장음표시 사용
281쪽
r ue a Disputatio secunda , Art. VI.
sunt speetes hae possibilitate, non esset Dei praecellentia supra Angelum infini--μμ' 'φ' ta, quandoquidem numerus specierum intermediarum possibilium non esset, nisi finitus; & ita tantummodo finitus esset numerus perseetionum , perinde ac specturum , per quas a dignitate speciei angelicae ad praeeminentiam Divinitatis conscensus fieret; vel praesertim quia licet in singulis illis intermediis speciebus essent plures pcrfectiones , imo lieet infinitae essent in singulis speciebus, nisi tamen & istae species essent pariter infinitae, non
comperiretur vera ratio infiniti discriminis, qtio natura Divina Angelicam antecellit: siquidem numerus vere infinitus non taniatum ex multis infinitis εonstat , sed ex infinitis infinities repetitis; & ita discrimen vere infinitum consurgit ex discrimibus infinitis , non finities , sed infinities repetitis. Um. Tum vero si semel admittitur species , de quibus agitur , in- . I a .. : termedias possibiles assii rgere ad numerum infinitum , non vide- Divinu sunt tur quomodo non possit Deus singulis speciebus ad singulare &ε. i. ' specificum discrimen assignare vel unam perfectionem simpliei ter simplicem : in quo casti tam vere infinitus esset numerus per feetionum simpliciter simplicium , quam specierum , quae ab illis discrimen proprium obtinerent. Igitur si adest ja in in Deo numerus ille persectionum simpliciter simplicium insinitust quatenus conferre illas non posset, nisi A prae contineret : nec essetis aliquando, si quid nunc non habuerit , habiturus. Unde jam patet attributa Divina esse numero infinita. I x. Probatur secundo. Numerus , qui per nullam numeri finitIN in tru speciem designabilis est , infinitus est i sed huiusmodi est nu-
num Divi merus attrIbutorum ellentiae Divinae. : igitur, de . Minor, In
Σ ' quas tota dissicultas , probatur; quatenus non potest abz ullo intellectu creato Divina essentia comprehendi : & ita designari non potest numerus attributorum re illa prodeuntiumrquare protervisti mus hominum haberetur, qui auderet attribuista Divina intra limites cujusvis finiti numeri coarctare ; ut siquis diceret millia Divinorum attributorum esse centena , praeter quae nullum esset vel etiam a Deo assignabile attributum dinam unde id haberet seclusa revelatione Sed neque per revela rioneui id potest assequi; siquidem Deus, qui unus seipsum comprehendit , tam efficere non potest, ut homo vel Angelus omnia. Divinitatis attributa sciat , quani ut sciat, quae & quanta sit ipsa Divinitas.
x Hauc etenim Divinitatis quantitatem , quandoquidem infinia: Diqitigod by Gorab
282쪽
Cujus s quanta perscrionis , s c. as I
lam, ut non potest Deus homini vel Angelo notam facere; ita ipse potest neque potest nota illius facere attributa, designando videlicet
quot sint , cum perinde desit numerus ad ea determinanda, ac desit putare aete- Verborum usus, quo tota Divinitatis amplitudo possit proserti. Et Hi res clarius capiatur , ecce Deus immensitate sua occupat loca numero infinita ; aliis enim quomodo esset ilia mensus, si loco-Tum , quae occupat , numerus essct designabilis, & ad quingen. tas v. g. vel sexcentas leucarum quadratarum myriades eo aretabilis. Hoc itaque posito, nemo per revelationem potest audire quot sinu laucae 1 patii, cui Divina localis iminensitas correspondet , quia talium leucarum nullus est numerus.
rare nec audire potest quisquam quot sint attributa , quae X Limmensitati non jam locali, sed essentiali pariter correspondente Deus siquidem ut est infinitus in ratione entis localiter immensi, computati. ita etiam in ratione entis essentialiter immensi, id est. immensi
secundum rationem praecisam entis , cui conveniunt Omnia ge- viai.
