장음표시 사용
101쪽
sa Disputatio prima , Art. II.
quidem proportio omnino sufficit , si minus ad eogno endum quid Deus sit, saltem ad cognoscendum quod sit; de noe est quod hie inquiritur : sanἡ inter hominem & impressiim pedis humani
vestigium nulla est entis proportio, quis tamen statim non agno cit hominem esse, qui hac vel illac transierit, ex hoc uno quod advertit impressi, in hic vel illi e pedis 'humani vestigium , cumloliis homo sit, qui tale vestigium impressisse potuerit. Hinc quod affert Adversarius ad probationem minoris, dicens finiti ad inia finitum , & comprehensibilis ad incomprehensibile proportio isnem nullam esse, latis solvitur ex distiniatione jam praemissa. xv. .Quare superest, ut respondeatur ad id , quod pro eadem propo-Falsum est sitione minori probanda adiicit, proportionem illam , es quae esset, saltem non fore sensibilem, ideoque nec intelligibilem, ubi .i, albidit ad vulgatum illud Philosophicum axioma , quo statuitu e' ' nihil esse in intellectu , quod prius non fuerit in sensu. At mulinta nihilominus sunt quae intelliguntur, etsi nullatenus sentianiatur, qualia sunt prinia intelligibilium omnium principia, ac generatim illa omnia,quae animus noster de se ipso per ipsum novit, uti se vivere , se cogitare , &c. Unde D. Aug. super psal I. ait in. Libo,b. Se Usum per se j m viδει, ct animau 'se,ut norit se, videt se; de ali-
hendi An aliser scires te habere rationem, nisi id ratione perciperes eQuare etsi non esset sensibilis praedicta illa proportio, posset i men intelligit sed Se praeterea est suo modo, quin & supra modum omnem sensibilis, quoniam ipsa est Divinitas, quae se iis ip-sς bonis quae sensus nostros seriunt, facit persentiri r unde quae in rebus creatis advertimus bona , ea non in ipsis ab ipsis esse . sed a lumino quodam bono, quod Deus est, instui ac pasticipa
ri, etiam nolentes, cogitamus atque convincimur.
xvi. Ad id vero quod additur, fateor omnino non posse naturaliter Mare a nobis deprehendi in rebus creatis , sive per ipsas res creatas. rvit 1 no. Deu ut, quatenus Trinum, quia sui quatenus Trini non impretabi3 cognosti sit illis vestigium repraesentativuna. aut certa non satis cui dens adia his post notitiam tanti mysteria excitandam. At contendo non potuisse Enon ς gnosti contra fieri, ut rebus creatis non imprimeretur vestigium reprae- ' sentationi Dei quatenus creatoris,ac proinde quatenus existentis. De caetero quomodo possit repraesentari Dinis quatenus existens absque eo quod repraesentetur quatenus Trinus, intelliges ab exemplo toties adducto hominis, qui calcatae arenae vcstigia sua
implesserit: sane enim sufficiunt ista vestigia, ut agnoscantiis his Disitigod by Corale
102쪽
Au Eaeis. Dei humanis rationibus, eae c. 83
minem esse , qui hac transierit 3 etsi minimε hine dijudicemus an homo ille sit dbctus vel indoctus , sapiens vel insipiens, &c. Titin quae eunque sit in homine illo dotum praestantia, licet XVII.
infinita esset , nullatenus obstaret cognition , Qua asse uimur il -
lius existentiam: quare gratas opponitur quod Deus sit infinitus , hos ad eos.
quasi id obstate possit notitiae de illius existentia obtinendae, cum e contra hine facilius deprehendi poist, propterea quod cum in- ipsius. finitus sit, N immensus est , & quasi tuis creaturis immersus, ut in ipso vivant , moveantur & sint. Deinde omnino aliud est quod Deus cognoscatur ut infinitus, & aliud quod cognoscatur ut existcns: & ita corruit ac vanum est quod simul opponitur de specie illa infinita , quae neque ingeri, neque recipi possit , qil. tenus nulla est ad rem, de qua agitur, talis specieI infinitae nc- .cessitas. .
