장음표시 사용
311쪽
Vua sit potis 1a ratio incompreh. cI c. 283
ilicia ejus r at Chrys. legebat inscrutabitia , quia textus Craecus sic habet: άς ἀνεξερίν vi τα λείματα αυm. Arguit etiam Sanctus Chrysostomus ait versus A nomaeos ex textu isto Apostoli, 2.. ad Tin . 6. 16. Quiselus habet immortalitatem,s lucem inhabitat tua cessibilem.Exeipit autem S.Chrysostomus Orat. 3. de Ine. Dei Gat.
p. 337. haec verba in hunc modum : Hic insistendum est, inquit, interrogandusque hareticus ille, quid hoc significet: & lucem inaccessibilcm habitat. Atque attendas velim diligentia Pauli. Non enim
dicit, qui lux inaccessibilis est , sed , qui lucem inaccessibilem habitati silicet ut intelligas , quam ipse habitans Deur inaccessibilis sit, quan- da domicilium , quod inbabitat, inaccessibile est. Ac deinde r uapropter nec lucem incomprehensibilem habitat, dScit, sed inaccessibi. Iem et quod longὸ plusquam incomprehensibile se
Hoc probat S. Doctor exemplo maris, quod urinatoribus in- x x v. comprehensibile est, quando adeo prosundum est, ut ad illius Argunun. fundum pervenire non possint : est autem inaccessibile , quando isquα .. ita profundum est, ut nec urinatores audeant sese in illius , quam rivlςm .
praesentiunt, profunditatem immittere. Nunc vero ad nacia tem erutum'.
S. Chrysostonii sic insurgi contra Αnomaeos potest. Non potest MMen Ver comprehendi Deus, nisi per idoneam & sussicientem mentis ae- tu. e cessionem ad illum : at non potest fieri haec accesso , nisi prius acia Cedatur ad lucem , quam inhabitat Deus t & haec est inaccessibi lis , ut docet Apostolus. Et rursus. Non potest comprehendi Deus , nisi per praeviam comprehensionem lucis , quam inhabitat : haec autem quomodo non est incomprehensibilis , quanti
quidem est inaccessibilis p ita quod ob istam inaccessibilitatein
non inodo non sit prae lumenda comprehensio Dei, scd neque sietentanda ; uti valdo aberant, quin illam tentarent Seraphi ei illi Spiritus, qui stantes ante thronum Dei, alis duabus ob velabant facies suas , ut Isaias referr cap. 6. I. & sic se se obtestabantur Iuci, quam inhabitat Deus , ferendae impares. Dic, quas , inquit Chrysostomus , loco jam citato , quamobrem alas pratendunt Osuas operiunt facies t quid aliud dixeris cause, quam splendorem procursantem de selio illa , ct fulgur pro ena ferre nequire uanquam non 'sam meram videbant lucem . nec inam sinceram substantiam sΡd qua vidιbant, condescensus erant or andalgenιia. Et haec quiisdem duo vel tria argumenta sint instar plurimorum', quibus reis fertissimae si int orationes illae quinque, quas S. Chrysostomus adversus A nomaeos scripsit de inconterehensibili Dei natura, . Nn ii
312쪽
a 8 4 Disputatio tertia, Art. II.
