장음표시 사용
201쪽
is a Disputatio secunda, Art. III.
nem tib ingredi, & ideo velle quae dicenda sunt , esse de natura Divina, else & de essentia Divina pariter intellecta. ri. Sed neque in aliam subtilitatem ingredimur, ob quam nom n. nussis vilistur ipsum esse Dei non esse ipsum existere Dei; siqui- .civisee,in dem istae&similes praecisiones fieri non videntur, nisi ad diffiten 14M Dei. cultatem, de qua sermo cst, intricandam. Quare neglectis ac
spretis hujuscemodi litigiosis minutiis , quando asseretur nihiIesse magis proprium Deo, quam ipsum esse, optamus illud esse
acceptum non pro esse tantum, ut ita dixerim , essentiali, sed etiam pro existentiali; vel praesertim quia in Deo non videtur comperiri ratio sufficiens ad distinctionem etiam virtualem , aut utcunque leos liniam , inter utrumque illud esse Divinitati propcium admittendam.
Id, quod maxime Deo proprium est, est ipsum esse : 'sum esse
videlicet, praut omnem essenssi plenitud nem , ct conjunctam eum summa simplicitate omnimodam immutabilitatem complectitur. i Probatur primo. Id maximὸ Deo proprium est, quod omni us Nihil est reliquis proprietatibus Divinis praesupponitur, quin & illas omnes complectitur: sed tale est ipsum esse, quale videlicet in aGprtyrium sertione proponitur et ergo maximE Deo proprium est 'sum esse.' majori non dubium , quatenus nihil potest cuivis rei esse magis proprium, quam Tua ipsius natura: neque haec potest omnibus ac singulis ejusdem rei proprietatibus anterior non esse, quia nempe illarum radix est & origo, quin & illarum est
tota entitas, aut utique illarum entitas esset ad naturam , in qua non contineretur extranea. Hinc pro natura rei accipiendum est id , quod caeteras proprietates praevenit atque continet. Tum probabitur minor propositio facile in hunc modum quia quidquid potest in Deo concipi praeter ipsum esse non est nisi tale esse, ut esse potentem, esse sapientem , esse oberum , esse justam , m. Ad quis non advertit omnibus illis ac singulis , ut ita loquar , essendi modificationibus ac temperamentis praesupponi necessario ipsum esse Divinum; quod erit proinde veluti basis, cui tota aedificii Divini moles insideat v. Sed quis rursus non advertit nihil in illis modificationibus 8e
202쪽
suid sit maxime proprium Deo. I 8 3
Divinum non omnino contineat Quia videlicet illud esse non Dia . . est veluti quoddam esse dimidiatum , ultra quod occurrat aliquod esse; cum nullum sit aliud esse praeter ipsum Divinum fieatione, vise, quod utique est totum esse: eapropter nec illud Divinum φGndi. esse amplificat etiam Divina bonitas , aut beatitudo, aut sapientia , aut alia quaev is perlaetio , cujus scilicet qualecumque
est esse, quid est nisi portio intelligibilis totius esse uare si P.