nera omnium intelligibilium perfectionum , etiam simplicitet sinplicium , quae sunt & vocantur attributa Divina. Igitur at tributa Divina sunt numero infinita, ob illorum videlicet multitudinem quovis numero finito in designabilem i R ideo sic indesignabilem, quia talis designatio , si fieret, esset & limitatioentis Divini in ratione entis perfecti: neque enim est propriε persectum, nisi per sua ipsius attributa , quae sunt ipsius proprietates , ac simul perfectiones, nempe simpliciter simplices
in ipso formalitet contentae , sed omnem numerum superantes. Deinde vero non apparet cur Deo excludi debeat numerus
ille attributorum infinitus ; quia videlicet attributa illa quid νεis aio essent, nisi totidem genera entis sic , aut sic simpliciter persccti. At nulla offertur ratio excludendi a Deo hoc vel illius se-. Hi en i simnus entis sic perlaeti: imo vero nul Ia occurrit idonea rario, bia' quae non suadeat referre ad Deum omne genus hujusmodi ; quia
si vel unum illi deesset, hoc ipso Deus a Divinitate sua deficeret , siquidem non complectetetur suo in immensissimo sinu Omne genus entis perlaeti. Αliunde etiam haec attributorum
infinitudo , qua infinitudo est , nonne est intclligibilis quaeda inperfectio λ & ex hoc quidem capite simpliciter simplex , quod ipia melior sit, quam non ipsa. Et tursus nonne Deus est id. quo excogitari nihil melius possit ; at si Deus careret praemisita illa perfectione, quae est simpliciter simplex, infinitudinis Ezrrbutorum, haud dubie non esset , quo e cogitari nihil me-
283쪽
i ue Disputatio secunda , Art. VI.
lius posset posset siquidem excogitari ens gaudens & exorn tum , praeter caeteras Perfectiones , etiam ista, quae est dictae in. finitudinis. Quae ratio, si attent ε perpenditur, adeo verisimilitudinem doetrinae hujus roborat & adauget , ut minus janu pro verisimili, quam pro demonstrata haberi possit; sicuti clarius patebit ex solutione obiectionum sequentium. x m. Objicies primo. Numerus Iocum non habet in Divinis: igi-rair attributa essentiae Divinae non sunt numero infinita. Conis his meta non sequentia patet i quia si numerus locum non habet in Divinis, .uris; in 'nςmpe qli Od naevum alicujus r per feetionis induceret, quan- u. Di,ini,. to ab illis longius aberit numerus infinitus, qui ut pluribus numeris, ita& naevis pluribus abundaret , & eos secum in Divinitatem transferret. Antecedens vero sic probatur : quatenus sicuti numerus in abstra isto est series unitatum successive computabilium , ita numerus in concreto , sive numerus qui rebus affigitur, est series rerum successu E eomputabilium , & ideo quarum aliae alias & consequantur & antecedant: at ista re rum antecesso R consecutio in Divinis , ubi omnia suo eaeque prima , quia aeque Divina , Obtinere Iocum non post
s :; 'si. Hinc neque in Divinis Acilὸ recipitur notio numeri , etiam rae loeum citari de Personarum Divinarum mi mero agitur: ita quod Sanctini.;- in Patres de numero illo promine ient, S: numerum este & nume-S. AMgustio riun non esse. Audiatur , qui sit instat omnium , Augustinus sic
loquens : Est ibi aliquid in abiti . scilicet in mysterio Dei unius 3c trini , od -rbis expLeari non possis , - ct nume
rus sit, ct numerus non sit . . . . ita Dem nec recessit a numgro . nec ea inr numero. Vuia tνes sunt, sanquam est numerast si quaris quid tres, non est merus ; unde dactum est, Magnus D
