장음표시 사용
701쪽
λ cpuisquis non manserit Ommb. quaescripta sunt in libro legis,utfaciat ea. Quod autem Christi intercessionem lex non tollat, ex Euangelio constat, quod docet cuni iustitia&lege Dei congruere, ut peccatore intercedente satisfactione sussiciente&ipso tum conuersione, in gratiam recipiantur.Non enim pugnat Deus Iecum in doctrina legis&Euati gelij. . Ceremonialissim Leges a Deo lataepe Mosin de ceremoniis, Obligantes opulum Iudaic - 1 ad aduentum Mes.sae,ut discernerent hunc popidi is Ecc ab aliis, ct egenas gna, Tmbola, i 'pi v lvmbra rerumspiritualium in ovo testamento per Chri Tum implendarum. Haec definitio ut intelligatur, sciendum est qui iniceremom e videlicet acriones externiselennes, id est, saepe eodem modo aliadem circumstantiis repetendae, institutae a Deo vel ab
hominib etia n,υ adhibeantur in Dei cultu, ordinis velfgnificationi causa. Lata autem a Deo ceremoniae sunt
simpliciterculius. Ab hominibus latae, vel inititutae
Ceremoniae,si bonae sint, cultus tantum sunt seruientes culi ut diuino. Iudiciales sunt Legcs de ordine Nonii eo, seu Atiberna:ione politica Aoc est, de officiis magistrat m, iudici um, poenarum, confractἷstim, ac de distinctione dominiortim, lati a Deo per Moisin ad constitorionem, ct consseruationem politiae Iudaicae obligantes omnes posteros Abrahami, siue ad aduentum Messae, idque, essent neruus conseruationis gubernationis inius Politiae Mosaicae sique ad abibitum Messiam, O rte notae. DibtGp Alusole obli ratus discerneretur ab omnibus aliis, s simul contineretur honecta diseeiplina, atq; ordine decoro item Lupi essent ordinis in regno
Christi,id est, Spiritualis gubernationis Mesiae Cerem.&Forenses leges, siue es diuinae sint,siue humanae modo bonς congruunt quidem cum Decalogo: Sed rari
rum necessaria consequentia ducuntur ex eo, sub-Ιeruiunt ei tanquam determinationes tigdam circu-
stantiaru .Hinc optime cospicitur discrimentiaru lega
702쪽
quod tamen varium est, quia non eadem est gubernatio politiae,& Ecclesiae nec idem est harum omnium legum sanis . nec denique eodem modo omnes hae leges abrogantur.
Praecipuum autem harum Legum discrimen sumitur ex obligatione tempore,& notitia,seu patefacti
forensia non sunt naturamia, sed pro diuersitate causarum circumstantiarum instituuntur. 2.Moralia omnes homines rist ipsos etiam angelos obligant: ceremonialia oforensia tantumpopulo Uraelitico praescrip rafuerunt. Ideoque Iob, Iethro, Naaman Syrus, iiij qui nominantur viri religiosi, hoc est, ex Ethnicis nati inter eos viventes , sed tamen colentes Deum in populo Israelitico patefactum, non seruabant ceremonias Leviticas in tamen placebant Deo . Et ostendunt pla praecepta de cere montis forma politiae, quod tantiim posteros Abraham obligent, quos Deus ab aliis gentibus hac forma politiae ivltus voluit discernere. 3. Leges Decalogisunt perpetuae in hac vitae poctiane
vitam Ceremoniacis , frenisis certo tempore demo unι latae a Deo, ct Arsus abolitae. q. Leges marales loquuntur de obedientia interna ct externa:Ceremonialas forenses tantum de externa:eshaec mne interna e morali obedientia non placeat Deo. s. Leges morales non sunt certis circumstantiis desinitae, sed unt generales, ut tempus aliquod essedandum ministerio, iaministerium esse conseruandum adulteros Fures puniendos Leges vero ceremoniales forenses sunt speciales , siue circumstantiarum determinatio , quae obseruandae sint in ritibus vel actionibus externis Ecclesiasticis Politicis ut septimum diem esse tribuendum ministerio decimas&primitias esse dandas sacerdotibus: adulteros lapi-pibus obruendos fures quadruplo mulctandos esse. ti
703쪽
rales nihilsignificant, sed significantur per eremonias ct i-
7. Morales sunt sinis aliarum legum seu cultus Deiprincipalis: Ceremoniales forenses seruiunt moralibus praeceptis, ut his rite praestari possit obedientia vicestum tem pus cerri ritus seruantur in ministerio publico Ecclesiae, ut ministerium ipsum seruari possit.
