장음표시 사용
411쪽
DE MORBIS VENEREIS LOCALIBUS. 393
etutissime cum maxima simplicis mercurii copia, in sanguinem possunt insinuari.
II. Rationi consentaneum est, ut et operientia com-Probatum, si ve interius, per os datus, mercurius in languinem per vasa lactea aut venosa absorbentia transit, sive eaeterius, unistione, vel quavis ilia ratione, per Cutis poros ingreditur', eosdem effectus in virus venereum praestare. Sed mercurius crudus per se deglu-etitus, et quaedam ejus praeparationes, quam admodum Ethiops mineralis et cinnabaris, vix, aut saltem minima ex parte, ut effectu patet, ad sanguinem perveniunt ; idem et amen tenacibus et viscosis extinctus, quibus atomi mercuriales a se invicem separati et disejuncti servantur, praesertim si penetrante simul et
aperiente vi polleant, ut tereb. Venet. sep Venet gum. Guajac. camph. Rc. cito in sanguinem insinuatur, ut, ex copiosa admodum salivatione harum compositionum usu plerumque excitata, plane demonstratur. Atque ita simplex hocce minerale in variis formulis, tuto et facile in sanguinem, nativa sua forma transfundi potest, omnis acrimoniae experS, minima in primis viis facta molestia aut perturbatione;
nec plurima incommoda, quae ex diuturno et repetito usu praeparationum chemicarum oriuntur, efficit :Hae autem proximae memoratae non aspernandae, utpote quae perutiles saepe inveniuntur, praecipue Ca-kmael. ex praeparationibus ohemicis mitissima, certum
ci citum sibi in sanguinem aditum patefac hens, quod subita ejus emcacia in molestii limis symptomatibus
JUniendis, et venere a virulentia coercenda et domanda,
percipitur. Mirum sane est in hac re Asruc. lib. 2. cap. d. in tantum errorem incidi sie, ut laudata pana-
412쪽
;94 DE MORBIS VENEREIS LOCALIBUS.
cea mercurii, tanquam Una Praeparationum mercuria -
lium, quae cum chylo omnium maxime miscibilis, le- vissama, nulla purgandi facultate praedita, atque adeo quae ore sumpta, omnium copiosissime cum chylo in sanguinem transfundi, et salivationem esicacissime excitare valeat ; haec etiam adderet) tamen constat
se ira uncia una mercurii, unguenti forma, cuti e X arte illita, largiorem salivationem moveri, et cum iminore erit heri imo, quam semunciam puri mercurii in pa- naceam arte chemica conversi. ' Quod quidem contrarium est ei quod in praxi quotidiana experimur,
quum constet in eodem aegro, ubi crudi mercurii semuncia, cuti illita, salivationem excitat, panaceae vcleat Omel. quartam unciae partem ore e hibitam, fere semper tantundem efficere Cum ergo do sis mercurialis ore sumpta facilius statui possit, et minore quantitate plerumque scopum attingat, mitiores habeat ei- sed tus, atque hi citius se prodentes facilius inhibean. tur, salivatio praesertim inopinata, in multis casibus usurpanda cft. bed in quam plurimis aliis, exterior interiori mercurii usui anteponitur, praesertim ubi inpertinacibus, in v Ct Cratis, et graVioribus insedi ionibus, magna mercurii copia opus est, qui heic tuto et certis It me in sanguinem abit, intacto Ventriculo, et, sit nec cile est, immediate in partes a lectas via brevissima infundi l 'test; atque, etiamsi alvus laxa sit, efficaciam suam exseret; in qua alvi laxitate, sive ex ipsis praepalationibus mercurialibus, sive catharticis vulgo cum iis admina stratis, Orta, multo minus ipsius mineralis in sanguinem transfunditur, ubi ore accipitur ; quoniam
hoc in stat', humorum sumine deorsum praecipitatur.