in quibus salsitatem peraequὸ ae impietatem talis dogmatis quam
aperte declaravit , tam invicte dei nonstravit. x v. Piobatur tertio haec eadem nostra, quae Catholica est, assertio, in ex inodo illo ipso audacissimo, quo Αnomaei aiebant se compre- Ariolis rimm hendere naturam Divinam. Neque enim aiebant se illam utcundiς nitem λ qtie comprehendere ; sed ut ipsi suam comprehendebant, imo ut a te . hi, illam comprehendebat Deus ipsc; quin etiam addebant se Deu in ἱώ, hia' ' magis comprobendere, quam se ipsos, veluti qui ignorarent re- rum suarum aliquas , rerum Divinarum nullas. Et sic quidem illius haereseos fastu ni referunt Epiphanius , Theodoretus. Chrysostomus , ut supra notatum est. Nunc itaque sic argumentor. Comprehcnsione illa supposita noverant Anomaei N infinita, quae Dei sunt, attributa , & illa noverant modo infinito , quo Deus illa ipsa novit. At hoc falsum impiumque est. Falsum quidem; quia mens finita , qualis erat Anomaeorum humana mens, pugnat cum infinita obiectiva latitudine cognitionis, multoque magis cum ejusdcm cognitionis perspicacia infinita ; videlicet ob defectum proportionis inter principium finitum , & ejusdem principii operationem infinitam , aut etiam perseetionem infinitam ejusdem operationis. Impium vero ; quia sic mens humana nousolum parem haberet cum Divina intelligentiam ; sed etiam parem intelligentiae celeritatem ac perspicaciam: at hujus paritatis vel ipsa cogitatio quis non videt quantum sit impia pN v I. Uci praesertim , quia secum ingerit notitiam omnium possibi- .in .s,. liuin omniumque praesti tium praeter praeterita ac futura a decreste, prisbi- tis Divinis liberis dependentia. Quid tum an Anomaeus quivis i. . perinde ac Deus noverat haec omnia decreta libera Aut si no non eom. Ferat , poterat de omnibus futuris intcrrogari, & infallibiliteelisio .ri respondςrς. Ap cmEnon magis, quani unus e nobis noverat. quid sibi esset,vel aliis ipse in interrogantibus eventurum. Quin neque noverat quid esset ipse die postero voliturus, aut noliturus; quandoquidem de ignorabat an esset vitam in diem posterunt protracturus. Quae ergo illa erat apud hominem Anomaeum Divinae araturae comprehensio λ Quam tenuis prae illa , qua se comprehendit Deus , & per quam ex omnibus scibilibus nihil ne iacit Mera igitur erat in Haeretici; istis , non comprehensio , sed comprehensionis jactantia, male utique meditata, de eo iniquior, quo si forte illi nobis, aut eruditione, aut revelatione praevaluis sent, hinc naturae Divinae incomprehensibilitateni & distinctiuo
313쪽
ssuasit potissma ratio incompreh. oec. 28s
Quod ut planum fiat, affero sit aut rationem & aut horitatem X TI U' Chrysostomi astit mantis & demonstrantis Angelicas mentςs tril.
quanto propius altiusque Deum contemplantur, Ianto evidentius rinrtini Deare. digno stete& modestius admirari incomprehensibilitatem I ivl- , ...d nam. Deum namque incomprehensibilem esse , inquit , Orat. 3. de lem. Inc. Dei Nat. p. 33 8. non pari modo nos atque virtutes novimus rIid quanto illa excretiores , puriores , sapienιiores re perspicaciores sunt natura humana , tanto perfectιώs norunt or metius. Tu in rationem sibilit his verbis : Quemadmodum lucem radiorum Solis non tam cacus , quam qui videt, esse inaccessibilem novit ; sis nasuram Dei inaccessibιlam non eodem nos novimus modo,quo illa supera virtutesct incorporea: quantum enim inter hominem cacum ct videntem di
criminis est, tantum illa a nobis d. ferunt. Et jam quidem satis patet quim falsa , quam impia sit doctrina illa , juxta quam Αnomaei gloriabantur in natura Divina ab ipsis comprehensa. Quod
objicies primo. Legitur in Epistola D. Pauli ad Ephesios cap. 3. X v I Ir. Hujus rei gratia flecto genua mea ad Patrem Domini nostri ies Chrisri . . . uν det vobis secundum H rias gloria sua virture corroborari per tem Aposto Spiritum Sanctam in interiori homine . . . . ut posmi compreheηGr. s λω. cum omnibus Sanctis , qua β latitudo, or longitudo, orsubtimitas, est prehende-proundum : scire etiam supereminentem selenita charitatem Chri i . Pς- eret impleamini in omnem plenitudinem Dei. Unde sic licet argumenotari. Apostolus non flectebat genua sua ad Patrem Domini nos. tri Iesu-Christi, ut Ephesiis impetraret rem , quae impetrari non posset. Ergo poterat impetrari illa corroboratio per Spiritum Sanctum in interiori homine, illa comprehensio , illa cognitio charitatis Christi, & illa adimpletio in omnem plenitudinem Dei. Quae omnia si recte attendantur,& impetrata supponantur . nonne probant illam naturae Divinae comprehensionein, Pro. cujus fruitione sibi concella Anomaei certabant λ Quin esiam su- ponebat Apostolus talem comprehensionem in omnibus Sanctis.
id est , sancte credentibus in Christum : & ideo genua flectebae ad Patrem Domini nostri Iesu-Christi, ad hoc ut & Ephesii perinde ac Sancti caeteri in ejusdem comprehensionis societate ni
Respondeo eomprehensionem , de qua ibi loquitur Apostolus, X I X. R in cujus nomine magis , quam in re vim argumenti positit Addi, versarius , non esse comprehensionem Divinitatis; sed compre. bat. nisi uελςnsionem charitatis, quae est in Patre & Filio ejus Jesu Chris. : ia '
314쪽
hensione lath cepta. x XI. Opponitur
elatitas squam Chris- us rogabae Pro Fialeliis bus: εe hae e
et 86 Disputatio tertia, Art. I I.
