장음표시 사용
181쪽
16 a Disputatio secunda, Art. I. .
1 et iv.. objicies secunῶ. Si quae ratio bene militat contra Manichaeoc Conten- illa praesertim quae primo loco adducta est, & ob quam subin- , . .. 9. fertur duo illa Numina,vel ex hoc uno quod contraria finguntur, mina Moi- inter se & indesineliter certantia, nihil habitura potestatis, nihil felicitatis. Atqui illa ratio malὰ militae contra illos i de si existima. quidem ostenditur quam male militet. Qma videlicet ex contrarietate illa, & concertatione indesinente rectius infertur & potentissima & felicissima esse Numina . quae ita sibi contrariantur& indesinenter decertant : potentissima quidem ; nam quae major cogitari potest potestas ea, quam nec Numinis supremi potentas vincit: talis autem esset potestas duorum Numinum semper bellantium aequis & aeque invictis viribus , quibus utique non
nisi per potestatem ineluctabiletu invaderetur potestas melucta. bilis , & ineluctabili resisteretur potestati. i. x v. Rursus de felicissima essent illa Numina ; nam quae major in .i PM. '. antinis certandi peritis & amantibus selicitas comperiri valeat, x. quam concertatio ipsa; haec summa sane cst decertantium volup- eliciis . las ; quia haec est laetissima eorum indolet: hinc animi pugnaces& bellicosi minus gaudent otio pacis , quam surore δέ aestu Martis , nec se reputasit aliquando feliciores , quatri clini iris exaetatuant. Neque deest iu humanis imperiis imago quaedam summae illius tum potestatis , tum selicitatis , qua duo illa sibi adversantia Numina fruerentur: si quidem portentosius nusquam 'ODrentantur vires Imeeratoriae , quam cum Imperanxes aut bello. invadunt, aut invaduntur: nec tuam aliquando suavius persenti Rcunt potestatem , quam in populoso illo armorum tumultu avel praesertim si ad id 1 natura sunt comparati, ut mollioris vitae deliciis austeros belli labores & vincendi ambitum ante
xxv i. Prτterea adest& vividior quaedam imago geminae illius Diti vii ix his nunquam interquiescentis, in perpetua rerum vostra. rum vicissitudine ; in successione lueis & tenebrarum ; in alter- ', P i. r no dominio duorum syderum , quorum alterum nocti praeest , aliseomiaraei. terum diei; in commutationibus vitae cum obitu , in recipro- ο --. cationibus omnis temperamenti, modo intefri, modo laesi ἔ dc generati in in omnibus contrarietatibus de differentiiς, quae ubique comperiuntur, rerum . quarum aliae pro bonis bc profici is , aliae vero pro malis Sc nocentibus sentiuntur , de ideo nobis auebens , aut male est propter illas. Quia vero operationes natu. . ram Nerantium conicquuntur, nou Possunt malae operatio
182쪽
si ualiter ad essentiam Dei, cae c. 163
nisi a malis naturis , uti nec sevistus malus , nisi ab arbore mala , prodire : uti nec istae malae naturae possunt ab alio , quam a malo quodam principio prodiisse. Non igitur malas naturas iacit bona Divinitas i uti neque bonas fecit Divinitas mala: & ideora in verε Divinitas , qukin natura erit bisariam dividenda in bonam & malam , sicut aiebant Manichaei, qui eapropter serre in primis non poterant illud Isaiae r Ego Dominus, ct non es alter, formans iuram ct creans tenebras , faciens pacem ct creans malum: ego Dominus facio omnia hae : quia videlicet 1 recta ratione alienum videtur , creari mala de bona 'indastri minatim a bono Numine.