413쪽
D Z MORBIS VENEREIS LOCALI JUS. 3ς;
III. Quocunque modo haecce antidotus adhibeatur oportet ut rias ess)ctius, cursu circulatio iS, in parte 'p' ' in . . hie se inc pietatibxis mor morbida percipiantur, DCc t m Vr λ'ς P
bis localibus, topico parti ad nimi, tum Et
in morbis hisce curandis ad diversam mercurn eciam attendendum est ; quatenus ut applicatio topica, et quatenus ut universalis stati lorum correctro et a terativa usurpatur. Nam ex exigaae quantitatIS md
curii praecipitati rubri, cum vulgari aliqcto Ungu nt , ad probam et laudabilem di*eltionem masni promovendam, effectu, e fumigatione cinnabarimi et uripueriti mercurialis usa topico, emplastris pulveribusia que mercurialibus, diu partibus inhaerentibus, quibus
ulcera cito sanantur, verrucae, excrescentiae, Calli,scirrhi, bubones, et pleraque venere a symptomata topica amoventur, insigitis mercurialium applicationum topicarum efficacia declaratur, cum decupla mercurii cum sanguine circulantis quantitas non tantundemessiceret. Hic tamen semper cavendum, ne prima sympto nata cito nimi S amoveantur, neve ulcera veneare a priuS sanentur, quam ViruS venereum prorsus fuerit eliminatum et expulsum , aliter enim pessima quaeque sequerentur. Nam praepropera et sola unguenti mercurialis applicatione, cancri cito saepe quidem satiati sunt; inde tamen in inguine bubones, et lues etiam confirmata, sunt interdum consequuta. Quodque hujus remedii, in aliis morbis, quibus ac commodatum est, usu plenius illustrari potest; scabie, scis . herpete, tinea infantica, &c. in quibus omnibus, ad assectiones topicas amovendas, eruptione S repellendas, topicis mercurialibus nil efficacius invenietur. uinam autem sunt essectus λ Morbus, externa parte
414쪽
D6 DE MORBIS VENEREIS LOCALIBUS.
amotus, causa interim in sanguine non sublata, in habitum corporis retro pellitur, Varia et graviora symptomata inducens. Contra, in morbis jam dictis, ubi prudenti ejusdem medicamenti usu, in sanguinem transfusi,
et cum humorum circulantium massa intime commixti, sanguinis dylcras a correcta est, et humor peccans iubactus ; atque causa interna amota, tum quidem topicorum mercurialium applicatio efficacissima invenietur ad symptomata topica tuto e cito amovenda. Et experientia comprobatum est, idem in venereis affectionibus topicis accidereia IV. Quamvis copiosus, legitimas, et diuturnus plyalismus fere semper es siciatur ex quantitate mercurii,. quae quam maxima tuto in sanguinem transmitti potest, et proinde curatio, sit maxime essicax ad luem universalem, morbosque etiam locales inveteratissimos et periculosissimos eradicandos ; haec tamen methodus curativa cum tanto taedio et molestia, et nonnunquam periculosa, rarius in prima ira sectione necessaria est, quum multo minor antidoti portio, et ratio facilior, jucundior, et tutior, plerumque eodem perveniat. De hac autem secretione mercurio excitata, usque observandum est, uti exempla sunt, in quibus lues quam maxime iuveterata assiduo mercurii usu sublata fuit, ubi tamen aeger singulas i hamorum idiosync pasta, adstuendum utanquam adduci potuit ; si e contra, in topicis affectionibus, ex contraria humorum diathesi sa-cile colliquescentium, parvas hujus medicamenti doses aliquamdiu sputamen, copiosum, effecisse, aegrum tamen non sanatum ; unde ex subitis mercurii in hace vacuatione pio movenda essectibus, certa morbi sanatio non statuenda videtus. Quodnam igitur criterion
415쪽
datur, quo, medicamenti portio, veneno huic subigendo, et radicitus extirpando idonea, statui possit λ Respondetur, experientia; qua comperimus in infectionibus gravibus et valde.virulentis, ubi virus intromissum altius repostum in corpore latet, nec ullo aut parcior Cpure ab ulceribus manante, exhaustum est, ubi ulcera,sci Z. parva, callosa, et sicca, tumores duri, scirrho si, maligni, et pertinaces, prima infe tionis symptomata apparent, mercurium parvis et parcis quantitatibus sumptum, non satis efficacem esse ad aegrum a veneni venerei ulteriore progressu tutandum ; et in quibundam infectionibus gravioribus necessarium esse, tantum fere mercurii in sanguinem transfundere, ad virus in locali statu domandum, quantum ad universa lem in sanguine luem subigendam sufficeret. Contra, in infectionibus levioribus, ubi mitiora symptomata sunt, et copiosa suppuratione ubertim et libere profluit admissum virus; ut in gonorrho eis, et in universum, ubicunque larga extant ulcera, sive in Pene, inguine, labiis, &c. benigne profluentia, doses parvas et lenes lassicere ; quoniam symptomata mitigando, contagionem latius serpere prohibebunt, et ulcerum VenereOrum ad laudabilem hanc et benignam digestionem adducendo, virus in primo ortu penitus subigent et e liminabunt. Hinc, antidoti hujus dolium quantitas morbis venere is localibus tollendis idonea, ad morbi magnitudinem, gravitatem, inveterationem, et majorem aut minorem veneni virulentiam corpori inhaerentem eii accommodanda; effectus autem ita aestimandi, ut in circulationis ambitu in partibus assectis sese prodiderint; magis, sciZ. veras et naturales horum morborum solutiones promovendo, quam ulla alia, quamcunquCesse