minus noster , ct magna virtus ejus , ct sapiantia ejus non es πη- mems. Ubi cogitare ea eris , incipis numerare r ubi numeraveris . quid numeraveris non potes respondere , cte. Ergo si notio numeri etiam inodicissimi, qualis est ternarius , aegrε toleratur in Divinis , quanto aegritis tolerabitur uotio numeri infiniti, qui numeros Omnes quoscunque maximos continet, quin de infinitis8
jau. Prix rςa quoque numerus illa attributorum infinitus non tam merum, tum utcunque contrariat ut simplieitati Divinae , sed eum illa ε. . . in. dNmςxro pugnat & contradictorie ad Rersatur: nam quo magis sis cum sim- uumerus cxcrescit , eo magis ab unitate disceditur: erso et i δ
284쪽
Cujus es quanta perfectionis, s c. ass
magis di sceditur 1 simplieitate , quae est ab sollitissima quaedam siest,te patinitas , atque ita dum abitur in infinitum per additionem iiii K meroruis ad numeros sine fine, quid nisi pone relinquitur simplicitas , de intereapedo quaedam statuitur infinita inter simplicitatem , unde discessiim est , de terminimi lintelligibilem,
ad quem per multiplicationes infinitas attingendum properatur Hinc si quis attributorum numerus convenire potest simplicitati Divinae , quo minor erit, eo magis erit assinis cum illa :ec quo major erit, eo minus cum illa poterit sociari: quare omnino resilit simplicitas numero infinito. Quae ratio potissima est, cur Theologi infinitam illam attributorum multitudinem non dum unanimiter in Divinitate admiserint; quia licet prima fronte videatur non parum splendoris Divinitati afferre ; at postino-diun, si penitius de re prout habet inquiritur , facilε deprehendunt tam falsu in esse incrementum illud splendoris, qu na verum est decrementum simplicitatis per infinitam illam attributorum multitudinem sub inductu in . Respondeo de distinguo antecedens in hunc modum. Numerus xv r. locum non habet in Divinis , id est, numerus prout importat . NWMero pluralitatem absolutain se realem , concedo antecedens e proiit importat pluralitatem tantummodo objectivam & reali aequiva. G. entem , nego antecedens de consequentiain sub data distinc- is ris=intitione. Ratio distinctionis est, quia , ut jam frequentissimὸ dic- - . si siri tum ac probatum est, pluralitas objectiva Ee reali aequivalena non modo nullum imperfectionis ullius naevum in Divinitatem
indueit, sed θ eontra hinc persectissimam illam demonstrat , quod cum non sit, nisi res una de qua simplicior nulla sit, sietamen aeqliivalenter , quin Sc eminenter res omnes , etiamque
possibiles , ideoque illarum omnium perfectiones cum digna
Deo praecellentia complectatur. Ac tum si in sensii piae licto non repugndit dari in Deo attri- X VILbuta numero finita , uti verὰ non repugnat . non repugnabit il- hum. .: υ lorum numerus infinitus; imo hinc convenientior erit Deo , diu in in
quo perfectior est: vel pra serti in quia quidquid in Deo est, a L. L
ita perrectum est, ut in eo genere exeogitari perfectius nihil uus Divio possit. Neque doctrinae isti contrariatur aut horitas D. Augustini pronunciantis numerum Personarum in Divinis, 3c numerum esse, de numerum non effer nam similitet id cum ipso pr nunciablinus de attributis , quae proue objectiτε plura sunt, numerantur . uti est in dicimus immensitatem dc aeternitaten
285쪽
et ue 6 Disputatio fecunda , Art. VI.
