장음표시 사용
171쪽
Inter ad miti stratio..em diui nam re hvmanam nul
sibi sisse it ad omnes deisiicias vitae. x t. Et ideo villa sciet eis
1 set Dissutatio secunda, Art. I.
Divina, si discors esset; aut non multiplex futura, si esset eo n-
Quare rursiis permittentia est humanis . Nationibus ambiguita illa , ob quam aliae in monarchicam , in polyarchicam aliae dominationem inclinant i quia videlicet neutra non falli potcst. neutra non tali cre : at si res est de dominatione Divina , frustra omnino in polyarchicam inclinaretur, ubi constaret, de sufficientia, & eapropter de praecellentia dominationis monarchicae Quio etia in dominatio illa polyarchica in an archicam degeneraret ob plurium non facilem , & ideo ,. ut potest conjici, non futuram sentiendi atque decernendi concordiam. Hinc S. Gregorio Na ian Zeno videbatur perinde esse multos ac nullum , reῖcndi & administrandi Orbis habere principes: Perinde es, aiebat, apud me multos habere Principes ct nullum. Verba ejus haec sunt-
id est, Polythei sinum ab Atheismo nihil differre. Quapropter contra quam ab Objiciente dictum sit, optabilius est uni quam
pluribus Deo servire , 3c debitam servitutem vovere. Tum ad adjectae difficultatis enodationem , 3c ad antecedentis, quod ver nego, solutionem , dico bonum illud soci clatis inter Deos confictum tam plane nullum de evanidum csse , quam planum cst Sc vulgare in omnium captu Deum ad omne deliciarum intelligibilium genus sibi unum sufficere; neque enim minus est sibi ipsi summum bonum , quam nobis et 8c ideo non potest non esse beatissima vita Dei, quamquam unius r quin ideo beatissima, quia unius. Qua una ratione de paucissimis verbis expressa corruit tota illa, quae Dia objiciebatur pompa ratiocinii colligentis ex bono societatis humanae bonum societatis Divinae ἔ prave , inquam, colligentis, quia homines quidem alii aliorum opera egent, admonitione , consilio , suasione , solatio , dic.& ea propter non est bonum homini esse solii m.
At indigentia hujuscemodi nulla vel etiam fingi potest in Deo , qui unus cum sit, sibi est omnia , sibique proinde sua est , eaque carissima,& nusquam desitura societas. Nisi quod insuper societas nostra etiam laborat suis incommodis; nec desunt qui hominum consuetudini ac necessitudini omni vitam anteponant longe ab illorum conspe istu actam ; habet & ista litas delicias, quas valde suavius de intimius experit ut quisquis sic ab humano sodali. tio non se exsolvit, nisi ut Deo suo propius se conjungat, & illo quietius
172쪽
Vualiter ad essentiam Dei , csc. as 3
quietius perfruatur. Praeterea si astur de societate hominum parem dignitatem & potestateiri habentium , haec raro tranquilla est & parum perdurat; nec id aliunde probatum velim, qnam unde Adversarius firmare suam instantiam enititur , ex consilio videlicet , quod Imperatorum aliqui inierunt amicos vel consanguineos advocandi in participationem individuam Imperatoriae Majestatis : nam quoties, amabo, id praestiterunt, & non eos
Certe plerosque fama est tam ambitiosae societatis poenas Iulia X L I. se , neminemque illorum, seu suo malo, seu suo saltem pericu- ιζ'α. . . to non expertum fuisse quani verὰ quidam Poeta dixerit: Nulla sua ineom fisi Regni Sociis , omni ue potestas impatiens consertis erit : N i. quam verὸ rursus ab Oratore Cypriano proniinciatum sit : Manis culosa.do unquam Regni societas aut eum Fide coepit, aut sine cruore desit r. m. δε Et exemplum quidem , quo dignius memoratu nullum , in Re- Ιἀβι va MVn O Romuloque assulget: hos non voluntas labilis, sed stabilis Natura, quae uno partis emulerat, & uno lacte prodigiosum in modum aluerat, destinaverat pariter in Imperii Romani Principes & Collegas : illorum tamen alter alterum sustulit : Et R
manον geminos, ut pergit idem S. Cyprianus , unum non capit Regnum, quos unum uteri cepit hospitium: ae tum concludit: Rex Μημι est apibus, ct dux unus in gregibus , Er in armentis rector unus. Multo magis unus Mωndi est Rector , qui universa quacunque sunt , verbo jubet, ratione dispensat, virtute consummat. Itaque plus quana abunde hic certatum cst adversus plura Nu- X I Ir.
