장음표시 사용
111쪽
s a Disputatio prima, Art. III.
ente quodam nec cilario, quod sibi ipsi sit causa existendi, & exintendi causa sit aliis: sive etiam quia falsum est talibus entibuς possibilibus convenire vim , per quam alia ab aliis gignantur. Vellem enim aisti ire a quo firmamentum fuerit genitum , an ab alio firmamento, an ab intelligentia persectiore; sed hanc quae alia intelligentia genuit, aut potius creavit, nisi Divina creaverit λ Facile Atheis est murem proponere, qui alium murem Penuerit, sed Solem alium , qui Solem istum genuerit non proponunt; ad quam itaque causam Solis genitricem recurrent Αd casum , inquiunt ; sed hinc nimiς patet quantum 1 stina mente ceciderint : nam si casus Solem genuit, genuit & caetera sydera ,& elementa, & Orbis totius situm fabricamque disposuit; quod ita plane incredibile est, ut creditu impossibile sit potuisse homines tantum non amentes, quin & amentes in hanc non dico aD
sertionem , sed suspicionem vel levissimam prolabi.
Quinto assurgatu ad probandam esisten Elam emis
s uarta demonstratio petitur ex gradibus intensionis & remisi sonis perseistionum, quae conveniunt rebus omnibus, ac praesertim spiritualibus. Quia enim juxta gradus illos verificatur entia , quae novimus, esse alia aliis perfectiora,uti meliora, nobiliora, siu-mIniora , pulchriora , &c. hinc etiam datur intelligi abundantiam ista in persectionis majoris non inesse illis, nisi secundum quod accedunt ad persectionem alicu)us entis in illo & in illo genete summe persecti: ita quod aliquid sit in aliquo genere tanto perfectius , quanto propius accedit ad id , quod in hoc ipso gcnere est sum in E perfectum, sicuti tanto calidius aliquid est . quanto magis accedit ad summE calidum, quod est is nis , tantoque fulgidius, quanto vicinius assurgit ad sum in E in gidum , quod est Sol, de sic de aliis. Praetere hinc etiam datur intelligi . quod sicuti summus calor, qui est calor ignis , est causa omnis caloris in rebus caeteris , & summus fulgor qui est fulgor Solis . est causa omnis fulgoris in rebus caeteris, &c. ita summa quaedatri hostitas est causa omnis bonitatis , & sumnia quaedam nobili invcst causa omnis nobilitatis, &c. Quo progressit conscenditur ad notitiam entis cujusdain sumia me de omnimodὸ persecti, a quo solo emanare posse ac debeae omnis persectio, quae in quibuslibet rebus advertitur: tale verbulas, quod inmme de omnimode perfectum est, Delis est. Tum ve-
112쪽
In quo asseruntur s expenduntur ,sc. 93
ro quia omnis perseetio consequitur ad rationem entis , ita ut aliquid sit tanto magis perfectum , uti magis verum, bonum, pulchrum , &c. quanto magis est ens; hinc etiam fit manifestum qualiter admitti debeat ens , quod sit maximὸ ens , ac proinde quod sit primum ens, ac Hirsus quod sit causa entium omnium , juxta vulgare illud philosophicum axioma, quod si unquam ali in obi, hie maxime verificatur, suod es primAm in unoquoque gentre,
es ea usa eaterorum in eodem genere. Ulule si Deus est primum ens in omni genere entis , erit causa T VI II. entium omnis generis, illeoque omnis perfectionis, quae proinde merito censetur in rebus singulis creatis eo magis abundare, quo tium perit-
magis accedunt sua illa perfectione accepta ad illam summam , sive divinam, a qua profluxit. Et haec quidem demonstratio suam nato-m quoque vim habet indeclinabilem; ae praesertim si eonnectitur cum praecedentibus , quibus convincitur, si quid in rebus perinsecti inest , id non ab ipsis acceptum esse, quia repugnat sibi a seipso posse aliquid eonferri; sed neque acceptum esse ab aliis, nisi in sensu, quo tandem velificetur quidquid in omnibus perfecti inest, id primordialiter acceptum esse a Deo, qui solus a seipio summe perfectus est.
