장음표시 사용
51쪽
tomata. Oysmata saponacea, biliosa, et leniter stimulantia plerumque conducunt. Sed, quum infantes medicamenta persaepe respuant, CX nutricis regimine aliquando perficitur medela. II-tatur itaque nutrix alcalescentibus, et ab acescentibus quam maxime per aliquot dies abstineat, vi Z. pro victu carnibus maxime volatilium, et pane bis cocto, pro potu jusculis carnium et vino, pauxillo salis alca lini admisto, et majori exercitio, imo ipsi labori, se assue Dcat ; tali enim methodo, ut prius notavi, lac ingestorum naturam retinens, acidum brevi domabit, praecipue praegre δε cathartico, quod etiam e mamma fugere potest infans. Si vi g. nutrix mane vacuo stomacho capiat infusum sorte, sennae, vel aliud quodcunque purgans, sed for ma liquida, se mulso lacte nocturno), tum pannis aqua tepida madidis, attracto ad mammas hoc novo medicato, quod si infans jejunus fugat parca simul copia, feliciter satis saepe inde purgabitur.
In exhibendis absorbentibus animadvertendum, ne subtiliter nimis laevigentur aut praecipitentur, ut saepissime suadetur ; nam cum materia Viscida, in Ventriculo aut intestinis dum admiscentur, in pastam tenacem, glutinosam, Vix abluendam abeunt; et licet absit mucus, cum humoribus gastricis et intestinalibus crustam etiam efformant, quae ventriculi et intestinorum superficiei internae stricte accrescens, prostratum appetitum, intolita tormina, languorem, maciem, et de 'mum mortem , producet.
52쪽
Si acido laborat nutrix, illo mutato, vel victus ratione, vel medicamentis acidi genio Oppositis, sanabi- itur ; si contra alcalescentium vel spiritu osorum ab usu vitietur lac, per diaetam priori Oppositam, et cauta
manu exhibitam, ad statum naturalem facile reducitur. Interim insanti leniter acescentia ad nauseam compescendam, et febriculam sorte excitatam pacandam, haud improprie exhibentur. Si postremo mammam insanti frequenter nimis porrigendo peccaverit nutrix, et memorata exinde appareant phaenomena, hisce per antacida, seponacea, hi liosa, et purgantia, tum per os, tum clysmatis forma, remotis ; moneatur in posterum ne nutrix infantem nimis alendo eum interficiat '.δd tusses et convulsiones pacandas haud inepte etiam applicantur epis pastica ex semine sinap. radice raph. rust. cum sepone nigro, quae ex particulis suis alealescentibus sanguini admistis, et febre exinde excitata, acidum, malorum causam primariam, destruant: Quod si non effecerint, applicetur emplastrum ex cantharidibus. IV. Dentitionis tempus adeo ambiguum est, ut periodum certam nemo statuere audeat: Visi fuerunt qui recens nati dentem Unum aut alterum, ' aliquando plures exhibuerunt; Vulgo tamen quatuor, s, vel 6, mensibus a nativitate elapsis, dentes ordinario incipiunt erumpere, primo incisores, deinde canini, et postremo molare8.