mina, sive paris , sive disparis potestatis. Tum vero qui priora ... et Icoluerint, pauci Gentilium sunt, forsan nulli; quia mens huma- runt plures
na inter multa , quae re iugit. cogitare , a nullo cogitatu tam m- rati, ν, ia .
filii, quani ab illo aequalis in Diis pluribus potestatis ; siquidem dispar si aequalis est, nulla est : quia per illam posset uni alter resistere ,& ita quidquid posset unus , posset per alterius resistentiam im pediri. At posteriora , dispari nimirum potestate praedita , quinctiam sexu disparia seu plura , seu pauciora coluit tota Gentilitas confingens nescio quid Divinum, licet Deo minus, in ii hominibus, a quibus in admiratationem grandis alicujus facinoris trahebantur. Sic enim or idololatria prιncipium cepit, cum ho- Π.is. ω. mines nimia supra meritum haberentur admirationi: ita tertium δε- p .eimum Deum esse putavit Alexandrum Romanorum Senatus I quae lib. a.
sunt verba S. Chrysostomi,quibus eonsonant haec S. Ambrosii de Idololatris sic loquentis: Issi quod venerantur.amplificant, videlice Lomus I. V
173쪽
Hine de illinerunt ad adoranda etiam saxa di igna
usque ad titulum e ultumque Divinitatis. Sed neque in hoc steterunt Gentiles , nec in hoc substitit eorum caecitas, ut putarent aliquam Divinitatis portionem hominibus in eximiarum virtutum renumerationem conferri; nam eo caecitatis perventum est , ut hominum multi pro Diis haberentur, non quia optimi, sed quia pessimi ; quasi quaedam res Di vina esset non una modo virtutum , sed altera quoque praecellentia scelerum. Hi ne ferocissimi homicidae , hine turpissimarum libidinum amantes, hinc lares rapacissimi, hine voracissimi epulones aliique in alia scelera propensissimi sua obtinuerunt nomina in catalogo Numinum. Quin etiam nescio quid Numinis in I ignis & saxis multis, in vilibus animalculis , caeterisve creaturis nihil non Divinitate alienissimum habentibus Ethnicorum plurimi adorabant ; ne quid dicam de Daemoniis , quae Dii fuere Gentium. Eapropter plerique Sacrorum Scriptorum , quos Ecclesia nascens peperit, tam horrendos cultus & inores vehementer insectati sunt ; erat enim haec evellenda radix lethalis , quae vivificae progerminati ni Evangelicae obstitura itinebati re r sed , Christo favente, evulsa est , ut adimpleretur aequissimum hoc Isaiae vaticinium. Elevabitum Dominus solus in die ilia , ct Idola penitus conferentur . . . . In die illa projiciet homo Idola argenti sui , ct simulacra auri sui , qua se ce istas , ut adoraret talpas ct vespertitiones r & sic Idololatria sublata est, qua principale erimen erat generis humani, summus fac si reatus, tota e se jussicii, ut ait Tertullianus.