Resp. & contendo rationem a nobis supra adductam, qua ontensum est duo illa Numina , si duo essent , & ut Idanichaei fingebant, contraria atque pugnantia , nihil Divinae potestatis , nihil etiam habitura Divitiae felicitatis , illaesam manere ac liberam ab illo diffuso, quod obsicitur , ratiocinio. Primo, quia ad notionem potestatis Divinae non sufficit,ut alteri cuivis ipsam inva/enti resistat , sed insuper ut invadentem vincat : nam si non vicerit, aequalem habet , quam vincere non possit; & ideo non est summa, nee proinde Divina est, quia nihil nisi summum ,
Divinum cst ; omne aucem , quod summum est , unum est. Quo pacto quia δ geminis illis Numinibus neutrum alterum vinceret , ab udroque pariter praedicta Divinae potestatis notio exularet. Secundo , quamvis an inae pugnaces pugnam ipsam habeant pro eximia voluptate : attamen nisi suos aemulos vicerint , voluptas vertitur in dolorem. Quare quo dolore non essent perculsa Numina , quae semper certarent nunquam vincerent , &vincendi spem omnem, si saperent, jamdiu abiecissent; nani quae spes vi istoriae in futurum superesse putabitur , si certatur ab aeterno , nec vincitur. Neque juvat exemplum emendicatum 1 Regibus bellicosis, qui tranquillitati pacis praeserunt res bello agitatas: , eoque perdurante vident tuain potentiam portentosius ostentatam. Non , inquam , juvat; quia quaecunque sit illa bellantium Regum potestas , aut voluptas bellandi , ducunt utram que pro nihilo, nisi palmae reserenitae spem praeconceptam belli exitus impleat: quantoque minus aut in sua illa potcstate superbirent , aut lascivitelli in voluptate , si ecrto nossent se, licet semper certaturos , victuros nunquam , & esse nihilominus in irrita conamina nunquam desituri certaminis pertrahendos
Magis cis tenditor duis illa Numina ore impo tentissim.
Et maeis Melaratur qu modo ectent in sella
183쪽
i 64 Disputatio secunda , Art. I.
Quare longe impotentior & infelicior esset sors Nuntinum . Itiquibus conjunctissima ab aeterno sitisset & in posterum foret necessitas pugnandi cum desperatione vincendi. x x l x. Tum ad additae dissicultatis alterius solutionem di eo ex illi
sis. ' rerii in nostrarum perpetuo alternantium vicibus, seu immutatio- nullam subs nibus, quaes Adversarius-refert, nihil aliud probari, quam ἡ natu- α' .sta. . ris esse alias aliis bonas, & rursus alias aliis malas , propter mu-
malain. tuam videlicet aut convenientiam, aut disconvenientiam. Hinc no- .u bis propter alias est bene , hinc propter alias male, dum in nobis aliquid operando aut is Ut, aut nocent. Quo pacto pro bonis habentur, quae valetudinem juvant, & laetitiam afferunt; ut e contra pro malis, quae hanc ipsalia valetudinem laedunt, & tristitiam in ingerunt; atque ita de aliis unde bene, aut male habent res nostrae. Sed non probatur aliquas esse naturas, sive substantias, in se ipsis malas : quod utique nisi probetur , nunquam probabitur geminae illius a Manichaeis adoratae Divinitatis necessitas , quia vi in . delicet non repugnat producia bona Divinitate naturas in eum modum relativum malas, dummodo bonitatem habuerint ab solutam , qualem rever, habent omnes, ut supra ostensum est ex
Augustino, & planum est ex sacra Scriptura, quae ait: Vidis Deus
cuntia qua fecerat, ct erant valde bona. L X X. Praetere, non videtur cur Manichaei quadruplicem Divinita- tein iron invexerint ex eo quod praeter naturas , suarum aliae lauissent Ma- prosunt, & ideo bonae sunt, aliae vero nocent, & ideo sunt tua--i' . ..., a non desint quα ncc prosunt nec.nocent, aut ex parte pro- tune Numi. sunt & ex parte nocent; δc ideo nec bonae sunt, nec niatae; vel μ' partim bonae sunt , parti in malae : & eapropter hinc rursus conin
vine itur haeresim illam nihil esse praeter anilem fabulam. Neque jam superest , nisi ut cum II. Augustino explicem locum Isaiae adductunt , quem Manichaei in hunc modum contrahebant de frequenter opponebant: Ego facio bona ct creo mala : 8c hoc quidem contendebant esse bono Numine indisnum , videlicet mala perinde creare ac bona facere. Audiatur itaque jam Augustinus1:. . .. si.ς iςΠ Ex ρορ εοι Flime est dictum , quod insectari maximst seu
M.e. M... t ι . Ego facιo bona ct creo mala; ac tum sic exponens verbum c. I. illud ereandi. Creare namque aeritur condere s oriunare. Itaque inplerisque exemplaribia sic scriptum est: Ego facio bona ct condo mala. Facere enim est, quod omnino non eras: condere auιem orianare .
quod utcunque jam erat, ut melius magi uesit.
