장음표시 사용
191쪽
ira Disputatio secunda , Art. II.
t. s,. ra liat in illapsum est, esse ex D. Augustino considerandum ad bbial men. instar alicujus Solis spiritualis, qui in Orbe, ut ita loquar, in- ',' 4. I telligibili idem praestet, quod Sol corporeus in visibili. Hi nedam spiri- quia Sol corporeus non est tantum visibilis, se i in causa est v li ' omnis visionis, ita Sol spiritualis, non tantum intelligitur, sed est in causa omnis intelleiationis ad scientias, ad artes , ad mores caeteraque omnia vitae humanae commercia pertinentis. Er-
, Τ β:' si ' go , inquit D. Aug. cr illa, qua in dissiplinis traduntur , est autem par ratio de caeteris , quae ad artes , ad mores , 8c ad humanae conversationis consuetudines spectant qua quisquis intelligit, Oeri ma esse nulla dubitatione concedis, credendam est ea non
posse intelligi, nisi ab alis qua iso Sole illustrentur.
xviii. Hic itaque est Sol justitiae , charitatis, patientiae, omnis vir- tittis , oim is limestatis , omnis scientiae , omnis artis, qui inscii intutum medio mentium nostrarum spieitilet ab ipsarum origine, Deci ii t.' ' sic volente non denegare Solian suum mentibus , qui & indul-ehiiiiiiii'. sit suum Solem corporibus : ac tunc mirabilius diviniusque
omnino splendet, quando Deus solitum illius splendorem auget Je solitum illius servorem excitat novo aliquo de naturae inde bito radio suae luci. t tunc enim Sol ille, ut sic dixerim, humanus, quasi in Solem Divinum vertitur, a quo proinde multo Divinius , ut aiebam, mens illustratur, quia supernaturaliter illusistratiir; quia sic Deus evadit lumen humani luminis , lumen utique necessarium omni homini , qui voluerit assii rgere supra felicitatem conditionis merd humanae 3e in sortem Saninoruni adscribi . in hereditatem immarcescibilem introire, in Dei filium 'adoptari: lumen rursus de quo intelligitur illud Propheta: M.L ij. Regiit quoniam tu illuminaι lucernam meam, Domine et Deus meus,
ω, α. QEae Ost ista lucerna, quae sunt tenebrae istae , nisi lux mentia Tum huius bus naturaliter insita, quae licet sit vere lux , & a Deo Creato t. . re conata ait recte incedendum in iis , quae nati ixe sunt, nihilo li, est natu- minus quid est nisi lucerna vacua & tenebrosa caligo, si com supe is, . . Parabitur δd lucem illam , qua mentes nostrae praeveniuntur de itans. lustrantur a Deo Remuneratore ad meritorie incedendum in iis , quae sunt gratiae , & ad gloriam ordinantur. Redeo jam paucis ad id , quod supra ex Augustino conclusum est , videlicet caeteros homines, a quibus non pauca intelligibilia didicisse arbitramur, minus Magistros nostros fuisse, quam Monitores; quo-
tum utique & ipsi fuimus judices, dum iliorum monitis non a4Diqitiaco by Cooste
192쪽
si ualiter ad essentiam Dei, caec. 373
haesimus, nisi postquam consuluimus incommutabilem illam , quae in Deo & in nobis a Deo est, veritatem, a qua Pronuu-ciatum audivimus rem esse, ut monebamur. Non itaque occurrit audiendum oraculum , non aliud ma- ηgisterium ambiendum ; quia nec unquam aliquid verius dic- d. hietast tum, quain quod apud S. Matthaeum legitur: Nee vocemini vim habet Magistri, quia Magister vestir unus est Christus: Magister utique , . z: '' 'cu)us ut verba afferam ab Augustino saepius repetita r Catheis dra est in caelo . ct Fbola in terris; quia nempe in terris sulluce illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , uti sua veri rate illum informat. Et haec quidem, ut conjicio , satis exposita, juvabunt Lectorem ad intelligendum quae & qualis sit sui una illa veritas , quam suprὶ dictum est esse Deo Propriam 8e essentialetia. Iam vero de sui una Dei bonitate dicendum est.