uintam denique demonstrationein desum e D. Thomas ex η' π.
gubernatione rerum,& earum videlicer , quae cum cognitione Mundi
careant,&nihiloininus in suos solitos usus ac fines semper incli- φηigi i 4Inent, & Operentur ut solent ae debent , sis mini est eas ad istos .e usus & fines dirigi ab agente, quod universaIiter noverit & pos- idς. sit eas applicare ad continuandam talium effectuum seriem con- .formem & proportionatani bono ac commodo totius Universi. An non advertimus sydera volvi & clementa misceri, & efferri vapores in sublime atque recidere, & semina serminare, & e florescere, & macii rescere in sevistus, &c. continuato ac uniformiter, prout opus est ad renovandas & temperandas recurrencium tempestatum annuarum vicissitudines p Ita quod oinnia , quae sine ratione ipsis insita se constanter inclinant & tendunt ad bonum Universi, sua illa propensione ac tendentia omnino commonstrent adesse ac praeesse orbi mentem , quae haec omnia regi c& administrat.
Eς exemplum aptissimum affert D. Thomas sagittae, quae nisi ia
113쪽
arte acta a sagittante dirigeretur, ad institutum scopulia non perven Iret. Sed & hoc exemplum protrahamus ad omnia ae praesertim insig-quirunt in- niora artefacta, pro quibus stritendis experimur adeo magnam .. ιε ib.,' artificum sollicitudinem industriamque requiri. An fabricantu edc ornantur aedes regiae, an compaginantur magnae illae navium . moles sine mente providi Architecti Z Quin & in minimis artesectis vel unius versatilis rotati horologii vide quanta desideratur industria r quantula tamen ista est, si cum ea conferatur ,
qui opus fuit ad hujus Mundi opificium, quod sumulum plan.
arrefactum est, ideoque Divinum pNon desunt apud varios Theologos variae aliae demonstrationes ; sed quae ser ἡ omnes coincidunt eum praemissis , aut non addunt ratiocinii vim , nisi levissimam. Quare non illas memoro , ac praesertim quia deinceps unam alteramque solidioris momen- ti,& non ubique obviam, aut certδ non sic promotam de explanatam prosecutiirus sum.Ex praemissis autem his quinque demonDirationiblis subdiicitur notitia sobilissimorum attributorum, quae efformant veluti totum Dei characterem, quo dignoscitur Deum esse 1 se omnia ab ipso esse, & ex necessitate esse, & esse in omni genere persectissimum , ac tandem esse sapientissimum rectorent Univcrsi hujus, quod sic affabre compegit, quod sic provide movit, quod sic opulenter ornavit,ut nemo sit qui ex dignitate tanti opificii, non statim compellatur dignoscere&laudare opificem Deum. Xyy. . Ecce praeclara illa verba S. Athanasii in libro contia Gentiles. Ecquis vero est, qui eaelestem orbem intuem,ac Solis Lunaque cursus, est constans n. reliquorum situs conversion 3με θἀerum , qua tametsi inter se dvs
formatuteharacterhri ea re matrunt, eundem tamen ordinem sine ulla varietate retinent, non statim
Deum inis. intelligit non a se 'sis ilia regi, sed esse aiserum , qui hac moderetur '. M. Nee addo nisi ista Philonis Iudaei in primo de Monarchia. Si quis, inquit, in civitatem veniat Legibus optimo consuatam, quid
aliud suspirabitur , nisi regi ab optimis Magistratibus illam ipsam eἰ
νitatem mobrem qui in bane magnam instoierit civistatem, Mum dum videlicet, ibiqua contemptruus furit montanam campestremq- regionem animantibus refertam, ct stirpibus ae flumis ingenuis acyorrentibus, pabula item est reeiprocationes mariam , orc. nonne v risimiliter, aut potivi necessario, de patre ct conditore, nec non rectore
114쪽
In quo exponitur demonstratio ducta, re c. o ueARTICULUS IV.