bonum, ut aiebat D. Bernardus r sesapientem , si magnum, vel ' 'quidquid .Lale de Deo dixeris, in hoc verbo instauratur quod est, est. Ubi alludit S. Doctor ad illa verba Dei se ipsum definientis , dicendo i Ego sem, qui sum. Ac tum pergit alens r Nempe hoc est ei esse, quod hae omnia esse. Si ct centum talia addas, non ναί i ab esse. Si ea dixeris , nihil adiudisti r se non Hxeris , ni. hil minuisti. Deinde concludit nos potius non esse , quam esse in comparatione illius tam singularis, tam suin mi csse. Si v disti, inquit, hae tam singulare , tam summum esse, nonne incomparatione hujus quidquid hoc non est, judicas portui non esse, g am esse p. Hoc itaque pacto proprietates omnes Divinae praeter esse Di- , vinum nihil sunt, ut audiimus ex D. Bernardo ; aut si nihil O- ν,iri Tininus essent aliquid seorsim intelligibile , nunquid persectio- rhyi sp ις-nibus illis seorsim intelligibilibus praesupponeretur & i dipsum esse Divinum, ut audire est ex D. Dionysio sic loquente λ Ante alias panicipationes praesupponitur Usum esse: ct est j. P. P . . sum per se esse antiquius, quam esse per se vitam, est per se D. . 'pientiam. Unde jam satis patet id , quod maxime Deo proprium est, esse 'sum esse; vel praesertim quatenus in se continet omnem essendi tum prioritatem, tum plenitudinem. Probatur secundo. Illud est Deo maximὶ proprium , per VI t. quod Deus & se ipsum nominavit, & nominando definiit: at qui Deus nominavit se per ipsum esse, & nominando definiit r. mine quiserso Deo maxime proprium est ipsum eo. Major satis constat, 2' 'ia 'quia non aliunde melius , quam ex nominibus convenienter impositis & adaptatis intelligitur quid unicuique rei sit proprium r& de caetero esset absonum dubitare , quin hujusmodi sit nomen , quo se ipsum Deus insigni it; unde clarὸ arguitur Deum illis ipsis verbis , ex quibus nomenclaturam suain attexuit , expressisse & naturam; nomen sciliceti afferendo, quo designaret quid sibi maximὸ proprium esset. de vellet ii nobis non ignorari. Suo itaque nomine se definiit, & , quod nemo equi
203쪽
ad n mina aqua Adamus impcisua .gu. ra. de
, 8 4 Di Juratio secunda, Art. III.
dein ambiget , longe felicius, quana Adam definierit eun animantia π liniversa volatilia caeli , ct omnes bestias terra , quai do videlicet illa nominibus suis appellavit, postquam coram ipso adducta lunt, ut videret quid vocaret ea. Nihilominus de istis animalium appellationibus scriptum est : Omne enim quod vocavit Adam anima viventis , ipsum est nomen ejus. Ideo vero ipsum est nomen ejus, quia, ut sentiunt passim Interpretes , nomen animalibus singulis ita seliciter , vel potius ita scienter, fuerat ab Adamo impositum , ut sing' 'rum declararet naturas, atque discernerct. Neque hic nisi unius afferam authoritatem Eusebii Caesariensis, qui sic ait: Cum enim d cat, ipsum est nomen ejus , nihiι aliud certe vult Heere , nisi eon. venienter ad naturam rei nomen inditum fuisse ; quod enim υσυ- tum est, inquit , hoc est in i a natura. Quanto itaque jam aequilis erit , ut arbitremur Deum eo, quo se compellavit nomine, quid esset Divinitati maxime proprium & cum ipsa naturaliter cohaerentissinum declarasse λ Tum vero ut praemissi ratiocinii minor propositio probata maneat, satis erit afferre erba haec , quae leguntur in libro Exodi: Ait Moses ad Deum t Ecce ego vadam ad filios Israel, ct dicam eis r Deus patram vestrorum mi sit me ad vos. Si dixerint mihi, quod est nomen ejus uid di- eam eis Dixit Dominus ad Mysem , EGO sUM QUI SUΜ. sit, sie dices fitiis Israel: QUI Eset , MIsIT ME AD Vos. Ex quibus verbis clare patet Deum tuo se nomine compellas Ie ; nam Moy ses de nomine Dei tantum erat sollicitus, & de hoc audiendo Deum rogabat. Verum itaque nomen Dei omnino exprimitur his verbis : Ego sum qui sum; uti rursus istis in idem. coincidentibus : QEi est ideoque per ipsum esse nominavit se ;sed quia non nisi convenientiisinin nominavit, nunquid & se pariter per ipsum esse definiit quandoquidem eo convenientiora sunt retum nomina, quo magis sunt definitiva , sive singulis earumi naturis accommodata. Igitur Deci nihil magis proprium est , uti patiter nihil est naturae Divinae magis expressivum, quam ipsum esse. Potest equidem hic moveri difficultas petita ex Textu Hebraico , cui respondere non videtur Textus Latinus , licet aliis. responticat Textui Graeco Septuaginta Interpretum : nam in C
dicibus Hebraicis non est hic sensus ; Ego sem qui seum τsed Ero qui ero 3 ehiιh asiber ebleb ; nee rursus istu : est
204쪽
st,id sit maxime proprium Deo. 18s
Unde conseqiteretur Deum non nominasse se, multoque ininus definiisse per ipsum .esse , sed potius per ipsem fore , atque' ' na magis proprium esset Deo 'sum Iore, quam jsum esse : . . quare in hunc modum ruct assertio. Verum haec difficultas erit facillimae solutionis; quin ferδ r. nec ulla indiget solutione apud cos , qui norunt vim seri no- . 6pμὴ 'ς
nis Hebraici, & ex varias Lacrae Scripturae locis pro comperto itini hab thabent futurum persaepe accipi pro praesente,ut hic accipiendum 'm' h
este hene noverant Septilaginta lapient illi in i illi Interpretes;& ita prasentis.
