장음표시 사용
121쪽
io a Disputatio prima, Art. IV.
animam ereavit in eo statu eruditionis, quam imposterum, aut ab occulto, aut a manifesto Dei veΙ Angelorum magisterio ol tianuisset, aut etiam proprio studio comparasset. Quia vero ad lin-jusmodi eruditionem non pervenisset, nisi admittendo in se talis magisterii vel proprii studii aditiones per passionem ipsis corie spondentem, quae fuisset eruditio ipsa recepta ; ideo Deus , allhanc eruditionem animae conferendam ,. rursus aliud nihil praestitie, nisi quod praeveniens & supplens actiones illas , quas susceptura su i sIet, talem creavit, qualis futura tandena suis Ict propter hujusinodi aditones. Atque hoc pacto creata fuit anima, non tantum docibilis, sed doista in his, quae spectant ad primam veritatem, quae Deus est,& ad plurimas secundarias, scilicet universaliores, quae ideo vicinius ex illa Pendent ac prodeunt. Haec autem doctrina divinitus accepta, haec ipsa est, quam voco instinctum rationalem , & per quem ad cogitandum & colendum Deum compellitur, flein quo consistit intellectualis ea, de qua aiebam, animae rectitudo. Ubi ad complendam analos iam rectitudinis intelle et ualis per corpoream explanatae, addo id proprium esse menti ex conditione suae creationis in eo statu, quem mox explicui, scientifico , ut non Iantum sit erecta ad Deum ex vi instinctas , quo ad habendum prae oculis Deum erigitur, scd insuper ut ex vi ejusdem. instinctus sese denuo in Deum erigat, si conti serit aliquando illam carnalium cogitationum pondere incurvari. Vivit quippe in anima, quin & assidue intermicat primaevum illud Dei in anima magisterium, quo se videndum & audiendum animae praebet; unde omnino convenit, ut instinetum rationalem,
quem asserui esse divinae existentiae de monitiativum, intelligamus sub conceptu, seu luminis, de quo scriptum est : Signatum est super noι lumen vultus tui, Domine, seu vocis, de qua legitur : Al-rusmus dedis vocem suam, seu eujusvis alterius Divinae adtionis idoneae ad animam instruendam primariis vitae discursivae praeceptis, quae sunt utique veluti summa capita notitiarum caeterarum usu ac labore comparabilium. Et iam quidem venio ad solutionem dbjectioniun sequentium .. Objicies primo. Facta praedicti instinctils rationalis hypothesi, unusqliisque hominum, & clare cognosceret Deum esse, & cIare ediceret quid sit Deus: atqui e contrario res se habet in pleri Rite hominibus t ergo aut praedictus instinctus nullus est , aut non satis convincit Deum existere. Major constat; quia instinc-
122쪽
In quo exponitur demonstratio ducta, s c. t o s
eus ille supponitur Divinus, ideoque splendidissimus 3e si e nulli obtenebrationi, nulli verborum inopiae relinqueret mentem obnoxiam: imo mentem in hunc illiistraret modum, ut elocutione sua valeret elucidare totum id, quod de Divinitate sibi esset notissinum. Minor vero patet ob experientiam, ac nimis frequentem , quae in hominibus contingit, si minus dubitandi de rebus divinis . ae certὸ in iis ita caecutiendi , ut de iisden unum alterumque verbum idoneae orationis pronunciare non valeant : ita quod potius nescire . quam scire aliquid de Divina existentia videantur. Igitur, &c Resp. satis esse ad astertionis nostrae veritatem, si unusquisque x xi t. hominum notitiam de Deo habeat, qua apud se ipseni sit con- 3ed sumia ictus , sibique ipsi dicat ac ferat testimoni uin latentis & inti- δ', Inrae convictionis illius, qua premitur ac urgetur pro non dene- ciu ςnd3mganda Divina existentia. At omnino opus non est elocutione illa 'vocali & doeta , quam Adversarius effagitat, & quae vix reperitur in iis , qui annos multos in studiis theologicis protriverunt. Hinc patet sensus , in quo hinc concedi, hinc negari utraque obiectionis proposita praemissa possit ac debeat. De caetero constat esse plurima, quae novimus quidem, at eloqui non valemus: hinc nemo nescit v. g. quid sit circulus, sed pauci dicerent quid sit circulus. : nescit nemo quid sit tempus, sed pauci dicerent quid sit tempus. Audienda hic sunt verba D. Aug. Quid est ergo tempus , aiebat , si nemo ex mo quarix, scio ; si quarenιi explicare Izvelim, nescio. 'Et afferri ex eodem sandiissimo Dodiore potest exemplum Sa. x x III. pientia, de qua fatis apud se ipsunt unusquisquie intelligit quid sit, sed apud caeteros explicare quid sit, nemo hactenus fatis po- possit tuit. CHAs, inquit , verbi in animis nostris apertiorem notitiam natura esse voluit, quam SVιentia λ Sed nescio quomodo eum mentus nostra veluti porιum notio ipsa reliquerit, ct verborum sibi quasi νε-la tetenderit, occκrrant statian calumniarum mille naufragia. Tum rationem affert r Quιa tametsi exercitatissimus quis sis insensis suis v- te enunciandis , verba ima non aquant, nec abequuntur mentem , pra- sertim in hujusmodi extra usum vulgi , rd est . extra osscinam verborum positis. Hinc abunde patet nihil contra rationalem instinctum , de quo procedit nostra assertio, probari ex verborum penu ria, quam non modo indocti ted & docti patiuntur, ubi digild de Deo rebusque Divinis loquendum est.
Objicies secundo. Nesciti potest an instinctus, de quo agitur , ηπ
123쪽
i o Di Jutatio prima, Art. IV.
instimatim sit universalis: nesciri etiam potest , an sit a Deo: igitur non com'. --t e vincit Delim existere. Consequentia pater ; quia si forte non e Litui. set universalis , aut non cffera Deoi inpressus , aut etiam non esset pro sie impresso cognitus & declaratus, mens peri nile incerta haereret, & stultaret in ambiguo, ob defcetum conditionum, quae haud dubi Eail in fallibilitatem illitis desi ierantur. Tum antecedens probatur quoad utramque partem. Ed primo quidem nesciri potest an sit universalis instinctus ille; quia licet quis sibi sit conseius se talim striami perurgeri de abripi in persuasionem intimam indeclinabinabilem , nihilominus unde habet caeteros homines in persuasionem similem pericalii λ vvl presertim quia hominum non pauci, tum per improbos mores commonstrant quam parum persu . sio illa ipsos perurgeat; tum δή insuper ausi sunt dubia multa circa existentiam Dei proponere & propugnare: unde superest ut conjici quidem possit vigere apud omnes in intimo mentis recessu anteceptionem. eandem praedicti instinctus, assirmati autem ac decidi non possit -' XXV. Secanda , neque sciri potest , air sit , Deo, 3. quatenus hoc ι i. es 44' ipso , quod animae simili natura gaudent , necete est eas si- osse, saltem mili quadam exstimulatione ferri ad aliquid i quare licet si-o ..' ' mili illa exstimulatione ferente ipsas ad cogitandum Dcum abriperentur , non potius ex ista communi cogitatione , quam ex natura communi consequeretur Deum existere: quare si anim rum natura solitarie spectata non satis demonstrat divinam existentiam , erit de earum praedicta cogitatio naturalis ad eandem demonstrandam incMeax. Nisi quod nec desunt humano generi instinctus alii perinde intimi & communes , uti sciendi, dominandi, lucrandi, &c. qui prodire potuerim ex sola indole nativa animae , videlicet curiosae, . superba , avarae, &c. Unde a parie indole nativa ani Fae, scilicet