem,qui habent aliquid interse dictributum.POr-
νυ in Deo Vnsumvram bonitatis,sapientiae, potentiaeper sectionem, cum sit causa bonorum omnium in natrara , adeo
fateri nos cui ipsa rei evidentia, t nihilsi absurditu,quam
friere aliquid se Deum, quod nonsitsummum perfectis sim . Unica est igitur diuina esentia, siquidem Jarsa in
plures Deos, diuinitaου inmusio egeriniuersa ideoque nussu eorum perfectus, ac proinde nullio esset erin Deus. Atque hinc apparet vanitas commenti illiu, quo unusquidem supremus esse Deus fingitur huic autem alia minora quasi subdita numina adduntur. Nam quia Diuinitatem nisi summam, perfectissimam, ac talem cui nihil possit accedere, & quae nulli subiecta sit, cogitare, nefas est ideo nec in plures deos distributum: nec aliquid a summa cogitationem omnem humanam superante perfectione, vel minimum deficiens, verus esse Deus potest, sicut saepe dicitur : Domine, quissimilis tibiqq. Ab immensa bonitate Deus infinita bonitatis est ar-qγe adeo summum bonum. Summum autem bonum tantum
unum esse debes. Namsi es et aliud etiamsummum bonum,3llud esset aut maius, aut minus, aut aequale. Si maiMs,esses etiam Deus: quod Deo esset contumeliosum si minus, non esse Deus: si aequale, neutrum se Deus.. s. Ab omnipotentia. ἰοnpositintesis plures Omnipotenses quam unus qui enim ab altero impediri potest , ne quod vult, ipse efficiat, is ere omnipotens esse non potest Ῥιsi plures pariter omnipotentes confiittiantur atine alius
alium Nectendi, i actionem Hiis inhibendi, praero
306쪽
eius voluntatem aliquid sp enditor tatem necessari habebit alioqui enim non posse omnia , sed limite aliquo terseminatampotentiam haberet 2 ritas ita , eorum vere omnipotens 'iurus esse:eac proindeptares se nonposiimisingi, n Fab illis omnipotentia simul auferatur. 6. si omniseufficientia adminiserandi mundum Non enim talem, qui administrandis uniuersis non suffieiat necfuperflatim, aut otioseum Deum licet singere,cum nihil sit in Deo
suoεsuum aut otiosum. Si vero plures Dii ponantur, aut υ-nus eorum non seu siciet gubernando toti mundo. sic omnes isti regendis uniuersis erunt impares, eoque imperfecti, o nomine dignitatis minime dignia aut unus gubernationi ro-rius mandi sufficit, ais hoc pacto reliquierunt otiosi, ct seu perfui. Ergo unus tantumsi Deus necesse en visolus om-mbus sufficiat. . inpollunt seplura infinita, quam unum proinde
nonpluresed unus tantumloisse Deus, quisolus sin- sinitus. 8. 2 pnn una ea rerum omnium cause prima:Deus essista causa prima. Ergo unus. Obie 1. Mulii tamen dicuntur dia Res'. Sic vocantur, i ou.8. s. .propter militudinem, dignitatem, cor clum,ut Anges, Psal. 8ῖ-6 Magistratus,ac Iudices .Perme regnanr.Ego dixi,di, emi. Qx uni is die is utilii diis domini multi,non in estis tantum, sedis in terra. Nam quia Deus ossicium suum per Magistratus, ac Iudices, tanquam per organa , v lseruos suos h1c interris exercci, eos honore sui nominis dignatur, ipsos appellando deos e non tam εα communicata illis sua essentia, aut natura, sed dignitate, atque officio: idque ut sciant subditi sibi negotium esse cum deo, cuius vice magistratus fungitur, siue obtemperent, siue repugnent magistratui lariis opponitpotestati, Dei ordinationi resipit et Mutii dicuntM D3 ex pinione hominum,eorum scilicet qui res 226,o . . aut creaturas aliquas habent prodiis. Ita Dii dierun-Phil. a. ip rur per mimesin omnia Idola . 'n habebis deos alienos eo in me dirum deus vomer.3. Dignitate O excellent; ves
307쪽
naturae, ut Angeli longe eΣcellunt nos donis, propter officium dicuntur Dij. 4. Diabolin dicisti Deus tin di, propter maximam potentiam quam habet in homine OauasereatnrmisHo Deirisdicio. 2. Cor. . Eph. 6. Sed hic intelligitur natura Deus,ex se,& per se, neque habens potentiam aliunde.