Ja in igitur satis palta qualiter boni Numinis sit ordinare in Disiligod by Cooste
184쪽
uualiter ad essentiam ' Dei, se. 16s
ta & effieere ut convertantur in bonar nec aliter se gerit Deus , qui maluit de malis bona facere , quani mala nulla esse permittere qui perinde ex rebus malis, uti ex dolore, fame, siti . aegritudine, morte, &c. ac ex malis hominibus, uti furibus. maledicis, epulonibus, adulteris, & . multa in nos transfert bona emendationis , meriti & virtutis. Ne putetis, aiebat alibi Augustinus , gratὶs esse malas it hoe Mando, ct nihil boni de illis agere Deum. Omnis malus aut ideo vivit ut eorrigatur, aut ideo viavit ut per illam bonus exerceatur. Et jam locus non superest dubirandi quin omnia, quaν vere producta sunt, sint in se ipsis absolutὰ bona, & ideo 1 bono , qui unus est , Deo prodiusta, & quem Capropter esse factorem Coeli & Terrae , visibilium & invisibilium omnium Ecclesia Catholica contra Manichaeos saltisti Dine definivit.
ualiter ad essentiam Dei pertineat quod sit Immum verum, σ
summum bonum. NOTANDU M primo nullum ens comperiri posse. vel etiam h numero postibilium, cui non competat necessario sua veritas , simul & sua bonitas , perinde ac sua unitas. Et ratio in
promptu est, quia nullum ens potest vel esse, vel intelligi id, quod est, nisi obtineat vel obtinere intelligatur id totum, quo opus habet ad hoe ut sit id, quod cst : hoc ipso autem verὰ est id . quod est; & hoc pacto est ens verum. Deinde nihil tam bonii in cuivis enti, qu1m id totum , quo obtinet esse id , quod est i de eapropter omne ens evadit bonum , sive persectum per id ipsum. per quod jam intelligitur in ratione entis veri constitutum. Aetandem quia omne ens non qualitercunque gaudet iis perseetionibus , a quibus obtinuit & verum ens esse & esse pariter ens bonum ; sed iis utique gaudet veluti unitis sibique singulariter propriis , hinc suam sortitur indivisionem , hinc divisionem ab omni alio , & ideo suam unitatem. Quae omnia sua explicui in in mea Metaphysica, & hic debui saltem obiter perstringere . quia nonnihil lucis sunt ad ea, quae hic tractaturus lana, allatura.
9uamvis enim lite sermo non sit de veritate & bonitate Di-- X iij
Deum specineet ereare bona di or dinare mala.
185쪽
tam, de qua hic agitust. D. D;υ.
re est rimni esse duo unam a vera. Ad Dalla .
16 6 Disputatio fecunda . Art I I.