8. Ceremonialia cedunt moralibus: Moralia non ceduna
Lex Moralis, aturalis ac Decalogus, di fertint Decalet se est summa legum moralium,quq in criptura tota veteris ac N. Testamenti sunt parsae I iuratis lexa morali non dister in natura integra. in natura autem corrupta legis naturalis bona pars obsitscata est per peccata in particula tantum de obedientia Dei post lapsum reliqua mansit. Qua etiam de causa deus in Ecclesia repetiuit declarauit integram sue legis sententiam. Distinctiones harum legum tenen desunt, tum propter earundem discrimina, tum propter earum abrogationem, tum denique propter usus earum cognoscendos.
CEremoniarum . iudiciorum Mosaicorum primus er praecipuus visu fuit paedagogia ad Christu θ ipsius reg-hum, hoc est, significatio rerum spiritualium ac coelestium iii Christi regno Christi videlicet beneficia erga Ecclesiam is Echlesiae oricium erga Deum Cirristum Galat. y. Lex paedagogus Operfuit in Chri.'i Moc Paulus de tota lege Mosis monuntiat Decu tus autem 8 politiae forma, id verum esse propter typum significationem regni Christi, ex professis docet Epistola ad Hebr. ab initio cap. 4. usque ad finem decimi, momnia Scripture loca, qui cerem 6
nias: regnum veteras populi ad Christum reserunti
704쪽
ut Col. 2. Sumtu circumcisi ci cumcisione non man acta. I. Cor. s. Pascha nostru r nobis sacriscarum est Christus. Psa. II o. Tu essacerdos; 3 temAm. Dan. 9 VrgerA Sanct u S. c. Ac de fore risibus dicitur. EZecli. In controuerγtasacerdotes stabMnt ad iudicandum cinxia indicia mea iudicabutit eam te rem 23. Ecce dies veniunt, dici Iehuna, di m citabo Dauidi germen iustum est regnabit rex,
di pro fere ager , facie iudicitimis iustitiam in terra. Cum autem non omnium legum allegoriae in specie sint vel bo Dei expresse luimuitvintillae frienda aut recipienda, nisiquis dei e dilectioni analogasi deinde pro certis hae tantum habendissens , quaescrip:tira probari ρ uni: Que vero vel diserta expositione, vel modis loquendi in Scriptura non docentur, possunt quidem ut ali similitudines, quae docendi causa adhibentur, tolerari, sed tanquam certe dogmatum probatio-ires recipi non debent: Atque in iis, quae in specie declarata non sunt, satis cst in generali significatione subsisterc. Secundo, his tanquam visibilibus notis ligustri discrimine, volebat Deus populum suum, apud Dem verus Dei cultis, ut promissio de Messia erat depc sta ab omnibus aliis gentibus disierxi idque propter I aBgloriam , ut verus de-iasin vera religio ab idolis Si hominum commentis discerneretur εἰ propter hominum; astitem, ut inquirentes Ecclesiam in mundo, inuenire 8 conspicere campos sciat Deut. .Cι,stodite ergo ctfacite,quia haec essapieλι- ria te racio intelliaeentia in colis populorEm. c. Et cap. Iziaue ne dicas, Nomodo colebant gentes iste deos suos, se etiam ego faeiam 2 Unfaciessit Iehodiae Deo tuo quia omnem abominationem Iehinae, quam odit, feceruntdiusuis, c. Eph. t. sui utraque iecit num intereterini parieti se tum soluit, inimicitiis, aes, lege mandatortim, quae in ritibus po-Da s,per carnemsuam abolitis. Tertius sus es abedientia siue execrmo praeceptorem moralium. Quia cnim lex moralis non tantum internam, sed etiam externam obedientiam requirit, cu'
705쪽
ius partes non postremae sunt usus minister ij Ecclesiar&ordo politicus:haecduo ut conseruati possint,neces saria est mulcarum circumstantiarum determinatio, sine quarum aequabili orna ad obseruatione, ordo in Ecclesii ad politia seruari non potest . Vt igitur in nouo testamento huic ordini conseruando necessarias constitutiones in ministerio solitia Deus reliquit liberas ita in veteri testamento que obseruari voluit, ipse ordinauit. Morale enim est, ut sit publica&solennis ei inuocatio Scelebratio Huius adminiculum e formam voluit esse eremonias a se praescriptas Morale est, ut sit iustus ordo iudiciCrum, contractuum . poenarum in politia: Hunc ordinem praeia scripsit populo Iudaico legibus forensibus sunt itaquereremoniae at pendix primae leges seren es appendix secundaetabuse quia illae de externa sorma ministeri,Ecclasiae siue cultus diuini, hae de ossiciis magistratuum & ciuium illius politiae erga magistratus erga se inuicem pxaecipiunt. Quarto fuit etiam illa multiplex cerem ninnm se ri- tuum obsera ario exercitium, O restipatio obedientiae erga Mei . Qui enim onerosa cingrata libenter studiose exequitur , si id deo placere intelligat, is demum se diligere Deum,eique prompto animo parere ostendit. Sic Abraham volenti mactare filium, Deus
nunc cognoui quod times Deum circ. Sic ceremonialia edi forensia veteris sesamenti vocansu iugum Act. I s. se litus. GaIq. dum
Quinto, eremonDpserisque, videlicet beneficia Chri-μ si uigeant;bus , erat peculiari obsignatio foederis diuim e confirmario ei H0c enim est esse signa foederis, Gen. 7 RΟ. .EXO.3I EZec.2o. videlicet significare ac test ij, quae beneficia deus per Messiam daret credentib. . : Sexto, Forenses seges, quandoquidem erant ipsa politiae Mosaicae formae eonseruationi politi eis regni illius β γiebant usque ad Messae aduenιrim. ti 5ζptimo, es;am Me ceremoniale orsrenses ita sabolitae
706쪽
abolitae, ut no=r requiratur earum obseruatio, quantum ad trispos attinet, amen prepetuae sunt res,per eas significatae. Ac proinde sint noui testamenti confirmatio , non secus ac veteris tellanienti oracula de Messi ad eius regno.
Sunt enim typivi labiles promissiones . Cum igitur in Christo, quae vaticiniis de ipIo predicta veteribus
typis adumbrata fuerunt,impleta est e videmus,&ex, hibitum esse, Se hunc Iesum in quem credimus, Meias1am illuni quondam promissu inesse nobis confirmatur Quamuis item ad ritus eosdem seruando non obligamur,tamen xillis pictu iis c Lerib quam spiritualem obedientiam, Mictitatem, cultum cus4n Ecclesia sua perpetuo requirat, cognoscimus. Hsnc dicitur. Ose P. 14. Reddemus vitulos labiorum nostrorum Hebra 3 Peripsum 'due 'feramres deo acrificium laudis, id Uifructum Labiortim confitentiAm nomini eius . 1 Pet. 2. . θῆ quoque velut i tui lapides, disice ni, c. Haec ad Anabuti ias stim des , qui vetus testamentum ex Ecclesia Christiana explodunt, refutandos, sussciunt. Porro legis moralis, cum in ea proprie Dei cultus consistat,&propter eam alie leges latae sint, alij&maiores usus sunt me his pr cipue quSrunt mentes,
chim audiunt genus humanum sic in peccatum est edem Crium,Vt reprobi ne incoare quid epos lint Obedientiam deo placentem delecti verbin hac vita perfectionem illius assequi nullo modoquepri & tamen D tim velle tam renatis quam non retiatis praedicari Iegem. Mirantur enim quorsum urgeatur le X, cum bedientia praestari non possit ni naturam homilaum corruptam ab integra discet ni ite cesse est In natura enim noudum per peccatum deprauata fuerunr, Rin natura perfecte restituta erunt hi duo
sus legis diu in praecipui , quorum prior est integra
hominis confit matio cum Deo . Lucebat enim&lu
cebit in mente hominis, perfecta Dei voluntatis diuinae agnitio, eaque essiciebat essiciet omni uis inclinationum de actionum congruentiam cum hoc ordine
707쪽
ordine diuino, hoc est, iustitiam perfectam coram Dco Mens enim recte iudicans, cor voluntatem contumacia non deprauatam recte gubernat. Quod autem & fuerit integra legis notitia in natura hominum non lapsa, integram cum Deo consormitatem an ea effecerit, doctrina de imagine Dei testatur, ad quam homo crat conditus, quae per Christum in nobis restituitur. Alier usus legis in natura integra est bona conscientia siue certa ducia beneuolentiae diuine, te ita j cs visae aeternae. Quia enim lex de obedientiam perfectam praecipit, Scaeam praestantib.
vitam aeternam promittit i idcirco in natura non corrupta, sicut obedientiam perfectam; acetiam praemi certam exspectationem esset cit, secundit in dicta Leui.
