장음표시 사용
771쪽
aut etiam Dei, committit, ita ut non agat postea poenitentiam.
Distinguit autem Scriptura blasphemiam in Deum, id est, quicquid columeliose in Deum dicitur,
siue ex ignorantia ,siue contra conscientiam vi. I. TimothII. Qui prisu erambi hemin, ef r persecutor, o in-3i risus, sed mei misertus est. Nam ignoransadfaciebam dei eueri, δι a blasphemia in S. S. qui est contra conscientiam oppugnare agnitam veritatem diuinam, de qua testimonio spiritus sancti mentes conuicta sunt i 16,' itquod peccatum qui committunt, a Deo caecitate pu Heb. 6. . niuntur,ut poenitentiam non agant,neq; remissionem consequantur. Matth. duodecimo. Qi uis peceatum edi blasphemia remitietur hominibiu blasphemia vero in Spiri 3um mn remittetur hominibus, cte. Confessioni eritatis aduersantur. I. gegatio veritatis prostrermerum od ,vel crucis,vel ignominiae Hec duplex est prior est niuersalis, o pruria improborum ac brasphemorum, defectiosicilicet a veritaete, destinato consilio eam abiiciens. Haec si fiat contra veritatem certo agnitam, est peccatum in. S. S. Altera est particularis, negarioscilicet infirmorum, quae fit aut ex errore non Voluntario, nec affectato,aut ex metu crucis, manente in cord inclinatione,& dolore, illam infirmitatem,' negationem auersante, aliquo proposito ex ea eluctandi, atque obtemperandi Deo, applicando sibi promissionem gratia . 2. Dissimulatioteritatis,υbigloria Deiosa hu proximi confessionem veritatis psulai:ium autem postui illam cum false opiniones de Deo, de , ipsius volunrate, si verbo, vel de Ecclesia in animis nostro silentio con mari videntur seu cum ea manent occulta quae ad vindicandam Deigloriam ab obtrectationibus impiorum ad conuincendos tertinaces,ati ad erudiendos do ces, Deus vult esse nota,seu denique, quando lentium nos de approbatione malorum -- pectos facit Petrus iubet nos essesemperparatos aut instru dos ad respondendum de summa&fundamentis Euan I .pet. ys.
elicet doctrinq:ita tamen ut,apud quosvis omnia non Bb . necesse
772쪽
necesse sit exponere, sed apud eos omnes qui posta lant rationem fidei nostrae, scilicet eius vel discendar,
vel cognoscendae causa.Quos vero videmus veram doctrinam ipsis expositam,&confirmatam deridere,istis fidei nostr rationem insuper petentibus nequaquam respondere nos oportet,iuxta illud Christi Vedaieban-MM. V s. om canibi ,nec proiicite margaritas porcis id quod Ἀpse Christus comprobat exemplo suo. ObieELPOs non videmis quinam sint porci is ca=ies omnibus igitur promiscue Mat. 16. . reddendassidet nostrae ratio. Resp. I. Christus non omnes Luc. s. c. inapios vocat porcos aut canes, sed eos demum qui probatam doctrinam, eamque auditamin ipsis expositam contemnunt ac derident et Christus non iubet nos iudicare de canibus, aut pol cis, arcanis cordium, sed ex dictis factis corum. Si rursus instetur, In rebus difficilibus iudicatu,nisi certa si exacta re dilacitidicandi edi agendi iraditur, Abiae re- Δγaqu-ntur conscienti . si si etiam de externa pecie porcorum est canum agatur, di scite es pronuntiare, qui sentpro porcis i canibus habendi.Ergo in dubio rectuquuntur conscientiae,
cptidquo O quando sit edenda confessio minor negatur. Non enim nisi manifestam, contumaciam dictis Sc factis ostendentes, Christus vult pro porcis canibus haberi, de quibus ex verbo Dei non dissicile est iudica re. Item,promittitur petentibus Spiritus sanctus,quq iudicia dractiones ipsorum gubernentur,vin5 errent. Ac denique cum legis diuina perfectionem in hac vita,neq; in aliis,ne i in hac parte assequamur, qui peti tionem diuinae gubernationis cum serio gloriae Dei studio,& proximi dilectione coniungunt,certi esse pos sunto debent, aut sic rogi sua consilia a Spiritu sancto