licet ad literam scriptuni sit : Ero qui ero, & Ero m e me ad vos ; sensus tamen est iste , Ego sum qui sum , & est, misit me ad vos, conformiter ad phrasim Graecam praedictorum Septuaginta, γω ἐιμ ο ων ; & deinde ἐων με ανος υι A. Nisi praeterea quod nun caret sua prosunditate expresso ista Hebraica praesentis temporis per futurum , eo videlicet nos adducente, ut intel Iganius id uni Deo proprium esse ac plurimum singulare, quod in ipso idem sit est c& fore, sine ulla varietate per successionem futuri temporis inducenda. Atque hinc adhuc magis confirmatur nihilssse tam Deo pro. x L priunt, quam ipsum esse , unice & invariabiliter idem, non sis obstantibus ullis temporum praecedentium N subsequentium vi- quendi macissitudinibus, quibus sine ulla vicissituline correspondet. Hinc i, i et si afuisse, fore, & esse, tria haec, non sunt ut in nobis, sic in Deo tria , a Graio. sed omnino unum atque idem et unde Deus hac cautione praehabita perinde vocari poterit, qui est , aut qui erat, aut qui erit ;vel simul, qui es, qui erat, qui erit, & sic quidem illum vocat D. Joannes in sua Apocalypsi, dicens; Gratia vobis ab eo qui est, qui P. r. v. . erat , ct qui venturus est Q dixi autem vocat, non tantum quasi asserens Deum esse , & suisse, & fore; sed quasi affirmans tale esse nomen Dei; nam quod valde notari debet in textu Graeco, in Latino non potest, nulla declinatione participii substantivi, nulla ejusdem verbi conjugatione utitur S. Ioannes, dum pronunciat Deum esse, & suisse, de fore ; sed illa tria profert & accipit no- DNn aliter dicens , χαριι ων έ εἰρια η α- έου ἡ ων, ὀ a 4 ἐρ- , quae verba idem sonant ac si dixisset: Gratia vobis &pax ab eo qui vocatur. ἀν , sive seni , & rursus vocatur ὀ lae, . sive praessens, & tandem vocatur O sive postfuturur, aut ut Interpres Latinus vertit, venturus. Quod obiter notavi, ut praeoccupetur saltem ex parte solutio objectionis postmodum proponendae ex parte nonnullorum, quibus visum cst Deum dicendo t
205쪽
1 8 6 Disputatio secunda, Art. III.