In quo exponitur demons alio ducta ex instinctu ratis nἰr. NOTANDUM est prima inesse singulis rebus corporeis intimam & alte instam perseetionem, sive dispositionem
aliquam primigeniam, rationc cujus fiunt aptae ad eos peculiares motus , quorum exercitatio pravisa & provisa fuit ab Authore Naturae ad ejusdem Naturae bonum ac commodum ; vel praesertim , quia si non innasceretur illis haec aut illa partium seu vis . scii contextura idonea inagis ad ista quim ad illa motuum genera, ad neutra illorum expeditiores essent, & sic aut segniter, aut vix iis motibus cierentur , quibus eas potius quam caeteris cieri &bonum est, de constitutum. Hinc nemo dubitat quin singulares ac pene mirabiles motus serri ad magnetem accurrentis, festucae in succinum advolantis, heliotropii ad Solem se converten iis, Plantae, ut vocant, sensitivae se se a contactu manuum averintentis , de id genus spectanduin caeteri , pendeant & omni n. suboriantur ex singulari illis corporeis. rebus impressa partium aptitudine , per quam vel ex se ipsis in eos motus se
runtur , vel ut in eos motus serantur ab agente exteri ., Ceindunt i Ilico impulsui iΙlius , etsi levissimo , etsi nostros de latenti de fallenti sensus. Hinc rursus ut 1 compositis insensitivis ad sensitiva iconscendatur , dubitabit pariter nemo , quin ista pro variis sentiendi generibus obtinuerint ab exordio secum ipsis natam ac Paratam variam proportionem ac vim ozganicam , de eximie quidem singularem pro eximiis sentiendi generibus. Quo pacto si agniculus ad conspectum lupi, quem ante non viderat, totus horret; si pullus ad milvi volatum contremit; si multella ad rutam currit, ut a se colubri venenum depellat ;si canis egens vomitu legit tam tuto idoneas ad illum excitandum herbas; si apis tam cito discernit flores ad mellis opificium comparatos,&c. arcanam illico intelligimus,seu vim motivam, seu ino. bilitatem, per quam haec animalia,vel scipsa sollicitant, vel parata sunt ad parendum sollicitationi cuidam externae,cui perinde caetera non parerent. Itaque omnes hujustu Odi motus sensitivi singulares prodeunt ex latente 8c ingemia motione, seu inobilitate , quam Philosophi vocant instinetum, sicut illa altera motio , scR
gularem vim ad ἁetermi Balox effecis
Et haee vIs Ingeni a m gis adhue patet in vi. ventibus se
115쪽
9 6 Disputatio prima , Art. IV.