Deus ita essentialiter unus est , ut nec minus , Mo magis impossibia Iesis esse dao talia suprema Numιna , qualia confingebant Manichai, unum videlicet summe bonum , alterum summe malum. Et hanc quιdem Divinitatem, ut notavi supra , Manichas non sunt qui primi Anxerint: habuerunt enim sui erroris duces Marcioni f. cr isti Cerrinsanos : sed ιlus nominatim his invado, quia hera alae recentior illos tulerit. eelebriores illos esserit re turpior fama , ct magis inveterata malitia. 'Probatur primo. Si impossibile est esse plures Deos , ex eo praecise quod essent plures , inulto impossibilius est esse plures , Μ esse sibi mutuo adversantes : crgo multo magis impossibilia
174쪽
si ualiter ad Dei. 6sentiam , ta c. iues
sunt suprenia illa duo Numina Manichaeorum. Consequentia pa- ii, duisb..tet; quia Manichaei suis his duobus Numinibus perennem & ir- Diis Maniis requietam cliscordiam affingebant. Tum vero in promptu est, ut h ' ' 'antecedens hac probatione demonstretur. Nam si vel sola aemera pluralitas Deoruin potestatem eorum & felicitatem minueret , ut constat ex supra dictis, quamvis alias nullis xixis, aut Iitibus mutuis vexarentur, quomodo nota essent de impotentiis ini& in selieissimi, si continuo rixarentur & decertarent λ Aut enim sibi nocerent, quantum vellent; & sic essent infelicissimi : aut nocere sibi non possent ι & sic tanto impotentiores essent , quan-xo nocere minus possent r at nocere nihil alii aliis possent, licet nocere omnino alii aliis vellent: quaecunque enim inter Deos
malevolentia fingitur, iligna Diis fingenda est, uleoque saeviss-nia & immortalis.
Quin & in hoc rursus essent infelicissimi , si volentes noeere , XLV I.
non possent ;& impotentissi ini, si cavere ne sibi noceretur, non riseisa. mi' possent: quin potius in hoc Dii non essent, quia nec Di Is n forium gum lentibus noceri potest , nec 1 Diis volentibus non noceri. Talia itaque erunt duo illa , Mane conficta Numina, quori in alte- --rum , quod est summe malum , non potest non esse alteri, qssod summὰ bonum supponitur, insensissivunt, ut istud e contra non insensissimum illi r quae enim antiquior , quae crudior, quae diuturnior , quam sui miri boni cum suinino malo , & vicissim .summi mali cum summo bono potest colluctatio cogitari It
que duo illa Numina , ex quo existentia cogitantur, cogitanda sunt haetenus decertantia & decertatura in posterum , & iis quidem animis viribusque , in quibus nihil quasi degenerans a Di aina quadam contentione possit redargui. Nunc vero quis hujusce contentionis, vel hucusque suerit, vel xxv msuturus sit posthac exitus, responiteant Manichaei : δέ convincenis a. ' ΠΡ tur qualiter non possint pro Numinibus Divinis tabcsi illa, quae fictio duo-
sibi tam pugnaciter contradicunt , di sunt in arvum contracti mi. R
ra. Nam alterum ab altero tam non vinci, quam v Inc I , Infin - eontinuo ado
tE distat a conceptu Divini Numinis, cui utique pugnanti non potvst, R ideo vincit, δέ cui rursus niueri non potest, si repugnaverit, de ideo non vincitur. Quid igitur Mantehaei aliud praestatu , nisi quod Divinitatem Omnem confundunt , quando geminam adstruunt , in hoc compulsi ut alteram victam fle simul inviinani. ab altera falcantur Quod evidenter est impossibi.
Ic, de secum proinde trahit impossibilitatem , quae hic erat
175쪽
x ue 6 Disputatio secunda, Art. I.