timidae, prodire potuit bc inntinctus timendae Divinitatis , juxta illud Poetae, Primas in Oxia Dιοι scis timor. κ xvi. Resp. 3c nego partem utramque antecedentis. Tum pro oppug-Undep ' nanctis probationibus adductis, dico primo, praeter suspicionemia: I . his legitimam , quae locum praebet afferendi caueros eodem instim iiii 'sti' premi, quo premimur, adesse de Nationum omni dira consensio -''' nem uno ore profitentium & exercentium , licet sub ritu mire vario, cultum alicujus Divinitatis: haec autem consensio nonne est patens demonstratio universalis humanae persuasionis Quod
si quis . nihi Iominus ab illa per imProbos inores sese subduuru ,
124쪽
In quo exponitur demonstrat io ducta, s c. t o s
aut sub lumini se simulet, is iam non sit ite grege hominum, quia naturalem sapientiam in insipientiam commutavit, & in gravitatem delicti lapsus est , de quo D. Cyprianus aiebat, Summa deli 3i es nolle eum agnoscere , quem ignorare non fossi . Addam secundo nec minus clare demonstrari Divinam instinctus nostri in Devin originem : quatenus anima , licet ex se possct cogitare se ipsalii di quae sunt infra ipsam per determinationem ab illis aeceptam ; at quae sint supra ipsam cogitare non posset, nisi illa existerent,& ipsam ad cognitionem sui pcrtraherent: ide Τue non obtineret M. g. notionem summae beatitudinis, nisi ista limina beatitudo, quae Deus est , illi sui speciem impressisset ridque ad eum modum , quo oculus corporeus non videret sydera, nisi illa suo fulgote ipsum perstringerent. Praeterea vero quid Iraeter Deum posset in animam immittere speciem sentinae illius
eatitudinis , aeternae illius ac immensae Divinitatis, cum in re-hus creatis nihil ipsi repraesentetur non valde miserum , non vaI d properanter transitorium, non metis valde tenuibus circuinin scriptuni Quod autem aiunt de caeteris, qui referuntur, instinc
ribus , nullam hic patitur difficultatem ; quia si pravi sunt , jam
non pertinent ad halivam animae indolem , ted ad indolem vitiatam deinceps, seu contracti peccati lue, seu paria peccandi assiletudine , quae sic animam efficit curiosam.superbam , avaram di timidam , inani videlicet eo et imore, qui numina fabulosa pepererit. At omnino alius est purus ille Sc nativus animae in Deum
timor , de quo intelligi merito potest id , quod legitur in sacris paginis r Initium sapientia timor Domini. Objicies tertio. Si rationalis ille instinctus, qualem admittimus , isset & animae ingenitus,& existentiae Divinae demonstrativiis, pueri non, minus quain adulti Deun scirent, & amarent,& timerent, &c. Atqui pueri ncque Deum sciunt, neque amant, neque timent, &c. Ergo, &c. Sequela majoris patet; nam cadcm anima est in puero, quae postmodiim est in adulto ; ideoque est in puero aequὸ sciens, aeque amans, aequE timens , &c. siquidem eodem individuoque instinctu adacta & coni pulsa ad mendum , amandum , timendum , &c. Minor autem probatur ; quia pueri sint cogitationum hujuscemodi ad sesentiam, & amorem,& timo . rem Dei spectantium incapaces, siquidem. exigentium , qualem illi non habent,usum rationis: quare nec ipsi praebent ulla talium cogitationum indicia. Ergo , dcc. Praeterea vero satis pater, qu crassa ac diuturna sit in. juveni- Toxnua I. Q
sex pateateoelestis o mera illitis revis divinais
Aiant quod in pueris e set notitia reamCrDei per talem illi tinctam
125쪽
instinctus es.set inutili . x XX. ostenditurn m deesse pueris noti. tiam Dra ha hi tu lem
Nec omniis repugnat actu ala. sed non est reis ex a
ro 6 Disputatio prima, Art. IV.
