장음표시 사용
371쪽
DE CRISIBUS IN MORBIS ACUTIS. a sa
ribus suis turbatur, et incertum saepe esset, quinam ab ipso morbo ducerent originem dolores, quosve afferrent, malo more ingesta pharmaca. Si igitur nobis cordi et curae sit, tales e gere errores, quomodo id melius fieri poterit, quam li, Hip-Pocratem ducem sequentes, methodum observationis
prosequamur, optimum filum, quo dirigi possint medicorum ratiocinia; et abiecta omni futili hypothesi,
accurate omnia morborum phaenomena, Ut in natura
apparent, attendamus ; hoc est quod fecit magnus Sy dentiamus, et exinde felices adeo et simplices curandi regulas deduxit. Illud sorte a me quaeret aliquis: An igitur omni κnaturae prorsus committenda 8 An oportet medicum otiosum esse spectatorem, nihil aggredientem Z minime vero. Medico licet, et quidem ei incumbit, sub febris initio, et sanguinem mittere, et aliis hujusmodi praesidiis uti, quibus ad solutionem felicem febris perducatur ; eodem vero tempore accuratis Eme invigilare oportet, in omnibus febris conditionibus, ut salutaria tigna critica probe intelligat, et tunc demum nihil agat, si salutarem futuram Crisia esse prospiciat. Ita imitabimur praeclarum bydenhamum, qui fatetur, sae-pae, post febris vim moderatam, se nihil amplius secisse, sed totam rem naturae reliquisse, quae suo tem pore morbum ad exitum felicem perduxit. Expectabitur forsan, me prius, de causis regularium in febribus periodorum, aliquid dicturum, quam ad finem hujus disertationis perveniam, quas una ore tota antiquitas, Naturae, quaedam intelligenti, omnia regenti et gubernanti, quae vel in corpore sano vel morboso fiunt, retulit. Quasi dixerint, mira haec
372쪽
as 4 DE CRISIBUS IN MORBIS ACUTII.
phaenomena, causae aeque mirabili et in intelligentiam nostram non cadenti, accepta esse reserenda. Fa-
tenda est igitur nostra ignorantia, et Crises et criticos dies esse totidem observationes, quarum veritatem experientia novimus, causa vero nos latet, et fortasse semper latebit. Et ut finem faciam, si hanc rerum universitatem, variaque naturae opera intueamur, stupendam regularitatem sibi ubique constantem inveniemus quae admirationem nostram non posset non excitare, nisi quotidiano impediretur usu. Ubi vero est ille, qui explicare valet, cur aves ad ova excludenda praefinito temporis spatio incubant i Cur diversis animalium generibus diversa sunt gestandi tempora i Cur tanta fiorum varietas, et quisque tempore sibi proprio prata exornat i Et denique, quod rem propius attingit, quis unquam rationem reddidit de regulari circuitu variolarum, febrium intermittentium, atque morbillorum 8 Hae quaestiones, potius ad philosophum, quam medicum spectant; huic sat est phaenomena observasse, quamvis causas illorum latentes investigare nequeat.
Non fingendum aut excogitandum, Sed inveniendum, quid natura faciat aut ferat.
373쪽
Ex Auctoritate Reverendi admodum Viri,
A C A D E M I AE ED IN BURGENIE Praefecti;
Amplissimi SENATUS ACADEΜICI consensu, Et nobilissimae FACULTATIS ΜEDICAE decreto,
SCOTO-BR IT ANNUS. Ad i 8. Calendas Septembris, II. L. S. ED IN BURGI:
375쪽
C. R. M. E. RNon tam ob insignia ipsius in multis aliis merita, Quam quod sibi fuit Patrum optimus, Praeceptorum summuS, Opusculum hoc, studiorum suorum primitias, Intemerandae pietatis, ac gratitudinis non simulatae, Monumentum ponit
376쪽
377쪽
PRIMIs aevis suisse morbos, ex ipsa corporis humani constat fabrica ; quae a natura ita comparata est, ut seipsam suis etiam viribus cito destruat necesse sit, nisi per alimenta reficiatur perpetuo atque renovetur. Ad hoc accedit, quod varios casus, qui prorsus vitari nequeunt, ex injuriis aeris, ex cibi poe. tusque natura, ac multis id genus aliis, oportet semperfuisse causas morborum. At dum moderata simplexque vitae ratio obtinuit, admodum rariores fuisse apparet quam postea, quum hominum moribus desidia atque luxus intulerunt se, quae corrumpentia et animum et corpus, aegritudines multo quam antea Ied - . D Edebant
378쪽
debant frequentiores. Sed etsi haec omnia per multa iam secula extiterint morborum causae generales, eorum tamen sunt quidam, noti satis temporibus antiquis, quos nostris ne vel semel audimus incidere, pluresque alii, nunc nimis etiam frequenteS, quorum neque mentionem faciunt veteres, neque Videntur unquam cognovisse. Utrum hoc referendum sit ad certarum rerum fortuitos concursus, ex regionum disse. rentia, vicissitudine tempestatum annorumque habitu, occupationum vivendique Variis generibus quae tem