Dico igitur Deum ideo propriε & essentialiter esse suminum X X 1. bonum , quia nulla in ipso potest fingi bonitas adventi Lia , ,, io=2M e nulla quae ipsi aliunde , quam ex propriae praecellentiae & in--Deus . natae plenitudinis fonte inexhausto derivata ipsum perficiat. Hoc ipso enim quod ex origine ulla extranea dissiueret in ipsum, vel conciperetur qualitercunque dissiliere bonitas illa tota, aut portio bonitatis, qua beati is mὰ superabundat, egenus fingeretur Deus, cui nempe advenisset alicujus naturaliter indebitae bonitatis emendicata possessio. Quod quana sit , Divinae, ideoque . summae bonitatis bonitatem omnem intelligibilem complectentis . notione nemini non evidentissima alienum , non est cur prolixius ostendatur di vel praesertim si attenditur ad praedicta denotione essendi a se Deo quam maxime essentiali , & ob quam ut a se est quidquid est , ita si summὸ bonus est , uti revera est , a se summὸ bonum esse necesse est. Unde consequitur nec posse Deum aliquando bonitate ulla XXII.
carere, nec rursus in m Iterram ullam incidere , quae utique e M si ori
esset bonitatis alicujus carentia : quatenus videlicet summum hbonum tam non potcst minui , quam non potest augeri: & ideo M ti Q. . Deus tam non potest illud amittere , quini non potuit illud, Mohono. aut illius portionem aliquam aliundὸ, quam ex sinu essentiae' suae derivatam accipere. Quin hic minus de derivatione ulla loquendum est, quam dicendum summam illam bonitatem esse ipsam Dei essentiam i & in hoc quidem praestat Divina bonitas Divinis caeteris attributis, quae veluti ab essentia Div N
193쪽
εν 4. Disputatio secunda , Art. IL
na concipiuntur fluentia ; at ipsa bonitas magis concipitur esse ipsa essentia , quatenus haec ipsa essentia est inamissibiliter de Iib. ia. de incommutabiliter bona. Audiatur sit per hac re D. Augustinus , P ini postquam stabili it creaturam per adeptionem summi boni beatam fieri per ipsiusinet amissionem fieri mrscram , his verbis: Hoc enis adepto beat est, quo amisso misera est, subiungit Deum ex se ipso sua in bonitatem , ideoque & beatitudinem in amissibiliter possidere , di ab omni miseria prorsus
XXIII. Quae utique securitas in creaturis nulla esse potest ob muta- .uis ' si in bilitatem illi is boni , quod a bono incommutabili, sed non creaturas de bono incommutabili in i plas prodiit. Et haec sunt Augusti-- aib;u .s ni verba : Dis vero , qui non alio , sed se ipse bono beatus est, ideo
piarum mu- miser non potest esse , quia non se potest amittere. Dicimur itaqus h ς - immutabiti bonum non esse , n si unum verum Deum beatum et ea .ero qua fecit, bona quidem esse , quod ab illo ; verumtamen muis tabilia , quod non de illo . sed de nihilo facta sunt. Unde rursus intelligitur quam propria & essentialis Deo fit sua bonitas, quia suam Deus habet a bonitate sua beatitudinem , tam ipsi essentialeui, quam Divinitatem ipsam. X x I V. Tum , ut paulo an id istinum est , nos vere non esse, quia non M. V.,;, si mis, nisi mutabiliter; sed solum Deum verὰ esse , quia est summi boni immutabiliter, & idco maxime Deo competere illud, Quod Graia.. is,clbis.' ἀ-nt όν, Latini ens , quod semper idem ipse est: quae verba sene summi veri. Augustini supra citati; quare Deo singulariter propria est , tum 'notio , tum compellatio entis veri. Ita facilὸ intelligitur propriam aequὸ singulariter esse Deo tum notionem , tum compellationem entis vere boni, sive simplrciter enιir boni; quia videlicet nullum aliud est verὸ bonum, ideoque nullum aliud simpliciter bonum, quam bonum immutabile ; istud et enim est . semper unum & idem bonum, nulli jacturae, ac capropter nulli in selicitati obnoxium. xxv. Unde sicuti illa una est vera felicitas , quae libera est omni. Hira. o..iselici alis periculo ς ita illa una est vera bonitas , quam
