장음표시 사용
781쪽
pici , Spiritualis Maii magnitudinem necessitate Deus voluitsignificare. 3. Quia Sabbatum externum Derssmuissetiverime Sabbato Spirituali in nobis inchoando opersiciendo. . Quiasancli cari Sabbatum iubet, id eis, vitari in eo peccata, opera laneta in eo fieri, non id orio ignavo conteri. liter autem Deus, iter homines sanctificaresabbattim dicuntur Deus dicitursabbatumsan.
ctificare, quia illud diuino cultui destinat sanctificare illud homines dicuntur, quando illud in sum a Deo
destinatum referunt. 2t eque Filius tuus, neque S c Liberos etiam Tamiliam vult a laboribus cessare, duplici de causa. I Principaliter, ,hi qtioque a Parentibus oleris in cultu Dei educentur, o ad Ecclesiae mini teritim admittantur. Nam&hos Deus Ecclesiae suae vult esse membra. 2. Qia dilectionem denscentiam erga proximum,praeser*im Sabbato, exerceriis conspicitust in Ecclesia. 2 que inquilinus,qui,&c.Aduenas etiam iubet labores intermittere, conuersos quidem ad religionem Veram, tanquam domaesticos Ecclesiae, infideles autem non propter ipsos, sed propter Israelitat, idque, . . suo exemploscandalam praeberent Ecclesiae. 2. V ψ- forum libertis Iudaeis eget occaso faciendi abbato labores istos, qMos perseefacere ipsi non licebar , atque itastaus di- Ni aegiferer. Hinc respondetur ad tres quaestione S. I. An etiam aliae gentes ad ceremonias Mosaicas ob a-raefuerint, si quae versabantur apud Iudaeos. 2. An aliena ab Eccle a ad religionem cui possint, aut debeant. 3. Ausacramenta, inter quae cratis Sabbati , cogntnunia se debeant infrilibui in Ecclesia Ad hasce quae uiones itagcspondemus et quod ad obligationem coactionem attianet,neque ad omnes ceremonias neq; ad religionem,od ad disciplinam externam adigebantur peregrini in populo Iudaico de gentes, quae erant necessaria ad vitanda scandala Ecclenae in qua versabantur Debet
782쪽
prohibere Idola manifesta, & blasphemias. Praeterreastiamum ad obligationem, rarpectiliam ratio Sabbari, quod non per Mosen demum Israelitis, sed inde ab initio mundi omnibus hominibus a Deo praeceptum erat, ac proinde usque ad Messiam omnes obligabat. Et si obsoleverat hoc praeceptum apud reliquas gentes, ut illud inter praecipua ponerent opprobria quibus deridebant,&cxagitabant Iudaeos. Sacramentori porro Sabbatum non era in delibus, quia nec ad illos pertinebat promissio, quod Iehoua esset sanctificator ipsorum, ne q: ad huius promissionis testificationem seu prosemionem , sed tantum ad scandalum vita nodum Moccasionem violandi Sabbati, quae populo Dei per ipsos tradi poterat, cauendam,cessare ab usitatis operibus cogebantur. Haec&magis intelliguntur ex eo, quod iumenta quiescere iubentur,ouoium qui- CS. neque culi HS diuini, neque Sacramenti habebat rationem, sed propter homines erat mandata. I. Vsis sisti borandi occasiopraeciderein , interdicto timentorum Neh. Issos labore i e siti. 2. V etiam brutis animalibus, pa entes disce-3-CO s- ο rent, quant Deus clementiae, aequitaris rationem erga homines habere velit.
2Vamsex dieb. Ratio quq praecepto subiicitur sumpta est a quiete diuina, pertinet ad praeceptum ceremoniale de septimo die.
Septimo quietiit. Id est desiit nouas mundi partes creare , Vt qui iam esset perfectus, qualem Deus esse mundum volebat. Hunc diem septimum dedicauit cultui diuino. I. Vt suae quietis exemplo tanquam Uma issimo a timento hominet ad imitationem Im hortetur. Atque ita quietis imitatio duplex est Ceremonialis, aut signi cum o Moralis, aut 'ititualis, aut 1gnificativa. a. Vt bae dieiseptimi quies esset monumentum te sae atque
absimiae creationis a Deo, continuat autem inde ab eo die perpetuae construarionis, gubernationis operum suorum ad βam gloriam, coelectorum salutem ac proinde ut stimulus esset ad considerationem Acelebrationem operum
783쪽
ae beneficiorum erga genu Shumanum. Porro, non ideo Deu sex dies laboribus, ct septimum cuisui ditiino tribuit,ut Hiis diebus cultus Dei omittatur essed requirit haec duo. I. Visabbato nonpriuatus tan-rum, ut aliis temporib-,sed etiam publictis Dei cutius in Ecclesia exerceaιur. 2. Vt culini Domini, iam priuato quampubis lico, tum cedant labores alii, quos prosua vocatione aliis diebus quisque exercet.