vina in sensu illo praeciso & transcendentali acceptis , & in quis nulla res est aut verior , aut melior alia; nihilominus non parum juvant notiones illa: nacta physicae ait ingerendam & dilucidandam notitiam status physici, ad quem pertinent veritas & bonitas, de quibus stabiliendis & exponendis jam agitur. Agitur hic itaque Don de obstracta aliqua notione veritatis & bonitatis pertinentium ad Di yinam essentiam , sed te veritate & bonitate actualisso mis N essed tricibus omnis tum veritatis , tum bonitatis creatae r quemadmodum enim unitas Divina , quae est ipsa Divina simplicitas , suo loco tractanda , est effectrix niversa insitatis, ut IO-quitur D. Dyonisius, ita veritas est fons veritatis omnis ; θe bonitas est bonitatis omnis viva & uberrima scaturigo. Habent si quidem omnes persectiones Divinae id sibi ipsis fingitia lare & proprium , ut ab ipsis immediatius prodeat quidquid inat i cuius creaturae sinu comperitur ipsis utcunque simile, ob sum. ina in nempe actualitatem ac vim effectricem , qua pollent singulae, & qua proinde ubertatem suam prbfundunt. Quare ut quidquid est in statu & conditione entis secundi ab uno. primo te dimanat; ita omnis secundaria veritas. ab una primae quadam & sumina veritate; ita omnis secundaria bonitas ab una quadam prima & summa bonitate derivari agnoscitur: ita quod quidquid in omni genere secundum est, proficisci intelligendum sit ab uno quodam primo 3c si in tuo ejusde in generis r nihil autem praeter id totum, quod in Deo cst , potcst esse primum αsuminum in ullo genere.. Notandum secundo rationes , quibus in articulo praecedente demonstratum est non possc inc plures Deos , sive plura summa magna, ut loquebatur Tertullianus, paris esse roboris ad ostendendum non posse esse plura summa vera, aut plura summa bona di si quidem si essent plura summa vera , aut vere nOI, differrent , de sic plura non essene ι aut vere disserent , de sic in singulis deficeret illa veritas singularis, per quam alia ab aliis discreparcnt : quare nullum in omnibus esset luminum verum. Hinc sicut est una Divinitas , ita est una veritas , nec minus in multiplicabilis , quam Divinitas ipsa; quin & illa ipsa vera Divinitas suam 1 veritate, quae essentialiter una est , nec potcst dividi, suam immultiplicabilitatem sortitur, ut inserebat S. Fulgentius sic aiens r Et ita non possunι dus Oeri Dii υιraciter dici, si a ipsa una veratas naturaliter non potest disidi.
Similitcr nec potest fieri, ut sint plura summa bona qui in si
186쪽
ύualiter ad essentiam Dei ,sc. 1 6
erε plura essent, differrent alia ab aliis per aliquid , quod utique Φερεσὶ
bonum esset, & ita nullum ex omnibus cffet summum botanni, postin duo
quia careret aliquo bono illud, a quo differret aliud per aliquod ..' 'bonum. Quo pacto summa bonitas non minus, qu1n summa veritas ab omni inducibili pluralitate eximitur. In quo sensu Chri Deus apertissim E dixit : Nemo bonus, nisi unus Deus. Quem locum alicubi exponens D. Aug. sic ait: Ita proprium est Trest quod F ΠM M. ias, ut a quodam compellatus 'se filius Dei , eum isdiret, Magis a r. νςr bone , ab eo scilicet, qui earnem ejus intuens ct Divinitatis ejus plenitudinem non intelligens , flum hominem arbitrabatur, responderet: Quid me interrogas de bono ' Nemo bonus, nisi unus Deus. Guod suid aliud est dirare , quam si me bonum vir appellare , in. rellige ct Deum. His praenotatis & ita clarὸ ostensis nulla siperest occasio instituendae in unam alteramque partem concertationis scholasticae ; sed opus esse videtur tantummodo ut paulo fusius & enucleatius ad mentem Sanctorum Patrum &Theologorum enarretur, in quo consistat illa tam propria , tam essentialis Deo summa veritas i illa rursus tam propria, tam e Gsentialis Deo summa bonitas r nec praetermittatur aliqua elucidatio modi , quo in res creatas summa illa & veritas ec boni
Dicam itaque Deum hine essentialiter esse summum verum I quia V r.esse totum id quod est, id ipsi ita vere competit , ut haec veritas In se ad propriam ipsius Mentiarn spectet, nec fingi possit ut advenci e,firini, Et tia: alias enim per veritatem illam adventitiam mutaretur Deus , se ena verum& quasi ex non-vero evaderet verus, quod omnino est a notione 'Divinitatis , utique immutabilis , alienum. Hinc Deo maxim Eproprium est vere esse id , quod est; quia sine ulla mutatione seu facta , seu facienda , est totum id , quod est , & fuit & erit
semper. Quare de Deo ad rem nostram sic loquitur Augustinus: ut ιινὲ est, inquit , quod est, ct non mutatur 'r cui maxime con M.o. 'venit illud, quod Graei disunt ἴν Latini ens, quod semper idem ipse =es, ct anni ejus non defieiune. At praeter Deum eptia caetera, quae ab illo sunt, verὸ non sunt; quia momentis singulis esse desinunt quod fuerunt, & ita nunquam sunt, sed semper fiunt aliaec alia sine fixo ulla ae eerto statu, videlicet ob vicis studines in-patae mutabilitatis, perquam temporum ludibrio sunt obnoxia, hec miniis quὶm ipsa tempora,ex quo orta sunt, donec interierint, Fariantur et quapropter ut eleganter ex Plutarcho legitur apud
Eustbium et Net nullo modo semur 3 ped omnis matura mortalis iu
187쪽
1 6 s Disputatio secunda , Art. I I.