Objicies secundo. Quidquid in aliquo genere ita evidens est, xv xxx ut in eodem genere nihil evidentius sit, demonstrari non potest: atqui in genere existendi ita evidens est Deum existere, ut in ta- :,,biit , Ii genere nihil evidentius sit: ergo, Ne . Major constat ex ipsis di '' terminis, quatenus aliquid demonstrari perinde est ac reddi evi- nimia .iis. dens : nec potest aliquid reddi evidens , nisi per aliud evidentius i qui mi quare apud Logicos solemne est praemissas non esse legitimam coneΙudendi causam . nisi sint conclusione ipsa , ut priores , ita etiam notiores . Minor vero probatur in hunc modum e sive quia ostensiim filii supra non posse existentiam Divinam invincibiliter ignorari, unde recte arguitur illam ino in suo genere primum' quoddam evidens, quo proinde nihil evidentius sit: sive etiam quia si evidentia Divinae existentiae non superaret cujusvis alterius existentiae evidentiam , daretur aliquid de cujus existentia dubita-xi minus posset , quam de Divina : at hoc falsum & impossibile . comprobatur ex his praesertim verbis D. Aug. Faessi. 3 dubitarem vivere me, quam non esse veritatem , cyna per ea , qua facta I.nt , inistellecta eo pieitur t haec autem veritas Deus est. Et aliunde si quid summe evidens est , id cujusqliz viventis vita est, quae nihilominus ex D. Aug. minus evidens est , quam existentia Dei diergo, &c. - Adde quod commune est principiis omnibus, quae in suo gene- x Deire prima sunt, non posse probari, quatenus ab aliis quibuscun--ar que assignabilibus non pendent; alioqui non essc ni prima. Ergo urbis. μου. sullatenus probari , ac inηlto minus demonstrari potest Deum spra 3 q
103쪽
aIpἰum efl . probati non potest.
fm aposte. oris de quae est Ieris
84 Disputatio prima, Art. I I.
existere. Et hujus quidem illationis veritas patet; quia Deus estprflnum ac supremum quoddam cristendi principium, S: sic potest quidem probari per existentiam Dei quoci caetera existant, sed non vicistim , sicuti probantur conclusiones per principia, sed non mutuo. Atque hinc saltem difficillimum est investigate ac demonstrare Divinam existentiam, sicque videbatur S. Clementi Alexandrino , cujus sunt haec verba. Omnis rei principium inves ara di citi est: tum vero primAm ct aaetiquumnum omnium principiam ad demon andum di illimum es, quod ct careris omnibus causa est, ut noducantur or producta consistant. Quin etiam id ipsum S. Albanaso impossibile videbatur , cimi aiebat: Diavinitas uon demon ratione rationum traditur , sed Fide ct pia cogittarione cum Religione. Ergo , &c. Respondeo ,& concessa majori, nego minorem ἔ vel potius sic distinguo, ut fatear nihil quidem effa Divini evistentia evidentius , scilicet evidentia rei quoad se. sed non evidentia rei quoad nos; quatenus licet Deus sit in sc ipso primum ac maximum cognoscibile, non tamen primo ac maximε cognoscitur a nobis , sed primo ac magis cognoscuntur res ab ipso creatae ; idque ad eum modum, quo prius ac magis videntur a nobis objesta illuminata, quam Sol illuminans, licet Sol sit primum 'ac maximum quoddam visibile. Hi ne non redarguuntur a Sapiente ii, qui non agnoscunt & vident Deum in se ipso, sed qui non agnoscunt &vident in creatura, sicque aiebat: A magnitudnespeciei ct creatura cognoscibiliter poterit creator hinum videri. Caetera vero