Est autem & Iudacia superstitio cauenda, quam xin Euangclio Christus non semel refutat, videlicet quὁd
opera quaecunque ad suae vel alienae vitae necessitatem pertinentia, in sabbat Ofacere nefas fuerit. Ex fine cnim praecepti apparet,opera tantum seruilia,sive impedientia minister ij usum esse a Deo prohibita, non autem ea, quae non impediunt publicum deictilium,vel eundem etiam promouent, lavent atq; illustrant. Sic Mat. 12. defendit Chrictus discipi Assabbathospicas meliantes ad peialendam famem sanat mannm aridam habentem Luc. Iq. sine peccato, ait, sabbatho pecus aut iumentum in foveam cidens, illinc extrahi Macchabaeus pugnat sabbatho, ut es en qui seruarent sabbathum. 2. Mac. Is . Atq; huius similium factorum duae rationes reddu
tur. L. Mac. 2. Si nos ita agamus, tu madmodum egeri: ntfratres nostri, ut pro ita e religione nostra non pugnemus confragentes, ita iam nos de terra subito ex rerminarent. Itaq; constituerunt inter schis verbis : Quicunque hominum nos die sabbatorum praelio adortus fuerit, cum eo pugnabi-mns,ne moriamur omnes,quemadmodum fatres nostri mortua
sunt.Pro vitain religione tuenda,recte dicunt pugnari etiam in sabbatho. Iisdem rationibus discipulos se defendit Christus. Mat. I 2 citans dictum ex se ar. 6. suod in mia, quidsit,misericordiam volo,nonsacrificium, non condemnasseti insontes. Marc. 2. Sabbathcimpropter hominem factum est, non homo propter sabbathum, hoc est,..peraceremonialia cedere debent moralibus, ita ut potius ceremoniae, quam opera dilectionis omittan- ur, quae necessitas nostra vel proximi requirit. Et Matth. II,
784쪽
Nat. Iet. An non legi iis m lege, sabbathosacerdotes in rem plosabbathumprofanare, Osine crimine esse Diso autem vobis, templo maiorem hkesse.Itenn Ioh. Ι7Sabbatho circtim ei litis hominem. Si circumc onem accipit homo sabbatho, vanonfluatur lex Moisis, mihi indignamini, quod totum homi- iem sanumfecerim; abbaibi Quibus verbis docet, opera, quae sabbathi usum non impediunt, sed potius illustrant confirmant, qualia sunt opera ad cultum Dei siue ceremonias sacras, siue ad dilectionem proximi sic pertinentia, ut ea in tempus aliud reiici,necessitas non patiatur, nequaquam violare sabbathum ed maxime ad eius legitimam obseruationem requiri. Obseruandum hoc loco triplex es e prohibitionis operum peccatorum discrimen. I. Labores prohibentis ρcundum quiriscilicet quatenus impediunt Ecclesiiqui nisterium, vel quatenus proXimo scandalum probesar.
Neecata vero pliciter prohibentnr. 2. Labores tantum die Sabbati, peccata omni tempore Omitti tabemur 3. Laborum
omissiονpus est omissionis peccatorum ore scilicet per typum illum significatae.
Que de Sabbato cognoscenda restant,deinceps cxplicare pergemus. Et quoniam huius praecepti pars altera est ceremonialis non incommode locum de cere
noniis postea stibiungemusetandem breuiter hisce subiiciemus locum de Ministerio Ecclesiae. qui hoc praecep . to sancitur publicus Dei cultus externus ac proinde ipsum Ecclesiae ministerium,eiusque usus honor. De Sabbaisso. Quaestiones pr cipua . . Quot lex sit Sabbatum. 2. Causae propter quas institutumsiis abbatum. 3. Pomo sanctificetur Sabbatum. . Homodo violetur Sabbatum. s. aratione Sabbat ad nos pertineas.
785쪽
I uoti plex sit Sabbatum. Abbatum significat quietem,seu vacationem ab operibus.
