M. T. Ciceronis Cato Major, seu De senectute, Dialogus; Ad Titum Pomponium Atticum. Somnium Scipionis

51쪽

46 DE SENECΤUTE.dae libidines temere et effrenate actpotiundum incitarentur. Hinc patriae proditiones, hinC TO- rumpublicarum eversiones , hinc cum hostibus clandestina colloquia nasci: nullam denique scelus,nullum malum facinus esse, ad quod susci piendum non libido Voluptatis impelleret: stupra Vero, et adulteria , et omne tale flagitium , nullis aliis illecebris excitari, nisi voluptatis et cumque homini sive natura, sive

quis deus nihil mente praestabilius dedisset ; huic divino muneri actdono nihil esse tam inimicum, quam

voluptatem. Νec enim libidine dominante temperantiae locum esse; neque omnino in voluptatis regno virtutem posse

Consistere: quod quo magis intelligi

52쪽

DE SENECTUTE. 47 Posset, singere animo aliquem jubebat, tanta incitatum Voluptate Corporis , quanta percipi posset maxima : nemini censebat fore dubium , quin tamdiu, dum ita gauderet, nihil agitare mente, nihil ratione , nihil cogitatione consequi posset: quocirca nihil esse iam detestabile tamque pestiferum , quam Voluptatem ; si quidem ea, cum major esset atque longior , Omne animi

Iumen exstingueret. Haec Cum C.

Pontio Samnite, patre ejus, a quo Caudino praelio, Spurius Postumius et Titus Veturius consules superati sunt, locutum Archytam , Nearchus Tarentinus, hospes noster, qui in amicitia populi romani permanserat , se a majoribus natu accepisse dicebat, cum quidem ei sermoni inte

53쪽

48 DE SENECTUTE. fuisset Ρlato Atheniensis: quem Τα- Tentum Venisse, L. Camillo, Appio Claudio consulibus, reperio. Quorsum haec 3 ut intelligatis , Si

Voluptatem aspernari ratione et sapientia non possemus , magnam habendam senectuti gratiam, quae e&ceret , ut id non liberet, quod non opOYteret. Impendit enim consilium Voluptas , rationi inimica est, u mentis, ut dicam, praestringit oculos, nec habet ullum cum Virtute commercium. Invitus quidem iaci, ut fortissimi viri T. Flaminini fratrem L. Flamininum e senatu ejicerem, Septem annis postquam Consul fuisset : sed notandam putari libidinem. Ille enim cum esSet Consul , in Gallia exoratus in convivio a Scorto est, ut securi feriret aliquem

54쪽

DE SENECTUTE. 49

eorum , qui in Vinculis essent damnati rei capitalis: hic Tito fratre Suo censore , qui proximus ante me fuerat, elapsus est; mihi vero et Flacco neutiquam probari potuit tam flagitiosa et tam perdita libido, quae cum probro privato conjungeret imperii dedecus. XIII. Saepe audivi a majoribus natu , qui se porro pueros a senibus audisse dicebant , mirari solitum C. Fabricium , quod , cum apud Te gem Pyrrhum legatus esset, audisset a Thessalo Cinea, esse quemdam Athenis, qui se sapientem profite-Tetur ; eumque dicere, omnia , quae

saceremus , ad Voluptatem esse Te- serenda : quod ex eo audientes M'. Curium et T. Coruncanium OP-tare solitos, ut id Samnitibus ips

55쪽

5o DE SENECTUTE. quo Pyrrho persuaderetur; quo sa-cilius vinci possent, cum se VoluPtα-libus dedissent. Vixerat M'. Curius Cum P. Decio , qui, quinquennionnte eum Consulem, se pro TepubliCaquarto consulatu devoverat. Norat eumdem Fabricius, norat Coruncaritus ; qui cum ex sua vita, tumota ejus, quem dico, P. Decii facto , judicabant esse profecto aliquid natura pulchrum atque praeclarum , quod sua sponte peteretur , quodque Spreta et contempta voluptate optimus quisque SequeTetur. Quorsum igitur tam multa de VO-Iuptate Τ quia non modo Vituperatio nulla, sed etiam summa Iaus seneC- tutis est, quod ea voluptates nullas magnopere desiderat: caret epulis, exstructisque mensis, et frequenti-

