장음표시 사용
81쪽
non potest. Insipienter sperat: quid enim stultius, quam incerta PTO CET-tis habere, falsa pro Veris 3 Senex nequod speret quidem habet. At est eo meliore conditione, quam adoIeSCens , cum id, quod ille sperat, hic jam consecutus est. Ille vult diu vivere ', hic diu vixit. Quamquam ,
o dii boni l quid est in hominis vita diu 3 Da enim supremum tem Pus : exspectemus Tartessiorum regis aetatem: fait enim, ut scriptum Video, Arganthonius quidam Gadibus , qui octoginta etegnaVit annos , centum et viginti vixit. Sed mihi ne diuturnum quidem quidquam Videtur, in quo est aliquid extremum: cum enim id advenit , tunc illud, quod praeteriit, effluxit : tantum remanet, quod Vis-
82쪽
tute et recte saetis consecutus sis :horae quidem cedunt, et dies, et menses, et anni; nec praeteritum tempus umquam Tevertitur nec ,
quid sequatur, sciri potest. Quod cuique temporis ad vivendum datur , eo debet esse contentus. Neque enim histrioni, ut placeat, Peragen da est sabula, modo , in quocumque fuerit actu , probetur; neque S pienti usque ad Plautile vivendum.
Breve enim tempus aetatis , salis est longum ad bene honesteque vi-Vendum : sin processeris longius, non magis dolendum est, quam agricolae dolent, praeterita verni lemporis suaVitate , aestatem autumnumque Venisse: Ver enim , tamquam adolescentiam significat, o tenditque fructus futuros : Teliqua
83쪽
18 DE SENECTUTE. tempora demetendis fructisus et
percipiendis accommodata Sunt. FPuctus autem senectutis est, ut saepe dixi, ante partorum bonorum memoria et Copia. Omnia Vero, quae secundum naturam fiunt, sunt habenda in bonis: quid est autem tam secundum naturam, quam Senibus emori 3 quod idem contingit adole centibus , adversante et Tepugnante natura. Itaque adolescentes mori sici mihi videntur, ut cum uquae multitudine vis flammae Opprimitur: senes autem, sierit Sua sponte, nulla
adhibita vi, consumptus ignis Exstinguitur. Et quasi poma ex arboribus , si cruda sunt, Vi melluntur, si matura et cocta, decidunt; sic Viatam adolescentibus Vis aufert, Seniabus maturitas: quae mihi quidem
84쪽
DE SENECTUTE. 79 tam jucunda est, ut quo propius ad
mortem accedam, quasi terram Vide- Te videar, aliquandoque in portum ex Ionga navigatione esse Venturus. XX. omnium aetatum certus eSt terminus; senectutis autem nullus: Tecteque in ea vivitur, quoad munus ossicii exsequi et tueri possis; et tamen mortem Contemnere: eN quost, ut animosior etiam senectus Sit, quam adolescentia, et sortior. Hoc illud est, quod Pisistrato tyranno RSolone responsum est; cum illi quae- Tenti, qua tandem spe fretus, sibitam audaciter obsisteret, TeSPOndisse dicitur, a Senectute v. Sed Vivendi finis est optimus, cum integra mente, ceterisque sensibus, opus ipsa Suum eadem, quae Coagmenta-Vit , natura dissolvit.
85쪽
8o DE SENECTUTE. Ut navem, ut aedificium idem destruit facillime, qui construXit; sic
hominem eadem optime, quae Cori-
glutinavit , natura dissolvit. Iam omnis conglutinatio Teceris, se e inveterata, facile divellitur: ita fit, ut illud breve Vitae reliquum nec avide appetendum senibus, nee sine causa deserendum sit: vetatque Pythagoras injussu imperatoris, id est, dei, de praesidio et statione Vitae decedere. Solonis quidem sapientis elogium est, quo sc negat velle Suam mox tem dolore amicorum et lame tis Vacare: vult, Credo, se esSe Cu-Tum suis. Sed haud scio, an melius EnnIus :
Nemo me Iacrymis decoret, noque sunera Iessum Faxit.