ut non errent,aut si errent condonari sibi errorem. Atque haec certitudo ad retinendam bonam conicientiam sussicit. Si postremo obiiciat ar Tyran mul ros magi iratus persequentes Ecclesiam esse porcos . cane Ergo secundum Christi praeceptum, in: errogantibiis illis '
esse respondendum de religisne, Respondetur, Esse fallaci
773쪽
am accidentis. Interrogantibus enim magistratibus, vel aliis ipsorum iussu ac nomine, cum propter ipsoru officium, cui obedientia debetur, tum propter dei glo-xiam necesse est responderi de nostra confessione,iuxta dictum Christi, Marc. 8. Memcnnque tu erit mei
ac merouna sermonum in natione sta adulteri peccatrice, filium etiam hominis pudebit eius, quando venerit in gloria Patrisfuic sanHis angitas ct Mai. Io.& Luc. I 2. cum adduxerint vos ad onagogas, o et magistratus ac pc3sa res, ne foliciti estote, quomodo, aut quidno defensione allaturi, aut quid di furis iis Spiri:μ enim S. docebit vos eo ipso momento, riae oporteat dicere, di c. q. Abusus libertatis Chrisianae,seu scandalum datum in rebus adlaphoris, quod est usu ad raphororum,errores in animis aduersariorum aut infirmorum confirmare, aut eos a vera religione ab alienare, aut exemplo ad imitationem cum mala conscientia coniunctam prouocare. Ro. Ι .Pi vestrum bonum blassemator Videte nepotes. vestra ossendiculo sit iis, qui infirmi sunς. s. Omniascandala in moribus, Cum scilicet impiis blas Isai. a. s. phemi, tuiq; vitam agunt flagitiosam,de Deo sine fide QR -
garriunc dei nomen propter et os blasphematur inter gentes. Peccatori autem dixit deus, quare in enarras institia, ' - ψ δ' metu, octissumis testamentum meum per os Dum tu tero
Histi di ciplinam, proiecistisermones meos retrorsum. Zelo pro Deigloria Opponitur a. In desectu, Ignavia seu sentitudo in ob euerrnda Deigloria,Piq est, vel non affici δε-llare propter contumeliam Dei, atque ita gloriam dei non curare: vel non habere, ostendere dicti cstfactis pudii hibendi contumeliam Deipro sic isti ratione,vel gloriae diuinae Zelum simulare. In hoc vitium incurrunt, quianon prohibent iuramenta temeraria ita splaemias, quia non ducuntur Zelo propter gloriamici,quo improbent prohibeant decundum gradiis tamen officiorum o id quod Dcus improbat,&prohibet. 2. In ex- essu, Zelus errans, aut Zelus erroris, qui est irasci dictis
ac factis, quibus gloria Dei laedi falso existimatur.
774쪽
st 3 Hoc autem fit, cum auodquodgloria Dei non est, nec de 'fendi debet, exi mamus esse gloriam Dei, ac defendere conamur: aut id quod non est gloriae diuinae laesio, nee debet,sio mori duelli,arbitramur esse iasionemgloriae Dei, o depellere studemus: deinde, cum vergloria Dei alio modo defenditur, quam debeat illa defendi, velgloriae diuinis o propusatur alio modo, quis quo debeat propulpari. Gratiarum actioni conarariasunt. I. O mi o pratiaruactionis, aut ingratitudo, quae vel nunquam vel raro cogitat 3 celebrat beneficia Dei, vel si cogitat, id facifrigidὰ.2. Gratitudo hispocritica, qua dis Dulamus magnitudinem beneficiorum Dei, nec ea aestimamu Stanta, quanta sunt revera. 3.Beneficiorum Dei negatio,vel extenuatio, vel scipsum, alios eorum autores fingere.
Quid habes,puod non accepisti' quod etiam accepisti, quidhre isti . in siris, vi qui non acceperis 4. Xeglectis donorum Dei .se. a. i. quando scilicet illa non ad gloriam Dei, sed ad abusus & ignominiam dei conferuntur.
Iuramento legitimo opponuntur. I. Iuramenti legitimi recusatio, quando quis detreiscat facere iuramentum, quod gloria dei& salus proximi postulant. . Duando sciens volens, aliquis per iuramenium fallit, e in testimonio dicendsciue in promiss1one de sua voluntate. 3.I ramentum Idololatricum,quod per aliud si praeterquam per verum deum. Iuramentum de re illicita,ut Herodis. s Iuramentum temerarium. Et hqc breuiter complectari Aduersatur legitimo iuramento iuramentum quod
libet illegitimum, ac deinde Iuramenti legitimi detrectatio.
