장음표시 사용
301쪽
α et Disputatio tertia , Art. I.
veritati. Tum vero in articulo sequente satis elucidatur ratis, exceptionis faciendae, ubi agitur de comprehensione Divinitatis i satis interim fuit i Ilam exceptionem prae insinuasse in assc tione nostra his verbis: Ad rationem pracsm adaquata comprehensionis, ore. ubi cuni ilictu ni est i Ad rationem pracisam , ct sensus suit sic quidem generatim asserendum csse habita ratio ne pracis comprehensionis ; sed id non obstare quin aliter privatim asseratur de comprehensione Dei, non iam praecise prout comprehensio est, sed prout Divina est. Quare hic abstineo a prolixiori responso, ne quae sum postin vindicturus ac probaturus, praeoc
X v I I. Objicies primo. Ad rationem verae eomprehensionis opus est , .. ut potentia comprehensiva sit tana persecta in sene te cognitio-ε. qu.d ho nis, quam res comprehensa in genere cognoscibilitatis: atquih.. ἡ p contingere non potest , nisi inter iuramque comperiatur etiam gelum . οῦ aequalitas perseetionis in esse physico , sive specifico I igitur haec sit. ζ' aequali as i pecifica annumeranda est inter conditiones verae comi prehensionis. Major videtur certa e quia si rei comprehendenda: -' cognolcibilitas aliqua uota est cognita, res non dicitΗr comprehensa : si vero omnis cognoscibi Iitas illius est cognita , tunc, adaequatur cognoscibilitas cognitioni, de aeque lath patet utraque. Ac proinde par est utriusque in suo genere entis hinc cognoscibilis, hinc cognoscentis perfectio; uti si oculus simul conspiceret & sustineret totam ex integro lucem Solis, tam ille esset persectus in genere organi videntis, quam iste in genere a tri visibilis. Minor vero hine satis probabitur quod si homo comprehenderet Angelum , tam exhaurirci cognitione sua. cognoscibilitatem Angeli , quam ipse Angelus si comprehenderet se ipsum , exhauriret cognoscibilitatena sit. x v ii l. Quandoquidem non potest cognitione alicujus rei comprehen-2x in liae siva , alia cognitio major esse : haec autem paris omnino cognia iurii 'quia tionis , hinc Angelicae, hinc humanae aequalitas probat aequale ..7 ς ά. itriusque , Angeli videlicet & hominis, capacitatem & aptituisaeio . quia, dinςm, ac proinde δέ vim, sive facultatem 3e potentiam, cognos-.oractu cendi. Ac tandem haec potentiae cognoscitivae aequalitas quid probat, nisi aequalitatem naturarum specificam ; nam i inplicate Parimn operarionum non esse pares potencias , dc parium poten- Liarum non esse pares naturas t ea scilicet paritate, quae est specifica, de in qua potentiae , ut in potentiis operationes radican-
302쪽
Vae sint conditiones comprehens fae c. a 3
stquitur nunquam posse contingere veram comprehensionem , nisi potentia comprehensiva fuerit ejus lem perfectionis specificae cum natura comprehensa, contra quam a nobis assertum fuerit. Resp. δe concessa majori intelicina ite aequali persectione quoail substantia in , non autem quoati modum , quia licet ho- prehEnsio Mino comprehenderct Angelum, Deus tamen illum modo persec. Angeli esse
. . V , , P . V persectioetiori comprehenderet, concesta , inquam , ma Ori , nego mino' quoad mot
rςm; pro cusus probatione solvenda, dico modum, quo Αn ivm gelus se comprehenderet, persectiorcin fore modo, quo homo comprehenderet Angelum , licet quoad substantiain inrct eadem comprehensio; sed quae non proptorca probarct naturarum identitatem specificana, uti neque similem identitatem potentiarum , quia nempe illa gnitionis aequalitas, perquam hamana cognitio coaquaretiit Angelicae , non esset homini , ut Angelo con naturalis, aut saltem non aeque connaturalis ob majorem ex parte Angeli pro illa obtinenda capacitatem , aptitudinem, vim sfacultatem, potentiam.