13. Ro. IO.Gal.3. Bifeceris ea, vinet in eis. Mat. 19. Si vis invisam ingredi erra mandata.
Sed in natura corrupta ali sunt effectus siue usus legis, partim accidentarij, partim reliqui ex propriis effectibus, quos habet iri natura integra partim in renati S partim in non renatis. Vt igitur est tota Lex pqdagogia ad Christum, sic&moralis . idque I quiae conseruatrix, in ros doctrinae, ac dis plime, o qui 'dem disiciplinam uoque conseruat extra Ecclesiam, arcens videlicet manifesta scelera, quae oportet remoueri ante regenerationem. Deu conseruauit partem le-'gis in homine post lapsum, tum ut manerent reliquiae imaginis Dei, nec homines omnino essent bestis tum ut coercerentur scelera manifesta, quae pugnant cum iudicio rectae rationis, etiam in non renat S.
tam, Quia nos docet desperare de nobis,&quq rere iustitiam extra nos in Christo,ad quem nos hac occa. sione perducit. a. Agnitio ct accusatiopeccati in renatis, est non renai, Per legem agnitiopeccati. Peccatum non cognoui nisi R, Legem 2 tam etiam cupiditatem non nossem, ni Iecdi Eoin . . . isset: Von confvisD. Ad omnes pertinet hic usus,
etsi duplicem habet effectum, scilicet odium Dei, Xx incrementum
708쪽
ancrementum peccati in noti renatis: at in Electas pret- parationem ad conuersionem, seu regenerationem.
Et si autem mulit impiisecuritate obcaecati pec
catum ad tempus nin agnoscant 'omnes tamen ac
cusat lex, tandem eos conscientiae terroresin cruciatus opprimunt. Renatis etiam, etsi nec damnati
oni sint obnoxij. nec absque peccati agnitiones deinploratione vivant, necessaria tamen est legis concio& meditatio, ut reliquias peccati magis ac magis agnoscentes,in vera poenit. contineantur& proficiat. De troque autem usu,nempe de conbernalisne θῶμciplina, or de agmitonepeccati,di tim est, legem H e paeda , gogum ad Chrinum. Neq;. n. doceri possunt homines de Deo, neq, S. S. Ucit fidemin conuersionem in cordibus, nisi vitentur manifesta flagitia,&non perseueretur in sceleribus contra conscientiam. Teia M. R ripiciam adpauperemo eontrirumspirisA. O c.Rom.8.Πα tiones earnussiritu mortificabitis, viseris sin pectinduta carnem vixeritis, moriemini. Neq; serio liberationem a peccMoo morte quaerunt&expetunt qui magnitu dinem peccati non vere agnoscunt Ioh. s.Si eaeci esseris non haberetis peccatum nunc vero dicitis, videmuo e Isaque peccat; vestrum maner. Tertius usus legis moralis est renatorum proprilis videlicet infirmati ad veros cultω. Ea vero fit per
doctrinam legis, docendo hortando . Quia enim Signorantia &dubitatio multiplex,&inclinationes Praupiunt in sanctis reliquetra non solum continuo ductu verbi diuini, sed etiam stimulis hortationum, ac meditatione voluntatis diuinae assidua indigent.
nc vel errent consilio, vel etiam videntes quod rectum est, transiicrsum agantur. Psal. I. In lege Domini us luptas eius, ct in lege eius meditabitur die ac nocte Psal. 19 Lex Domin perse Ia, conuertens animam, rectimonium Domini dele, sapientem Usciens paruulum Praecepta Do injecta, rimantia coro praeceptum Domini purum,
709쪽
enia eo merces multa est Psa I I9.Lucernapemtu meis ver fum tuim Domine, dumensemitis meis Ier. 3I. Dabo legem meam medio eorum, is in corde eori fides abam eam.