probanda , duplicis Numinis , de quo agitur contra Mani
XLVIII. Praetere, eontrarietaς illa duorum Numinum gratis fingitur, si nullo effectu potest gaudere ; vel praeserti in quia contrarietas num eontia- conjuncta intelligitur cum conatu , quo hinc & inde contraria i Γ in pernici vin & stragem mutuam proruunt: conatus autem qui ia uni essee- quis ille est nullo gaudens 'effectu , omnino est ab omni Divino P βη Φ' Numine alienus. At contrarietas illa duorum Numinum , unius
videt ieet summε boni , & alterius summὸ mali, nullo effectit gaudere posset e & hujus quidem propositionis veritatem demonstrat D. Augustinus, in libro praesertim secundo de Moribus Manichaeorum, ratiociniis plurimis Se prolixis, quae sic in unum breviter colligo. Nullus esse potest praedictae contrarietatis e Dfectus, si noceri per eam non potest alterutri duorum Numinum; neque eni in cst alius ullius contrarietatis effectus , quam nocumentum quod sibi contraria inserunt per iuvasioncm reci- . procam ; ita quod omnis contrarietas in hoc conspirat, ut conis . trariis a contrariis noceatur, hoc est , ut contraria 1 contrariis immutentur. Tum vero non equidem noceri potcst summo bono et quidquid enim nocet, bono aliquo privat eam rem , cui nocet, ut ibi
discurrit D. Aug. nam si bonum nullum adimit , nihil prorsua
MX. . At summum bonum privari non potest aliquo bono : hoc ip- remi Ilamis e 'eni in non esset summum bonum , quia illi deesset aliquod bo- P re user- num, ac proinde non esset id , quo nihil melius, quae cst notior . summi boni. Sed neque noceri potest summo malo; siqui leuain seni ullum summum malum non esset, si privari posset aliquo malo : sicent in emet in illo aliquod bonum , & ita non esset id , quo do terius nihil est, quae est notio summi mali. Itaque , ut ibidem concludit D. Augustinus , si nocere , bono privare est, noceri non potest regno tenebrarum, sic vocabant Manichaei summum malum, quis nihil ibi boni est et noceri non potes regno lucis, sic vocabat L summum bonum , quia inviolabile est: eui is ιkr nocebit quod Leitis malum Quapropter ex toto chimaeri eum erat, quidquid illi docebant de contrarietate duorum Numinum.1 Probatur secundo. Quamvis non repugnet notio Numinis sum. mὸ boni, repugnat tamen notio Numinis sum in E malit igitur ..k... impossibilia sunt gemina illa, quae Manichaei colebant, Numina. notione Consequentia satis patet ; neque probatione ulla indiget pars ἡῖ '' antecedentis prior, si attenditur ad praedicta circa existenta am
176쪽
uualiter ad Dei essentiam, oec. rs
Dei, se ilicet summi boni r quare superest ut partis posterioris
Veritas ostendatur. Et sic quidcm ostenditur. Quatenus 1 notione summi mali exulat omne boraum, ideoque bonum existendi, Iaiultoque' magis bonum intelligendi , volendi & creandi ; non itaque Numen illud, cui Manichaei praeter existentiam adscribe
bant mentem, voluntatem & potestatem rerum corporalium creatricem. ; non, inquam, erat summe malum , ideoque nec summum malum.
QMn etiam suum illud malum Numen nunquid Manichaei vo- flebant esse ingenitum , vel praesertim quia non potuit ab alter ' Numine, videlicet summe bono , gigni ; nec sand magis quana summe bonum a summe malo At ingenitum esse non est bo. Na hypothe- nutri mediocre & eommunicatum , ted incommunicatum & β η' ideo primum , unde caetera bona omnia pendeant, & ideo rur- sus summum i qua via in summo malo deprehenditur summum bonum et repugilat igitur notio illius summi mali, seu Numinis summὸ mali, quod Manichaei colebant. Adde quod nec eapropter minus repugnat notio summae il- si lius contrarietatis, quam inter sua duo Numina Manichaei fin- i. gebant: siquidem multa unius communia fitissent alteri, ut in- a'; sitelligere , velle & ageeter quin, ut mox aiebam , utrique con eontraria. at mune sirisset esse, se. Neque arduum esset ex hac prima potissi- 2' sh macuae essendi convenientia inferre absolutam operationum om- nium ac perfectionum convenientiam ; nam esse a se est perste
tio quaedam summa, quae ideo non potest plures alias non compleeti, quin de imi versas excogitabiles , & in modum opera nili perscistissim uin inclinanteς. Igitur vel illa vina in duobus Numinibus essendi 1 se convenientia non modo non excludit funi-niam illam inter ipsa contrarietatem a Manichaeis confictam, sed e contra inducit summam ut essendi, ita& Operandi concor- diam. Atque ita rursus hinc repi gnat notio Numinis suntine mali, quia repugnat & notio contrarietatis futurae inter ipsum de alterii in summε bonum , quae utique summa esset , si quae esset : de nihilominus ex jam dicitis potius esset nulla, quans
His accedit discursus ille vivus & efiicax, quo Tertullianus LIII. Marcionem urgebat, dum quaereret cur ipse duo summa magna ἰφ'
admitteret, Se non plura : Aut qua ratio, aiebat , d εο summa mag- gantur tanna composuit ' Primo enim exigam , cur non plura , si duo Q o h.': μὴ ocupletiorem credi oporteret sustantiam Divinitatis, si numerus ei mini.