I. sui deus ea dis requieuit cilicet a creatione nouarum specierum,non autem ab carum conseruationet&iudiuidia ortim generatione. 2. Graia Sabbatum simago requieifutur.elpirituatas. 3. Quia σποc nostraefamiliae, di iumenta no ira quiescere e vacare ea die debemtis ab
operibus,nori quidem omnibus Ad ab oeconomicis,politicis, Maliis istiusmodi, ut deus in nobis pos it exercere sua opera. Atq; haec de ipsa Sabbati voce.
Porro duplex ess Sabbatum: Interni Externtim Internum,stu morale, seu pirituale essudium agnitionis Dei edi operum eius,vitandipeccata, ct celebrodidexm conbeg one obedientiam rei uter pirituale Sabbatumsi 'iri:ualis requies es satio a peccatis, ct exercitati operum Dei Isa. 38. I 3. Hoc Sabbatum,licet continuuna atque perpctu tam sit
apud pios,inchoatur tamen in iis in hac vita,& nomina: tis Sabbatet ,tum quia haec demum requies est vera a laboribus Si miseriis,&nostri ad colendum Deum consecratio tum quia eremoniali Sabbato olim signicabatur. Perfecte autem, perpetuo continuabitur eb Io hoc spirituale Sabbatum in vitae terna, in qua est perpetua Dei celebratio, ominibus illis relictis, in quibus
Iam sumus occupati LX scrnet seaceremoniale Sabbatumes eritim tempus ovainatum a Deo in Ictacl. ledicati iess ri ni ab operibus atque tribuitim miniJerio verbi Deiecti administatiorii Sacr.'mentorum, te externo Altui disino publico. Necessarium fuit hoc eremoniale Sabbatum in V. Teit .vt illud esset septimus dies,&in eo sicut in reliquis festis inruarentur Ceremoniae Leviticae. Idem hoc Sabbatum et cmoniale est adlaphoron in
Nouo Testamento. autem ivplex ex: crn Gabbatum Immediatum est quod immediate abso Deo institutum erit, atque hoc erat varium inveteri lius amento , nempe o. Dierum.
ut septimus quisque dies, qui peculiarit c dicebatur Sabbatum in propter quietem diuinam acteatione
786쪽
creatione mundi,& propter mandatam populo Dei Isa. δι- I. quietem eo die seruandam. Hinc Hebdomada dierum, siue vi mana per synecdochen apud Hebraeos vocatur Sabbatum Similiter Sabbata dierum. erant de ali dies festi, ut filium Paschatu, Pentecostes, Tabernaculorum, dies ieiunii Festis his non minus populo quiescendum
erat, quam die septimo. 2. Mensium, ut Neomemae, c.3. stu Annorum, viseptimus quisque ann Mopopulus Iudiit - eus iubebatur culium agrorum intermittere.Inde per- Synecdochen,Hebdomades annorum dicebantur Sabba ta Mediatum Sabbatum externum est, quod mediate Deuι
per Ecclesiam con tirui ι cuiusmodi est in Nouo Testa -- - monto die primus Hebdomassit, nempe dies Sosis,uel rectius dies dominicus insitiuutus pro septimo die,seu die Sa bati,propter resurrectionem Christi. 2. Causae propter quas institutum a Sabbatum. 2 pituit Sabbati ales causaesunt hae.I. Publica Dei eis iratio in Ecclesia, exercitiumprecum, professionis, labe dientis,in quibus consistit studium agnitionis Dei, bo norum operum fratitudinis Vuli Deus, ideoq; po ' tissimum instituit Sabbatum,ut a nobis ipse non tan- tum priuatim, sed etiam publica voce Ecclesiae celebretur,4 inuocetur in hac vita .2. Conseruatio ministeri
Ecclesiastici quod est officium diuinitus institutum docendi Ecclesiam de Deo, eius voluntate ex verbo
Dei per Prophetas Apostolos tradito, atq; administrandi sacramenta secundum institutionem diuinam. Finis hic injiiuii Sabbati non est postremus. Ista siquidem ordinatio&publica praedicatio doctrinae coniuncta
hec cum recitatione precum, gratiarum actionis, at que usurpatione rituum, est exercitium publicum, excitans .fouens fidem&poenitentiam. 3. Vr sies Exe.ao i a Veteri Testamentor 'pussignificans Sabbati 'irituale, iternum. Inseuper A Sabbata mea dedi eis, visentsignum inter meis eos, scirent, quia ego Dominus sanctificanseoc
.Propter circumstantia epsimi diei, ut nempe septimus dies
787쪽
dies admoneret homines de creatione mundi, de rerum agendarum tractatione, deq; meditatione operum diuinorum, sex diebus a Deo conditorum. s. se die maxim exercerentur opera dilectionis. beneficentiae, benignitatis. 6. Propter quietem corporalem, tam hominum, quam brutorum, sed horum propter hominem.7. D abyalios uo exemplo ad pietatem is celebrationem Dei prouo - - , carent δε arrabo nomen tuum fratraiaus meu,rn medio Eccle