mobilitas rerum insensitivarum communiter clo natur vocabit Iosy mpathicae, aut antipathicae compulsionis.. ID. Nolanctum est secunia omnem huiusmodi instimmim , si je
s. '. f. imputauni arcanum animalibus insitum , eaque perurgentem ad debuerat in si vari s vitae sensitivae motus, provisum illis suisse & ingenitum . . ius Authoro Naturae ad ejuld zm vitae tum utilitatem , tum inco ad v, ia, .e. lumitatem , ac praesertim in iis casibus , in quibus nulla eonsue-M. 'ix . tudo , nulla educatio praeire potuit, quae sufficeret ad arcenda
incommoda illius atque pericula i ita quod intelligi debeant
coaeva nascentibus animalibus quaedam vitae sensita vae lite tritaeae sustinendae principia , & consistentia in iis arcanis organicis commotionibus , quibus se incitari persentiunt ad alia prae aliiqseligenda alimenta, ad alia prae aliis quaeritanda pro redint grando temperamento remedia, ad alia prae aliis opponenda pro periculis fugiendis conamina , &c. Atque ita quidem necesse fuit animalia his internis compulsionibus praeveniri , Alit sic loquar, his praeceptionibus congenitis erudiri, quatenus alias ob desectu in idonei extranei magisterit ignoratura diu fuissent quid ipsorum prorsus interest scire ilIi eo de ciborum delectu , de remediorum apparatu, de oppugnationum constitat, defc de caeteris, quae si nesciuntur,vitam in aperto ponunt discrimine. Quare ad integritatem & plenam conditionem status sensitivi, oportuit Deum providere viventibus sensitivis praeimssimul tiplicis instinctas vires ac faculta n v. Tum si statu sensitivo ad rationalem transfertur haec speeu, . . latio, peraequὰ comperietur quani utile ac simul necesse fuerit, ut
vi instine. 1 Deo creariirae Tationali concrearetur rationalis quidam instinc
istat , μ' tiis , i Ruς nuritiplex , longὰ quidem superior sensitivo , ana Ioc. gus tamen. Nam de utilitate quis dubitet, eum hoc pacto Anima ab ipso Deo edocta, magisterio non egeat extraneo circa
prima illa principia , quorum habet notionem sibi innatam , quo nihil utilius , ut coinpendiosius nihil excogitari potest ad
ineundam vitae rationalis viam Sed neque de necessitate minus constat, propterea quod sunt plurimae veritates, quae cin Ope ac magisterio sensuum addisci, aut vix, aut nullatenus possint, &nihilominus sint necessario ad notitiam caeteraruna prae ambulae , exigunt proinde non ignorari ab ipso vitae rati0nalis exordio r' atque ita necesse fuit, ut ab authore seu instinctore Deo profllixe-xint per i inpressionem in anima faeta primaevi cujusdam & intimi ac siiuul infallibilis magisterii. Hinc Diqilirco by Coosla
116쪽
In quo exponitur demonstratio duci a , E c. 9
Nine absque subsidio & suggestu admonitioivs aut inculca- V.
tionis extraneat novit anima is i scrimen numeri paris & lin Pacis , ii . novit is crimen circuli a quadrato, novit excessiim totius cum instincto partibus comparati : novit praeterea quid virtus, quid fama qui it bonitas, quid ratio , suaque ratione rationem hanc percipit, ut loquar cum S. Aug. An autersires te habere rationem , nise id M , T. ιione perciperes Nee catera prosequar, innumcra Plaue , qua- 3. .. ruin anima notitiam habet creationi suae coexistcntem , & quotidiana hominum, ubi ad aliqualem usum rationis pervenerint, experientia demonstratam. Notandum est tertio praee minere in anima reliquis rerum spi- v I. ritualium N abstractarum notitiis ipsi innatis notitiam entis cujusdain summe boni , aeterni , immensi , independentis , Ic. az- rationalis reisque ita notitiam Dei in ipsa ita alte impressam , ita sonore in-rcim ' ' clamatam , ita e Iare exauditam, ut ab ipsa , sicuti supra Art. I. Dei. 'ostendimus , ignorari invincibiliter Deus non possit. Quin licet anima, ubi primum sui juris evadit, exsoluto scilicet homine 1 compedibus & involucris rudi oris infantiae, certissime addiscat
Deum existere ex rerum, quas extra se videt, numero , pondzre ac mensura , ex splendore. ac motu sy clarum , ex abeunte & redeunte vicissitudine temporum, ex amica eleia corum inimicitia , ex constante inconstantia Universi rerumque in eo omnium ortu redintegrante interitum ; attamcn cum ipsa sit expressa quae clatu Dei imago , tanto distinctius a Pud se ipsam Deum novit ,
quanto distat a dignitate imaginis simplex illud , quod est in caeteris ratione non utentibus creaturis vestigium Divinitatis , etsi plurimum in illis explendescat 3c eniacet. Hinc S. Bera ardus Lia. do P praeclare aiebat. Pracipuum ct principale speculum ad Oirindum Deam es animus rationalis inveniens se Usum: si enim invincibilia Dei per ea quefacta=nt,intellecta conspiciuntur, ubi,quaeso,quam in qus imagine cognitionis ejus vestigia expresias impressa reperiantare Tergat ergo peculum suum , mundet spiritum suum qui quis Dit videre Deum suum. Nec mirum quod anima videat acutilis in se, quam in caeteris v I I. a se Deum suum , quoniam, S: haec Dint verba D. Aug. Propinquior nobis est qui fecit , quam multa qua fecit: in illo enim vivimus , magis intra movemur ct sumus. Adest itaque in nobis praesentissimus ac si iam lurgentissimus instinistus , quo ad cogitandum de Deo compelli- n. sis mur universi , ac proinde quo & ad amorem & timorem Divini- aditu. L s. tatis cujusdam exstimulamur, tanquam & vitiorum ultricis , & ' 'remuneratricis virtutum : neque cnim cogitari de Deo potςst i