esse clito attributa, & esse tria, si additur illis independentia; prout autem non sunt nisi una tes S indivisissima subjediive . numerum non admittunt. Itaque sicut numerus Perloparum in Divinis, de est numexus , & non est numerus , ita , salvo i men discrimine , quod in Divinis cst inter absoluta 3c relativa in ordine ad modum , quo numerantur , numerus attributorum, &est numerus, de non est numerus t sed in eo sei lii , in quo est numerus , in eo ipso est numerus infinitus. Tum ut solvatur sequens dissicultas , dico magis E diametropugnare cum simplicitate Divina abolitionem omnis numeri a
ta .π' i orum , quam subinduetionem numeri infiniti. Nam quae quam in iis: erit illa simplicitas & quam impersecta, cui neque inerit una
Pp' Rr alteraque persectio cum E contra quanto simplicius aliquid '' est, tanto perfectius esse necesse sit, ut patet ex rebus caeteris simplicibus , quae spirituales sunt, ad non simplices , quae sunt corporeae, comparatis. Hinc rem simplicissimam de persecti simam esse necesse est: 3e ideo non solum abolitio omnis numeri attributorum, sed etiam admissio minoris , sive finiti uecunque numeri, magis adversatur simplicitati, qu1m subinductio majoris cujusvis numeri, aut etiam infiniti, contraquam Adversarius opinetur. Nisi quod saltem eum Divina simplicitate non pugnat numerus infinitus persectionum secundum quid e. nam si tota possibilitas, quin etiam non tota, creaturarum speiscifica ad excessum objectivum numeri infiniti assurgit; nec enim
potest non esse in singulis speciebus persectio aliqua , saltem secundum quid , perquam singulae 1 caeteris. discernantur, qui g- neget hujusmodi persectiones , quae suo numero jam attingunt objectivam illam infinitudineni, praecontineri in Deo , videlicet eminenter quare itaque non poterit cum simplicitate Divina pariter sociari numerus persectionum simpliciter simplicium in-- finitus; vel praesertim quia iste aliunde est Deo condignior ob praestantiam , qua perfectiones istae illas exsuperant Ac tandem quia fatetur Adversarius non parum hinc splendorem Divinitatis
increscere L hoc tantum timens , ne simplicitas hinc decrescat, . non est cur ista. infinitudo attributorum ultra repudietur ; quia
jam ostensa est nihil inferre quod noxium sit,uel injurium Divinae simplicitati. Obiicies secumo. Si quid probat attributa essentiae Divinae in
286쪽
Cujus quanta perfectionis, c. 2s
quae si est radix attributotum , utique infinitorum est i atqui haec ratio nullius planὸ momenti est : ergo , &c. Major conceditur, esse munero S rςvera haec ipsa est ratio , quae hucusque ite jactantius osten- R. ε rata. Minoe autem sic probatur ex aequissilii a comparatione numeri finiti Personarum in Divinis cum numero finito attributorum. Ecce enim nihil est incongruum in hoc , quod essentia Divina sit infinita, & nihilominus sit finitus, quin & valde finitus, numerus Personarum i & ideo nihil est incongruum , quia Perlonarum , licet tantummodo trium , dignitas tanta est, ut estentiae Divinae infinitudini satis respondeat. Quare a pari, quamvis ac- . tributa Divina pauca essent , nihilominus ob infinitam ipsori uudignitatem satis etiam te sponderent infinitudini Divinae essentiae, e qua ut e radice prodiissciat. Igitur licet essentia Divina sit in ra. tione essentiae de in ratione radici attributorum similiter infinita, . non sequitur necesse esse , ut attributa illius sint numero infinita. Praeterea nec miniis tenuis est ratio.altera , in qua tamem valdὰ xx. confiditur 1 nobis, ducta ex nossibilitate numeri infiniti specie-
rum intermediarum de consurgentium a natura Angclica acl Ui- nun fity.
vinam, quarum utique singulis propria fit vel una saltem persec- Σ:
tio si inpliciter simplex. Et hujus quidem rationis tenuitas sic OG metu, infiis tenditur ; tum quia nondum 1atis inter Philosophos convenitur de possibilitate praediisti numeri infiniti , qui Dei potentiam , quam exhauriri tin possibile est , exhauriret; tum etiam quia noueapropter Theologi adducerentur ad agnoscendas in Deo veluti accumulatas & numerabiles totidem persectiones , quot essent intermediae illae species ; ex hoe videlicet quod possit 'unica per Rictio Divina repcriri multiplicata in creaturis, ad eum modum quo essentia Divina, licet in se suurme una, in creaturis tamen est smninὰ multiplex , cton sit ab illis tam multipliciter particupata, quam illae sint multiplices. Igitur nulla ratione idolici convictum fuit attributa Divinae essentiae esse numero infi
Respondeo & eoncessa majori nego minorem , pro cujus prO- xxtibatione solvenda ncgo paritatem , quae si aliquid probaret , ad
attributa tantummodo tria numerum attribu Iorum omnem restrin- veriasu, niis geret, sicuti Personarum Divinarum numerus in ternarium coarctatur. Aut si non eapropter tria tantum esse Dei attributa con- probat.