quodam ἰnteritus ortu ne medio eonstitata, umbram sui duntaxat alta quam exilemquι opinionem demonstrat. v it Et revera nos nullo modo sumus, uti milIo modo sunt motuse eoa- nostri; non enim consistunt, sed inconstanter fluunt de Elabuntur.
.. . s..i. ' An est ali clii id non sugitivum, non instabile in cogitationibus, quia semper in desideriis , in o pinionibus , in amicitiis. in affabulationibus, is es misi. - An est aliquid non volubile , non summa cum pernici- inur. late pertransiens in aetatibus nostris, in valetudinibus nostris Nonne continuo evadimus plus minusve infantes, pueri, ado- Iescentes , juvenes, viri , senes , veruli, ac tum plus inimisve seni; donec mutationes istas exceperit illa ultima, per quam ex aliquibus, quod momentaneum fuit, in nullos, quod salva Fide Resurrectionis, aeternuin est , revertamur viii. Ratio autem solida , ob quam Deus verε est, nos autem verdQuae sit ra- non sumus, haec est; quia Deus est quid summe unum , ideoque inainbo, o summE immutabile , ac proinde etiam summE 3e invariabilitae Deus vera verum. Nos autem E contra nunc nihil, nunc aliquid sumus , dc
.m ' modo hoc, modo illud , perpetuaque intiis & foris differentia
non su M. agitamur, ob quam tam , veritate essendi absumus , quam 1 constantia ; neque enim verum est quod incertum est, & incertum est quidquid inconstans est. Tale autem est quidquid ereatum est . quia de illo pronunciari non potest, nunc est, multZque miniis nunc tale est; quin ante pronunciationem expletam , dc tempus
aliud advenit, & res esse destitit id quod fuit . brevi rursus id
quod est desitura esse, quia rursus fluet tempus, & ipsa pariterfluet cum tempore, tacta distantior ab exordio sui esse, de E contra ad terminum sui non sis propinquior. Hoc itaque pacto quam immutabiliter Deus est ens, &unum ens, tam essentialiter vere est ens, ac proinde ens summὸ verum. xx. Deinde licet in rebus creatis non sit ea essentialis veritas, quae 1 initabilitatem secum importat , adest tamen in illis alia veri'hu, ere, ii tas naturalis, quae ex summa & csthntiali veritate Divina pendet 2 j i. q. & dctait. Ratio est ; quia rebus creatis inest natura, qualis ab cuuii, intellectu Divino praeconcepta est illis convenire & conferenda esse; quatenus itaque hanc naturam obtinent conformem prae . conceptioni Divinae, quae est verum exemplar , ad cujus similitudinem efformantur omnes naturae; hinc in singulis rebus cre vis adest sita veritas naturalis: omninoque id consonat his verbis D. Thomae r Et similiter, inquit, res naturales Heuntur esse vero
188쪽
. Qis' modo vetitas, quae est in rebus
uualiter ad Dei essentiam , se. 169
wἰυina. Et hoc exemplum illico subjicit : Dicitur enim ιerus lapis, quia assequitur propriam lapidis naturam secundum praeoncepisrionem intellectώs Divini. Tum & communit ibidem suam hanc doctrinam authoritate D. Augustini in hunc modum veritatem
definientis: Veritas es summa similitudo principii , qua sina ulla dissimilitudine est.