Egosum quἰ sum; & rursus , cui est, misit me ad vos, non protu-
lisse nomen suum , sed tantummodo sui in quoddani primi entis & erga res omnes pr6vidi ossicium pronunciasse. I. De caetero autem si varia illa verbi substantivi tempora acci- α' . piunt tir, quatentis in re , qtiae est illi successivὸ obnoxia, muta tempus p - tionem subindicant , clarum in eo sensu est, quaecunque sint illa o . .. - tempora , praeter praesens convenire Deo, siquidem immutabili, alae. prorsus non posse: In Deo namque nil, i praeteritum , nihil suturum quod non sit praesens r alias si quidem in eo multa tam ob praeteritionem , quam ob futuritionem deficerent; quatenus pariter non sunt quaecunque sunt aut praeterita , aut futura. Et in hoc sensu mire verum est , quod olim aiebat Eusebius jam
Lib. tr. de citazus : Erat ac erit temPoris partes sunt , quas non recte ad aetem ' ρ LR nam sebstantiam tranfνimus, cui est solummodo vere accommoda
tur , erat autem ct erit fluentibus selum vere adaptatur. De quo discrimine inter aeternam & fluentem substantiam mox redibit serisia o R ejusdem Eusebit authoritate firmabitur. xi Ir. Probatur tertio. Nihil tam Deo proprium est . quam id , per .isa' ό- qkiod N prius & magis differt ab eo omni , quod Deus non est. masti, ν o. Nςque potest illico hujus propositionis veritas non adverti : quia PUMm est unaquaeque res per id , quod tibi maxillae proprium est , potissi-'' ' ' mum constituta hinc intelligitur, quod per id ipse in a rebus universis caeteris sit discreta r quare apud Philosophos praedicati constitutivi & distin tivi una est & formaliter simplicissi ina ratio. At Deus & prius & magis differt ab eo omni , quod Deus non est, per ipsum esse Et haec rursus propositio vera est; turn quia quidquid Deus non est, quid est antequam a Deo sit, nisi non esse λ Tum etiam , quia quidquid a Deo est , adhuc habet multo , quin de infinito magis de non effc, quani de esset quid enim
habet nisi sitim esse privatum , quod si re pro nullo computari potest, si eum esse multiplicissimo tot aliarum rerum , quae pariter a Deo sunt, conferatur
. Hominem cogita, & considera quid si, & postmoddin ara
Cth, is is tendet quid non sit. Quid advortes , nisi deesse homini & Wxς heo esse Angeli , & esse coeli, & csse cujusvis sederis , & cu; iiDhib. 'β'd. vis clementi , & cujusvis metalli, &c. Atque hinc intelli- .ita ... ges t On effς homine , minimulani ac sere iesillain '' portioncm totius esse, quod in rebus caeteris divisum atquedi L persum est, in Deo autem collectum est eum omni intelligibili superabundantia, quae communicari quidem iussis inagisque ,
206쪽
id sit maximὸ proprium Deo. I 8
pluribusque ac pluribus possit; exhauriri autem non possit. Tum denique, quia illud tantulum esse , quod unicii que proprium csst, agitatur irrequieto tam perpetuae vicissitudinis lapsu, ut in
una sui tantum aut praeteritione, aut futuritione consistat: neque enim aliquando est , quod nunquam stat : nec unquam stat, quod nunquam est, nisi donee transit a statu praeterito in futurum: & ilico rursus vere nunquam est.
. Atque hoc ipsum est , quod jam supra Iaudatus Eusebius his
verbis cisertissiniis affirmabat. Nobis enim, aiebat, vere esse accommodiari non potes r natura enim nostra inter ortum ct mortem
consissen3 , instabilis quadam est , or quasiphantastica est
substantia i mortalis . . . . nunquam ad esse pervenire potest :nunquam enim generatio ejus stat ; sed embryo a spermate , deinde infans , puer , adolescens, vir , senex , decrvitus et ac quibusdet primis corruptis aetatibus , ad novas veniens, tandem omnino
moritur. Quibus verbis oniniso consonant ista S. Gregorii Magni : Omne quod mutatur de it esse quod fuit, ct incipit esse quod non fiu G Dei vero esse est dissimiliter nunquam esse. Quare jam repeto unam alteramque in hunc modum praemissam propositionem satis supercilie probatam. Nihil tam Deo proprium est quam id , per quod & prius 8c magis differt ab co omni, quod Deus non est : Αt Deus& prius & magis differt ab eo omni, quod Deus non est , per ipsum esse. Et postmodum concludo. Igitur nihil tam Deo proprium est,quam ipsum osse.Neque parum insuper hanc conclusionem firmabit solutio objectionum scquentium. Objietes primo. usum esse est id , quod est magis commune Deo & creaturis. Igitur multum abest quin id , quod maxime Deo proprium est, sit Ψsem esse. Consequentiam satis probat di
serentia notionum rei communis de propriae. Antecedentis au . tem probatio manifesta eruitur Qx oppositione inter ens & nonens , quaevx eo quod sit contradictoria , tanta est , ut non suscipiat magis & minus , & ideo sit in indivisibili posita: quod utique non verificaretur, si unum eas esset magis ens, quam aliud ; sic enim illud , quod esset magis ens, esset non enti magis opposituita. Unde sic argumentandi locus offertur. Ipsum esse est id , quod cst oppositum nihilo: atqui nihil magis commune est Deo re creaturis , quam esse oppositum nihilo: siquidem hoc utritaque ita commune est , ut ob oppositionem contradictoriam , quae est inter ens & non ens , non sit major Dei . quam creaturarum Oppositio cum non ente : quare etiam a plerisque Plii
Affet tintuedisertissima verba λχ-
Deum Se Creaturas per nihil magis eonveni re. qtiam per
207쪽
1 8 8 Di putatiosecunda, Art. III.