bus primam pueritiam excedentibus ignorantia rerum Divinarum. nisi illis earum notitiam Parentes paulatim inspiraverint, & frequenter : sicut etia in patet, quantum ad earum notitiam perficiendam eonferat sollicitudo Magistroruin, quibus adolescentes eruis diendi concreduntur, 3e adolet centum in audiendis magistris diligentia atque constantia. Unde inutilis videtur ae superfluus intatinctus ille , quem diximus esse mentibus humanis ingenitum de existentiae Divinae demonstrativum. Resp. de admitto scientiam de Divina existentia, tam in pueris, quam in adultis parem fle eand cm esse, si acmpe agitur de scientia illa connaturali, quae a Deo mentibus nostris simul ac crean. tur , imprimitur : R idem dicendum de amore & timore paritet con naturali. Tum dico scientiam illam connaturalem esse scientiam habitualem , seu habituali aequivalentem , quae proinde vigere potestae persistere sine ulla cositatione seientifica actuali tperinde enim de illa hae in parte discurrendum est , ac de omni ieientia habituali acquisita , quae manet in homine,etiam de illa nihil cogitante , quin etiam cogitante de rebus multis ab Illa sejunctissimis. Quare licet anima pueri nunquam cogitaret actu de Deo, nihilominus non sequeretur abesse ab illa instinctum ha bitualem, de quo agitur ; nisi insuper quod sicut certo non scitur animam pueri, donec puer est, ac praesertim infantulus de adhuc in cunis vagiens , de Deo cogitare,vel etiam per aliqua intervalla , ita nescitur cam non cogitare.
Nec desuerunt Authores graves , qui putaverint animam ab exordio suae creationis semper aliquid cogitare, quamvis non cogitet tali cogitatione, quae organis cerebri sit impressar quod quidem , ut aiunt, accidit in pueris propter debilitatem, ut in phreneticis propter 'aesionem , & passim in dormientibus propter torporem ex insilientium vaporum congressu advenientem runde accidit, ut sicut nec parvuli, ita nec phrenetici & dormienistes sciant se aliquid cogitasse , licet non pauca sint, quae ab ipsis interim fuerint cogitata. Hinc Claudianus Mamertus de anima
generatim sic aiebat : Anima nempe variare e stata potest, non cogitare non ris. At quidquid sit de ista actitati cogitatione, satis est ad veritatem nostrae assertionis, si ab Rhie illa vigeae ad ii. Iam impressio tuo tempore excitabilis : & haec quidem impressio, ad cogitandum videlicet de Deo, animam suo tempore compulinsura , cst instinctus rationalis , de quo agitur; ac proinde suo etiam . te inpore futurus divinae existentiae demonstrativus, ut asservum fuit.
126쪽
In quo exponitur demonstratio ducta, s c. i o
Ad aliam vero difficultatem, quae postmodum additur, sol- xxxit. vendam, dico non posse reputari instinetum illum intimum &ani- Ee distenismae coaevum pro inutili ac superstuo, quamvis excitari egeat, &: ά . '' exerceri, & perfici per iterata Parentum ac Praeceptoruin docu- de quo menta; alias perinde diei posset habitum homini counaturaIem discurrendi de rebus caeteris , esse inutilem ac superfluum, ex eo, quod etiam necesse sit homines , ad reet E discurrendum, de illis erudiri atque informari Parentibus ,& a Magistris. sin hine valdε splendet utilitas instimstds rationalis animam xxx I Lin Dei in credendum atque colendum exstimulantis, quod pueri, 'et ςx quo loqui noucrunt, ita faciles se praebeant in iis credendis i '' de recitandis, quae ad Deum spectant , ubi audiunt ea essu credenda& recitatione disna. Tandem si habitus acquisitus inclinat habentem ad actus tui generis , cur ad eos Paritex non In- .clinabit habitus impressus & aequisito aequivalens. Unde abii de patet solutio instantiae , quae fuit addita.