Inuocationi Dei repugnant, I 2 eglectussiue omisso inuo, meationis, quae tanquam totius impietatis fons repre-arhenditur. Ea est nec peterea deo, nec expetere beneficia nobis necessaria. 2. Inuocatio omnis illegitima, in qua nimirum desideratur aliciua conditio earum reruMat.s ' quae ad legitimam ac veram Dei inuocationem requiruntur. Huius inuocationis Legitimae Hecie praecipuaesum
775쪽
mo lata es legi repugnant. 3. Preces conce aesine vero eo, dis assectu sine desiderio diuinae beneficentiae, an 'l' '. tum verbis, aut gestu corporis , vel sine subiectione 1,e.,.s 'voluntatis nostrae voluntati diuinae, sane Vera poeni Mat. . . tentia, sine fide exauditionis, sine cognitione diuina Ioa. δο.2s. rum promiss1onum, sine fiducia solius Mediatoris .in sine agnitione indignitatis nostrae.4. Inuocatio Idolola- rica Sicut enim in primo praecepto vetat Deus sibilaonorem debitum, animo seu cogitatione ad alios transferre: ut in secundo praecepto vetat alium,praeter cum quem ipse instituit cultum sui nominis exerceri: sic in hoc praecepto tertio utriusque rei, nempetum alterius,praeter verum Deum, tum alieni cultus, vero Dei cultu neglecto profes ionem vetat, ac proinde talem adorationem damnat . Idololatrica inuocasio eri Ethnicorum,item inuocantium Angelos aut morruos sanctos,quia tribuunt i is honoremsoli Deo debitum. Obiectiones P Uarumsanetos demortuos
I. TC Eo debetur cubus λατρως quae nimirum a uini Deo tribui uniuersalempotentiam sanctis aurem debetuncultus λαλεια quae nimirum δουλεμ eri veneraris,qua sanctospropter ipsorum sanctitatem veneramur Ress. Venerationem sanctis non detrahimus, quae est agni tio&celebratio fidei ipsorum sed inuocantes ex auis dire non nisi solus Deus potest, ac proinde soli Deo tribui debet hic honor,qudd inuocantes exaudiat.
2.suos Deuς honorat, eosdem debemus o nos honorare.
Sanctos Deus honorat. Ergo, CT M'. Concedimus hoc de honore quem sanctis Deus tribuit in eo siquidem non comprehenditur inuocatio, qui videlicet est ho- Isai. r. . inor tribuendus uni Deo, apud Isaiam dicentide glor -n suam alteri non daturum.
3. Exaudit Deus virtute propriae sanctipratia tantari exaudiunt ses'. Deus non communicat istas pro- ζς
prietates aliis,per quas ipse a creaturis vult discerni Gratia Pei ediderunt16ncti miracuti, quiba etiam is.l.
776쪽
Deus discernisu a creaturis. Ergo Dem aliquas praerogati tias communicauissanctis, per consequens eriam notitiam asctuum. Ress. Non valet consequentia a genere par
ticulariter posito ad certam spccae m. a. Neque valet ratio, quia miraculorum dono prediti sunt sancti,pollentis affectuum notitia. Non enim transfunditur in lianctos vis edendi miracula: neq; propria virtute, sed viministri,miracula faciunt sancti Proinde dicunturea facere metonymce,quum eo Deus tanquam praesentiar, potentiae,in voluntatis suae signum ad miraculi effectionem adhibet.
Re s. Ahia sciuit cogitationes uxoris Ieroboami Eliseus re-
h. i. gis Syriae cogis attones, iis etrvi cogitationes Ananiae Sapphirae.Ref. I. Exempla pauca non constituunt re .gulam. a. Sciebant illi haec X dono Prophetiae, non tamen semper, nec ex aliqua sibi indita facultate, sed ex reuelatione diuina, quidem eo tantum rempore, quo id postulabat utilitas Ecclesiae. hoc ergo cum non sit opus in vita aeterna , non sequitur sancto sibi
dono Prophetippraeditos esse. xue. te. io in christus dicit, Angelos Dei gauderesuper uno pecca rore resipiscente. Igitur ingeli intuemtir corda hominum Ddem de Angelis probatur ex Dan. cap. 9.θIO Ress. Male colligitur ex effectu causa, quum potest ille effectus ex aliis causis existere. Non necesse est Angelos per cordium inspectionem scire quae vel ex effectibus, vel e signis, vel ex diuino testimonio&patefactione possunt cognoscere. Non enim Angelis tantum, sed om nibus etiam piis in terra competit, gaudere depec catoris unius conuersione, nec tamen inspiciunt cor da hominum. Lae x 24 et Anima diuitis ex inferno vidit Abrahamum, quam odi s ta brahamus exaudivit. Re p. i. Est Alla poma, parabo la, qua vult Christus exprimere cogitationes, cruci atus, affectus status inpiorum in poenis et Etsi iv hqc gesta essen tamen nihil probant,cum ex sermona eas preces accepisse dicatur Abraham. l .,
777쪽
s Christus secundum hi anam naturam cognoscis omnia. Ergo sancti.Rest . Est dissimilitudo Mens humana Christi omnia scit perunionem perionalem,id est reuelante natura diuina,&propter ossicium Mediatoris. In diuina Ventia omnium ercim imagines elucent. Angeli, o sancti homin's intuentur diuinam Essentiam: iuata illi d Angeis eortim in coelis, per omne tempws viden V t, t. r. faciem Patris mei tui ess in caelis. Re p. I. Incerta est maior, neque ex Scriptura probatur. 2. Nec est firma minor: nam Deaim nemo iditinquam. Et quamuis illustii cognitione fruantur, tamen fingendum non est, eos omnia naturaliter perspicere , quaecunque in costin t sic enim eorum sapientia infinita cli et Constat autem Deum pro sua voluntate patefacere unicuique quantum Vult.