quae adprobationem minoris afferuntur, hac eadem praemissa distinisti ne solvuntur, ac simul exponuntur verba illa D. Aug. Facitius dubitarem vivere me ore. illa siquidem censendus est retulisse ipso S. Doctor ad evidentiam rei quoad se, sive ad evidentiam rei in trinsecam, sed non ad evidentiam rei quoad nos,sive ad evidentiam cxtrinsecam; quandoquidem,ut ex iisdein verbis elarὸ arguitur, si Prima veritas per ea, qua facta sunt,intelucta eonspicitur, quomodo Don magis, ac prius, ac proximius conspiciuntur quae facta sunt pTum vero ad solutioncm additae difficultatis, dico hoc argu mento nihil aliud probari , nisi quod existentia Divina demonDerari a priori non possit, sive quasi per aliquid aliud prius existens.& a ciuiis praeexistenria existentia Divina pendeat. Atque in hoc sensu concedimus, imo contendimus existentiam Divinam de monstrari non posse, & admittimus paritatem ductam ex omnibus
principiis, quae vere sunt prima in suo generet evidςΠ4 quipp*Disitired by GOrale
104쪽
An Exis. Dei humanis rationibus, s c. 8s
est non posse esse in eodem genere aliquid prius, per quod probentur ; at probari possint per aliquid in eodem genere posterius ,& hoc est probari aposteriori, quomodo & existentia Di. vina probari potest ac demonstrari. Imo quia utcunqve probari potin a priori, ut infra dicetur; quasi statuendo generatim
veritatem aliquam aut unam , aut multiplicem , quae secum ne-
celsario trahat existentiam Dei, quod nihilominus difficillimum est; & ideo in hoc sensu accipi cnda sit ni verba Sancti Clementis Alexandrini citati. Neque nisi hanc eandem difficultatem in-dinuare voluit S. Athanasius postmodum relatus : vcl praetere, renpondebitur non aliam in his verbis esse mentem S. Doctoris, nisint adhortetur quaerere magis Deum in simplicitate cordis , quain in iii blimitate sermonis , nec tam laborare in investigandis rationibus quae Deum probent, quam in exercendis operibus quae ipsum colant ae venerentur , & assiduain de ipso cogitationem ac, sinceram in ipsum Fidem atque Religionem connutriant. Et sc quidem obie Aiones istae solutae manent, quarum uberior soluti insuper comparebit in deinonstrationibus circa Divinam existenistiani deinceps afferendis.
In quo asseruntur ct expen ntur nonnum rimon H;ones, qua .n Seholis frequentiores ae potiores sunt.
I. Quales Edidam existe. tiam Divis
AD vs Rτο non omnino ad stabiliendum debitum affirmandi ac venerandi Divinam existentiam necesse esse, ut demonstrationes quae circa illam asseruntur, nullatenus deficiant bia a strictissimo rigore, quem severiores scientifici cujusdam exa- ad stabilien minis leges exigunt rad illud quippe stabiliendum omnino sufficit ratiocinatio, quae vim habeat omni in contrarium dubietati uim praeponderantem , ita quisit efficiat hoc pacto asscnsum probabilissimum. Et ratio est , quia ubi non adest exquisitissima demon tatratio, locum illius supplet talis probatio, cui prudens assensio inniti possit talis vero haud dubie est ea, quae probabilissimum assensum ingerit; & hoe quidem adverto, ut omnis dubitandi de Divina existentia locus praeripiatur protervis ac contentiosis illis & curiosioribus nebulonibus , qui si in aliquam de Deo ex ita ῖente propositam demonstrationem inciderint, & in ea vel mini-
105쪽
s 6 Disputatio prima, Art. III.