Quo paeto veritas rerum naturalium videtur non esse, nisi veritas relata, videlicet ad veritatem Divinam , quae est. veritas absoluta : neque enim veritas Divina ad aliam refertur, per cuius cum ipsa conformitatem veritas dicatur ; ali 1s non esset prima v Wara toste veritas, uti neque esset incommutabilis; quia in omni secunda- tria veritate nihil potest incommutabile reperiri, quatenus videlicet secundaria veritas non est per essentiam veritas. Attamen non incongruus est sensus alius theologicus, in quo veritas , quae rebus creatis inest, dici absoluta possit, in hoc videlicet quod ipsarum entitas, quae absoluta est, est radix veritatis it .lius relatae r & hoc pacto aderit in rebus creatis veritas quaedam radicalis , quae sub hoc respectu absoluta vocabitur. Verum neque tamen carebit haec veritas relatione illa gcneralis dependentiae, a qua nihil creatum eximitur, di ob quam defluere intelligitur quidquid est in aliquo secundario genere , ab eo quod est primum in eo genere. Et ita omnis creata veritas, sive relativa, sive absoluta, ab increata veritate pendet atque efficitur .
uti generatim omnis creata eniItas In
causam sui effectricem refunditur.
Praeterea adest in mentibus nostris,& illis praesidet intelligibi- xl. lis quaedam veritas , quam consulimus, de cui inhaeremus, quoties de rebus , non humana fide credendis, vel opinione aut ali- ia,' Vmpe equa sensatione percipiendis, sed intelligendis, locus offertur. Nam illi eo in illam intelligibilem veritatem ita intendimus, hu. .eth i iit 1 cujusvis Magistri aut horitate resilia mus , si forte non idem ii gς din . dicit, quod illa suggest : & E contra cuivis E vulgo statim asia sentiamur, si illa ipsa veritas, quam considimus, rebus ab illo auditis consonans advertatur. Dixi quoties locus offertur de rebus intellisendis; quia videlicet in caeteris , quae ad intelligentiam non spectant, sed ad fidem vel opinionem humanam , vel ad naturalem aliquam sensationem , inutiliter illa veritas consuleretur; quia non docet nisi quae necessario vera sunt & immutabiliter 1c habent. Ita dum audio nuncium commissi praelii, non quaero a veri- Tomus I. Y
189쪽
quam n a fallit , si his militer atque pie consultis
quae uvis do et . caeteri autem Maia
iro Dis utatio secunda, Art. II.
late illa , quae praesidet meae menti, an vera dixerit, qui nuncia vit ; sed pendeo ab aut horitate dicentis : at dum audio dicentem
numeros omnes csse pares aut impares, & ad veritatem illam consulendam accedo, audioque. pronunciantem sic esse, & intelligam & affirmabo sic esse ; non quia audivi id ita dictum , sed quia ab illa veritate quam consului, mihi fuit ita responsum. Hujusmodi autem intelligibilis veritas, quae mentium nostra ruintam praesens, tam in fallibilis magistra est , quid est nisi incommutabilis illa ipsa Divina veritas, quae mentibus ii ostris insidet & affulget, nec errare nos patitur, si pie & confidenter consulitur. Quare & si aliquando fallimur, etiam dum veritas illa consulitur, id non fit vitio veritatis consultae , sed mentis, aut non satis attente , aut nimis sestine, aut nimis superbὸ, aut male utcunque aliter considentis: nec aliter sane quam si quis quid prave viderit, non est lux culpanda, qua utitur , sed i pie videns culpandus est, qui luce male utitur. Tum ex incommutabilis illius magisterio veritatis, quae mei intibus adest intim E & alte ac semper praeest, infert D. Augustinus eos, a quibus informamur & crudimur circa res intelligibiles, esse equidem Monitores nostros, sed non Magistros, quia
minus nos docent, quam monent, ut considamus veritatem , ,
qua postmodum doceamur , uti revera per illam addiscimus multa, quae haud dubie ignoraremus, nisi fuissemus de illa considenda praemoniti. De universis autem , qua intelligimus , inquit, non loquentem, qui personat foras, sed inius ipsi menti prasdentem