In qua expend tin es a Divina existentis demonstrat a ducta ex mint na entis a se. NOτANDUM est visum omnibus Sanctis Patribus aeThe - Llogis hactenus suisse non posse tutiori simul ae expeditiori In Demae- via Divinam existentiam deinonstrari, qu1m si demonstretur exis- t
tere tale ens, cui conveniat attributuin adeo praestans& eminens, modest sona
ut compleetatur in se uno juncta,& quasi a se uno derivata intelli R ' ' gibilia omnia Divinitatis attributa. Quia 'enim hac attributa nullus nun tiis comprehendit , res infiniti de insuperabilis laboris esset ite per singula ; Fc rursus quia licet quotcunque ac quaeci que sint, unius sint ac simplicissimae entitatis, siquidem simplicitas su mina attributum quoddam Divinum est, nihilominus intelliguntur alia ab aliis profluere, alia in aliis radicari, ita quod unum sit omnium caeterorum & sons N radix ; caprop. ter dummodo feliciter laboretur in hoc nito densonstrando , ecce adest ill icci dei nonstrata cumulatissima illa attributorum suries , quae est ipsa Divinitas. Tum vero non est equidem concors Theologorum mens circa M. attributum, cui Propria sit haec praestantia sontis de radicis cR- ωib. .m Ia
127쪽
2. .s ter riim , attanaen ex attributo , quod est esse a se, annuunt om. a nes eorum satis multa prodire ac consequi satis illustria , quae divinitatem pronuntient adesse in ente, quod est a se; & hoc attributum faetitio nomine vocant asitatem. Itaque mihi propositum hic est eniti primo ut demonstrem existentiain entis, cui conis veniat notio entis 1 se, secundo ut explicem qualiter necesse sieens, quod esse a se compertum fuerit, Deum esse.
Necesse est prater entia ea tera , quorum alia βnt ab aliis . dari ens ἰcui vere ac proprie eonveniat notio entis a se. Et hae quidem est omnium Nationum tina ac pesverans opinio contra Atheos, si quias uando fuerunt ψ nam fre dubitatur an fuerint, etsi non defuerint v m ad hoe satis impii , ut se Atheos ostentarent: neque jam desini qui, si minivs Atheorum dogmaticam senιationem , at certὲ vitam impadentem σ perditam imitantur. III. Probatur primo. Nee esse est dari ens, quod non potuerie non existere r atqui tali enti convenit verὸ ac propriὰ notio entis 1 serquod non po. ergo necesse est dari ens , cui vere ac propriὸ conveniat talis no-2ἔAT rio. Major probatur ex discrimine essentiali & manifesto, quod
est inter necessariam & contingentem existentiam alicujus entis r& sic quidem argumentor. Si non est necesse dari ens, quod non potuerit non existere , necesse est omne ens, quini datur, potuisse, non existeret & hoc quidem patet ex terminis ipsis attentὸ spectatis, quibus videlieet clarὸ innuitur necesse csse, ut entis , quod non existit necessario , existentia sit contingens , sive tantum in differens ad esse de non esse. Atqui res perabsurda est Dinne ens, quod datur, potuisse non existere r quandoquidem Dinne ens ,
quod potuit non existere, determinari debuit ab alio ad exitatendum e non enim , se ipso determinari potuit, alias se ipsum praecessisset, quod repugnat. xv. Unde sequitur confugiendum esse ad aliud, quo determinatum ad existentiam: quare redibit eadem dissicultas ; & ita si
est esse es, a de omni ente iam existente verificaretur, quod aliquando potuerito non existere , nullum revera existeret. Igitur necesse est dari aliquod ens, quod non potuerit non existere. Tum venio ad probationem ut i uoris;& argumentum sc procedit. Ens quod non potuerit non existcre, non potuit esse ab alio : & hoc est clarius lucet
128쪽
In quo expenditur alia Divina , s c. io o
ipsa ; quia si potuit esse ab alio, potuit non existere, quatenus pendens ab arbitrio illius , a quo obtinuit ut, existeret. Atquienti quod est & non potuit esse ab alio, convenit, verὸ ac proprie notio entis , se i ideo nimirum qaia non est, nisi hie duplex essendi modus, aut se , aut ab alio. Igitur tali cnti, quod non