Iosopliis assirmatur non tantum inter res creatas, quaecunque sit dignitas aliari ni prae aliis, sed etiam inter ipsas de ipsarum opificem Deum entis uni vocatio admittenda. Igitur inum esse est id , quod est magis commune Deo de creaturis : imo id unum est. quod omnino commune est; nam caetera quae in Deo sunt, ad singularem illius praestantiam de sublimitatem spectant, ac proinde nihil commune habent cum conditionibus creaturarum humilibus 8c abjeeiis. Atque hinc rursus intelligi potest quam falsa sit assertio.
2'. 1 1 Resp. distinguendo sic antecedens. Ipsum esse est id dee. σὴ
sed distin- videlicet in sensu abstracto de transcendentali acceptum, concedo I 'antecedens: acceptum in sensu reali & concreto , nego antece-
abstrictuin dens & consequentiam sub simili distinctione: & eκ hujus qui . - Μης ς' dem distinctionis intelligentia pendet tota objectionis solutio. Quare dico ens posse dupliciter accipi, vel praecise in sensu trans.ccndentali de abstracto , iuxta quςm intelligitur latitudinem nullam habere: & in hoc sensu verificatur quidquid Metaphysici docent de oppositione contradietoria & in indivisibili posita
inter ens de non ens, de elatis respectu Dei de creaturarum uni vocatione, & de caetcris id geniis ad praecisum ontis conceptum spediantibus ; vel postmodum in sensu reali & concreto , juxta
In quo senasu linea in inita sit maissis linea 'am lineaiatialia.
quem intelligitur latitudinem obtinere majorem minoremve , dc ratione cujus neccsse cst, ut sit magis minusve ens id, quod est magis mimisve perseetunt; nam omnis persectio est ens. Hinc sicut linea infinita, licet non sit in sensu praeciso & reduplicato magis linea , quam linea digitalis , nihilominus est magis linea , sive quod in idem coincidit , est linea major , videlicet in sensu reali & specificativo i ita similiter licet Divina entitas non sit magis entitas , quam quae vis alia in se usu illo priori , . nihilominus cst magis entitas , sive cst major entitas , de infinitd quidem major iir sensu isto posteriori , ad quem spreto illo 3c Metaphysicis relicto , respicnint Theologi de Samiti Patres , quoties de Divino esse pertrac-rant. Exponit suain hac de re sententiam luculeiuissimis verbis De Div. S. Dionysius,quum ait: Deus non quovis modo est ens ; sed simpli- ιθ citer 2 i inite totum esse in se pariter complexus st anticipans ἰ actutu subjungit : Etenim non hoc quidem est, illud vero non est: nec aliquo quidem modo est, asiquo vero non es ; sed potius omnia est. Quanto itaque magis est ens, qu&in quodvis aliud , illud quod non est vel tale, vel tale ens ; sed cst omne cns Et ideo est νε
208쪽
siuidsit maxime proprium Deo . t 8 9
Iuti pelagus quoddam essentia immensum ct interminatum: quae verba ' μ'
sint S. Gregorii Nazial Zeni. Neque opus est, ut multus si in in acervandis Sanctorum Pa- XIX. trum non absimiliter loquenti viri aut horitatibus , quibus non . ti., modo stabilitur esse Divini in hunc praedictum modum immensi lys Deus de interminati proprietas; sed etiam solius esse Divini veritas Deo Σφ' 'ς singulariter propria. Instar omnium sit Augustinus , qui ex in- . commutabilitate solius esse Divini, 8e solius veritatem coarguit. Iu Trare Omnia enim, qua mutantur, inquit, desinunt esse quod erant, ct incipiunt non esse quod erant : esse verum , esse sincerum , esse germa-o . Tom. 6.num non habet, nisi qui non mutatur. Igitur soli Deo proprium