86쪽
DE SENECTUTE. 8atem, quam immortalitas consequa
Iam sensus moriendi aliquis esse potest, isque ad exiguum temPus , Praesertim seni: post moriem quiadem sensus aut optandus, aut nutilus est. Sed hoc meditatum ab adolescentia debet esse, mortem ut negligamus ; sine qua meditatione , tranquillo esse animo nemo potest: moriendum enim certe est; et id i Certum , an eo ipso die. Mortem igitur omnibus horis impendentem timens, qui poterit animo consistere 2 de qua non ita longa disputatione opus esse Videtur, Cum recorder, non Solum L. Brutum, qui in liberanda patria est interfectus ; non duos Decios, qui ad Volumtariam mortem Cursum equorum in-
87쪽
82 DE SENECTUTE. citaverunt ; non M. Atilium, qui in supplicium est prosectus, ut fidem
hosti datam conservaret non duo Scipiones, qui iter Poenis Vel cor poribus suis obstruere Vesuerunt ἔNon uom tuum L. Paulum , qui morte luit collegae in Cannensi ignominia temeritatem; non M. Marcellum , cujus interitum ne Crudelissimus quidem hostis honore se Pulturae carere passus est; sed legiones nostras quod scripsi in originibus ) in eum saepe Iozum PTO-fectas alacri animo et erecto, unde se numquam redituras arbitrarentur. Quod igitur adolescentes, et ii quidem non solum indocti, sed etiam rustici contemnunt, id docti senes extimescent Τomnino, ut mih1 quidem Vide-
88쪽
DE SENECTUTE. 83tur, studiorum omnium Satietas, Vitae facit satietatem. Sunt pueritiae Certa studia : num igitur ea desiderant adolescentes 3 sunt et ineuntia adolescentiae : num ea jam constans Tequirit aetas , quae media dicitur 2 sunt etiam hujus aetatis: ne ea quidem quaeruntur a senectute : sunt extrema quaedam studia senectutis: ergo, ut superiorum aetatum studia occidunt, sic occidunt etiam senectutis : quod cum evenit, satietas Vi . tae tempus maturum mortis affert.
XXI. Equidem non Video, cuT , quid ipse sentiam de morte, non audeam Vobis dicere: quod eo melius mihi cernere videor, quo ab ea PTO Ρius absum. Ego Vestros Patres, P. Solpio, tuque, C. Laeli, Viros cla-xissimos , mihique amicissimos, Vi-
89쪽
Vere arbitror ; et eam quidem V tam , quae est Sola Vita nominanda. Nam, dum sumus in his inclusi compagibus corporis, munere quodam necessitatis, et gravi opere Persu gimur: est enim animus coelestis ex altissimo domicilio depressus, et quasi demersus in terram, Iocum divinae naturae aeternitatique Contrarium. Sed credo deos immortales sparsisse animos in corpora humana, ut essent, qui terras tuerentur, qu que coelestium ordinem contemplam tes , imitarentur eum Vitae modo utque constantia: nec me solum ratio ac disputatio impulit, ut ita crederem; sed nobilitas etiam summo rum philosophorum, et auctori
90쪽
DE SENECTUTE. I 85goreosque, incolas pene nostros, qui essent italici philosophi quondam
nominati, numquam dubitasse, quin ex universa mente divina delibatos animos haberemus: demonstrabantur mihi praeterea , quae Socrates supremo vitae die de immortalitate animorum disseruisset, is, qui es-Set Omnium sapientissimus oraculo
Apollinis judicatus. Quid mesta
Sic mihi persuasi, sic sentio, Cum tanta Celeritas animorum sit, tantam emoria prae teritorum, saturorum- quo prudentia, tot artes, tantae sciemtiae , tot inVenta, non POSSE Eam n turam , quae Tes eas Contineat, esse mortalem: cumque semper agitetur animus, nec prinoipium motus habeat , quia se ipse moVeat; ne finem quidem habiturum esse motus, quia