Idcirco videmus etiam Christum rapostolos non tam profani id impiis, quam renatis&piis legis praecepta explicationem proponere. In non renatis est etiam regula actionum ante conuersionem at non regula gratitudinis erga Deum,sicut In renatis. Contra hunc sum legis nonnulli obiiciunt locum Rom.7. Mortificari id i in corpore Chri Ji, resperis alterius, q/4
ex mortuis excitarus eEI, v fructum seramus Deo. Gad 2 Egoper legem mortuus fiam τι Deo viverem e na tim istaris ci Meis v sum:υius autem non amplius M'sed vinitin me Chrictus, in vitam quam timemiis in caνne, vivo pesse Filii De , iste Si igitur mortui sumu, i , ct chricti sumus, qui in nobis vinit, non iam legis magisterio, sed asoti Christo vita no Irargitur ed cum ipse postolus dicat Rom. 3 persidem non inanem reddi sedstabisei legem hare phrasis, mori legi, non significat eximia legis obedientia ,sed a condemnatione liberari, ra ab irritatione peccati,quam lex essicit in non renatis, dum Christo insiti, habemus in ipso plenam satisfactionem pro peccatis, propter quae lex condemnabat nos, Spiritum regenerationis flectentem corda non ad odium legis,quo prius ardebant, sed ad obedientiae Riustitia studium. Idcirco addit. Rom.7. Vae tis aberiua,
ipsi excitatur esse ae mortuis, va fructum feramus Dat Arem tiberi fumus a lege morim eo in quo detinebamtir, Lberni lemus in multate Spirisu. ac non in vetu rate literae.Gal. 2. Perlegem, scilicet accusantem peccata,& terrentem
crinscientias legi mortuus lum,id est,desit in lege, cae, in Christo iustitiam quaerere: hoc. n. est quod addid
una cum Christo crucifixussum,nim tria participatione meriti Clitisti,& mortificatione peccati, v De viserem. secundum voluntatem Dei in lege expressam. Is enim eo ιuit, qui Deo obtemperat, sua obedientia cumtonore assicit. Hoc autem in natura corrupta non
710쪽
essicit legis concio, nisi a lege ad Christum transeatur per fidem, ut ille in nobis vivat, nos in eo,id est,
si tua nobis cssica per S. S. primum disendo in Oribis consolationem dare massione peccaturum, deinde nos ibi eom. formes faciendo per regenerationem, ut non. amplius lex nos condemnet iram operetur sed delectemur lege Dei, q90d ad interiorem hominem Rom. . Sic igitur aleis
se libet ramur, degi morimur, sic vivit in nobis Chri-itus, ut incipiamus delectari lege, iuxta eius praescriptum unam instituere. Non enim aliam iustitiam, aut aliam imaginem Dei Christus per Spiritum suum in nobis restituit, quam quae in natura condita, qu per peccatum ob cuiata, in lege descripta est. nec alius est Sm ritus, legis diuina author Meffector conformitatis cum deo, in natura integra restituta. Citant dictum Ier. 3I. Feriam ci domo Isiaesisse dus nouum non secundam foedus quod pepigi um patribus eorum,oc. Hic aiunt, non antiquum; ardus, quod est lex. renouaturum, sed novum e percu purum dicit, quod e i Euangelium. Non igitur lex, sed tantum Euangelium in Ee-elesia ChriHiana docend - Π Sed constati foedus notiuis non quod ad substantiales, sed tantum quod ad accidentales partes siue conditiones & circumstantias, diuersum esse a veteri Etsi enim veteres umbrarae typi obscuri sunt sublati, clarissima concio, de impletis per Christum oraculis&figuris, successit, di gratiari sancti largius in homine effusa est in nouo
quam in veteri testamento tamen salutis cons . quendae& Spiritualis Dei cultus eadem fuit olimra tio,quae nunc est Testantur hoc ipsa Ieremiae verba. Legem meam, non sane aliam, sed eandem, quam olini eis de ininscribam in corde eorum. Ego ero illis Deus, ct ipsi erunt mihi populus: propitius ero iniquitati eorum, Ose eari eorram non recordabor a bus. Hς enim conditiones Mderi solam inveteri, quam in novo, reperiuntur: nisi
quod haec non sunt legisse Euangelij propria beneficia, quas duas veteris noui testamenti partes hie inter