Quid disserat sentia Cpersona. Issentia est res per se subsistens,aut habens proprium
esse, quae non habet suum esse nec est sustentata malio, etsi sit communicabilis. Commimicabile vel comis municatum est,quod pluribus commune est vel communicari potestancommunicabile est,quod nulli rei communicatur. Essentia hominis est communicabilis, vel communis multis hominibus specie, non indiuiduo. Dei autem essentia est incommunicabilis indiuiduo, quia est ipsa deitas Dei natura in tribus personis eadem&tota existens. Persona est res unica sub reni, indiuidua, visa, intel
rim InteEVeni additur, ad discrimen brutorum, quia etsi bruta sunt viva animalia,non tamen sunt Persione. Incommunicabilis additur,addiscrimen essentiae.nam essentia inpIuribus esse potest,in pluribus est communis: persena vero non potest. Tun sustentata in aliis. Sic humana Christi natura non est persona,quia sustentatur a tuo P e pars alteritu. Ita hominis anima non est
persona, quia est pars hominis. Hinc iam apparet discrimen inter essentiam Dei. personas essentia diuinae. Eisentia Dei est ipsa Deitas, Mid quod existit in Deo, id quod est Deus, vel denique ipsum Dei existere . perlonae sunt diuersi modi existendi, quibus videlicet modis existit id quod existit in Deo. Vnum, xidem est in Deo, quod alio atq; alio modo existit in ipso ut cum dicimus Pateressanusio, Filius ecta Patre Spiritus sanctus a Patre. Filio.
Cum dicimus sentia Dei est bonita , sapientia, iustilia, dici loquimur, de una eademq; essentia diuina, vel de Yn
308쪽
no atque eodem esse Dei. At cum dicimus, hoe υ mo idem ege Dei est aseipso, vel ab alis: item ab no , vela duo ps, loqsumm de modo existendi. Tres auem in Deo siunt modi existendi, eoque tres Persesiae luae Trin:tasis nomine significantur.Trinisas enim significat tres Personas, seu tres modos cxistcndi in Deo,scu in illo tiod Deus est rostrictive. Ac dinferentia cit inter Trinisapta ac Tripli tatis vocabulum. Siquidum iri 'lex est, quod compositum est ex tribus. Trinumquod est unum Midem ratione essentiae, quod habet tres existendi modos. Discrimen hoc Maentiae e Persionae ideo encndu mest, ne ara nitas veri Dei distrabatur,autpersonarum distin m tutatur aut denique alid intelligatur nomine Personae, quam erbi diuini verit. si flendi . Etenim Persona hoc loco nequaquauet relaetiovem Antaxarsignificat, seu ODium, quemadmodum Latini dicunt Principis personam tu isti, sicut olim Sabellius falso docuit. multo minus vultum, seu speciem visibilem significat ut hisce temporibus in vocabulo Person Seruetus lusit θ alterius formam, seu gestum reprSsentantem, qualis Per nita cta esset sed significat subsistens in aliis ad quod rese tur, proprietate incommunicabilircuera distinctum. Dei ad elersonae nonfunt aliquid separatum ab Essentia,sed singulaesunt ipsa, ct in*Wa, ct eadem Elpentia diuinitatis. Discrimen autem in eo est, quod personae singulae ab aliis distinctae sint. Essentia sit tribus communis. s. ' An haec nomina in Ecclesiasint Uurpanda. VSurpanda flantista nomina, retinenda inae. clesia. b. Atqui nowina ista, scilicet Esientiae reponae, nonseunt in Scriptura. Ergo non debent in Eccl. surpari. Res'. Quae non sunt i a Scriptura, siue quod ad verba,sive quod adsensum, non sunt usurpanda: sed&ipsa genti a Personae nomina inueniuntur in Sacristiteris, xipsa de iisdem doctrina. Nomen 'lentia cx-yriasuir nomino Ichouae, quod frequens est in Scripitem
309쪽
Tres sim qui testimantur in coelo Pater,Sermo est D S. hi tres unumsunt. Atque ii sequiod ad nomina. Nunc quod ad rem ipsam. Quoties dicitur unus Ieh ah, toties dicitur una Essentia: Quoties Pater Filius Sp. S.nominatur Iehou ah,totic S tres diuinitatis Personae exprimuntur. ac stimonia autem, quae ostendunt tres esse Personas, tum utitur partim ex veteri Testamento, partim ex nouo. Vetus Testamentum testimonia multa nobis suppeditat Spiritus Domini pes64.ι,. ferebatur super aquas, dixitque Deus, at Lux In Exodo Act. . o dicitur Dominus apparuissem inflamma ignis de medio Isai.6 i. i. rubi Spiriιπι Deisuper me, eo quod unxeris me, cte Plura tamen Sc clariora testimonia sunt in Nouo Testa. ni emo. Docete omnes Genies Iaprietara es in nomine Patrii 11 a Fi58. in Spiritus sancti.Consolator in Spiri rassanctM Dem Ioan. 14.26.