vincimur , quad obstabit ne numerus ad tria millia protxahatur , & sic deinceps donec omnis numeri timetes excedantur Deinder ero , ut liuelligetur ex alibi dicendis, ubi scilicet de sanctissi- Tomm I. Ex
287쪽
NTII. Dei tile ncinvalet paritas inter Pelia nas 8c perinfectiones a
di.ina po. tentia per productitiis mem specie infiniisaaram
multitud ilia infinita persectio. num in Deri In esset nisi objectiva.
aues Dio utatio secunda, Art. VI.
nia Trinitate tractabitur, non repugnat, imo necesse est vim grnerativam Patris exhauriri per generationem passivam Filii, de rursus vim utriusqim spirativam esse pariter exhaustam per Spiritus sancti spirationem passivam : unde non superstuli, quae pota sint fieri , processiones aliae Personales , quarum insuper terna iiii sunt subsistentes, & icleo sunt illarum veluti limites, ultra quos iri non possit. At omnino alia est processio , non jam relativa, sed ab soli ita a non jam realis, sed reali aequivalens attributorum per se seorsim non subsistentium e sinii Divinar essentiae r quae utique si situm hunc sinu in habet, uti verε habet immentum , & ea foecunditate praeditum , qua excogicari nulla major possit , quomodo non poterit attributa effundere nisi tria , vel etiam nisi ter decies , aut ter centies , aut ter millies , St. tria illorum millia λ Quare necesse est ut hic numerus in infinitum curescat, .ne tu finita foecunditate indignus sit. Tum rursus contendo & illam alteram rationem , quam attuli ductam ex possibilitate numeri infiniti praedictarii in specierum . robustissimi cujusdam esse hac in parte momenti. Nam id quod primo opponit Adversarius, videlicet non conveniri inter Philosophos de possibilitate talis numeri specierum infiniti, quia Divinam potcntiam exhauriret , leve admodum est , eo quod numerus infinitus specierum sub uno genere non exigat complecti species omnes possibiles sub illo genere , ut alibi, nempe in Physica, fuse ostendi dio. Io. art. 3. n. a & ideo Divina potentia non comperiretur exhausta : sed neque esset cxhausta , quamvis non soluui illas species, de quibus ferino est , 1 cd etiam caeteras omnes possibiles sub omni genere si inui produceret a imo tunc esset in suo exercitio ac splendore apertius manifesta. Neque mimus leve est quod adficiunt secundo , scilicet Theologos non ta-
propter ad duetum iri ad accumulationem & numerationem totidem persectionum in Deo , quia norunt unicam Divinam perfectionem posse sine ulla sui multiplicatione reperiri multiplicatam in creaturis, idque ad modum essentiae Divinae . quae in se una cst, & in creaturis est multiplex. At sane quis nostrum non consentiat illis Theologis, si seruata est de accumulatione & numeratione reali Sed quia nobis strino est dc accumulatione numerabili , quae realis non sit, sed virtualis , non est cur a nobis .illi distam ant. Imo hoe ipsum est quod aiunt, unam Dei pur laetionem posse sine ulla sui multiplicatio- Diqitig
288쪽
Cujus quanta perfectionis, c. 2 69
ne multiplicati in creaturis ; aequivalet igitur multis illis creaturarum perfectionibus , ideoque , ut patet ex terminis , erunt in Deo virtualiter totidem perfectiones , quot in creaturis , quas
supposuimus infinitas , & in quarum singulis vel earum singulis speciebus supposuimus pariter diversam aliquam & simpliciter simplicem persectionem. Unde sequitur hujuscemodi persectiones esse infinitas & in Deo coniciatas. Neque iam aliud quidvis desideratur ad veritatem opinionis de numero attributorum Divinae cssentiae infinito , de quo prior illa nostra assertio procedebat.