si in doctrina ct cultu Dei. 8. Vt Ecclesia conspiciis exaudiri possit in genere humano, O dibernia reliqua bominum multitudine blasphema Idololatrica: ctoo sint se ad ii Eph. . it. Iam adiungere, qui uni ab illaseparari. Sic in Vetere Rom. Io. I . testamento Sabbatum erat distinctio populi Israelitici a Cor.a... ab omnibus aliis gentibus. 3. Quomodosanctificetur Sabbatum. OPera die Sabbati facienda, seu partes sanctiscationis Sabbati comprehenduntur verbo Sanctim
candi, quas partes breuiter explicabimus. Partes ergo sanctimationis Sabbati sunt, I Recte docere Te elesiam de deo, eius voluntate. Aliud genus docendi hic praecipitur, quam in tertio praecepto ubi enim singularum personarum est docere: hic certarum personarum proprium docendi munus sancitur, inuidem earum personarum proprium, quae donis neces Leur. IO. II.
sariis diuinitus instructae, ab Ecclesia legitime ad hoc : δῖ
munus vocatae sunt, iisque praecipitur hoc praecepto, Act i m. tr. ut sanam doctrinam omnibus proponant, tum inpub a 31. licis conuentibus, tum institutione priuata . . Rect 2.Tim 4 a. administrare sacramenta secundum institutionem diuinam. Hoc item fieri debet ab Ecclesis ministris ad hoc munus obeundum legitime vocatis. Vt outem doctrina, sic&haec sacramentorum administratio non ad certos dies alligata est, sed sum cit si administratio sit
publica, fiat per ministros, ut qui personam publicam, ac in ministerio vices Dei cum hominibus loquentis, gerunt, in coetibus Ecclesiae peraguntur
a quae Deus administros alligauit. Sic circumcisio. cc admini-
788쪽
administrabatur quovis die, qui esset octauus ab infantis natiuitate: Sic baptismin quovis tempore administrari potest , Act. 8.ωlo. Praecipue tamen Sabbato adistiam ratiosacramentorum vigere deber. Ideo Num 28. α' praeter quotidiana dc scribuntur certa sacrificia, quae sabbato&diebus fellis debeant seri Et Christus coenam suam, ut quae inter alios fines, etiam debet neruus esse congregationis Ecclesiae, sic instituit, vi in coetu Ecclesiae administretur siue paruo siue magno. Mat. 26. Bibite ex eo omnes Pertinet autem ad legitimam Sacramentorum administrationem, etiam exclusio eorum, Quos Deus ab his excludi iussit. Sicut nec alienis a Gentein cligione Iudaica, nec incircumcisis licebat vesci agno Paschali, Exod. I 2. ita neque ad caenam Domini admittere debet Ecclesia non baptizatos, aut bapti Zatos quidem, sed doctrina aut moribus alienos a Christianismo I Cor. IO. II. . Ditisenter, ripa sidue frequentare iblicos Eccissiae congressus, attente in iis audire diserte traditam Doctrinam eo in Iolem, eamque auditam diligenter meditari, in Mireret, Praesertim autem dies ministerio destinatos impen-cere lectioni, Meditationi, tradi attonique rerum diuinarum. Haec ex natura correlatorum patent. Si enim vult sic qui doceant, etiam vult esse qui discant. Non est autem studium discendi sine priuata meditationerideo laudantur Beroeenses Act. 17.qr Od
im a is res Scripturas , an haec ita se haberent. Praesertim autem seruientibus, aut se tui turis aliquando Ecclesia dili. gens cognoscendi doctrinam studium iniungitur . . Tim . . Attende te Loni, exhortationi, doctrines. c. Et T. Tim. l. ME. Tim. 2. vult Paulus mini strum Ecclestiae esse idoneum ad docendris, O ad restitandum aduersarios. q. Recte ii Sacramentissecundum institurum diuinum. Sic insolenni conuentu populi celebrare pascha Deus ius serat, ac reliquis festis ac Sabbatis certa sacrificia ausignauerat. Et vult parem in modum Deus, quem ad modum
789쪽
modum doctrinam exaudiri, sic usum legitimum a ' AS .ao
crat uentorum conspici in publicis congressibus Ee clestiae. s. Inuocatiostibiis a cum qua coniungimus confest-
. Et crte communibus precibus peculiarcm promissionem Deus addidit. Si duo ex obis consenserinσin serra, quodcunque petierint et iis a Faιre meo, qui est in coelis , Ubi enim; tintdtio vel tres coacti in nomine meo, illi bi ''qysum in medio eortim. Et gratiartimactio ac celebratio Dei branquam praecipuus cutius promittitur eo Psal. 22. In medio congregationis lar dabo te. Et pr. ecipitur 1. Cor.