Itaque in illo casu Angeli per hominem perinde,ac per Ange
Ium comprehens, non compareret utriusque potentia cognoscitiva aeque perfecta, quamvis probareιur ad idem cognoscendunt aeque elevata,& ideo probari hinc non posset aequalitas naturarum speci' se iseri .fica. Quae equidem responsio elucidari ae roborari hoc exemplo teli eous αpotest et quatvnus licet Deus psittaci memoriam elevaret ad hu- 1 in q, manae memoriae felicitatem pro recitandis tribus aut quatuor versuum Homeri millibus , non inde tamen probaretur memoriam psittaci esse humanam ; quia meinoriae illius selicitas , quam adipisci homo ulli ac labore potest, R ideo potest inter res ipsi debitas & connaturales computari , non potest nisi inter res psittaco indebitas & omnino extraneas numerari , quatenus nec obtenta , nisi per elevationem insolitam. Non itaque illa psittaci memoria esset humana, licet ad hi in anae praesetantiam clevata. Sic etialia intellectus humanus , qui quoad substantiam coinprehensionis tam comprehenderet Angelum , quam Angelus comprehenderet seipsum , non eapropter effer Ange- Iicus , licet ad intellectus Angelici excellentiam elevatus. Objicies secundo. Si Deus produceret naturam aliquam infi- xx L nite persectam, naec utique non esset comprehensibilis, nisi ab ialia infinite perfecta. Ergo citra infinitudinem naturae, quae est ereaturae 1 in determinata aliquo gradu excellentiae, comprehcndi non po- ξ ' . terit ab alia , quae non habuerit parem excellentiae gradum ,
303쪽
a 4 Disputatio Tertia , Art. I.
parem scilicet paritate saltem specifica i atque ita ruit assertio nontra, juxta quam non requiritur ad rationem praecisam adaequatae comprehensionis inter potentiam coir prehensivam Screm comprehei tam aequalis perseetio inesse physico specifico. Antecedens constat: quatenus natura quae supponeretur infinito persecta , haberet hoc ipso cognoscibilitates infinitas , ob infinitas quas complecteretur persectiones seorsim eognoscibiles r at repugnat infinitas cognoscibilitates exhauriri per cognitionem finitam et itaque correspondere de coaequari illis non potest , nisi cognitio infinita ; neque potest cognitio infinita proficisci ex natura finita , & sic necesse est ut natura comprehendens infinita sit , si infinita supponitur illa, quae comprehenditur Κη ,.a. Tum vero consequentia in hunc modum probatur : quia ci- Inseriet ne- tra infinitudinem quanto natura aliqua est excellentior , tan-
φl - , 'n' jor est illius cognoscibilitas , cui proportionata nunquaminiis: eeis. esse potest , n si cognitio , quae sit pertinens ad eandem naturam ... . ' N quae proptς rea sit Cjusdem ordinis et quo. pacto omnis cogni- 's' ' ' tio, ae non fuerit ordinis Angelici, erit semper impar cognoscibilitati Angelicae: nee elevari potest ad hoc , ut fiat paeatque susticiens. Et haec est ratio, quae id convincit: quia enim
natura humana, quantumcunque a Deo perficiatur , erit nihi- .lominus semper infra ordinem naturae Angelicae , ita cogniti humana, quantumlibet perfecta, crit nihilominus infra eun-- dem ordinem naturae Angelieae constituta: & ita nunquam erit proportionata toti cognoicibilitati Angelicae. Ex qqibus seqiii-tur necesse esse, ut potentia comprehensiva sit cum re comprehensa
ejusdem perfectionis specificae ; si forte majoris non fuerit, ut facile subintelligitur: quatenus non est dubium, quin natura persectior comprehendere possit minus persectam, sed an miniis perfecta comprehendere persectiorem postit, hoc est quod in dubium vertitur, Jc hic pro impossibili reputatur contra praemillam assertionem. Resp.& concedo anteccdens ob rationem ab Obaiciente ad- ,-rs μ' ductant: nisi quod contendo necesse non esse, it natura compreeoti esset vl- hendens sit ejusdem infinitudinis specificae cum natura coinprehensa r & ita ad comprehensionem Angeli infinite persecti suitudinis sum ceret homo infinite perscctus. Sed postmoduni nego abso-ipς-iusAE luto consequentiam ; quia finiti ad infinitum nulla est propor- . tio; de ideo non potest fieri , .ut cognitio finita exhauriat 'cognoscibilitatem infinitam. Quare natura infinita ad sui comere,