potuerit non existere , convenit vere ac proprie notio entis a se. Atque ita ex praemissis sic demonstratis superest, ut pro demonDerata habeatur consequentia, quae est ipsa assertio. Adde quod sublata notione entis a se conveniente alicui enti iam existenti, hoc tantum superest, ut de omnibus omnino ciatibus onmia nria veri ficetur,quod alia ab aliis ortum habuerint: neque potest mensisti propositioni contradicere; quia ipsi notus non est, nisi dii. 'plex ille , quem dixi, essendi modus, scilicet aut a se, aut ab alio. At de omnibus Onti in oentibus verificari non potest, quod alia ab aliis ortum habuerint: &sic quidem haec propositio, in quo tota est difficultas, probabitur, attendendo ad duo genera corporum , quorum alia quidem sunt corruptibilia, ideoque generabilia, alia vero sunt incorruptibilia, quatenus & in generabilia.& ideo in generabilia, quia simplicia. Prioris generis sunt mixta omnia elementariat posterioris vero generis sunt ipsa in se ipsis primordialia elementa. Itaque jam licet concipiatur posse verificari de omnibus om- .nino mixtis elementaribus hucusqtie existentibus , quod alia ab aliis ortum habuerint per generationes , quae non superant vim ea rius r.elementorum mixtilium ; at cum ventum fuerit ad elementa, non '
si in iliter eoucipietur potuisse alia ab aliis prodire, veluti ignem ab aqua, aut ὰ contra aquam ab igne et siquidem iam non agetur de generatione, quae praesupponit partes geniti , & ideo est in potestate generantis ; sed de creatione, quae non supponit partes rei creatae, sed merum illius nihilum, & ideo non est, nisi in potestate creatoris: di haec potestas, ut patet cx nostra ipsorum experientia, potestatem creaturae excedit: unde sequitur manifestεnem aliquam creatam non posse produci ab alia re creata , ac Proinde res omnes creatas esse ab una aliqua increata: haec autem res increata erit illud ens , quod inquiritur , & cui vere ae propriE convenit notio entis a se.
Nec infringitur vis argumenti, si quis dixerit me gratis sup- V 3 1. ponere simplicitatem cntitativa in in elementis; quae ineo alia ab , T . . a aliis generari non possint; non , inquam, infringitur: ecce enim em A se. in Praescindatur ab illa quaestione physica , nunquid ab omnibus
129쪽
exIstra pt bat neee M. statem entis a se omni producentis.
ii o Disputatio prima, Art. V.
Plillosophis admittitur aliqua materia in generabilis, sive hae e sive illa. Hinc Aristoteles advertens non potuisse materiam a materia produci , materiam supposuit improductam : & sic quidem obtineremus aliquod ens 1 se.
Sed ne sit illud ens se , quod inquiritur, obstat invictὸ quod
praeter substantiam iIIam materialem, adsint aliae spirituales , animae videlicet rationales, quas liquido constat non potuisse ex materia procreari. Nisi praeterea quod materia it Ia Aristoteli ea non superat dignitatem caulae materialis : N haec causa' non sufficie ad effectus omnes, si vo genitos, sive creatos, qui maxImupendent, causa externa essiciente , ut de caeteris taceam. Itaque materiam, sive elcmencarem , sive aliam , nihil interest, creatam fuisse necesse est: sed ore creata creari non potuit, ut dictum est si pra i igitur ab increata, complectente videlicet vere ac propriuuotionem omnem entis , se, ut erat probandum. Probatur Fcundo. Nisi daretur nunc tale ens, cui verὸ ac pro- .pri E conveniat notio entis a se, nihil hactenus productum suisset: sed multa hactenus producta fuerunt: ergo, δέ c. De minori non est dubium t major probatur in hunc modum. Nisi daretur nunc tale ens , nihiΙ deinceps produceretur r ergo par nisi daretur nunc tale ens , tale videlicet, cui verE ac propriε conveniat notio entis a se, nihil hactenus productum fuisset. Antecedentis veritas sic ostenditur: quia si tale ens nunc non
existeret, hoc ad summum illi conveniret, videlicet posse ex itatere, quando vel 1 se , vel ab alio determinaretur ad existen-Il m. Tu in verb1 se nunquam determinaretur ad id, quia nihil potest praecedere se ipsum in hunc effectum, ut a se ipso deteris minationem ad existendum obtineat: nisi insuper quod actio determinandi supponit existentiam; & ita illud ens existeret ante ob tentam a se ipso existentiam: quod repugnat. Sed neque ad id ipsum determinaretur ab alio ; quia in hoc casu non esset , se, sed ab alio contra hypothesim. Atque ita neque a se, neque ab alio det et minaretur ad existenis dum, quapropter nunquam existeret: de ideo deinceps nihil exis.