Io. Tanta es amicitiasanctorum ci Christo,ut negare issisnmpossit patefactionem eorami quae perimus Rc'. Non est causa tussiciens consistit enim haec amicitia, etiamsi ςbr I s.'. non omnia illis pro libito patefaciat. F'1 1 Chriypus est redemptionis Mediator fansiis tine ibi , . tidiatores intercessianis.Re p. Distinctio haec nega ur, quia Rom. 8. 34. Scriptura docet Mediatorem non tantum semel mo-iendo nos redemisse, sed etiam semper apparere pro bis, intercedere in conspe et Patris.12. Christis est totis Mediator tirtiue meriti , intemsimis propriae sanct vero virtute Christi sunt Mediato-er aut intercessores, id scintercesso vaser propter meritim Heb. . 's. zectintercessionem Christi. Ergo nonaransfertur adipsos quod '-Α-
ruri ii proprium est. Es1ponsio Christo aeque sunt iniuriji hoc obiiciunt non enim in antecedente est sumiens enumeratio earum rationum quibus Christitio 'inor ad alios transfertur. Quandoquidem non solum qui propria virtute ac dignitate, sed etiam qui Chrili virtute nobis merentur apud Deum bona propter
olius Christi meritum promissa, in Christi locum sub
tituuntur.Deinde, si placent laudiuntur a Deo prc-: es sanctorum,uirtutem exiti& intercessionis Christi, Bb iiii non
778쪽
non possunt nobis impetrare propter suam ipsorum
sanctitatem, meritum, sicuti tradunt Papistae. 33. Oram; anfiipro nobis in vita cieteAL Si vero pro ns bis orant, etiam sunt inuocandi. Res'. Nego consequens, quia precatio alicuius vo altero, non es suffciens causa propter quam inuocandus sit alius, qui pronobis oret Q linetiam licet fancti optent Ecclesiae mi. litantis salutem,non tamen concedi potest eos mala singulorum intelligere. Iemi. r. I Aistent Moses of Samuel oram me, non e Panima mea
ad populum ictum. Erga Orantsancti pro nobis δυ'. Est prosopopoeia introducens mortuos precantes tanquam adhuc viventes ut si lententia, si illi adhuc viverent, Sorarent pro populo, non impetrarent gratiam. Si milis locus est apud Ezechieleni similiter explicandus. a re s. Dominus ais per Isaiam, Protegam hanc urbem o ' 3 ε' salvabo eam propterim Θ pops resetuum meum Dauidem.
Ergo est merit inime essione sandiorum exaudimur. Ress . Non respectu metati Dauidis, sed respectu promissionis de Mess1 a promittitur urbis protectioin liberatio Inst. Liberatio urbis ab obsidione AH riorum non proinmittitur propter Mesne promtysionem, quia promissi illapσ-iuii impleri sine icta benescio. Res'. Errant quicunque putant Christi beneficiunt tantum ad eas res pertinere aut promissiones, sine quibus praestitis non potuisset a Cor o seruari promissi1 o Dauidi facta.Omnia enim beneficia Dei praestantur Ecclesiae propter Christum.16. Iacob desiliis Ioseph dicit, inuocetur nomen meumβι-Gςn 68 per eos, nomina quoquepatrum meorum Abrasam Isaac:
icita b. Ergosanctos licet inuocare. Resp. Est Hebraica phrasis,
qua significat adoptionem filiorum, ut sit sensius V centur nomine meo, vel denominentur a me, id est dicantur mei Filii Similis phrasis est apud Isaiam, Tantummodi septem mulieres uni viro inquiunt inuocetur nomen tuum super nos id est, abs te denomine tam rPaufer opprobrium nomum.