substantiψε, nulla potest diminutio immutare, quam laedere nulla potest .ui .es . ' in liria ς at talis est, quae immutabilis est. Hine Deo maximEtum adjee- convenit denominatio tam boni quam entis substantivE diisti: re revera Patres Graeci , qui Deum vocabant persaepe εν, con si everant illud vocare τι ἀγαθόν, sive παγαθόν , ut etiam apud
Plaronem in sexto de Republiea legitur. Neque ab hac con Diqiti o by Corale
194쪽
Vualiter ad essentiam Dei, sc. c s
iuetivli ne abstinuerunt Patres Latini, quorum omnium instar sic D. Augustinus, cui probatur Deum non dici adieetiviue bonum , sed substantivε, ad discrimen creaturarum , quae nisi adjective dici bona non possunt, uti quando pronunciatur bonus homo, bonus ager, cre. Itaque S. Pater sic loquitur: Ita desiderabitis quoddam bonum. uale bonum ρ omnis boni bonum , unde omne bonum, cui non addatur quid sit ipsim bonum. Dicitunenim bonus homo, ct bonus ager , ct bona domus, ct bonum animal, ct bona anima. Adiunxisti quoties Lxisti , bonum est. Bonum simplex 'sum bonum , quo cuncta sunt bona: jsum bonum, ex quo cuncta sent bona. Ac deinde si e pergit. S. .vos delectant bona ista , qua appellantur bona;s vos delectant bona, qua non sunt per se bona: omnia enim mutabilia non sunt per se bona: qualis erit eontemplatio incommutabitis boni , aeterni, semper eodem modo manen ris quandoquidem ista, qua dicuntur bona , nullo pacto vos delectarent, nisi essent bona, nee alio pacto essent bona, nisi ab illo essent, qui simpliciter bonus v. Ex quibus verbis liquido con stat tum nihil praeter Deum vere bonum esse, quia praeter Deum nihil est per se & immutabiliter bonum i tum Deum ea propter rectius atque convenientius vocari bonum substantive , qu in adjective, quia videlicet Deus non in utcunque bonus, aut etiam summό bonus; sed est ipsum bonum , R ideo summum
Deinde vel ex hoe maxime, quia quodcunque in rebus creatis bonum est, a Deo est , siquidem Deus , ut loquitur D. Dionysius , bonum est substantivum, tanquam substantivum bonum , inquit, in omnia qua sunt , bonitatem iussundit. Nam &hoc praesertim ad bonum , quod per se bonum ust , spectat esse 1 ut diffusivum di quandoquidem illa sui dissusio bonis particularibus singulisque. ingenita non prodit certὸ, nisi ab indole illius summi boni, , quo de ipsa prodierunt, & invicto eapropter argumento est summum illud bonum tanto prae-ccllentius esse tui diffusivum , quanto bonis caeteris sui diffii. sivis praecellit. Et hae quidem illa est summi boni summe sui diffusi vi indoles , ob quam voluit Deus sui copiam facere , &umbras aliquas delineare in creaturis , quae sunt plus minusve bonae, prout iis plus minusve bonitatis a Deo sic providente indultum est. Neque ad hanc rem nostram parum ponderanda videntur
mutabili a em omnis alterias ho nu
Audiatur D. Dionyasus loquen de hono sub. stantivo. p. 4. da Diran. Nam
195쪽
i νε msputatio secunda, Art. II.