416쪽
398 DE MORBIS VENEREIS LOCALIBUS.
effecerint, evacuatione aut secretione : Diuturna solum et copiosa salivatione, magna et legitima copia mercurii excitata, CXC Upta. Hactenus de horum morborum curatione universali. Superest ut therape iam cujusque speciei particularem nunc tradam ; sed, quum hoc ultra hujus generis opus.ctili limites me duceret, pauca tantummodo de infectione ex veneris usu contracta, quae frequentius occurrit, proponam. Acl majorem autem rei elucidationem, ac brevitatis etiam causa, primari OS virorum genitalium, ex recenti infectione, morbos, in tres classes dividam virorum, inquam, quoniam quae de his didia fuerint, facile, minima variatione adhibita, ad sequiorem sexum ap
I Quando inflammationes, exulcerationeS, et caetera signa pathognomica, in morborum diagnoli descrip ta, internis incident partibus, urethrae, scit. glandulis, prostata, vesiculis seminalibus, &c. haec morbi species, quam ex his partibus stillicidium fere semper comitatur, vulgo gonor hsea Uirti lenta appellatur. II. Quando eaedem topicae affectiones exterius in pene, perinaeo, &c. se ostendunt, infammationes, scit.
III. Quando virus venereum, a vasis lymphaticis absorptum, in glandulas inguinales desertur, ibidem obstructiones, et inde tumores, bubonum nomine designatos, essicit.
Omnes istae assectiones vel seorsim vel conjunctim existere possunt; recte tamen morbi primarii dicuntur;
417쪽
DE MORBIS VENEREIS LOCALIBUS. 3 9
nam alia innumera ab auctoribus descripta synitomata effectus tantum secundarii sunt, a prioribus fluentes :Sic dysuria, stranguria, priapismus, veretri Cnorda, &c. in gonorrhoeis, ab insammatoria et ulcerosa urethraedia thesi oriuntur; phymosis, paraphymosis, et chrys allinae, inflammationum et ulcerum externarum partI-um, qui prima iii sunt morbi, solum effectus sunt; et
A gonor rhoeae igitur curatione incipiamus. Haec in initio plerumque tuam in urethra sedem habet, quod dolore, per totam ejus canalis longitudinem percepto, et dysuria, lympio male nunquam non comitante, si Odque non aliter eveniret, plane dem Onitratur. Urethra autem, tot numerosis glandulis et lacunis a Coupero, Littero, et Morgagnio detectis, ita scatet, ut copiosum illum, qui in gonori lineis cernitur, humoris proiluxum suppeditet : Quamvis sine dubio in go-norrhoeis admodum virulentis et diuturnis, contagio ad partes remotiores, prostatam, sciZ. vessiculaS seminales, et ad inficiendum usque liquorem testium seminalem, serpere possit. Sed principio fere semper inflammatio, ut et postea erosio et urethrae exulceratio, in gonor rhoeis extitit: Ubicunque autem sedes fuerit gonor rhoeae, eadem est curatio.
Ut primum igitur insectio hoc modo se prodit, aestus, phlogosis, et inflammatio genitalium omni opera resolvenda et mitiganda sunt, antiphlogisticis, sciet. refrigerantibus et attemperantibus medicamentis, cum regimine, et diaeta tenui ct levi huic scopo accommoda i S.
418쪽
46o DE MORBIS VENEREIS LOCALIBUS.