to, ut 'patet ex contextu verssis sequentis : Seire etiam superemianentem scientia charitatem Christi , ore Et sic quidem S. Chrysontonius Hom. 7. seuper cap. D. ad Ephes interpretatur illud Pauli , ut possitis comprehendere eum omnibus Santiis , qua H latit Δ, cdic. nempe ut possitis accurrate intelistere m erium pro nobis d pensatum ..... hoc est, magnitudSnem charitruis Dei , quomodo in omnempartem extensa sit. Cujus interpretationis priora verba ab Interprete omissa , vela Typographo neglecita, supplevi ex textu
Quia vero illa ipsa charitas Dei Deus est, nee aliunde caret Deus sua limulis intelligibilitatis , ut ita loquar , mole, quae capropter , ut supra notabam , propriam juxta nostrum concipiendi modum habeat latitudinem , longitudinem , &c. respondeo aliter comprehensionem illam , de qua loquitur Apostolus, esse comprehensionem late dictam , prout est quaevis consecutio boni non aniε possessi. Sic itaque D. Paulus Ephesiis apprecabatur non adaequatam cognitionem Divinitatis aut Divinae charitatis. sed in adaequatam, licet eximiam & ei similem , qua Salusti caeteri fruebantur , & qui rursus . optabat ipsos impleri, non in omnem Dei plenituiunem absoluta in , sed relativam & proportio. natam ipsorum captui ac studio erga Christum. Gratis itaque , imo temere insertur ex illis verbis Apostoli comprehensio illa, in qua tam impie quani falso Anomaei gloriabantur. Objicies seeundo. Legitur in Evangelio S. Joannis cap. 27. Hases a tem vita aeterna , ut cognoscant te solum Deum νιν um , ac de inade : Et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetimum clarisate, quam habui, prius quam Muηδει seret, apud te et Tum vero : Et ego clamritatem , quam tu dedi i hi, dedi eis r ac tandem e Volo ut abisum ego, cst illisint mecum , ut videant clarisatem , quam dedisti mihi. Ex quibus verbis jam patet claritatem , quam Christus tu gratia suorum Fidelium obsecrat a Patre, & haud dubi E impetrat, esse illam ipsam, quam in Patre liabuit,priusquam Mundus fleret. Haec autem claritas ad quid est ordinata , nisi ad Dei cognitionem , quae masis mimisve perfecta est pro mensura claritatis illius', per quam ad ipsam pervenitur λ At illa claritas summa est , cum sit illa ipsa , quam Filio Pater dedit: igitur & cognitio summa est , ac proinde comprehensiva. Non igitur adeo perabsurda erat, ut naulti putant , opinio Anomaeorum , qui sibi cognitionem Dei
Comprehensivam non arrogabant, nisi quia conformiter ad vota .
315쪽
suasit potissima ratio incompreh. bc. 28
his , quam Christus in Patre habuit , & cognitionis , quam de Patre habuit,& Fidelibus revelavit, sicut scriptum est Matth. II.