53쪽
Harris, auctor Anglus, dentitionis tempus duplexndnotavit, unum quo ex osse maxillari primum emergere nititur, quo gingivae pars extera et superior abseque aliquo ejus tumore in albido quodam circulo circumscribi ut plurimum solet; alterum quo dens, mole jam auctior, gingivam tumidam reddit, atque eam Perrumpere omni vi conatur; atque hoc solum postremo casu quandoque licet gingivas incidere. Erupturos dentes concomitantur infantis inquietudines, capitis gravedo, in ore pruritus, salivatio, febricula, sitis, gingivarum inflammatio, vesiculae, insomnia, vomitus, di arrhoea, aliquando alvus adstricta, et nutrix papillam fortius stringi quam antea sentit oculi saepe lacrimantur, tum facies squalida, narium suxus , quibus saevientibus, nisi debita adhibeat ut cura, priora sequuntur ; vomit uritio, di arrhoea viridis, Convulsiones, tandem epilepsia, vera in initio, vix paroxysmis periodicis circumscripta, sed quandoque ex improviso occupat paroxysmus, os oculosque distorquens, nigredine vultum perfundens, et artus v rios Convellens, quandoque praesentitur ex digitorum in pugnum contractione, et ex stabili et insolita oculorum immobilitate, nunc serius nunc ocius se proripiunt par Oxysmi, certa subinde periodo, vario alias insultu revertentes; sed apparente morte a tergo se invicem premunt: Si quando inducias dent, in soporem proclives sunt infantes, donec novo resuscitentur insultu ; tandem grata morte decumbunt. Quum ramus primus quinti nervorum paris, ramulo ad nervi intercostalis confectionem demi Bo) impenditur
54쪽
ditur in glandulam lachri malem, membranas et oculi palpebras, et ramus notabilis membranae natium etiam demittitur ; et cum ramus secundus ejusdem paris, ramulos demittat dentibus maxillae superiosis, musculo orbiculari palpebrarum, naso et labio superiori, haud dissicilis est intellectus diari hoeae, oculorum im mobilium et lachrimantium, palpebrarum tumidarum, narium fluxus, faciei squalidae et saepe convulsionibus distortae : Neque salivationis, musculorum faciei spa Dinodice contractorum, et parotidiam tumidarum, cum ramus tertius ejusdem paris dentibus maxillae in serioris, musculo crotaphiti, masseteri, buccinatori, et reliquis maxillae inferioris, etiam glandulae parotidi, sub linguati, et maxillari inserviat. Tussis a stimulo per nervum inter- costalem pari vago communicato, unde pulmo suos obtinet. Vomitus ex Nervorum consensu, vel ex saliva inventriculum delapsa, ubi acrior devenit, praecipue si in fans cibum renuat ; alvus etiam ex partibus tenuioribus et lubricantibus sebris vi dissipatis, utriusque bilis et succi pancreatici perturbata secretione et admistione, et .spiritibus minori forte copia ad intestina delatis, adstricta manet. Reliqua sponte patent. Et quum in medicina vel parum versato facile con sici, quam cito inflammationes, febres, gangraenae, convulsiones, et insultus epileptici, ex nervis punctis aut dilaceratis, ipsis etiam ac uitis accidunt; quanto igitur citius infantibus, quibus nervi numeros Ores, mobiliores, et vasa omnigena quam hisce copiosioraestant; horum itaque symptomatum sere omnia, a genere nervoso iri itato derivantur. Omnia vero haec mala graviora vel mitiora erunt, secundum infantis temperiem, et quo plus minusve genus nervosum mobile fuerit. Quo magis, vi Z. athleticus
55쪽
thleticus et euchymus sit infans, nisi intercedat V. S. eo saeviora metuenda symptomata, et vice versa ; nisi prae ejus debilitate malorum decursum intercipiat
Si ex signis praegressis dentes erupturi praevideantur, et cum bene cognoscatur quod phaenomena durabunt vel cessabunt, quo citius tardiusve membranadentis et gingivae perforatur ; haec itaque primo indicantur, quae naturam ad faciliorem dentium eruptionem adjuvant. Cui satisfaciunt emollientia et refrigerantia gingivis applicata, quae membranas nerveaSin faciliorem distentionem et perforationem dispo-
Foveantur ergo continuo mistura ex aqua forum sambuci, infusione althaeae aut meliloti, cum Nitro, syr. de alth. aut violarum parata. Vel cremore lactis vitello ovi, et spiritu aether. terebinth. commistis ; vel
illinantur gingivae pulticula ex emollientibus composita, addito croci pauxillo, quibus emollitae gingivae inflammationi magis resistunt. Ρlurima novi inter scriptores passim inveniuntur huic usui decantata, uti cerebrum leporinum, S c. sed huic scopo feliciter aeque prospiciunt memo
Si mammam respuant, quod prae gingivarum dolore saepe accidit, emulsiones nitratae magis minusve cardiacae ad aegri temperiem propinentur, quas gingivis exinde refrigeratis avide deglutiunt, prosunt quoque ad sitim febrilem compescendam. Cum infantes, benigna instigante natura, quaecunque oblata ori tunc temporis inducant, iisque gingi'Vaa tricent ; unde promovetur dentis eruptio : Hinc specificum
56쪽
specificum habebatur dens lupi, a Sylvio de la Boe, quia ex sale ejus volatili penetrantissimo credidit gingivarum perforationem maxime promoveri, quod interim sal, uti ex chemicis constat, non nisi magna ignis tortura educitur ; et prodest aeque corpus quodcunque durum, politum, ut corallium, quatenus e Tattritu tenuiores redditae membranae, dentibus emittendis aptiores evadunt.