datis. Quare exercitationes immodicae, potationes, nimia appetitus indulgentia, ut et omnia libidinis objecta, acria omnia, aromatica, stimulantia, interdicenda sunt. In quibusdam cassibus venae sectio celebranda, et, pro re nata, repetenda est. Sed inflammatio
haec plerunque tollitur purgatione lenitiva, quae hic semper fieri debet, purgantibus refrigerantibus, salinis diu reticis, Scc. Liquida enim, refrigerantia, diluentia, diu retica purgantia in hoc statu semper eligenda, aq. scit . vel sal Epim. sales Glaul, polychrest. &c. debent etiam genitalia, penis, sci Z perinaeum, &c. foveri
ἐdentidem emolliente et subtepido decocto sor. sam buci, chame meli, fol. altheae, sem, litii, Sc. cum pauxillo spir. vini camphorati addito : Nec certe semicu pium in dolore nephritico ureterem inflammatum, calculo aut arena distensum, magis demulcet et sublevat, quam hoc in casu, dolore, calore, et partium inflammatione minuendis, molestisque dysuriis et priapi sinis amovendis. PauX illum etiam liquoris alicujus blandi, aut lactis, vel decoct. hordei, post micturam, in aegri penem leniter syphone injici debet, guttatim
quas, ne urethra inflammata distendatur: Utiliter e . tiam hoc tempore administrari possunt calo mel. doses aliquot, ut profluxus leni hujus praeparationis stimulo
acceleretur; cui pauca camphorae grana addita, geni. talium calorem et phlogo sn multum minuent, et ca .lomel. ad sanguinem cum minore in primis viis eretherismo transmitterat. Ubi hisce remediis, partium inflammatio, aestus, et dolor minuuntur, et profluxus ex urethra liber et copiosus fit; doloris, caloris, et in .sammationis symptomata, corpus laxum, temperatum,
et solubile servando, usque subigenda ; humorum acri-
419쪽
naonia, et virus, emolliente lubricante regimine et diaeta demulcenda ; veneni e corpore exitus copioso ab urethra profluxu promovendus ; ejusque in corpore progressus prohibendus, reliquiaeque mercurialibus penitus tollendae, In hanc rem semel aut bis die fotus continuetur; si potus communis, emulsio vel ptisana refrigerans et humectans ; salinorum diu reticorum purgantium loco, manna cum cremore tartari, aliave cathartica ad aegri habitum accommodata, adhibeantur, ut alvus bis vel ter die respondeat : Et si calo mel. usus minus arideat, ejus loco pitula mercurialis, ex argento vivo, saporae Veneto, gum. Suriaco, aliisque idoneis composita, usurpetur, repetenda usque et continuanda, donec ejus emcacia, et, copioso ab urethra profluxu, virulentia penitus fuerit profligata et extincta. Levis etiam, pro re nata, unctio mercurialis perutilis invenietur ad symptomata molestissima amovenda, quippe quae immediate ad partem affectam aditum habeat, et alternatim cum pilulis adhiberi possit. Ubi hoc modo, genitalium calor, dolor, et inflammatio, cum dysuria, priapis in O, &c. prorsus abierint; et profluxus sentim copia imminutus, blandus, viscosus, et laudam
bilis evaserit: Urethrae, &c. ulcuscula interna tum
demum sananda sunt, quod nulla re certius citiusque fieri potest, quam topica mercurii ad partes affectas applicatione, eas, scit . ad quas pertingere possumus, unguento mercuriali, calomel. vel alia quavis leni mercurii praeparatione, apta forma injectionis, saepius
oblinendo. Essicacia topicarum mercurialium applicationum in cancris quam maxime cernitur, qui sub
angulto praeputio diu abditi, multiplici curationi, mag'Ε e e naeque
420쪽
oa DE MORBIS UENEREIS LOCALIBUS
naeque etiam mercurii in sanguinem transmisiae copiae restiterunt; inciso autem praeputio, et unguento mercuriali, plumaceoli applicatione, obliti, paucis diebus sanati sunt. Plurima autem insequuntur incommoda ex vulgari et indiscriminato calidiorum, acrium, et stimulantium balsamorum usu, sub morbi hujus finem, tereb. Venet. scit . bais. Copaiv. &c. unde phlogosis et genitalium dolor saepe recrudescunt, et molestissima dysuria non raro inducitur: Ut et essectus etiam magis perniciosi
oriuntur ex diuturno et repetito catharticorum, mercurialium, &c. usu, ut stillicidium perducatur ad profluxum pellucidum, viscosum, et lymphaticum, quod in multis casibus nunquam fieri potest; quum in senibus, cachecticis, et qui diuturnis et frequentibus go-norrho eis laborarunt, subitavidum et viridans usque,
post virulentiam penitus subactam, perstabit: Hujus enim qualitas variis ex causis immutatur; nec hoc mirum videri debet, quum sola rhabarbari do sis ei nonnunquam impertit colorem subflauum; in ichoribus
etiam diuturnis, Anglice, glaeis, stillicidii color et consistentia, pro varia aegri vitae ratione, habitu cor Poris, potatione, diaeta, exercitatione, &c. Variatur.
1ed in hac morbi periodo, ut quae medicamenta, quaeve curatio sit idonea, dijudicemus, aflectiones ex gonori hoc a in partibus relictae, Virulentia jam amota, observandae sunt. Stillicidia ex urethra, post sublatam in gonorrhoeis virulentiam, in tres classes reduci possunt. I. Quando erosiones glandularum, vel emissariorum eorum ductuum, aut etiam ulcera, ut saepe sit, interna, post virulentiam Veneni penitus domitam permanent; aut