ASSERTIO SECUNDA . Attributa essent a Ditiina singula singulari μί gaudent insiniiussine
ea videlicet , qua sit jsis conveniens: π es vel intensisa , vel extensiva , vel simul inraque. Probatur primo. Attributis essentiae Divinae singulis in genere x x V.
suo convenit ea persectio , qua excogitari nulla major possit : atqui si ita est , necesse est singula gavdcre sua infinitudine singula- Disi i ,n e ri: Orgo , &c. De maiori propositione non cst dubium ; quia ob st' hanc ipsissimam rationem , qua Deus generatim est ens adeo per- Divina. fectum , ut nullum excogitari perisetius illo possit, erit & omni potvntia Divina adeo porsecta, ut excogitari in eo singulari genere nihil possit , cujus illa omnem non praeoccupet perseetionem : atque ita de caeteris attributis .. Tum vero minor liquido . 'constat , si hoc tantum attenditur , nempe pcrsectionem infinitam esse utique masorem finita : & capropter attributum, cui singularis illa, quae sanὸ cxcogitab ilis est, infinitudo deesset, Divinum non fore. Igitur singulis essciuiae Divinae attributis sua singularis in suo generc infinitudo propria est. Atque ut haec veritas clarius capiatur, audiatur Propheta Regius Psu. i q. v. 3. Divinam magnitudinem extollens his verbis et Magnus Dominus , laudabilis nimis , ct magnitudinis ejus non es sinis. Tum vero nonne singula attributa suam habent singularem magnitudinem p Alias quidem est magnitudo sapientiae , alia lcientiae, alia misericor diae , alia justitiae , alia potentiae , &c. Quare de singulorum attributorum magnitudine intelligi de- TY VI. hent verba i ta Prophetae r Et magniιudinis ejus non est sinis i vel 'praesertim,quia D. Augustinus in Enarratione super illum versum, infinit, o in potat Divinam magnitudinem hinc ostendi infinitam , quod ca- P Μ
289쪽
a6o Dis' utatio secunda, Art. VI.
pi non possit: Si enim eapimur, inquit, magnisudinis qu3 est D. Aeneque sapientiae , neque scientiae, neque misericor liae Divinae, & c. magnitudinem capimus; sed exclamamus, si sapimus, cum Apost Olo: O ahitudo divit arum sapientia ormentia Dei, quam incomprehen
silia sunt judicia qui, er ino stigabiles via ejus i Quis enim cognovit sensum Domini ' ore. Omninoque etiam coincidunt in idiplum e& haec alia verba ejusdem Pronactae Regii Psal. I S. V. I. Ar et nus Dominus noster , or magna virtus ejus , or Iapient. ἀ ejus non est merus ; in quibus verbis enarrandis agnoscit D. Augustinus praeter Divini dominii magnitudinem , praeter & alteram mag nitudinem Divinae virtutis, nsagnitudinem privatam Divinae sa-Pientiae, sive, ut ipse legebat , intelligentia, vidclicet infinitam , dc de qua propterea scriptum sit: Et Iapientia ejus non est numerum Unde iubjungit r Conticescant humana voces , requiescant humana cogitationes : ad incomprehensibilia non se extendanι quasi comprehensuri s sed tanquam participaturi participes enim eramus , Erc. Igitur quia singulis attributis Divinis convenit sua privata quaedam magnitudo ; & hujus magnitudinis neque is est , neque numerus, sequitur suam singulis infinitudinem convenire. QVo. Probatur secundo. Si vel unum attributum Divinum infinitum Ση finx μ' & omnia esse, infinita necesse est i sed unum saltem assignabi-
attributi, te est , quod utique est infinitum t ergo , Ne. Minor constat, quia
zzzz salicin potentia Divina infinita est; nam alias & voluntati & Ma