, 6 vςr ba haec S. Damascent. Bonus er omnibonus or super onust
Dimisee- Deus , totus ex em bonital , propter superabundantes divitias bοι nitatis si a non passus est solum esse Usum bonum , id est, fiam
O, ih.I.fM 'sius naturam a nulla participatam. Hujus gratia fecit prim. mintellectualem, deinde visibilem Ur sensibilem Mundum. Ubi nec
parsim rursus notantia sunt epitheta illa , quibus Deus cominpellatur bonus , or omnibonus es' superbonus , or totus existens boni
Quae equidem in sermone latino sonant quid barbarum ; at iii graeco, quein exscripsi, parena clegantiam habent & emphasim, pariterque idoneam ad ingerendum de exornandum conisceptum si inimae bonitatis , quac praeterea non solum dusta est y rci L a S. Greg. Nysseno, Bonitas per se, sinam, -; sed etiam a S. 'Dionysio per se supra quam bonitas , ἀυτεύmρα Θόας Quoci voca- c. s. bullini adhuc magis est latine barbarum; sed eo magis graece cxpressivum bonitatis, quae major sit omni bonitate intelligibili. Quare si intelligimus bonitatem aliquam quae sit per se, erit bonitas Divina adhuc superies et , quae a nobis csse per se est intellecta , quia videlicet summum bonum tale est bo. num , quod nulla locutione declarari, nulla cogitatione possit attingi. xx I x. Superest ut advertatur bona ereata & inferiora , non sic ab . i. '.' incrς to & supremo bono derivari, quasi illius quaedam por-beant nostra tio excidat & illabatur in res creatas ; unde consequeretur bo- ἡ ''. cista, ni catein , ciliae re,is creatis inest major minorve , esse naaj hinno. rella minoren ve portionem bonitatis Divinae . quae hac ratione divideretur atque decresoeret. Non si e sane derivantur nostra
bona lumino bono , quod 1 nobis sine ulla sui divisione participatur et & in nobis sine ullo sui decremento increscit rnam quae turpior ulla , quam ista, hallucinatio posset men rem inficere λ Quandoquidem sic fingerstur summum bonum veluti ex multis sinsularibus coalescens, quae ubi ad res creatas di seuerent, in illo utique deficerent , ac proinde arguerent bonum imminutum , ideoque non summum. Quare nec opus esset hanc apertim naam veritatem authoritate ulla communire : quia tamen mentoriae meae se offert brevis haec authoritas D. Augustini , non est eur negligatur. Aliud est bonum , e. qηod semine ac per se bonum est, or non participatione alicujus boni, sed propria natura or essentia i aliud quod participando bonum Ur habendo r habet autem de illo summo bona ut bonum sit , in se tamen manente illo, nihilque amistente. R
196쪽
. uualiter 'ad essentiam Dei, se. 3
Qnae postre ina verba ea sunt, quae probant suminum bonum, x x x. etiam itum participatur, manere tota in plenitudine sua inte- ζ μΠ v .urum , & ab omni amissione illa: Din. Tum ut intelligatur qua- 4iffusiori. ''liter possit uinimum bonum sine ulla sui partitione, quae lae- mcliam paxisio quaedam esset & amissio cui lcns, participari a rebus crea ' μ 'tis , quid nisi attendendum cst & considerandum summa in bonitatem esse aliud nihil, quam omnium persectionuna clinaulatis stiriam plenitudinem : nihil enim hae cumulatissima plenitudine cogitari melius potest, & ideo haec plenitudo est summa bonitas.
Tum cogitanda est hac plenitudo , Iicet sit absolutissimὸ xxxi.