est esse , nec potest aliquid ipsi magis proprium cogitari. Reseram obiter & hanc solius esse Divini veritatem Ethni- XX. cis innotuisse , qui ob id ipsum opinabantur non posse Deum ab . ipsis sublimitis ac reverentius a lorari , quana si profiterentur ε 1 illum unum esse , qui verὸ ess t. Hinc Delphi, ut resert Plu-xarchus in propylaeo Fani sui providerant insculpi hanc secunis resere Pru-d 03 verbi lubstantivi personam , , id est, est de hae quidem - 'Τ'
salutandi Numen, quod adorabant, formula utebantur; erat verbre insculptum Numinis responsum , quo resalutarentur & mone rentur simili nosse se ipsos , de agnoscere se non esse , γνῶ ν σαώris , id est, nosce te ipsum. Digna etiam striat, quae refcrantur verba Plutarchi affirmantis Delphicam illam salutationen vere Se unice supremo Numini convenire r V m ei quasi νeram, inquit, aepropriam adeoque solam,eiquefoli congruentem salμtationem reddimus. 1.-ι. Nos enim vere nullo modo sumus ; sed omni mnino natura mortalis Ia=ua obria in quodam interitus ortusque medio constituta umbram sui duntaxat ρ5M iisse, I . aliquam, exilemque ae lubricam opinionem ostenssit. Et sic quidem ahmitile patet lenius theologicus , in quo verificatur quod aia
sertum fuit, videlicet id, quod Deo maximὸ proprium est, esse ipsum esse. Obiicieς seeundo. Una e rationibus ad probandam assertio--nem adductis , & in qua plurimum ponderis inesso creditur, desumitur ex nomine , quod sibi Deus imposuisse videtur dicendo Moysi i Ego sum qui sum; fle rursus : Qui es misit me ad vos: Dei nomen.
at haec ratio est valde tenuis. Primo, quia Deus nullo potest vero nomine designari ; nam haec designatio esset veluti qilaedam limitatio , qua videlicet affirmaretur Deum esse aut hoc, aut illud δc non aliud r Deus autem , eum sit omnia, nullis huj iiDcemodi potest limitibus circumscribi : quate verisintilius cst
209쪽
3 9 o D putatio secunda Art. III.
Verba illa Dei dicentis Moysi , Ego sium qui sum, & Qui est, --
sit me ad vos, die a quidem fuisse ad instar nominis , sed nihilominus a veri nominis distin stiva proprietate multum distare.
Secundo, quia Deus cum unus sit, non indiget ullo nomine , per quod a rebus caeteris discernati ir r & ideo laudatur apud Eulc-bium Attalus Martyr, qui interrogatus Tyranno , quod nomen haberet Deus, respondit: in plurei sunt, nominibus decernuntur ; qui autem unus est, non indiget nomine. Sic neque in regno silio Rex alio eget, quam Regis nomine , vesso Miufi quia vidzlicet unus cst: at Senatores , quia multi sunt, opus estri a sum Dei singulos propriis nominibus internosci. Tertio, quia si nomen la-ν rio ei qui xe si initur, pro Omni videlicet attributo denominante rem , cui'. I. - pr0priuin fuςrit , ecce adsunt in sacris paginis plurima Deipta νεορρ um nomina; vocatur enim Excelyus, Admirabilis , Fortis, Deus Virtu-υς . tum, Dominus Exercituum,cte.Atque ita gratis infertur Deo maxime proprium esse 'sum esse , ex eo , quod ab ipso esse nomen obtineat : nam perinde inferretur sortitudinem esse Deo maxime propriam , quoniam & 1 fortitudine nomen obtinet: atque ita de caeteris. Igitur non satis constat veritas nostrae assertionis pro
batae per illa verba , Ego sum qui sum, & ui est, misit me
et xiit. Resp. admissa majori nego minorem , pro euius triplici