Si haec non juvant, sed symptomata magis urgeant, gingi Va, parte, qua erupturus est dens, squae ex in-fammatione aut vesicula facile cognoscitur) juxta ejus longitudinem, lanceola, sed perita manu, est incidenda, remedium quidem praestantissimum quod plerumque sanat, licet timidae matri horrendum videatur. SectiCne perasta, emollientibus, flore lactis, vel melle rosato, aliquando spiritu vini illi natur pars. Dentitionis tempore diar rhoea saepe accidit ', ut olim observabat Hippocrates, quae benigna quidem est, nisi nimia duratione ejus subducantur vires, ut alibi dicit i. Quibus, dum dentes erumpunt, alvus crebrius demittitur, minus convulsionibus tentantur, quam quibus sic alvus raro subducitur. Et Celsus, dentientium mala enumerans, ait 4 , Quae periculi plerisque plena funi, et quibus maxime et enter est astric-rus. Nam foeces intestinis detentae acredinem con- Cipiunt, et tunicam nerveam vellicando convulsiones
et plurima mala producunt: Vel quantitate et pondere nocent, quae clysmate facile intercipiuntur. Si Urgeat diarrhoea, rha barbaro aut dias cordio lacte soluto
57쪽
Convulsiones infantum, si a parentibus vel corpo iis vitio pendeant, ad me non pertinent ; si a dentiendi dolore tundatur vena, et nuchae applicetur epis pasticum, additis demulcentibus, optatis, nervinis. Plurima extant medicamenta anti epileptica ; sed quum a nervis dentitione dilaceratis, intestinis humore aliquo acri irritatis, aut vermibus punctis, infantibus accidat, hisce semper prospiciendum, uti etiam dei titionis tempore absorbentia per Deces virides saepe
Convulsionibus epilepticis guttae Goddarti multum
prosunt, sive spiritus C. C. cui admistum oleum animalis empyreumaticum per retortam, ad guttas, viz. tres vel quatuor, i yrupo kermisino Vel aliquo idoneo exhibitus, prodest, quatenus nervos aequabiliter fusci tat, et, si in primis viis acidum offendat, idem corrigit. V. Insantes aetate prOVectiores, et ablactationis
tempore propinquante, alimenta cruda, eaque saepes rigida, panes, Vi Z. carnes, fructus, caseum, saccha rum, et similia, comedere incipiunt; unde vermibus
Recentioribus clare constat, Vermes in recenter natis non deprehendi, licet veteribus vermes ex pituita intestinati, lenta, viscida, et putrescente, et calore sola, generari credebantur '. Gignuntur aute in hi vermes ab ovis insectorum, muscarum, &c. quae vel cum cibis vel aere forte deglutita sunt; nec viscerum debilium actione destructa
aut ' Vid. lib. 9. cap. 27. Hipp. lib. 4. 9 s. Fernet. lib. cap. 12.