304쪽
sint conditiones comprehens s c. a ue
hensionem exigit in natura comprehcndente pacem aliquam in finitudinem. At finiti ad finitum proportio quaedam est , non obstante quocunque excessii finiti unius ad aliud : N inde fit ut aequari, vel etiam superari ille excessus possit , ac proinde N perveniri possit ad assimilandum unum finitum alteri per elevatio- . nem finiti minus perfecti. Quo pacto si supponitur cognitio. nem Angelicam eidem Angelicae cognoscibilitati proportionatam esse duplo per feetiorem cognitione humana , quid opus est ad istam cognitionem illi cognoscibilitati proportionandam , nisi ut in duplum augeatur , sive per elevationem quae vim intellectricem acuat N amplificet , sive per specierum duplo plurium communicationem , quae illam impleat & Recundet. Neque est audiendum quod aiunt cognitionem humanam XXIV. tam non posse elevari ad praestantiam cognitionis fingessicae,
quana non potest natura humana evadere aliquando Angelica , test elevari quantumcunque intra ordinem humanitatis perficiatur. Non , inquam , id audiendum est ; quia licet immutari naturae nun ponperiori, sint, possunt tamen naturarum operationes magis ac Iaragis perfici per externa sit bsidiar si e per subsidium humani magisterii
evadit homo Philosophus Geometra, Musicus , dic. ita ut pe- . Ne videatur e rebus omnibus ignorare nihil: sed quantulum est hoc subsidium , si eum Divini magisterii subsidio conferatur pQuare non repugnat cognitionem humanam ad Angelicae cognitionis cxcellentiam elevari, quamvis humanitas maneat, quoad naturae suae substantiam , infra conditionem de ordinem naturae
Angelicae constituta. Et haec ad solutionem objectionis stim-
Qua sis potissima ratio incomprehensibilitatis Disina. NOTANDUM primo non defuisse haereticos , quἰ non m in I. lo audaeter assererent posse Dei in compreheiuli ab ho4T, 'mine, si nempe Deus sese homini tradere comprehendendum afirmabane voluerit; sed impiὸ praeterea& impudentissime assirmarent fa- tamiliarem sibi ipsis esse illam Dei comprehensionem, quin imbili.& inferiorem non esse illa ipsa , qua Deus se comprehendit. iversabantur in errore illo nefario Anomaei, quorum princς2
305쪽
a 7 6 Disputatio tertia, Art. II.
suit Αaetius, & inter quos Arius & Eunomius suere celebres ihinc autem Αnomaei diisti sunt, id est , juxra germanam Graecae vocis interpretationem, dissimiles , quia contendebant Filium in Divinis esse Patri dissi illem , ut loco suo fusius & recensebitur, & rcfutabitur. Nunc vero audiendus est S. Epiphanius de Raetio & Αnomaeis sic loqliens, lib. . adv. Haer. Har. 76. Mui
quidem omnes, inquit, tantam ad earitatem insolentiamque prove si βnt , ut illud vulgo jactarent, tam perspicue Deum novi, ac tam ram mus notitiam sum consecutus, ut ne me 'sum quidem melius . quam Deam noverim. Addebant: Tam Deum intelligo , quam me Usum , imo tam me jsum non novi, quam Deum. Hanc ipsam ha
resim retulit deinceps Theodoretus verbis idem sonantibus, dum se de Eunomio loquitur : Ausus est , inquit, dicere se nihil ex rebus Ditiinis ignorare , sed 'sim Dei essentiam exacte se nosse , ωπ' demque de Deo notitiam habere , quam Deus 'se habet de se ipso. Sic loquitur etiam de haeresi illa Chrysostomus , Orat. a. de In C. Dei nat. p. 344. Quod nemo unquam iuicere ausus est , ipsis ita Deum nosse , quemadmodum Deus se ipse novit , asserunt. Post in dum autem isti & alii Patres Graeci argumentis plurimis decertarunt contra illud tam audax dogmatis impiissimi facinus; sed praesertim S. Chrysostomus vehementer illud insccutus est in illis Orationibus quinque plane aureis, quas adversus An O maeos seripsit, & inscripsit 'de incomprehensibili Dei Natura Neque aliunde quam ex his sacris fontibus disputationum , quas habemus adversus illos Haereticos a praemissis 1 anetis Patribus institutas, haurietur quidquid hic, aut pro stabilienda incoinprehensibilitate Divina afferetur , aut contra illam obiicietur ex parte AnOinaeorum & confutabitur.