177쪽
i ue s Disputatio secunda, Art. I.
competeret. Et revera si Divinitas munerum non refugit, maximum ambiet ; nihil enim in Divinitate nou maximum : quanto itaque verius non sustinebit aliquid minimum, est autem binarius numerus omnium minimus : & ideo si licet numerare Deos irrupto limine unitatis, in infinitatem anth animo abeundum est, quam in dualitate sistenduin . Aut ex adverso si Divinitatem numerare non licet , nec inducere dualitatem fas erit ; nam quidquid sit pra unum est, numerus est : & ideo ut solide instabat Tertullianus, quacunque ratio plura summa magna non patitur admitti, eadem nec duo , ut i a plura post unum: post unum enim nut
Quo pacto pessimὸ erratum est 1 Cerdone , 1 Marcione , & 1
Mane caeterisve inducentibus geminam Divinitatem, quia aut non excedenda erat unitas , aut erat longius excedenda , ut excelsa a
Gentilibus fuit. Nisi praeterea quod isti inter suos Deos sub ordinationem aliquam in eo tam nullo summam malitiam cogitarunt : & ita valde pejus errarunt illi, quos prae aiebam, haeretici, qui binos inter Deos nihil ordinis, & in altero quidem eorum nihil optimi, imo nihil non pessimi admittebant : quas non melitis esset illum negare, quam non optimum, qui & pessimum admisisse. Deus si non unus esto non es, aicbat Tertullianus jam non semel citatus, quia dignius credimus non esse quo δcunque non ita fuerit, ut ese debebit. Quanto verius dicam Deus s non bonus est, non est , quia dignius non esset, si bonus utique non esset.
Accedit denique pro delenda & abolenda haeresi Manichaeana , ruod ipsi quidem Manichati deorum alteri rerum spirituali unu
un modo, alteri dummodo corporalium productionem adscriberent; unde inferebatur neutrum dominari utrisque,& sic utrumque carere debita Numinibus Divinis omnipotentia.Τum rursus quod
in humanis actionibus si quid esset boni, id eorum uni , si quid
mali, id eorum alteri tribuerent et unde colligebatur utriusqu dominationem nihil esse nisi tyrannidem , qua mentes & voluntates nostrae nunc in unam partem ab uno , nunc in alicram ab altero vi fle injuria traherentur. Praeterea non dicam qualiter qui Dii pariter fiterint , pariter esse immensos ite cesse sit ; quo casu duo illa Manichaeorum Nu- 'mina essent intimὸ penetrata, & nos intime penetrarent: in hac vero penetratione, in hac tant intima tali nil boni cuin sui nomalo Permixtione , in hac utriusque intra nos inhabitationς .