una & sinaplex , continere tamen , aut formaliter , aut eminenter onmes omnes perstetiones inscriores intelligibiles , . per quas eatur ab . . . 's iii infima ad summam , R earum pariter perfectionum gradus Om- imi men nes ad summum ab infimo ascendentes. Hinc quando creatura '
educitur de nihil O , & illi desuper traditur sive quantacunque, sive qitantulacunque persectio, haec utique persectio est ad instar alicujus persectionis Divinae , non equidem in sumitio suo gradu constitutae , sed prout relatae ad aliquem inferiorem gradum sub summo contentum. Quo pacto persectiones omnes , sive boni rates creatae sunt veluti totidem imitamenta summae Unitatis increatae, ascendentia videlicet ad aliquem , hunc vei illum inferiorem, aut superiorem gradum, quem summa illa bonitas praeter infinitos alios , formaliter autem iu nter includit. Et sie quidem integra de omnino ina missa manens partici- xxx II. patur Divina bonitas; Ze ad aliquem utcunque modum , quo poni
discipuli participes fiunt doctrinae , qua Magister illos insor- ''mat, sine tamen ulla, quam Magister patiatur , doctrinae ja- comminiς diura. Longe eni in abest , qui ir contingat illam , dum fit eommunis, decremento ullo vilescere ; quin potius hine vel in. po ius m crescit, vel certὰ clarior evadit, audientium studio atque 'admiratione eommendabilior. Quo pacto Divina bonitas pariter longissime ab omni detrimento remota, eo mirabilior fit, de veneratione , 8c grati animi repensione apud nos dbgnior, quo magis evadit sui prodiga , praebendo luse partici
Proderit ad hane summae Divinae bonitatis participationem xxxiii. intelligendam , si innotuerit . bonum generaliter spectatum Bonum sonsistere ad mentem D. Augustini in modo , specie S
197쪽
x 1 8 Disputatio secunda, Art. II.
. . si is, Pr linς, sive in numero , pondere & mensura , ita videliceta h. . quae est interpretatio D. Thomae ut mensura modo responis ileat numerus speciei, S pondus ordini. Iam itaque hinc pa-
a. p. g. D tebit Divinam bonitatem elle a rebus creatis Ita participatam ,
- quod in istis sinis effulgeat modus , sua species. suus ordo: sive, quod idem est, sua mensura, suus numerus, suum pondus. SU M v. i. sicuti scriptum est : Omnia in mensura ct numero , ct pondere disposuisti. Qiris autem sit summae bonitatis modus , quae spe cies , quia ordo participabilis a & rursus quis sit bonitatis crearae modus, quae species, quis ordo participatus , atque ita de utriusque mensura , numero, pondere, tam variis modis Theologia id exponit, ut res infinita esset, si quis illos recensere aggrederetur. Satis est si de modo, ut est in rebus creatis, dixerim illuni positum esse in congrua omninoque conveniente & eximie proportionata persectionum, ex quibus res quaelibet constat, contemperatio ite & commensuratione debitis,in quibus posita est&mensura , quatenus cum modo coincidit, ut dictum fuit. Tum de specie optime discurrit, qui dixerit i Ilam constitutam esse in eo perfectionum rei cuilibet convenientium splendore, per
quem conspicua fit, illustris , mapifesta , & distineta a caeteris , ita quod per singularem hujuscemodi splendorem res ab aliis
aliae discernantur & ita numerentur; quare rursus , ut dictum est, erit species illa rerum, veluti numerus rerum. Insuper nec abs re erit , si is , qui in rebus ereatis singulis est... . , si I. ordo affirmetur consistere in serie , in consequentia, in dependo in rebus dentia per feetionum aliarum ab aliis , quae exinde priores , aut ' posteriores dignitate & excellentia concipiuntur & cel sentur, licet Omnes gaudeant una entitate reali, ut accidit in rebus spiritualibus & simplicibus: ita qdod per hunc ordinem persectionibus cujuslibet rei, licet de caetero identificatis , suus locus , suus situs, dignitatis scili; et intelligibilis debeatur ;& id qui-dςm ad modum, vitio res materiales sui corporis locum ac si-zum superiorein, aut in seriorem debent ponderi plus minusve in ipsis vigenti & innator hinc insidet ignis aeri , aer aquae , dc aqua terrae. Quapropter nihil a vero distat quod dictum est ordinem, qui in rebus est, esse veluti pondus rerum , quod uti que vocabitur pondus virtutis , tam verE , quam , Philosophis quantitas dividi soleat in eam, quae est molis, de in al eram s. quae nuncupatur virtutis.