, , Notandum secundo hemini aliquando dubium fuisse , quin uti, re Deus intelligent i a sua comprehendat semetipsum : quia videli-Dςn o M' cet alias intelli cibilitas Divina Divinam cxcederet intelligen-fectissim. tiana. & ita est ut in Deo aliquid intelligibile a Deo non intcl-dia ,ties': qkiod ςquidem tam i inpossibile est , quam non esse aequEDivi nunι quidquid in Deo est. Aut si aeqii E Divinum cst , & aequ8 insit perabile est: & sic noti superabit intelligibilitas intelligentiam ; sed altera alteri absque omni prorsus disparitate, quam suspicari quis possit, aequabitur. Erit itaque Divina intelligcratia Divinae totius intelligibilitatis in hunc modum, R ita quidem , ut ita loquar, penetrativum . comprehensiva , ut Deum lateat
nihil sui, nihil etiam latere possit vel ex iis, quae reconditissima Dissili od by Coosl
306쪽
ssuasit potissima ratio incomp. sc. et 7
di i inmersissina sunt in abysso imperiucabili Divinitatis;& ideirco dicta sunt ab Apostolo I. ad Cor 2. Io. Profunda Deliquo modo
enim Deum latere posset aliquid sui non certe volentem , multoque minus nolentem : quia in utroque calu argueretur, vcl incuriat ad sciendum , vel impotentiae.
Nisi etiam quod propter absolutissimam a Stus puri in Deo proprietatem non est illa, quam cogitamus, Divina intelligibilitas , nisi aetualissima simplicissimaque intelligentia , qua Deus se suaque novit omnia, & ideo non esse adaequatissima non Iotest, non modo omnibus naturae divinae persectionibus intelligi ilibus, sed etiam intelligibilibus omnibus talium persectionum
formalitatibus,entinentiis, virtualitatibus, ac tandem universis rationibus objeetivis. Et hoc quidem totum, quod dico de Deo per semetipsum coinprehenso, non est captu difficilius, quam di diu ;quia isti Divinae per ipsum Deum ostensae comprehensioni quid obstare posse videretur,nisi ipsa quaedam Dei comprehen uendi infinitudo, si quae fortE esset respectu Dei se ipsum comprehensuri At huiuscemodi infinitudo , licet sit respectu nostri multiplicissilia , respectu Dei est omnino nulla ; neque enim Deus sibi ipsi infinitus est , sed finitus : quod utique fuit a D. Augustino de quacunque cogitabili infinitate pronunciatum his verbis : Profecto ct omnis infinitas quodam inessabili modo Deo finita est; ac tum subjungit: Uti a scientia ipsius incomprehensibilis non est i sicuti ante dixerat, lib. I a. de Civ. Dei. c. i8. Via uidcomprehenssitur , mentis comprehensione finitur. Quare omnino nihil obstat, quin Deus sua se intelligentia comprehendat. Notandum tertio valde distare cognitionem rei, ut in se est, 1 cognitione rei, ut in se est tota ; ut ad propositum nostrum hinc vel maxime probatur. quod Beati Deum quidem vident, ut est in se, sive sicuti est, quia , ut ait D. Joannes, videbimus eum scuti est: at nihilominus illum non vident, sive in se, sive sicutiost, totum, ita quod nihil Dei Beatos lateat. Alias haec ipsorum viso esset comprehensiva r quod falsum est ἔ quatenus , ut Constat ex S. Augustino, Epist. a. c. s. siud est videre , aliud totum videndo comprehendere : quid autem sit locum videndo comis prehendere exponit Sa Doctor his verbis sequentibus t Totum a tem comprehenditur videndo , quod ita videι- , ut nihil hus lateat videntem. Ut auicni facilius concipiatur qui fieri possit, ut visio intellectualis non sit comprehensio rei visat, affert alibi idem S. Doctor exemplum visionis corporalii , qtiae utique nota
In quo senis su .Deus sibi si finitus Neapropνersae dissealiatate ullaecimpecte cis I aQuid se
307쪽
levem at rem aliauam viis deri . 8e non
et 8 Di putatio tertia , Art. II.