mittet Pater nomine meo, ille vos docebit omni Gratia 2.Cor. 13. 1 3
Domini Iesu Christi, chariras Dei, s communicatio Spi
si cantur. Tres proponi Scriptura quibus tribuitio . tam Essentiam diuinam&omnia attributa. Tres no abis in Scriptura proponuntur diuinorum operum eΩfectores creationis, redemptionis sanctificationis. Tres sunt quibus Scrip tribuit honorem Diuinum, de
inuocatio eorum hoc declarari. '
Ex his apparet nos non tantum posse, sed etiam debere nominibus iis Egentiaepeso o Trinitaris uti Squid c nn.I.quiasensum Scriptiisae recte ε, lican 1. Quia propter Heuiratem ope picuitatem harta vocumsit, ut haeretici non posint occultare sinas fraude osophismata. Ideo autem abhorrent ab tuis vocati talis hqrctici,quia ab ipsis reb. abhorret. Si enim consensu esset quod ad res ipsas,facile conueniremus de verbis abhorremus enim a γ γομανα Deinde e non exparent haec nomina ij iis
310쪽
in S. scripturis, tamen liceret excogitare verba O loquendo modos , quibus Ecclesia mentem suam declaret. Notandu est hoc loco recte dici,Pater est ritus,quam Fit tu, item Fiώνsejalius a Patre, quia Alius tantuna
significat diuersum existendi modum in utroque, vel distinctant Personam Patris a Fili Persona, vice
versa. Non autem recte dicitur, Patere Ialiud a Filio, mel Filius est aliud a Patre, ia Al significat aliam e Glantiam. 6. Quorsint Personae Diu taris.
IN unica diuinae sentia, tres personae subsistunt&quidem suis proprietatibus re ipsa distinctae, nempe
Pater Filius, 4.S. quae tamen singulae tres Personae sunt unus idemq; Deus, aeternus, infinitus,&in seipso perfectissimus. Suntque hae Personae conlubstantiales Scoaeternae, absq; vlla proprietatumin relationum c0nfusione, itemque absq, vlla inter se imparitate,aut iniqualitate. 7. suomodo hae Persen intersedisserant. DIstinguuntur hae Persona dupliciter. I. Operibus ad intra.2. Operibus ad extra. I. sdintra: Pater aseipso est, non ab alio. Filius a Patre genitus, hoc est habet eandem essentiam cum Patre: sed sibi a Patre communicatam, etsi nos modum ignoremus. SA .ab aetemo procedit a Patre θ Filio, id est habet eandem essentiam, sedi Patre Filio sibi communicatam. Ob Quod non intelligitur, non disicrnituγ. Modus generationis Fili, in processisni S. S. non inte igitur. Ergo, sto. Rei ad maiorem. Quq non intelliguntur, scilicet omnino. Sed haec intelliguntur aliquatenus, scilicet quὁd habere essentiam sit existere a Patre. 2. Ad extra : Pater agit a seper Filium S.S. Filius per Dri. nper Patrem: SA.agit ab utroque Agere. vero ab alio est, alterius praeeunte voluntate, comi , tante sua,non tempore, sed ordine agendi, agere. Pa ter dicitur prima persona, luia deitas ei a nullo est comu nicata. Filiin, ecunda, quia deitas illi a patre communicatur Sp. S. sertia, quia ei essentia Patrisin Filij