178쪽
sitialiter ad Dei essentiam , Es c. 3 9
quid non absurdi apparet Se omnino non serendi commercii De eaetero non est huius loci agere fusius contra Manichaeos, quorum figmenta alia ex isto enata, erant propein odiim infinita, di vix crederentur in humanum caput sub ingredi potuisse, nisi plures Θ sanistis Patribus retulissent illa , ut refutarent. Praeter S. Epiphanium , qui haereses illas, an potius insanias Manichaeorum omnes retulit, videri potest S. Augustinus , qui in libris de Moribus Manichaeorum, & rursus in libris de Genesi contra Manichaeos, & alibi, causam istam petroravit. Insuper contra Manichaeos librum unum ex professo scripsit S. Serapion Episcopus Thenneos , alterum edidit Didymus Alexandrinus, & qua tu ocreperies in Bibliotheca SS. Patrum eonscriptos 1 Tito Bostrensi, qui a Lectore consuli poterunt. Superest vero hoc tantum mihi, ut quibusdam dissicultatibus satisfiat. objicies primo. Quidquid pertinet ad actus humanos in gene Te morum inulto facilius ac verius exponitur ex hypothesi facta, quod sint duo Dii, & unus quidem summe bonus , alter vero summE malus. Igitur non modo non sunt i inpossibiles, sed exi Drunt. Consequentia plana est ; quia necesse emit cuivis effectui
sua tribuatur causa, re ea quidem , quae facilior veriorque compareat. Tum vero moralitas actitum humanorum est determinatus quidam essed iis, pro cujus faciliori ac veriori causa intelligenis da, si recurrendum est ad hypotliefim gemipae illius Divinitatis . non est cur hae e hypothesis abnuatur. Antecedens itaque probatur ex divisione adiuum humanorum moralium in bonos & in
Ios r qua supposita facilε quidem & vere recurritur ad Deum sumini bonum , cui videlicet tanquam origini primariae , seu
causae primae, actus boni reserantur accepti: at de malis est omnino aliter discurrendum , quorum usique Deus ille sumine bonus, nec est origo primaria , nec uiuilibet causa Prima , quia nec ullatenus causa. Et nihilominus pro utrisque causa quaedam prima assignanda est ad tollendam videlicet indifferentiam voluntatis , quae per se est inter bonum & malum quasi sese librans& fluctuans : quare pro obtinenda aliqua facili & vera causa actuum malorum , cur non confugietur ad Deum alterum sum in Emalum. Hinc Manichaei assidui erant in sciscitando, unde malam , si non est Deus aliquis sumine malus Adde quod non tantum ex ordine morali, sed etiam ex ordidine physico videtur colligenda esse gemina illa Divinitas ;quia & in isto sunt substantiae , quarum contrarietas obstat, ne
Bio. PP. T. xv II. Opponitu equo a per praedicta lis. Numina δε- eilias expli-
Et rursu contrarietas substanta a tum spira tua.
179쪽
i 6o Disputatiosecunda, Art. I.
itrio ει cor- ab una Divinitate effeetrice proveniant. Concupiscit si quidemearo adversus spirituin , & spiritus adversus carnem; quid vero ista carnis & spiritus tam adversatrix concupiscentia , quid ista irrequieta conflictatio su Sindicat, nisi carnem & spiritum duas esse naturas contrardis, quae diversis legibus serviunt, S: Diis duobus obtemperant, a quibus conditas se agnoscunt, de coinpulsas in illam effraenen, contrarietatis nunquam desiturae consuetudinem. Hinc autem assurgi potest ad dijudicandum adscribendam ense creatutis spirituaIibus a Deo summe bono originem, creaturis syiri vale. Vero corporeis, siquidem adversus illas rebellibus & servite no- serent, bo lentibus originem aliam, a Deo videlicet summE malo: a quos ρων i. i. rurius propter hoc ipsum , quod est summe malus & amans rixa, Ma v. rum , processerit immitis & jugis illa discordia , ob quam elementa omnia & mixtorum non pauca saeviunt inter sese, sonec alia ab aliis absumantur. Itaque nisi aliqua esset contrarietas Divinit tum, nulla essct in his rebus creatis contrarietas naturarum ; δύideo non est abnuenda Manichae alia illa de gemina Divinitato bypothesis. . xx. Resp. negando antecedens, pro cuius probatione solvenda di- .... . ς illud, quod est in actibus humanis, non esse naturam, P uitum ullam malam prodi unam , & ideo nullam investigandam esse cau-. ζ.' sam prodii stricem illius; sed esse tantummodo deordinationem
tiri aliquam voluntatis deficientis a lege & ratione r quare voluntas& prima & sola est causa maliciae, qua actus humani liberi vitiantur , quoties sunt vitiosi. Eapropter etiam D. Augustinus Mani- chaos continuo percunctantes , unde esset malum, & ipse percumstabatur quid esset malum. Pereunctamini me, aiebat, unde sit oratum: ae ego vicissim pereunctor vos quid sit malum. Tum addebat, tu. , ἡ. Q sta est mente cacus, qui non videat id cuiqua generi malam esse, quod contra ejus naturam est Sed hoc constituto,evertisur harem vestra : nulla enim natura malum ; sed quod contra nataram est, id erit malum. Ac tum concludit , Quocirca cum in Catholica iucitur omnium naturarum atque substantiarum esse authorem Deum, simul intelligitur ab eis , qui hoc possunt intelligere , non esse Deum authorem mali. Quin etiam hinc inserebat chimaericum esse summum illud malum , quod Manichaei colebant instar Numinis, dicendido : Non potest igitur esse summum malum, quod perhibetur esse. x x t substantia. in aliter Ad id vero quod additur, respondeo similiter nec carnem esse substantiam.