inani deviationem vel debilitatem invenerint, sibi hinc omnino a ripiunt licentiam dubitandi de re dc monstranda ; quasi vero tibi non adest demonstratio , non illius viceς suppleat probatio ad demonstrationem proximὸ accedens. Quin etiam ubi deest proxima haec accessio , debet & miniis proxima humanum continere a sensum, & amovere Occurrentia dubia I . Quapropter quamvis nec certum, nec evidens per dena onstrationein liliain exactissimi rigoris fieret Deum existere, imo quam is, ii nil .m vis nec probabilissime id ostenderetur , Omnino non esset suae ',ii 4 si mentis compos, qui in re Canti momenti ac periculi. non sinete; te quacunque, etsi infima , probabilitate abduci ad id creden-ς ις dcbe ex. thim , Se exinde ad explenta universa spectantia ad Fidem prae- conceptam osticia , quae sunt suprenia: erga Deum reverentiae simul atque obedientiae. Certe in rebus humanis, quae minoris In menti ae periculi sunt, sic agitur quoties prudenter agitur, ut in eam partem eatur , pro qua oppositis dubiis praevalet , ve, quantumcunque leviter proposita, quaedam ratio; & illam tunc quidem partem tutiorem vocant et quanto itaque rationabili uxmos hic servabitur , ubi agitur de Deo , quem si esse aflirmaveris , nec tamen fuerit, tutas es ; si vcro negaveris, & i, rever, suerit, uti revera est , in eo versaris periculo , quod satis a nemine possit timeri, & ab omni homine tanta in non demente statim advertitur: unde plane stupendum est potuisse incidi fi minus invrrorem , certe in impudentiam Athei sint. Sed jam venio ad demonstrationes hic expendendas , & inter quas eximiae sunt quinque consequentes , quas attulit D. Thomas, S: omnium sereTheolagorum applausus excepi ζ
diis. Prima itaque demonstratio procedit ex motu , quem aduemcis; ti . s. im & obstru mus simul non fieri, nisi per transiti issionem fac
tirium .li. tam ab eo , quod movetur , ad id quod nondum movetur; unde mi 4 pri percrebuit apud Philosophos vulaate hoc axioma Aristoteli cum Σ
uena. Muι uid movetur,ab also movetur. Et hujus quidem axiomatis veri
tas in hoc fundatur, quod,ut recte discurrit D. Thomas, nihia movetur, ni secundum quod es inpotentia ad illud ad quod moveι- , movet autem aliquid secuniam quod es actu. Quia itaque nihil esse potest simul in actu & in potentia respectu ejusdem , ut respectiu
106쪽
In quo asseruntur s expenduntur . se. 8
erat ealidum i & hoe similiter ealidum non sitisse , nisi quia fuit ab alio ealido calefactu in t ac tum quia id valet promotu caloris , valet & pro omni motu, tum alterati v O , tum generativo, tum generatim pro omni motu, sive localiter, sive aliter fiat: hinc pateι devenieniam tandem esse ad aliquod pri
mum movens, quod omnia moveat di a nullo moveatur.
Et hoc quid cin primum movens immotum Deus est i quia per IV D cum i ntelligi inus ens , quo nullum aliud perfectius es Ic, Imo . -,. ne excogitari quidem posse : at movere perfectius quiddam est quam moveri, imo moveri est perfici, movere autem est perficere. .,tio Dei. Ens itaque quod omnia movet, omnia perficit, & ideo persectissi-naum est, ideoque Deus est. Quando autem dixi:hinc patet deveniendum tandem esse , cdic. attendubam, non ad impossibilitatem, de qua minus convenitur, progressus infiniti alias admittendi in assignan. dis causis moventibus; sed ad inutilitatem illius,& ejusdem etiam semel admissi in suffieientiam pro evacuanda vi demonstrationis adhibitae, quatenus de tota illa multitudine moventium infinita . perinde ac de singulis moventibus verificatur, quod non potuerit transire , quiete ad motum, nisi beneficio moventis immoti , di hoc Deus est. . Neque E re erit, si breviter solvain duo quae nonnullis viden- eur posse opponi adversiis vim praemissae demonstrationis, quam putant valde infirmam. Prim. ς quia licet quidquid movetur ab
alio moveatur , nullatenus tamen neceae est posse aliquando per- movensi
veniti ad unum aliquod movens, quod primum sit, & ideo Deus sit; nam si moventia liipponerentur , quod non est impossibile. infinita, in hoc casu moverentur de mota fuissent alia ab aliis . nee tamen ullum ex illis esset primum n ouens, quia nullum essee movens, quod non fuisset motum ab alio: uti si generationes hominum egent ab aeterno , nullus effet homo primus qui genuisset, quia nullus esset qui non fuisset genitus , & id quidem ad . eundem modum, quo si eaedem hominum generationes in aeternum perseverarent,nullus esset homo ultimus qui gigneretur,quia nullus esset qui non alium gigneret: potest itaque , pari quidquid
movetur , moveri ab alio independenter ab ullo primo movente. Ac tum secundo, quia non omnino constat sic este ut ab alio moveatur quidquid movetur : nam plurima sunt quae sponte ruo- ventur, ac multis quidem motuum generibus, uti eundi, redeundi, plurima sun aedendi, bibendi, crescendi, generandi, &c. talia si qui deni sunt cuncta animalia, quorum si motus isti di consimiles ab aliis mo-
107쪽
sed noratiarita e ne cessitas prae.