fertur. jestati Divinae possct resisti, contraquam scriptum sit Esther. cap. 3. v. s. & 7. Non est qui tua post re ere voluntati , & rursus , Sap. c. II. v. 22. Non es qni re at Arajestati tua : & alibi : Vir-raii brachii tui qias resi et Z Neque ratio minus convincit non posse viribus Divinis . nisi per aequales vires resisti , nec posse ullas aequales vel etiam fingi, nisi haeretice quis admiserit fabu- Iam illam Manichaeorum , contra quos supra egimus , de gemino numine, quod colebant, & cui odia jurgiaque immortalia
affingebant. Tum major propositio, quae sola pati difficultatem aliquam vidcretur, hinc facit E probabitur , quod non possit
Deus, nisi quae novit : & ideo potentia scientiam non excedit et similiter nec pauciora sunt ea , quibus providere Deus possit , quam sunt ea quae novit. Q are nec scientia providcntiam vinci QS sic de caeteris, in quibus, si redie disquiruntur , nihil inaequalς poterit rcperiri: vel praelertim quia non posset haec inaequalitas provenire, nisi ex desuetu alicua iis modi aut gradus pertinentis ad intensionem, vul ad cxtensionem hujus, aut illius attri
290쪽
Cujus quanta perfectionis, Sc. 2 6 i
buti; quandoquidem sicut persectio infinita se eum involvit omnium desectuum negationem , ita omnis persectio non- infinita vitiatur aliquo defectu. At nullius ait Abuti Divini notio illa sectum ullum admittit; x xv I I I quin omnis intelligibilis defectu, umbram omnem vel levissimam
respuit; quare & involvitur in singulis Divinorum attributorum esset infini- notionibus, & aeque necessario quidem involvitur , infinitudo, quae hic occurrebat probanda: nec inde rursus parum probata, sectus. quod haud dubie falsa comprobaretur haec communis, R ideo vera, nostra omnium anticipata & continuata opinio de Deo in finito in omni genere entis, si es et assignabile aliquod genus cntis, in qno Deus infinitus non osset. At nonne quodlibet attributum est singulare aliquod genus entis , uti vel entis, quod est potentia, vel entis , quod est scientia , vel entis, quini est providentia λ&e. Atque hinc manifestissi inum relinquitur attributa essentiae Divinae singula gaudere sua infinitudine singulari. Tandem postquam dixi in assertione Attributa essentiae Divinae XXI x.
stagnia singulari sua gaudere infinitudine , addidi, ea videlicet, i sis rQua sis ipsis conveniens: ct es vel intensiva , vel extens a , vel si tu do e DU
mal utraque. Neque tori an otiolum erat rem Praenotatam iterato ita attributis
hic inculcare. Dicam itaque ut in rebus corporeis , ita & in in corporeis, sive spiritualibus , duo esse genera qualitatum, quarum aliae ad quantitatis genus , & aliae ad qualitatis genus reseruntur : in rebus quidem corporeis ad quantitatem & qualitatem, quam vocant molis; in incorporeis autem ad quantitatem & qualitatem , quam vocant virtutis. Et quantitas quidem molis per partes ; quantitas autem virtutis quasi per partes mensuratur: uti rursus qualitatem molis per gradus , qualitatem autem virtu--tis quasi per gradus metimur. Tum utriusque quantitatis est cxtendi , sed per partes, aut quasi per partes: sicut utriusque qualitatis est intendi , sed per gradus , aut quasi per gradus. Quod .s aliqua proprietas sub diversis respectibus ad quantitatis N ad
qualitatis genus simul refertur, erit sub illis, &extensionis capax, Se intensionis, in ordine scilicet corporeo, vel incorporeo , prout scilicet illa cst hujus, vel alterius Ordinis. Qua anima ducisione sic paulo apertius declarata , non erit arduum intelligere qualia attributa, re qualiter fiat seorsim, aut intensionis, aut extensionis infinitae, de qua agitur, aut conjunctim utriusque capacia. Neque in re uim is facili nimis immoror.