I suandoquidem si benedixerisspiritu, is qui impletuo cram idiotae , quomodo dicturus es semen adinam gratiartim
Iubet quidem Christus alio loco , Ut cmqHispre Mu.σ.scatur, introeat in conclauestium, clauso ostio suo precettir Patremsuum qui e Pin Occulto Verum verbis his hypocrisinatque ostentationem damnat&poohibet, quae hypocrisis est ostentatio, 3 simulatio pietatis. Hicin- uocatio praecipiturin publica totius Ecclesiq,inter tio autem praecepto, Ut priuata singulorum .6.Conferre Fleemo nis id est praestare ossicia dilectionis ac Sanctificationis Sabbati, ad ostendendam videlicet obe dientiam nostram, quam praestamus doctrinae siue pertinet concio Christi de Sabbato, in tia contra Iudaeos explicat an liceat Sabbato benefacere. Cum autem in totavit, hoc sabbatum seruari velit, precipue eius CXCmplain testimonia vult edi sabbatho externo siue ceremoniali, hoc est, in illis temporibus, quae verbo Dei docendo Ddiscendo tribuuntur. Si quis n.ne tum quidem obtemperandi deo studium ostendit, cum aures ipsius doctrina circumsonat, ac reliquis curis omiss1s, pietatem dc paenitentiam nos meditari deus iubet, is minus alias facturum se significat. Ideo emper in Ecclesii moris fuit sabbato eleemosynas Conferre, Hi lectionis opera erga egentes exercere. Ne h. 8. Mittite
790쪽
. om ministerii Ecclesiastici , vel obedientia erga
totum ministerium invita moribus, atque hoc est sabbatum morale. Obedientia autem illa erga ministerium multa complectitur, nempe. I. Reuerentiam, id est, agnitio-1.Cor. ,r nemordinis,&voluntatis diuinae in ministeri institutione, conseruatione, & Ecclisiae per illud collectione id est, agnitionis,in iudici huius nostri deministerio declarationem tum indictis , tum in tactis . . Amorem,quo libenter&frequentamus congressus lacros, audimus, ac discimus doctrinam Ecclesiae,&2. Cor s-zo benevolumus fidelibus Ecclesiae ministris , non tan- tum propter dilectionis officium, sed etiam propter
ministerium, quo funguntur . g. Obedientiam inita quae
sint mini erre. Huc pertinent opera dilectionis erga Deum,&proximum, tota nimirum vita Christiana, quae est illud spirituale, seu morale Sabbatum. Agere enim sabbatum illud spirituale, cst in vita instituenda obedire voci diuinae sonanti per ministerium Eccle-i1s,siquidem Deus ideo vult a nobis veram doctrinam
disci, ut eidem obtemperemus. q. Gratitudinem id est
officia ad conseruationem minister ij, ministrorum,& scholarum pertinentia. Si enim vult deus in Ecclesia esse ministros,vult etiam ut singuli pro facultatibus conseruationem ministeri scholarum adiuuent, atque dent operam, ut honeste ministri doctoresque praeceptores alantur.Huc pertinent leges Mosaicaede primogenitis,primitiis,decimis,&similibus .Harum legum licet circumstantiae sunt abolitae, genus tamen perpetuo manet. F. Equitatem in tollerandis in r-mitatibus minimorum , qu non enormiter aut manifeste corrumpunt aut impediunt ministerium, vel Ecclesiam scandalo laedunt. 6. momodo violetur Sabbatum. Dphanatur Sabbatum quando id et non sanctificaran; vel non refresanctifcatur, sed cumsiunt opera inserium impedientia, as operibus ad Subbatisanctificationem pertinentitas