missa per hy Pothesim multitudinis
Vel prae sertim quin multitudo illa infinita non fuisset sibi tauta .exIllendi. m. 2.Basb. s. a
s s Disputatio prima, Art. III.
tibiis fiunt, jam spontanei non sitiat, sed coad i. Se is permotus
praevios tollitur spontancitas motuum conseqllent turri , multo magis tolleretur libertas atmium liberorum , uti volemii , nolendi , amandi, aversandi , &c. si tales motus praecederentur & penderent ab aliis , a quibus efficerentur; namque hoc praecise nota esset velle , nolle, amare , aversari, Rc. sed induci ad volendum , u Olcndum , amandum, aversandum , &c. Quare , inquiunt, praemissa demonstratio ex hoc utroque capite deficit. Et nunc quidem primum illud solvitur, dicendo vim de inon Rirationis non in hoc sitani esse, quod etsi daretur multitudo infinita moventium , deveniretur tamen ad unum primum ex illis moventibus, quod csset Deus; sed in hoc quod deveniendum sit ad unum aliquod primum movens immotum, a quo sit tota illa collectio, etsi supponatur infinita, moventium. De caetero quippe satis constat apud eos Philosophos, qui non negant potuisse Mundum quoad entia successiva perinde ac permanentia divinitus creari ab aeterno, qualiter in hac hypothesi nec ulla fuisset gene- . ratio prima , si de Senerationibus agitur , nec ulla hora prima, si agitur de durationibus, &e. Et id quiden a ne ostensum fuit in P0 sica, Disput . Io. Art. 8. Quare si generationes hominum fuissent. ab aeterno, nullus fuisset quidem homo primus, qui omnes alios genuisset, sed quid tum. λ Ad id, sive ita sit, sive non , non attenditur in praemissa demonstratione ; sed ad hoc tantum qu hilnecesse sit dari aliquod primum movens immotum, 1 quo Omnes homines sint, etsi infiniti essent, & ita de omnibus caeterisentibus hacteii iis productis, aut deinceps producendis. Nisi etiam quod addo non potuisse totam multitudinem hominum, etsi infinitam , etsi ab aeterno suppositam , sibi ipsi esse causam existendi , non certe mas is quani unusquisque posset esse fibi 'causa exi siendi, aut etiam esse causa sufficiens ac totalis cur alter existat. Nam certe quid magis absonum, quam si glorietur pater aut mater, sive seorsim, sive conjuniatim , quod fuerint causa. sufficiens ac totalis filii geniti, quem semper nescientes ac saepet nolentes genuerunt : non ita gloriabatur mirabilis illa mater qua pereuntes septem siliοι sub unius dies tempore conspiciens, bono animas rebat propter spem, quam in Deo habebat: sed E contra adhortando illos, sic aiebat. Nescio qNaliter in utero meo apparuistis , neque enim ego spiritum ct animam donavi vobis or vitam i est singulorum membra non ego ipsa compegi: sed enim Mundi Creator , qui formavit ho ianis naiipitatem , cyc. Quia itaque licet fuissent homines & g
108쪽
In quo asperuntur N expenduntur, sc. g y
nerantes & geniti ab aeterreo, de nullo tamen eorum verificaretur, quod in ordine ad filiorum generationem plus in illi striae, Dias potestatis, plus providentia: qiiicquam habuerit, quam habeat quilibet hominum nunc viventisim : hinc plane sequitur non homines ab homine esse , & sic de caeteris speciebus ac generibus rerum universis, ideoque a Deo esse & species X genera rerum omnium, tanquam ab unico ac supremo rerum omnium conditore. I XTum vero secundum multo facilius adhuc solvitur, quia ad E.