56쪽

DE SENECTUTE. 51hus poculis 3 caret ergo etiam Vinolentia , et cruditate , et insomniis. Sed si aliquid dandum est Volup tati, quoniam ejus blanditiis noufacile obsistimus divine enim Plato escam malorum Voluptatem appel- Iat , quod ea videlicet homines capiantur , ut hamo pisces ) quamquam immoderatis epulis careat SenectuS, modicis tamen conviviis delectari potest. C. Duillium, M. filium , qui

Poenos classe primus deVicerat, Tedeuntem a Coena Senem saepe Videbam puer : delectabatur crebro funali et tibicine, quae sibi nullo exemplo privatus sumpserat : tantum licentiae dabat gloria.

Sed quid ego alios 7 ad me ipsum

Jam TeVertar. Ρrimum habui sem per sodales : sodalitates autem mo

57쪽

52 DE SENECTUTE. quaestore constitutae Sunt , SaCria Idaeis Magnae Matris acceptis: EPα- labar igitur cum sodalibus omnino modice; sed erat quidam servor aetatia i qua progrediente , omnia fient in dies mitiora: neque enim ipsorum

conviviorum delectationem Volup tatibus corporis magis , quam coetu amicorum et sermonibus metiebar: bene enim majores nostri accubi-lionem epularem amicorum, quia vitae conjunctionem haberet, convivium nominarunt ; melius, quam Graeci, qui hoc idem tum Compotationem , tum Concoenationem V cant : ut,quod in eo genere minimum est, id maxime probare videantur. XIV. Ego Vero propter Se monis delectationem tempestiVis quoque conviviis delector, neo Cum aequa-

58쪽

DE SENECTUTE. 53 Iibus solum , qui pauci admodum

Testant, sed Cum Vestra etiam aetate , atque Vobiscum ; habeoque senectuti magnam gratiam, quae milii sermonis aviditatem auxit, potionis et cibi sustulit. Quod si quem etiam ista delectant ne omnino bel- Ium indixisse videar voluptati, Cujus est etiam fortasse quidam naturalis modus ) non intelligo , ne in istis quidem voluptatibus ipsis, Ca-

Tere Sensu senectutem. Μe Vero et

magisteria delectant a majoribus instituta ; et is sermo, qui more majorum a summo adhibetur in poculis ; et pocula, sicut in symposio Xenophontis, minuta atque Toran-lia; et refrigeratio aestate ; et Vicissim aut sol, aut ignis hibernus. Quae quidem in Sabinis etiam persequi

59쪽

54 DE SENECTUTE. Soleo , conviviumque Vicinorum quotidie compleo ; quod ad multum

noctem , quam maXime Possumus , Vario sermone Producimus. At non est voluptatum tanta quasi titillatio in senibus. Credo : seclue desideratio quidem: nihil autem

molestum, quod non desideres. Bone Sophocles , cum ex eo quidem jam assecto aetate quaereret, utereturne rebus Venereis: si Dii meliora, si inquit; libenter Vero istine, tam- si quam a domino agresti ac furioso is pro sugin. Cupidis enim rerum i lium, odiosum et molestum est sortasse Carere; satiatis Vero et eNple iis , jucundius est carere, quam frui: quamquam non caret is, qui non desiderat. Hoc ego non desiderare, dico esse jucundius.

60쪽

DE SENECTUTE. 55 Quod si istis ipsis voluptatibus

bona aetas fruitur libentius; primum parvulis fruitur rebus, ut diximus; deinde iis, quibus senectus , si non abunde potitur, non omnino CaTet. Ut Turpione Ambivio magis delectatur , qui in prima cavea spectati deIectatur tamen , etiam qui in uutima : sic adolescentia , Voluptates prope intuens , magis fortasse laet

tur: sed delectatur etiam AeneCtus, procul eas spectans, tantum, qua tum sat ESt.

At illa quanti sunt, animum tamquam emeritis stipendiis libidinis, ambitionis , contentionis , inimicitiarum , cupiditatum omnium, SC- cum eSSe , Secumque , ut dicitur, vivere 3 si vero habet aliquod tamquam pabulum studii atque doctri-