consutimus veritatem, verbis fortasse ut consulamus admoniti : ac deinde t Falluntur homines , ut eos qui non sunt , Magistro1 vocent ἀquia plerumque inter tempus locutionis ct tempus cognitionis nulla mora interponitur. Et quoniam post admonitionem sermocinantis cit,
intus discunt ι forὶs se ab eo , qui admonuit, didι ese arbitrantur. Itaque ad mentem D. Aumistini vere Magistri nostri non sunt,' sed tantum admonitores nostri , plerique homines, qui pro Magistris habentur, & sese pro Magistris divendunt. Si enim veῆrθ cssent Magistri, non alia csset considenda authoritas; & nihilominus eonsulitur, auditur, creditur,& praefertur aut horitati cujusvis dicentis, seu, ut aiunt, docentis, quando nempe a verita, te consulta dicitur aliud & docetur: ita quod ubi haec veritas I quitur, omnis, quaecunque illa est, hominum contradicentium se notentia negligatur. Clamat haec veritas numeros omnes esse pares δut impares, di manere pares per parium additionem, petr additionen
190쪽
uualiter ad Essentiam Dei, sc. I x
impari im manere impares, hoe magisterium mentem firmat &satiat: pro dubio itaque & instabili, quin & pro fallo & chim,rico habebitur, quidquid in partem contrariam audietur. Tandem ut paulo dilucidius patefiat quid sit haec veritas in- dona mutabilis , quae in mente existit & a mente consulitur , di eo illam esse illud ipsum Divinae veritatis incommutabilis lumen, quod Deus in mentibus nostris signavit, de per quod primarum veritatum, aut aliarum ad primas accedentium, notitiam
impressit, veram utique , claram , distinctam , intelligibilem , nulli dubiorum caligini , nulli contentionum ambiguitati obnoxiam. Illa itaque est multiplicis istius notitiae ingenitae veritas , quam considimus, ad quam intendimus , 8c a qua pendemus , veluti a norma judiciorum omnium , quae ferenda occurrunt de rebus ad intelligcntiam pertinentibus ; vel praesertim quia omnes feci indariae de sit bsequentes veritates intcIligi biles. in il ius primae ingenitae veritatis sinii capacissimo recluduntur ad modum , quo in singulis scientiis principia quaedam traduntur, quae licet simplicissima videantur , nihilominus multiplicissima sunt, si ratio habetur infinitarum proph conclusion uni ex illorum veritate satis attenta & comprehensa educibilium. Tum quia veritas generatim spectata non est nisi una , hine non est alia veritas inicilestii alis Divina , & alia intellectualis humana; sed una eademque prorsus est , nisi quod nostra haec ab illa Divina est, & aliunde angusta est de multis limitibus, quibus humanum captum coercere Deus voluit, circuin scripta; illa vero limites ullos nescit, sed inexhausta cst, & comprehen .siva terii in omnium intelligi bilium , non quasi per vices , aut per plures intuitus ; sed i e inper , unoque simplieissimo intuitu perspectarum. Quo pacto & lumen quod in veritate illa nostra intelligibili fulget, de illud ipsum Divinum lumen est, quod in nobis signatum est; sed utique in nobis non cst nisi diminutum quia alias non fiat mentiu in nostrarum infirmitati proportionatum. Sed quantulumcunque tamen sit , nec licet nisi fer E pro tenebris haberi possit, si cum inaccessibili Divinae mentis lumine conseratur ; sufficit tam ,& humanis omnibus vitae commerciis instituendis , be scientiis comparandis, de artibus perficiendis, de legibus condendis, 3e imperiis administrandis, δέ demum , quod pluris interest , moribus nostris ad voluntatis Divinae beneplacitum componendis. Addo lumen illud , quod a mente Divina in humanam veli
se prima illa veri as squae in nobis est , Ee a ri in his tonsultis
Non est alia vetitas divina & ais iis humana; sed una est . N. hae ab