vim indeclinabidini praedictae de inon strationis , sive , quod idem I, ' est, ad probandam existentiam primi illius moventis a mincti P
quod est Deus , omnino sufficit, ut quaecunque alia moventia ae- si vis ceperint ab illo vim tuam motivam , quamvIS hac di nunc move- ,b ilio.
rentur jam ista ex seipsis absque ulla primi moventis coefficientia concursiva ad hunc vel ad illum motum. Nacia modo concedacur dari tale ens, a quo caetera omnia sint & sine quo nondum essent per quod obtinuerint quidquid habent facultatum ac virium, non poteri non in eo esse suprema illa potestas,quae cum independcntia, cum immensitate caeterisque infinitis attributis conjuneta est,& ex toto divina est. Quamquam aliunde gravis smae adsunt Theol
Sicae rationes , quae probant Deum nIn tantum rebus crearis vi' . res ipsarum motrices eontulisse , sed etiam ad singulos earum motus Concurrere , imo praecurrere, cum ita expedit: & illae quidem rationes Riis locis asserentur. Tantum dico iisdem illis rationiblia probari quatenus non soliri cum causis secundis coefficiat motus Omnes merὸ naturaIes a corporea gravitate aut te, vitate pendentes , sed etiam omnes spontaneos ac liberos , si quia lena Deus non tantum est primum movens gcneratim loquendo,
sed etiam speciatim primum spontaneum & primum liberum: & ideo per concursum aut etiam praecursiuri Divinum nulla spontane itatis, nul a libertatis fit Iasio, ut alibi pro b
Secunda ite monstratio aecipitur ex conceptu causae esticisntis biuxta quem constat nihil effici posse a se ipso, qui nempς , is h. 4.ria ut ait D. Thomas ibidem , sic esser priu3 s imo , quois est 3 ούδι- eruitar. e D. Ac proinde quidquid effieitur, ab aliis efficitur; sicque tan dem deveniendum est ad causam aliquam primam rerum omnium effectricem: & haec erit Deus. Nee aliunde potest fieri recurius almultitudinem infinitavi causarum efficientium, inter quas ca-' Ἀ-s I. M.
109쪽
ς o Disputatis prima, Art. III.
propter nullam primam esse necesse sit, quatenus in hae hype thesi tota illa multitudo esset sui ipsius effectrix, & sic redit argumentum, quo probatur nihil, sive de tota quadam multitudine , si ve de singulis in tota illa multitudine contentis agitur, effici a seipso posse, quiasic esset priuis ipso.Et haec quidem demonstratio est
urgenti Isma, ted vim suam omnem emutuatur a praecedente, nec
est nisi quaedam abundantior explanatio ; haec siquidem tota conis sistit in hoc, quod quidquid efficitur, ab alio efficitur , sicut illa pendet ex hoc, quod quidquid movetur, ab alio movetur : at e fiet est moveri, scilicet a non esse ad clia r nec tantum dico a non esse tale ad esse tale, sed a non esse absoluto ad esse absoluis
x x. Sic autem moveri idem est ac creari, & hoe quidem est in ri-. P. ia gor i. philosophico sensu effici: quo pacto hac deinonstratione. i. speciati in convincitur necessitas admittendae causae cujusdam pria 'ta mae ac simul unicae, ad quain pertineat creasse quidquid hactenus creatum est; quia scilicet quamvis per idoneos motus locales potuisseno agentia creata generare se & generari, alterare se& alterari, corrumpere & corrumpi, &c. non potuissent tamen. 'ercare & creari; quatenus iste modus efficiendi, ut experientia ipsa novimus, viribus nostris ullis no n subjacet, ita ut nec Universi totius vis adunata possit producere vel quantulum est materiae primae in acaro. Et ideo si qui mente & non tantum cor de in Atheismum inclinarunt, ii dixerunt materiam pri yiam esse aeternam , sicque necessariam non cise causae ullius Divinae creatricis existentiam , quia quaecunque alia praeter creationem exc gitari potest mutatio ad generationes & alterationes rerum pertinens, non superat vires nostras. xit. Sed plane ridicula est haec praesumpta Atheorum evasio, quia Qv mvis perinde urget praemissa demonstratio adversus ipsain materiam sei hitia . primam, quae nisi a se ipsa essici potuerit, uti certe non potuit is