teret, quatenus etiam 1 fortiori militat eadem ratio contra caeterorum entium existentiam, cui praeitura essed existentia entis
existentis , se, & de quo agitur Jam vero consequens simul cum paritate in ipso contenta sie probabitur; quia si taIe ens, videlicet ens a se, nuoc non existeret, nullum entium caeterorum
in hypothesi praexistentium determinatum ab illo suissct a1 exis
130쪽
In quo expenditur alia DiSinae , sc. xii
tentia in t ab ente siquidem non existente repugnat fieri determinationem ad existentiani alterius cntis: ergo caeterorum omniumentium nullum primo extitisset, defeetu scilicet determinationis ad existendi ini, quae induci, nisi ab ente praeexistente, non potcst. Quod si inter entia ex hypothesi prae existentia , nullum praeextitit, nec nulla caetera subiccuta sunt, bc ita contra hypothesim nihil existeret. Aut si illud cns, quod praeextitit caetcris, utique praeextitit sine determinatio re aliunde aecepta ad existenditur, praeextitit utique , se iplo : quin & praeexistentiam illam retinuita se ipso; quod enim non coepit e e per aliud, non potest desinere esse per aliud r atqiae ita nunc datur tale ens, cui vere ac proprid convenit notio entis 1 se. , Adde quod si in tota serie ac summa entium, quae jam sunt, vel fuerunt, non reperitur tale ens ullum, quod sit a se , de omnibus ac singulis aeque verificabitur, quod opus habuerint esse alia ab aliis r 8e hoc quidem patet; quia si nulli potius, quam alteri praesto est jus innatum ad hoc ut sit se , par omnibus inest servitus ac dependentia essendi ab alio. At si ita esset, nulla talium entium fuisset series, per quam alia sunt priora aliis, alia aliis posteriora : quandoqitidem nulla adfuisset in prioribus .n cessitas praecedendi, nulla in posterioribus necessitas succedetuli. nulla prudentia qilae praecessiones istas 3e successiones moderaretur, nulla jussio quae perturbationem instituti ordinis cohiberet rquo paeto praedicta entium series patuisset ab initio & adhue pateret tumultuationi horrendae, ob quam impeditetur ea, quae jam splendet ubique, ordinata rerum successio , ad eum modum quo si inulta militum millia trajiciendum haberent pontem angustum, nec adessent Magistri ac Duces, qui ordinarent agmina, alia aliis successiira, confusissima evaderet illa trajectio. Et sane simile quid advertitur, quoties accidit Populi multi in Tem plum quoddam confluxus: nam quia omnibus innatum est jus tum exeundi, tum aeque primo, ecce hoc ipso temporis puncto, quo finem habet celebritas, proruunt & instant turmatim Omnes ad exitum, nunc propellunt, nune repellunt alii alios, sicque obstant exi tui, qui fieret facilius, breviusque, quin & honestius, si lata lex . aut indueta consuetudo aliqua illum moderaretur & regeret. Et sic quidem patet quantum pro administranda serie ac summa entium, quorum alia ab aliis hactenus fuerunt de deinceps futura sunt, necesse sit admittere unum aliquod primum ess i Praesideat provideatque caeterorum Oinnium ordini & multitudini;