n. Qua vi id fici tu ait Christus uni aestatribui
779쪽
men mimmis mihisectaris. Ergo quemsanctis honorem tri buimus inuocationis,idem ipsiquoi Chrino simul tribuitur.
s. Christus loquitur de ossiciis dilectionis.
a 8. Si Angeli necessitates noctras intelligentes pro nobis orant, eoque sunt inuocandi licet etiam nobis inuocare San et ach.r,1 ctos. Angelos autem pro nobis orare confirma:ur Achariae verbis: Et responde Angelus Domini, O Lait Domine exisercituum, que quo tu non misereberis Ierusalem, Urbi-Min Iudae Reb. I. Antecedens non integre conceditur, quod omnes angeli omnium necessitates intelligant. Calamitates autem Iudaeorum non tantum Angelis, sed etiam hominibus erant in conspectu. a. Negatur consequens.Angelis enim mandatur cura Ecclesiae in hac vita .Itaque in terris versantes vident nostras miserias, quas non vident Sancti, quibus hoc officium non est commissum. 3. Ab Angelorum precibus adeorum inuocationem non valet consequentia.
I'.Iob. s. Voca, quaeso, an sit qui respondea sibi, ad qtie anctorum respicies. Volunt ipssi quod Eliphas hortetis Iobum ad implorandam opem alicuiussancti. Sed oste dum praecedentia, haec verba pertinere ad collationem hominum cum angelis, quos adeo antecellere hominibus dic=t puritate, ut nequidem respondeant vel appareant ab hominibus vocati. Ad uerlaturigitur magis quam patrocinatur hic locus Angelorum
inuocationi. Iob.3 3. Sifueris pro eo angeliu loquens unus de millibus v annunciet hominis aequisarem , Miserebitur eius, Odi-εet, Libera eum,cte. Hic versio vetus impropria est. Sic enim habent verba; Sifueris apud eum angelus, interpre-sans unum de missi,ut annunciet homini rectitudinem issius. Miserebitur eius, ct dicet, libera eum, ne descendat in inte
itum: inveni propitiationem Etsi igitur hic sensus esset, quod angeliorent pro hominibus afflictis; tamen hoc nihil faceret ad eorum inuocationem . Sed manifestum est,hunc es sensum Si homo aeger vel afflictus in sua calamitate erudiatur de voluntate, iustitia, bonitatC
780쪽
honitate Dei, siue ab angelo, siue Propheta, siue doctore nam ii nominantur angelio uesa piscar, atque assentiatur doctrinae consolationi, eum a deo liberatu iii ministerio eorum, per quos eum instituit.
R Ecordare diem Scobara,vreumsanctifices. Sex diebus oberaberis, facies omne via. ΓΠMMUeptimio epo est Sabbaitim domini Dei tui. Nons acies in eo, - optis, Helitas neque ita tuus, neq filia Ba, neque
seruus tuu , neque ancilla tua, neque
i terrain, o mare, ct quicquid in isiis continettir, e septimo quieuit. Itaque benedixit Diei Sabbati, en aucti sibisegregauit.
Hui praecepti quarti si sunt partes. Praeceptum, ratiopraecepti Praecepti rursus duae sunt partes prior moralis, visanctificetur Sabbatum, id est, ut aliiquiod tempus certum tribtiatur ministerio Eccl. seu publico Dei culi ui Altera pars est ceremonialis is Temporaria, scilicet vitem Lilludfit diesseptimus ut eo seruentur ceremoniae Leviticae. Hanc partem temporariam, illam perpetuam esse,intelligitur ex fine praecep ti, causis utriusq; partis, de quibus postea Commodius dicetur. Iam ipta verba tum praecepti, tum rationis praecepto subiunctae, paucis explicabimus quibus cognitis, tanto facilitis intelligentur quae de Sabrae, ricii bato deinde dicenda sunt. xje io. Recoriare diem Sabbati, id est, magna cura, &religillo'&aa. 26. one Sabbatum Sanctifices. Non sine causa Deus obseruationem Sabbati tam seuere praecepit.I. QIaviolatio Sabbrui est totius cnutis divini violatio. Nam ureς-
Iectus ministeru, doctrinam,atque cultum Dei facile corrumpit. a. alaia exactione Sabban eremonialis vel typic ,