debuerit & ipsa a Deo effici : praeterquam quod etsi supponere- . . tu materia illa ab aeterno & a se ipsa fuisse ad modum, quo Deu ab aeterno & a se ipso est , quaenam est illa mens. quae a se ipsa deinccps esse potuerit & valuerit tali materiae dispertiri admirabilem istum ordinem Coeli mobilis , Terrae stantis, fluitantis aquae , aeris circumfusi , ignis animantis Orbem atque foventis , ut nihil loquar de caelorum atque elementorum tum influxu, tum commercio adeo simul & mutabili & constante , unde tot viventium ac non viventium infinita pene multitudo diebus siu
110쪽
In quo asseruntur s expenduntur ,sc. 9x
gulis, imo momentis singulis oritur, interitque ac plus minutave perdurat Z Certe enim haec non sine mente regente sic accidunt ; ea vero mens, si quae est , uti revera est, Deus cst.
Tertia demonstratio desumitur ex discrinii ne inter entia necen xt r. saria & contingentia, sive possibilia. Constat siquidem expcri -
inentaliter multa esse , quae gignuntur & corrumpuntur: itaec in a I, vero possibilia dicuntur , ciuia ut potuerunt non esse aliuuando, ne dis videlicet antequam gignerentur , Ita poterunt aliquando non eii intes a- esse, veluti poliquam corrupta fuerint: atque ita quaecunque generationi & corruptioni obnoxia sunt, ea concingentia , seu pos eontanaen
sibilia sunt. Talium autem possibilium omnium si nullum est, i . quod aliquando non caruerit existentia, necesse est ut existentiam obtinuerit ab aliquo ente praeexistente necessario. Tum vero ensillud necessarium, vel necessitatem , se ipso habet, vel habet aliunde acceptam , nempe ab alio praeexistente & pariter necessario, & sic curreretur in infinitum ; quod tum i inpossibile, tum inutile est, quia tota illa colle filo talium entium nullam , seipsa necessitatem, existendi haberet, & sic extra ipsam quaeren-diim cst cias, 1 quo caetera omnia obtinere existentiain suam pO- tuerint, vel suo tempore obtentura sint. Nunc itaque tale ens,
quod omnino se ipso est, & omnibus caeteris existendi causa est, Deus est. Ubi facile advertitur hane demonstrationem fundari in prae- x Iv. cedente , quatenus necesse est omnia entia contingentia esse ab Qηomodo uno necessario, propterea quod nullum contingens potuerit esse in Is'
sibi causa existendi; alioquin effecisset se ipsunt, quod est impos- ac sibile; quia quidquid essicitur, ab aIio essici necesse est, se ut quidquid movetur , ex necessitate ab alio movetur. Neque omnino
audiendi hic erunt Athei, si ad eludendam necessitaton cntis hujus necessarii dixerint sussicere , quod entia possibilia sint. infinita & ab aeterno; sic enim, inquiunt, perinde verificatur., quod . semper aliqua eorun fuerint, & aliqua pariter eorum futura sint, secundum quod ut praesen; ia a praeteritis genita suerunt, sic a praesentibus futura gignenda sint. x P. Non , inquam , audiendi erunt i sive quia illa omnia simul paeram sumpta ficiunt collectionem , quae cimi a se ipsa non sit, nec si- o lita ubi causa existcndi cilc potuerit. ab alio esse debuit, scilicet ab xxa Dppone-