198쪽
uualiter ad Essentiam Dei, Sc. 3 9
Nune vero si cuidquid dictuiti est de modo. lnee te & ordiis XI. LVI.
ne, item de mentura, numero , pondere perseetionum coniti evnque in.
tuentium bonitatem creatam transferatur , sed sine imperfectionibus ullis talis sive modi, sive speciei, sive ordinis ,& simi. mo/h, the liter talis sive mensurae, sive numeri, sive ponderis ad persectio- , s 'nes Divinas, intelligetur miciliaque quae sit summa illa Divina Di.is.. bonitas , R qualiter sit 1 rebus creatis participata ratione similis utcunque modi, si initis utcunque speciei, similis utcunque ordinis; ideoque R similis utcunque mensurae, similis utcunque numeri, & similis tandem utcunque ponderis. Nolo autem praetermissiim esse quod acute peraeque ae soli de xxx Π.notavit P. Maignanus Phil. Sac. c. 7. bonitatem minus, quam trodu, , spe. bonitatis claritatem in tribus praediistis consistere: si quidem ci dc orl'
illa tria non constituunt integritatem , sive plenitudinem pera ζζ-' 'fectivam , quae est adaequata notio bonitatis ; sed illam de- puto m*: monstrant, efficiuntque ut splendeat,& compareat pulchraratque ita minus proprie ac per se spectant ad bonitatem , qu mad bonitatis pulchritudinem , quae est ipsa claritas bonitatis , sive ipsa bonitatis ostensio splendens & rapiens affectum videntis , aut utcunque liuelligentis. Nam pulchrum est ex communiori definitione id , in quo sunt signa bonιtatis , videlicet clare ae dilucidὰ ostensa & primo quodam intuitu visa , vel intellecta, & affectum videntis & intelligentis sibi illico deine-xentia, quia videlicet sunt & gratR cognoscenti , & gratiosae
Hi ne praedimis Author occasionem accepit Ostendendi ne- xxxviri. que veritati si immae Divinae , sed neque etiam unitati sua in pul- Qualii Mehritudinem deesse; habent enim & illae suam venustatem , quae z' ,''EsA. est tum intellemii, tum affemii iucundissima : atque ita vertis tudo vetitat talem , bonitatem ,& unitatem Divinam , veluti datis manibus de junctis confluere in complementum Divinae pulchritudinis , quae nihilominus dicatur pulchritudo Divinae bonitatis , quandoquidem & ipsa pulchritudo est quaedain bonitas. Hi ne
rursiis quia ad pulchritudinem conserunt tria haec, convenientia , proportio, ordo, rect E insertur eo sublimiorem esse Diavinam pulchritudinem , quo praestantior fuerit in Divina boni. tale couvenientia, proportio exquisitior, & elegantior ordo. Tum praestantissimam habet Divina bonitas convenientiam xx xl x. ob perscctiones , quas comprehendit mire invicem consentien- Quae sit in
199쪽
i 8 o Di putatio secunda, Art. II.