117쪽
98 Disputatio prima, Art. I V.
quin haee eadeliri cogitatio compleetatur & attingat, tum bonitatem illius, praei matricem utique & amandam, tum aequitatem rursus, & vindicem,& timendam. v I 13. Hine ut viri pii generatim omnes nullo sit aviori solatio perfruuntur , quam tacito simul ac clamoso conscientiae casta & intum sit testi- tegrae testimonio , ita viris impiis non occurrit ullus acrior ac tali, persequentior Cruciatus hoc ipso testi inomo redarguente conta. cientiam ream ac perditam : & haec cst illa irrequieta animae considerat A, quae vitiorum nostrorutri observati ix est simul & ad
, versatri e , & ideo a Graecis rectὰ dicta est synteresis. His praeno v tatis ostendetur deinceps qualiter ex hoc instinctu probari enitatentia divina invicte possit.
Instinctus ille intimus, quo universis e , est interdum nolenter ad gimin ad euitandum de Deo , eoque aut clemente , aut justi , aut Potente, aut 3mmenso , GTc. invict. demonsbat ae convincit Deumoxistere.
X. Probatur prim . Ad hoc ut praedictus instinctus invictδ.: I . sis lemonstret & convincat Deum existere , satis est si liiij iisee-
veritis insis modi cogitat lones , quas in nobis excitat de Deo, sint ei rea
quis ME. Object i in veri in ac vero existens r atqui res ita se habeti igiturta . ' invicte demonstrat & convincit Deum existere. Major constat a quia sicut veritas instinctiis non potest convenientius probari .
quam ex veritate cogitationum,quas excitat, ita nec veritas cogit itionum aptius osten situr,qualia ex vera existentia rei cogitataemn
de fiet ut praedictiis instinctus sit tam invicte demonstrativus divinae existentiar, quam invicte probari poterit cogitationes , quas in nobis de Deo excitat, esse circa objectum verum ac verὸ existens. Minor vero jam probatur; quia sublata veritate, & vera existentia Dei cogitati, aliud nihil essent hujuscemodi cogitationes nostrae, quam vanae ac chimaericae ludificationes mentis; aliud nihil quani repraesentationes aniles & illusoriae ; aliud nihil quam fictiones animae deceptae ac perturbatae. X. Atqui ne pro talibus habeantur , obstat tum quod in hoc ca-- ' .e sit omitino concideret dignitas animae, quae dum his pascereturgitariomisti . china aeris , dum his ludificationibus inhaereret, dum his capere- ζ' tur fallaciis S torqueretur deceptionibus, longe miseriorvsset,
118쪽
In quo exponitur demonstratio ducta ,sc. 99
tionibus superstriiuntur leges omnes societatis & honestatis humanae : quare si in illis nihil esset praeter chimaeras vano & otioia repraesentatas , nihil in istis esset stabile, nihil laudabile & honestum ; quia videlicet in eo casu tota morum humanorum nor ma esset chimaerica. Igitur ne in haec absurda tam turpia incidatur, & ne in hominis mente tam aperta constituatur amentia, evi-dcnter sequitur neque cogitationes nostras de Deo esse chiniae ricas , neque chimaericum esse instinctum, qui illas excitat, sed E contra esse verum , ac verE accipi pro invicto ad probandam Dei existentiam argument O. Probatur1eeund. . Instinctus, quo bruta ad varios vitae sensi- x I. tivae motus pro seligendis alimentis , pro fugiendis insidiis, pro suetibus educandis, &c. intus compelluntur, non est vanus ac sit instinctus
superfluus , sed est verus & utilis. Atqui si idem. sentiendum est, prout sanὸ sentiendum est, de instimctu, quo homines ad var Iosvitae rationalis motus, quales sunt inotus intellectuales variarum