est eomprehensiva corporis visi : & haee sunt ejus verba, Serm. 38. de Verb. Dona. c. 3. Umdquid aspicis, non totum assicis e cujus hominis faciem vides , dorsum non vides. eo tempore , quo faciem vides: ct quando d.rsum vides , eo tempore faciem non vides : non sic ergo vides, ut comprehendas. Sic etiam non comprehcnditur coelum ab eo , qui per angustum foramen illud alpexerit: uti nec comprehenditur mare ab eo , qui illud prospexerit ex mor tis ut ulvis editi vcrtice; quia scilicet neque coeli, neque maris videtur, nisi nuda quaedam N adhue non integra superficies , interim dum videntem latent & coeli & maris sinus ac recessus pene immensi. Hoc utroque exemplo usus est ad rem nostram S. Epiphanius, Her. 7o. n. S. nempe ad ostensionein discriminis; quod est inter cosnitionem rei, & cognitionem totius rei, sicut inter visione in rei, & visionem totius rei. Nunc vero ideo potest corporaliter videri res , 3e non videri tota, quia praeter suain superficiein , quae sola visu attingitur , habet & 1uam prosunditatem , quae visu non attinεitur et unde
offertur locus dicendi neque rebus intellig bilibus suam deesse , sive superficiem , sive profunditatem inteIligibilem, & ita fieri
posse , ut non-cognita illarum prosunditate , sola si perficies cognoscatur. Neque haec talium dimensionum in rebus spiritualibus cogitatio abhorret ii locutione Apostoli, r. ad Cor. a.
Io. qui in Deo agnovit pro unda Dei. Igitur & alia sunt , quae profunda non sunt , R ideo spectant ad aliquam veluti Divinitatis superficiem, sive potius faciem, de qua ipse Apostolus alibi dixit: Videmus nune per speculum in anigmate; tunc autem Dinete ad faelem. Sed de valde distin tius in Epistola ad Ephesios cap. 3. v. I 8. meminit dimensionum intelligibilium Divinitatis, dum ait: Ut posmis comprehendere cum omnibus sanctis qua sis latitudo er longitudo est seblimitas ct profundum o ac statim subjungit di
Seire eriam supereminentem scientia charitatem Chri ii, ut implean i- ni in Omnem plenitud nem Dei. Ubi Apostolus dii cernit a Deo plenitudinem Dei, cujus utique fruitionem non importet nuda de solita Dei visi possesso. Et haec quidem sic praenotasse non parum proderit, tam ad probationem doctrinae circa Divinam incomprehensibilitatem mox stabiliendae, qu in ad eversionem oppositae. His Itaque praenotatis, duo sese offerunt hic probanda , nempe primo salsam suisse simul aeqii Eac impiam opinionem illam .
juxta quam Anomaei comprehensionem naturae Divinae sibi M
ois superbissime tribuebant Q ac tum secundo nec posse fieri PegDiuitigod by Coos cl
308쪽
ssua potissima sit ratio incomp. sc. a 6
luam cimque elevationem desii per adventitiam, ut intellectus creatus assii rgat ad absolutam naturae Divinae comprchensionem. Circa primum consonant omnes Catholici Theologi , neque mi- piis circa secundum concordes sunt, nisi quod dum enituntur ostendere incomprehcnlibilitatem Divinam , eorum multi non assignant veram incomprehcnsibilitatis Divinae causan . Quare opus crit ut vera illa causa a caeteris afferri solitis distematur : & id quidem non omittetur in decursit articuli, quin tamen in illis Iule de ex professo impugnandis constitutum fuerit immorari rsatis si quidem erit veram illam ac potissmain Divinae incomtprehensibi hiatis rationem afferre & allatam notare.
octrina illa , juxta suam a mabant Anomai se eomprehendero Naturam Divinam, ct effalsa, ct Impia.