Sed nomen, probatione solvenda triplex afferetur solutio. Ad primam itaque. tu .. .st tim qnou opponatur, dico nomen Dei per haec verba expressum , sum , & est, misis me ad vos , non esse ut caetera nomina , quae sunt veluti fines & limites rei, cui fuerint adaptata; scd esse nomen supra omne nomen ; quia videlicet potius declarat Deum esse rem omnem , quam esIe rem unani ex omnibus et & ideo nullis essendi finibus aut limitibus Divinitatem coercci; sed e contra omnem omnino essendi tu finitatem, qua gaudet, demonstrae N exornat pulcherrimὸ, dum nullum relinquit locum dubitandi, quin solus Deus possit de se ipso dicerς , Ego seum qui sum. Quam Divini nominis proprietatem disertὸ enarrat D. Augustinus , dum δe observat quid ἡ nobis quilibet respondere possit, interrogatus quis ait, quid interroganti Moysi Deus responderit : Itaque E nobis nemo respondebit simpliciter se esse, sed alius dicet se Caium , alius Lucium,Sc. At Deus, postquam dixit, Ego βm , si interrogetur quis sit Lespondebit, qui seum. Hoc es, inquit Augustinus Deum alloquens, nomon ruΜm ἰ hoc es totum , quod vorarii : non esse tibi nomon j-
210쪽
ύuid si maxime proprium Deo. 3 9
sum esse , nisi quidquid est aliud tibi comparatum , inven retur non
esse vere. Quo pacto nullatenus Deum dedecet nomen istud , quia vacat omni impersectione nominis rem, cui tribuitur, limitan in iis r & ideo verum esse Dei nomen passim affirmant Sancti Patres. Et alibi quidem ident S. Augustinus vocat illud nomen incom- Τη Ton. mutabilitaris , ut S. Hieronymus nomen essentia. Verum igitur nomen est&non solum ad instar nominis , ut Adversarius con- ctc. Tom. 6. tendebat. . . . admine 'Adseeundum deinde dico praeclarum illud S. Attali Martyris kxi.
responsum non contradicere veritati nominis Divini, de quo Tum no- agitur : quia licet Deus non indigeat nomine externo , quo compelletur, ob claram illius ideam alte in omnium mentibus con- ad insteteriis
signaram , & sufficienter hoc Dei vocabulo, vel alio pro variis μ' linguis in illud coincidente expressam , nihilominus non est habendum pro inutili & otioso nomen praedictum , quod alias nec Moyses petiisset a Deo , nec 1 Deo respondente exaudiisset. De caetero nec Adversarium juvat paritas ex Regis nomine, quatenus sufficiente , adducta ; nam praetet notnen illud nec ipsi dςςst privatum aliud , quo se, quum voluerit, compellec & audiat compellatum. Ad tertium denique satis erit, si dixerim nomen , de quo hie XX V. agitur , esse e multis illud , quod est Deo maxime proprium I i.& in hunc modum ab illo potius, qu1m 1 caeteris, de quilms in- maximhpto. fra suo loco agetur , dignosci quid sit maxime proprium Deo. p v νς . Tum vero nomen illud prae caeteris Deo maximὸ convenire amrmat D. Tliomas ob tria praesertim motiva. Primo quidem, inquit,
propter Disjuscationem ; non enim significat formam aliquam , sed a i. . . um esse, quod est ipsa Dei essentia. Secundo propter ejus universatitatem, ratione cujus nullum essendi modum determinat, O .deo nominat imum pelagus substantia infinitum. Tertio vero ex ejus significatione : signigeat enim esse in prasenti: ct hoc maximὸ proprie de Deo dicitur , cujus esse non novit praeteritum , vel futurum , ut dieit Augustinus in quinto de Trinitate cap. a. Nec alia jam opus est solutione. Objicies tertio. Illud videtur esse Deo magis proprium, quod xx vr.est simplicius : sed ipsum esse non est id , quod in Deo est simpli- oppmoue eius i igitur ipsum esse non videtur esse id , quod est Deo magis . VP . .. proprium. Major constat: quia nihil magis alienum a Deo cit,
quὶm quaevis compositio ; & ideo nihil illi inagis congeneum esse potest , quam simplicitas summa. Minor autem probat Dissiligod by Gorale