D: ah, si tissiman proportionem Divina bonitas ob ipsissimas persectio nuatis. nes , ex quibus exurgit plena de integra , & in quibus ad invicem relatis nihil est inat qualis aut indebitae dignitatis: in super Se elegantissimus ordo est in bonitate Divina ob perseetissimam persectionum , quas comprehendit , indistinctionem junctam eum absolutissima distin tione 'Personarum producentium 3c procedentium, & simul cum admirabili adtionum omnium ad intra de ad extra dispositione , connexione, serie, essicacia, &aliis praerogativis , in quibus nihil est non aequissimi ordinis. X u Tandem , ut quae hic de sunt ma Divina bonitate & pulchri - 4M.A- tudine dicenda habui, concludantur , quid est, nisi inserenda
mari debeat aequitas perpetui ac incessantis anhelitus , quo non tantum ducebis.. ' ac magistra natura , sed etiam considente fle incitante ratione, necesse sit desideria nostra ferri, & vota dirigi in illud sumnium bonum de summὸ pulchrum; ac proinde 3c avocari ab his& illis bonis particularibus, quae non sunt suinmuiri bonum in quo uno potest felicissime conquiesci. Obstant haec bona. quin summuni bonum videatur &.ametur; nec satis est, si sub specie hujus aut illius boni ametur, & ita ametur quasi perinmixti in bonum illud , quod ut per se de unice bonum est , ita privatim de unice diligendum est. Tolle hoe ct illud, aiebat S.Iἰώ. s. de Augustinus, Ur Oide ipsum bonum, si potes; ita demum videbis non alio bono bonum , sd bonum omnia boni se amandus est Deus, non hae ct illud bonum , sed ipsum bonum. Λut si utique
amate licet 8e hoc Ze illud bonum , quanto ardentius amandum est summum bonum , sine quo bonum non esset sive hoc . sive illud ; quare pergit S. Doctor dc ait: Pudeat autem eum alia non amentur, nisi quia bona seunt, non amare Usum bonum,
unde bona sunt. Quanto itaque iam libentius in gratiam & cultum summi illius boni δe summe pulchri abstinendum ab illis particularibus, non jam dico , bonis, sed malis ; ab illis particularibus, non jam dico, pulchris, sed foedis terrenarum illecebris voluptatum , quae cordium nostrorum cupiditatem Pascunt, at minime satiant i quid enim praeter summum bonum latitudini illorum non impar, quid non ab illorum nativa nobilitate degenerans Quare quid dolendum magis , quam quod sese permittant ab illis nil seris bonis inescara , ab illis foedis pulchritudinibus allici, de sic spreta felicitate summa in inse-licitatem extremam pertrahi p
200쪽
ύuid sit maxime proprium Deo. l 8 IARTICULUS III.
OTANDUM primo omnino aisne esse quidquid huc aD I. l feretur, eum celebri illa controversia theologica sic for- ἡ; . z.rsi mali ae primario constitutivo naturae Divinae r quin imo & hu- prima Aejus controversiae decisionem ex hic dicendis pendere; quandoquidem nihil aequius , quam ut asseratur naturam Divinam dc- Dei
hece intelligi constitutam per id , quod ipsi prae caeteris pro- 'prietatibus maxime proprium esse fuerit deprehensum. El. ideo mihi visus est vanus de inanis futurus labor, si referrem Sc re fellerem sigillatim sententias illas multipliciter varias, in quas abiere Theologi , dum alii pro infinitate, pro independentia alii, alii pro intelligentia radicali, de alii pro intellectione actitati decertant, tanquani videlicet, ut aiunt , Divinitati gconstitutiva. Enimvero si quid aliud prae istis jam enumeratis proprietatibus Divinis esse Divinitati eonnaturalius de in illias, ut sic loquar , sinu antiquius comperitur, liquido patebit non esse in illis stabilienduin naturae Divinae constituti-vuna; sed E contra illas esse habendas. pro dependentiis veluti fluentibus ab antiquiori de digniori origine, quae haec ipsa erit, quae Divinitatem constituit. Quis autem sit ille sublimit
simus modus, quo proprietates Divinae caeterae ab illa suprema, quae hic dit quiritur, enascantur de fluant, in articulo sequente , quantum ipse Deus dederit , exponetur. Notandum secundo nullum habituram esse locum in assertio- M. ne sequente subtilitatem illam nimiam , qua nonnulli Τheologi Divinitatem considerant aliter in ratione natura , dc aliter gimur 'in ejin ratione essentia: unde illi uno alteroque modo consideratae Munum alterumque assignant constitutivunt; aientes Divinitatem D. in ratione essentia acceptam, constitui per notionem estis a se; ac tum in r4tione natura sumptam , esse per divinissimum quoddam intellisere constitutam. Duplicem vero rationem illam funia dant in distinctione ne1cio qua virtuali inter essentiam Divinam de naturam Divinam. Ne itaque, quod superfluum foret,
hine de inde virtualis illa praesumpta ventiletur distinctio ; satis est, si moneatur nolle nos in subtilitatis illius perquisitio