Probatur primo authoritate Apostoli docentis neminem esse . v I qui noverit ea,quae Dei sunt,ac praesertim omnia, quae Dei sunt, nisi Spiritum Dei ; & id quidem demonstrantis a pari , quia Apostoli quae lunt hominis , nemo hominum scit , nisi spiritus hominis , qui in ipso est. Quis enim , inquit, i. ad Cor. 2. II. hst minum scit qua sunt hominis, nisi spiritus hominis , qui in 's est .la re qua Dei sunt nemo cognovit, nisi spiritus Def. Igitur Αnomaei falso affirmabant se comprehendere naturam Divinam i fienim non noverant quae sunt hominis , ni unius 8 nol is, quanto minus noverant ea , quae sunt Dei; ac praesertim ea omnia . quae sunt Dei , & secum involvunt plenitudinem ac profunditattem totius Divinitatis. Nisi sorte dicerent se esse spiritum illum . de quo ibidem legitur : Spiritus enm omnia scrutatur , etiam profunda Dei. Uerum hae jactantia quid potuissent magis impium effutire quid superbissimam redolere magis potuisset amentiam ἔ qua humillimus ac sapientissimus Apostolus longe abfuit, dum ibidem fatetur se , si quid novit, si quid loquitur, non in doctis humana sapientia verbis , sed in doctrina Spiritus, id sibi traditumae cepisse ab illo Spiritu , qui omnia scrutatur , etiam profunda
Dei pysEt haec sunt Dei profunda, quae praeter spiritum illii, nemo scruta- ratur, nemo novit:quanto minus quis comprehendit)Quanto, inqua, qu ΠΡntote
miniis quis comprehendit i si comprehendi ncmo vel Uta exti- , λαοι
309쪽
2 a sit potissima ratio incompreb. 2. 8 i
probatur secundo ex coacervatis quibusdam ratiociniis Sancti x Chrysostonii, quem linum hic inter Patres Graecos laudabo.
Hic itaque S. Doctor agens ex professo contra Anomatos, Oppo' val ih essie annit ipsis plurima Sacrae Scripturae loca, & illa ratiociniis invictis communit, ac sanὸ plurimis, e quibus selegi pauca quae exscribam. Opponit Anoni is S. Chrysostomus verba illa Pauli ad Corinthios I. I 3. 8. Charitas nunquam excidit, sive prophetia evacuabuntur , sive lingua eqsabunt, sive mentia destruetur ;unde colligit esse in nobis de Deo scientiam , quae destruetur ἔnon quod sit omnino destralenda, sed quod sit ita melius commutanda , sive mirabilius perficienda ; id vero colligit ex iis quae Paulus subdit ibid. v. s. & Io. Ex parie enim cognoscimus ct ex . parte prophetamus : cum autem venerit quod perfectum est , evacuabitur quod ex parte est: cum essem parvulus, loquebar ut par--lus , cdic. Hinc autem prolixissimum eruit discursum, quem sic coarcto. Non igitur scientia, quae in nobis de Deo est, sit in maest: nam si summa esset, perfici non posset ; at si comprehensiva est , summa est: necesse itaque est, ut Anomaei fateantur se scientiam illam non habere, de qua loquitur Apostolus; & ita dii incomprehensivam ambiunt, sese illa , quam habent caeteri hominum, spoliatos demonstrant, ut notat S. Doctor his verbis orat.
x. quae est 26. de Inc. Dei Natura , p. 333. Sic hominis cupidi est quoui dediti saepenumero , eum plura majoraque persequeren-ι- , non modo nihil plus acquirere potuerunt , sed etiam qua habe bana , amiserunt. Sic etiam si summa mentia Aulbores, cum se
totum tenera arbitrentur , parte etiam . quam possunt habere , desenturi labuntur c= eorruunt. Ac tum addit: Quas ob res , vos , .