poribus diversis invaluerunt, atque ejusmodi aliis ; anii morbi, qui nobis quidem novi sunt, in aliis, ubi
ενο μιοι fuerunt, terriS, diu antea viguerint, ac postea
transducti aliquo modo, ubique se disseminarint, vel quicquid aliud sit ejus causa ; ce Itum est, quod variolae, morbilli, lues Venerea, atque racbitis, satis quod pro potui confirmant. Ut vero sunt quidam, qui praeter rationem existimant omnes jam cognitos morbos in libris veterum descriptos esse, ita alii sunt, qui nimis leviter in gravia illa atque Veneranda monumenta disquirentes, praetermittunt affectus, si forte in iis vel strictius sint expositi, vel sub nominibus diversis. Hujus rei documentum esse Videtur scorbutus at praecipue ille morbus, qui nunc Vocatur rheumati mus, et qui apparet Varias apud antiquos, Variis temporibus,
iecundum diversas mali species, habuisse appellationes. bi enim stimini Hippocratis aliorumque exami nemus scripta, multa loca huc spectantia inveniemus, quae morbum hunc plane demonstrant illis innotu isse. Ac primo quidem Vocabuli S Ορῶτος αρθριτις, λάθει ις e μαῖια η, &c. eum fui sie designatum, hae inter
379쪽
alias ostendunt sententiae. Quibus spes est aliquid
ad articulos abscessurum, eos liberat ab abscessu urina multa, crassa, et alba reddita, qualis in febribus L. - πω m quarto die quibusdam esse incipit. Quod sis etiam ex naribus sanguis fluxerit, brevi admodum solutio fit; Hippocrat. aph risur. S. - . tr. 74. Hisce κ. πωοεσι febribus hoc inest, quod abscessus faciant
cito, non expectato, uti caeterae febres faciunt, lon- giore tempore ; Galen. comm. iri eund. aphor. 'Aewριαε morbus quum detinet, corripiunt calor ac dolor cor- poris articulos : Invadit vero etiam 'acutus, et aliae M atque aliae juncturae dolores vehementiores ac le- viores infiguntur. Hic vero morbus ex bile oritur ac pituita, quum agitata commissuris insederint. Ae brevis quidem fit et acutus, non vero mortiferus. Solet autem junioribus magis quam senioribus con-
tingere; Hippocr. vel Polybi) lib. de Ofectionibus,
cap. 8. Quibusdam in omnis corporis ambitum va- gatur ransitus quoque in dorsi tho- racisque musculos fit. Incredibile est quam late ma tum serpat ; Aret. de caris. ac sign. nrorb. diut. lib. a. cap. I 2. Potest igitur immoderatus fieri menstruo - rum fluxus, si totum corpus propter aliquam cache - xiam sit gravatum sanguine, set si nondum is naturas leni excedat), ipsumque propterea ad uteri venas protrudat, ut accidit is μυμ ατικαις δὶς ubi aliis in aliam partem suxus sit; Galen. in aphor. comm . s. S. 37. Quapropter partes infirmiores om-
nium primae πενττωματικοις morbi S corripiuntur. Hujusmodi quapiam ratione τας καλουμενας -υματικας
- διαδεσεις scito provenire, toto Videlicet corpore imbe-
cillo, quae una est mali habitus species, principibus Z et vero
380쪽
vero istius locis gravari solitis, licet in iis paucus
M sit sanguis), eumque ad carnosas cutis partes protru- dentibus d &c. quae sequuntur ad sinem capitis, ubi medendi quoque tradit rationem ; Id. de Uenaeserit. lib. therapeui. c. 8. Auctor librorum de morbis, adscrip torum Hippocrati, de lumbagine quoque videtur meminisse, sub nominibus ac πλευριτις ra νωτω, Utice ruere licet in lib. 2. de morb. S. Sq. atque lib. 3. S. 21. Ac de coxarum dolore risumatico plurima occurrunt, en apud hunc auctorem et alios. Ex multis vero haec, quae protuli, exempla sussiciant: Alia η adducere licuit, si necessarium. Fateor quidem antiquos hunc effectum minus accurate quam solent de si
nivise sed quidni in aliis secerint, quam quae ad nos devenerunt, scriptis i Utcunque eit, Gulielmus Ballonius, auctor Gallus, seculo exeunte decimo sexto, fui si e primus videtur, qui de eo scripsit ex industria, atque nuncupationem et rheumatismum imposuit; quum temporibus illis, pro specie catarrhi, aut arthritidis, vulgo habitum, quod ad naturam ejus fere ignorabant.
Hujus morbi duo sunt genera, quorum alterum potest acutum dici, alterum longum. Licet homines quovis anni tempore utrique sint opportuni, saepius tamen solent incidere sub insignibus aeris ac tempestatum mutationibus, Vere nempe, Praecipue vero au
Hippocr. aphor. s. q. n. 36. et 44. de loc. in hom. s 14. 16. et 19. de intern . assecl. s. m. de Vict. rat . in mos b. acu t. s. 49. et 64. praediet. lib. 2 s. 47. Coae. Praenot. s. 7S. 3I . &c Galen. de medendi ratione ad Glaucon. l. 2. c. a. ac lib. IO. de composition.
medicam. secundum locos. cap. z. Denique Aetii Tetrabibl. a. serm. q. ubi plura habentur.