58쪽
aut exclusa, sed pituita lenta intestinati, et sorte gastrica squasi proprio nido) sola et nutrita excluduntur
vermes, qui incrementum capiunt, pluresque pariunt. Unde concludendum est, lumbricos nunquam in utero materno generari, et rarissime, si unquam, in infantibus solo lacte ex mamma utentibus deprehendi. Vomitu rejiciuntur saepe, et in ventriculo inveniuntur, atque ibi haerentes nerucam ejus substantiam
mordicantes insultus epilepticos, quandoque lethales, producunt Sed an quidem ibi generentur, dubitan
Lites exstiterunt inter auctores nonnullae, de variis vermium classibus, et diversis unicuique imponendis nominibus : Sed quum hujus loci est: de vermibus ii fantum agere, sol OS teretes ponimus. Disponunt ad vermes generandos corporis debilitas, each exta pituitosa, inertia bilis, assumpta dulcia, et quaecunque insectorum ova continent ingesta. Signa praesentium in corpore sunt, nausea, Vomitu S, singultus, di arrhoea, et aliquando alvus astricita, ructus, satus, borboryginus, sebricula, sitis, Ventris tormina, praecipue jejunis, in somno pavor et stridor dentium, salivatio, narium pruritus, tusiis saepe sicca: nimius saepe etiam adest appetitus, qui interdum plane dejicitur; urina plerumque perturbata est et alba ;saepe praeter morem solitum, pronam positionem jacendi cupit insans ; linguam aliquando exserit, et maricare videtur. Vermibus vero magnitudine et copia auctis, saeva et mirabilia producuntur Phaenomena, uti pulsus vermicans, internum penitus intermittera S, facies squalida, ejusque alternatim rubor et pallor; Cculi concavi, circa quos interdum insueti splendores obser-
59쪽
bbservantur ; sudor frigidus saepe adest, suspitium, animi deliquium, nervorum distensio, epilepsia, cataphora, mentis hebetudo, oblivio, delirium, inquietudo horrida, expergiscentia, concussio per somnum, fames canina, febres satis pravae, et ex colluvie circa vermes putrescente foetor, marasmus, intestinorum perforatio; quibusdam clamor subitus, quem iterum excipit ex repente altum silentium . . Aliquando ades hlethargi species ; nunc ventris distensio, qui pulsatus
tympani more resonat, nunc penitus supprimitur, plerumque plus aequo fuit, et excrementa stercus bubulum referunt; tum corrupta multa excernuntur. Quorum plurima intelliguntur ex nervis ventriculi aut intestinorum irritatis, qui ex pari vago vel nervo inter- costali quum sint, stimulum ad oculos, nares, faciem, pulmones, et cor facile communicant. Ad curationem quod spectat, sunt vermes enecanindi, cum proprio nido e corpore eliminandi, et morboissae infantis diathesi prospicieridum. Solvitur saburra seponaceis nativis Vel arte paratis, uti gum. saponaceis, myrrha, galb. sagap. opopan. assa foetida, felle boxino, sapone Veneto, salibus alcalicis fixis, praecipue methodo Tacheniana paratis, Necantur vermes medicamentis hisce indigestibili bus, salinis, viz. amaris, aromaticiS, mercurialibus, et i metallis ipsis, uti C. C. C. corallio, corallina marina,
sale gem . nitri, Glaub. semine tanto n. herba ruta, abrisynth. tan aceto, abrot. cent. min. AEthiope min. merc. dul. ppi. vitriolo Μartis, ente Veneris, tartaro vitriolato, limat. chalybis, et praecipue stanni, melle et mellitis.
60쪽
Expelluntur per purgantia phlegmagoga, amara uti sunt agaricus, colocynth. diagridium, rad. jallap. ejusque resina, aloe, mercurialibus admistis, ex quibus variae concinnari pollant sormulae, ad aegri temperi
Prosunt etiam decocta amaracum catharticis amaris per anum injecta, et suppositoria ex melle ad spissitudinem cocto, cum aloe, vitriolo Martis aut similibus parata, et post alvum depositam intrusa. Conducit etiam abdominis, balsamicis sortissimis eum purgantibus, inunctio ; ut unguento nervino, ex arthanita, vel formula ex selle taurino, aloe, castorio, myrrha, cum oleo quoVis decocto amaro, cavendo semper ne horum usu nimium Pro ernantur Vires. Accedunt alii morbi huic aetati vulgo adscripti; sed vel communes sunt, vel a causa externa ortum ducunt: Quemadmodum sunt aphthae, Varia exanthemata, ichoris transudatio pone aures, ad axillas, et inguina, varia mala a compressione cerebri, et Varia tum a pa. tentibus tum a nutricibus communicata: Quae tractare, tum extra nostrum propositum esset, tum hujus dissertationis debitos limites excederet.