Fratres charissimi, hortor est rogo caveatis, est insaniam illarum ho-' minum fugiatiL. Tum affert S. Chrysostomus duo praeclara testimonia , unum xr
Prophetae, alterum Apostoli latensium ac conclamantium Divi. h. 8
nam scientiam,sive sapientiam ab ipsis incomprehensam. Et Propheta quidem sic ait Ps. I 38. s. Mirabilis facta est mentia tua ex V 'me cstnfortata est, est non potero ad eam: ubi Propheta nee ad ξρο ' ε' omnem scientiam artendit, notante Chrysostomo ; sed ad illam tantum, per quam Deus ubique adest, ut ubique provideat; qua te subditur ibid. v. 6. 3e . Guo ibo a stiritu tuo 3 edi quo a Dinete tua fugiam. Si ascendero in caelum , tu illis es t si descendero in sernum, ades, ctc. Hinc patet vel particularem illam Dei scientiam non fuisse a Propheta Regio comprehensam i san
310쪽
aga Disputatio tertia , Art. II.
aliaq illam non diκisset sibi mirabilem, sibi occultam. Et rursuς hinc magis patet nullam csse 'speciein probabilitatis in hoc, quod scientia , quam sibi incomprehens ani Propheta fassus est, comprehensa fuerit ab A aetio , ab Ario , ab Eunomio, aut quovis alio Anomaeo : quin etiam homines isti , quamvis scientiam
illam comprehendissent , non eapropter tamen Divinam comprehendissent naturam. Quo argumento utitur S. Chrysost. Orat. I. de Inc. Dei Nat. p. 33 . sic invehens orationem contra privatum quemvis hominem talis sectar: Heus tu, quid ais p Sapientia. Dei comprehendi non potes a Propheta , ct substantia comprehendi a nobis potest Nonne istud perspicua sit insania λ Tum Apostolus sic ait ad Rom. I i. O altitudo divitiarum sapιentiainscientia Dei, quam inscrusabiliasun judicia ejus oe investigabiles via ejus siau Ubi notat Chrysostomus Apostolum loqui non de ge-
liam au nerali sapientia , qua omnibus e reaturis etiam spiritualibus ιά. prouulecur, vel qua etiam hominibus terrae incolis consulitur ;Pauli Αρια sed tantum de illa Divinae providentiae Iudaeos negligentis , 'ita Gentiles autem rccipientis particulari, ad quam nihilominus veluti ad mare immensum or gurgitem praealtum inspiciens conturbaturo deficit, & cxclamat: O altitudo Hvitiarum i cre. Hae autem exclamatio quid cst, nisi humilis declaratio , qua Paulus profitetur se ne vel particularis illius sapientiae conlprehensioni parem esse, imo neque parem csse illius pcrscrutationi atque investigationi Nam illius sapientiae judicia non incomprehen
bilia dicit, quae est nota Chry sostonii ibid. p. 33s. sed νnsir
rabit a r quod si scrutationem non patiantur , longe minus perciPipossunt ct comprehendi. Nee aliud sentiendum est de ejusdem sapientiae viis , quas Apostolus vocat non incon prehensibiles , sed investigabiles. Quare iam licebit ad mentem Chrysostomi sic Α- nomaeos invadere, Je fallam impiamque tam insani dogmatis arrogantiam deridere. xt Ix Si fas non fuit Apostolo vel particularem illam Dei sapien--- αz iam comprehendere , quomodo id potuit sive Aaetius, sive Arius. hst,mi ' is sive quivis alius Anoinaeus p quantoque miniis potuit compre- ς bis praeci- hendere & ipsam Dei naturam Vel praesertim quia perscrutatio, quia investigatio compreliensionem praecedit: at eorum nemo pO euit vel illius particularis sapientiae iudicia perscrutari, vel C; usidem vias in vcstigare; quandoquidem nec id potuit Paulus , qui S agnoscit id praestare posse hominum neminem. Hic obiter di-