180쪽
siualiter ad essentiam Dei , set 6 i
substantiam per se malam , licet adversus spiritum concupiscat; I 0 h.
uti neque illa carnis concupiscentia est substantia per se mala , tant tam .is. seci est deordinatio , quae in substantia hona contingit per pec- l si earum. Tum vero si substantiae istae malitiam nullam naturalem habuerint, non opus erit recurrere ad Numen sunrane malum , a quo pro linctae fuerint : & ideo multus est Augustinus , ac pen Etotus in ostentiendo nullam substantiam esse per se malam , seclsi quae mala est , malam esse per Uiquam inconvenientiam , sive ancongruentiam substantiarum aliarum ad alias. Et merito in hoc totus incumbit, quia hoc uno stabilito, coris I x. . ruit quidquid Manichaei opponere solebant pueriliter de plantis stoe=io .st multis & animalibus humano temperamento nocentibus;& rdeo, ut aiebant,malis. Velum, inquiebat,e Manichaeis unus, Augustino' '' 'reserente , 'rpionem in manu hominis ponere ac videre utrum non subtraheret manum. Quodsifaceret, non verbis , sed re i a convinceretur aliquam substantsem malum esse, quandaquidem Plud animal esse substantiam non negaret. Quam instantiam puerilitatis arguit S. Doctor, ostendens venenum , quod in scorpione est, & homini malum est , esse scorpioni bonum , ali 1s eundem seorpionem ma-or 'iusique interimeret. Non igitur venenum de orpionis est sub D antia per se mala ; quin etiam posse fieri, ut nec homini sit ma-Ia, sive hujus, sive alterius veneni substantia, invicte pr*bat ibi indem S. Augustinus exemplo cujusdam facinorosae mulieris Athe niensis quae se veneno, paulatim ebibito , assuefecerat. Itaqua cum esset aliquando damnata , legitimam illam quantitatem veneni, quam consuetud ne vicerat, accepit ut cateri, nec ut eateri extincta
est. Guod eum esset magno miramis, missis est in exilium. Quid puta mus fi Oenenum malum est, istam fecis ut sibi malum non esset pDid hae absurdius Sed quia inconvenientia malum est, feeit potiustit pre moderatam conluetussinem illud corpus suo corpori eonu
Τandem quod sub finem instantiae dicitur de discordia elemen- Lx IIDrorum , lave est & ridendum ; quia per illam non sibi nocent ele--. . te
menta , nec se absumunt; sed potius sibi prosunt & favent, dum hori, Est dis hae via operam dant variis variisque permixtionibus , quae va- xietatem & pulchritudinem confieiunt Uuiversi ; ut nihil dicam de innumeris bonis & commodis , quae nobis ex elementorum fruitione obveniunt. Quod argumento est invicto substantias il-Ias elementares non esse Per se malas, nec ab ullo malo Numinq