de Deo cogitationum, intus exagitantur, hinc invicte probatur Deum existere. Igitur instinctus , videlicet rationalis, de quo sermo est, invictὰ probat Deum existere. Major experientia
constat: nam constat de vera utilitate optionis alimentorum , licpraenotavimus , de vera utilitate fugae insidiarum , de vera utilitate educationis foetuum,&c. in ipsa animalia , quae sic vescuntur , sic insidias fugiunt, & sic scelus suos innutriunt , redundante et quare pro vano atque superfluo haberi nequit instinctiis
hujusceinodi animalis, sed ex adverso valde dignus est haberi, dc pro vero , & pro utili. Minor vero sic jam probatur; quia si nulla esset existentiae Di- x ri.
vinae veritas, nulla esset coetitationum de Deo existente utilitas, H liti neque veritas ulla , sed e contra 1upermittas lumina de utili , ins
summa vanitas i quare sit niliter & superfluus & vanus esset in si 'ntinctus excitans praedictas de Deo cogitationes. Aut demum si nec vanus, nec superfluus cst instinctus iste rationalis, sed verus de utilis, ad modum quo nihil vanitatis , nihil superfluitatis , scd veritatis ει utilitatis plurimum i irinstinctu animali occurrit, quid clarius , quid convictius in larri potest , quam vere existere
Dcum, ad quem cogitandum, quin de amandum 8c timendum 'compellit nos & exstimula: tam frequenter tamque potenter vis arcana rationalis nostri itistinctus Probatur tertio. Hinc praesertim reputatur pro vero, quod comae totum sit majus sua parte i quod aliae sint proprict ιςs
119쪽
dubitantum de re a quae iis iraturma vera
x V. Instinctus rationalia . de qu 3 agiis eue. est uni. versuis.
i oo Di putatio prima, Art. IV
numeri paris , aliae imparis ; quod tres anguli unius trianguli sint duobus rediis aequales; &c. hinc praesertain , inquam , quod
instinctus huina nae menti congenitus, Sc ad Ilaec pro veris reputanda compellens, sit universalis nulli non aequὰ ingenitus. Atqui instinctus, qui mentem hii nanam compellit ad existentiani Dei pro vera reputandam , non est minus universalis , non est ulli non aeque ingenitus. Ergo pertude verum cst Deum existere ac verum est totum esse maius sua parte, &c. veritate nimirum pendente ae demonstrata ex institustu aeque univer tali. Major constat; quia si Natura in rebus corporeis & sensitivis universaliter nou mcntitur , quanto minus in rebus intellectualibus mentietur,in quibus longὸ turpius, longe periculosius emi mendacium. 'Quo pacto si animalia non falluntur in iis appetendis vel ' fugiendis , quorum appetitio vel fuga ipsis a Natura universaliter inspiratur; quanto minus humanae mentex in iis falli poterunt, ad quorum consensionem , amorem, aut timorem, aut
quamcunque affectionem aliam , per sollicitationem naturalem , intimam e universalem, ita vivide pertrahuntur , & ita longe magis alienum erit mendacium ab instinctu rationali, quani ab animali, maxime vero si fuerit aequὸ universalis,ut ostendetur deinceps. Minor itaque probatur, quatenus affirmari non potest aliquas mentes prae caeteris gaudere privilegio. instinetus praedicti rationalis tquae enim esset ratio id affirmandi Vel maxime eum is instinctis naturalem mentium intelligentiam comitetur,nec aliae ab aliis di Diarant, aut aliis praestent circa intimas & coaevas ipsis naturae intelligentis proprietates. Hinc instinctus rationalis , de quo serino est , aut nullus est quod est contra experientiam multorum sominum sese persentientium instigatos ad eoncessionem & agnitionem Divinae existentiae ; aut pro . universali censendus est; & ideo nec mendax, nec urgens ad ulla cogitanda in cndacia, sed verax & feliciter incitans ad cogitandam & admittendam veritatem Divinae , de qua hic agitur, existentiae' ita quod nulla sit mens , quae hujus non sit sibi conscia veritatis, & aeque eonscia sine ullo discrim i ne temporum aut locorum . quibus respondeae animarum nativitas. Audiendus est hac de re Terculianus sic loquens . Anima enim a primordio conscientia Dei dos est , eadem nec
120쪽
In quo exponitur demonstratio dumt, c. sol
per intellitetur, semper audietur .... habet Deur te monia torum hoe, quodsumus er in quosumat. Igitur instinctus rationalis praedictus invictὸ dentonstrat& convincit Delim existere,ut erat probandum. Tum vero antequam in mediuna proferantur obiectiones se- XV . quentes, quarum solutio ad uberiorem assertionis meae proba- rectitara ,
tionem non parum afferet, volo , quod mei moris de instituti est, exponere modum playsicum , quo i melligo rationalem in Di infitim impressum animae a Deo, & eo quidem fine ipsi impressum, ut per natam secum Dei notitiam ac simul caeterarum veritatum communium, quae sunt veluti bases totius intellectualis sapientiae , rectitudinem obtineat naturalem , juxta quam fecit Deus hominem rectum. Quae verba intelligenda esse constat de rediitudine intellectuali: sed quia referri etiam possunt ad rectitudinem corporalis staturae , per quam Deus os homini sabsime deiut , ea iamque tueri, hinc occasione arrepta alteram per alteran explicandi , illam, quae est mentis per eam , quae est corporis, Cri-ciain ut aperiatur notitia quadam physica, & instinctus istius.& impressionisset quani sic instincta fuerit anima. Itaque potuit haud dubie Deus homini , quem per se plasma- X V ILvit, staturam non in coelos erectam, sed in terras curvan tribue- ii, I , ἰ.re ; sic tamen ad caeteroruin animalium discrimen , docilem ac ch-- tractabilem, ut honio ille deinceps posset, si vellet, Crigere se i a ueri f. se de erectus ire per acquisitam sic eundi consuecti di nem. At potis. maluit Deus hominem in eo erectionis statu creare r quin & voluit hominis sic erecti membra certis musculorum viribus & elaisteriis in hunc modum exstruere , ut etiam incogitanter teneathonio corpus in aequilibrio, vel si fortὰ dejicitur, illud rursus& eonfestim statuat in aequilibrio , ad erectae staturae servandam aut repetendam formani in supplebiliter necessario. Et hoc pacto dignoscitur informatam 1 Natura esse molem humani corporis organicis contexturis , quae ad effectum firmandae vel restituendae staturae in suo gravitatis perpendiculo praevaleant absoluti iasiniis Geometriae legibus , quibus tandem erudiri potuisset homo ad idoneum sui corporis situm servandum aut rinaurandula . Iam dico potuisse similiter Deum creare animant indoc- xvir Liam , docibilem tantea deinceps in his , quae ad ipsum spectant : at in aluit illani primigenia quidam exornare ac T...dsi
sine undare doctrina , quae caeterarum omnium doctrinarum , lap- ctitudinem sit temporis, comparabilium , radix , fornia esset & nor- - . I