17. Nemo novit Falium , nisi Prier: neque Patrem quis novit, nisi Filius, cst eui voluerit Filius revelare. At illa cognitio Filii de Patre nonne erat comprehensiva Etiam relata ad animam Christi. cui scilicet animae non csse denegandam notitiam Dei comprehensivam non desunt Theologi Catholici , qui asseruerint. Et haec quidem praerogativa , qua gaudebat Christi anima , quae vere humana erat, cur non potuit cuivis alteri animae ad id selecitae pariter indulgeri Respondeo non rectὸ accipi ab Adversario claritatem illam , xx R de qua loquitur Ioannes, pro luce' quae praevia sit ad Dei cognitionem di haec siquidem .aeceptio magis est ad sonum , quam ad intemeratorem nominis. Sed accipienda est illa claritas pro filiatione, quae fuit vera claritas Filii, vera illius gloria apud Patrem,prius quana , laut ' Mundus fieret: hanc autem claritatem voluit Filius in Fideles transferre, non ita quod & ipsi essent Filii naturales , sed adoptivi : eu revera hic erat finis, ob quem miserat Deus Filium suum,
ut eos qui sub lege erant, ressimeret, ut adoptionem filiorum recipere mur. Qua de re consuli possunt Interpretes. Tum vero quamvis in hoc loco claritas acciperetur pro luce ad cognitionem Divi nam praevia , adhuc non minus esset discriminis inter claritatem Filii & claritatem Fidelium , quam inter filiationem naturalem
S adoptivam: & sic cognitio Dei comprehensiva gratis omnino centeretur perducta a Filio ad Fideles , qui filii quidem sunt adoptivi, sed minime naturales, ut dictum est. Si vero speciatim iagitur de anima Christi, nihil etiam hinc ad rem inferri potest , quia nec illa habuit notitiam Dei comprehensivam. Neque novi e Theologis Catholicis , nisi unum qui eaeteris omis XXIII. nibus dissenserit,& ausus sit affirmare animam Christi videre Deum tam clare or intense, quam elare 2 sntens Deus videt se 'sum. Ve- duur neerum haec propositio , quae erat cujusdam Augustini vulgariter dic csIto..tati δε RMna, Archiepiscopi Nagarent, damnata fuit in Concilio Ba- comprehis sileensi , in za. sessione celebrata anno 1431. biennio scilicet ante- - φ quam illud Concilium dissblutum sitisset ab Eugenio IV. Quare censenda est oecii menicὸ damnata , vel maxime ob authoritatem Nicolai V. qui quoad hoe & alia multa Concilium illud deinceps approbavit , nempe ut primum Ecclesia fuit in pace composita per abdicationem Felicis V. Antipapae. Queae omnia videre est in
316쪽
Opprinunt quot non passet quiseeddere Tationem de
xxv. Aut alias fides nostrae set smilia virgini eor
ruptae. quae findieare non valeret suum sorruptorem.
a 88 Di putatio tertia. Art. II.
adhuc magis patet quam amens merit hae in parte Anomaeorum jactantia , cum nequidem animae Christi summa illa comprehendendi Deum praerogativa indulta sit, aut etiam indulgeri potuerit , ut infra ostendetur. Ob icies tertio verba illa Epistolae primae D.Petri cap. 3. Domianum autem Chri tam senes Οιe in eordibus vestris , parati semper ad satisfactionem omni poscenti nos rationem de ea , qua in vobiι est ,
spe ct fide. Unde iam sic licet discurrere. Nemo potest esse paratus semper ad satisfactione in omni poscenti ipsum de ea, quae in ipso est, spe & fide, nisi sciat ea , quae ad utramque spectant, R inter quae id, quod in primis sciendum est , Deus est. Igitur Christianus qui persecto quodam modo habuerit spem illam ac fidem , obtinet persectam de Deo scientiam, & haec est comprehensiva; vel praesertim quia non potest Deus partim sciri, parturi nesciri; quia spiritus est , quia simplicissimus. Si itaque icitur, totus scitur: scitur autem, si nostra in Deum fides hujusinodi est , qualem requirit D. Petrus , de qua videlicet parati simus reddere rationem : de ideo vera fides illa est , quae docta est , sive Ziae in habente supponit doctrinam de Deo& rebus Divinis abolutissimam, sine cujus ope satisfieri Oinnino non potest omni
Quapropter non mirum si Aaetius, reserente S. Epiphanio, comparavit olim fidem eorum , qui fatebantur se nescire quid substantiae Deus sit, eaecae , surdae& mutae Virgini, quae corrupta quidem fuit ; sed de corruptore interlogari non potest, quia surda; nec ipsa illum novit , quia caeca ; & quamvis nosset , de- nunciare non posset, quia muta. Verba S. Epiphanii Asier. Har, lib. 3. Har. 76. p. 99o. sunt haec. Ad hae nova ista Dialectica arebi. rectus illudendo ac deridendo velut fabulam quandam contexuit. CH- nam ergo Vor vestramque sidem similem , inquit , esse Hxerim nimirum vitiata ae caca , surda mutaque Virgini : cui quidem oblatum esse stuprum , qui eam norunt, omnes intelligunt. At si quis illa viariator fuerit interroges , nequaquam audiat et neque ast illum proptercatisatem sidere potuit , aut indicare , quod muta sit , potest. Quam rectius ergo A uomaei gloriabantur in Ade , de qua valerent reddere rationem per notitiam vidclicet persectam , quae est comprehensiva Non ergo tam deridicula est illa , tu vulgo ereditur,
assertum fuit, Anomaeorum de Deo ab ipsis comprehenso jac
317쪽
uua sit potissima ratio incompreh. s c. 289
Respondeo& dico D .Petrum por illa verba suae prioris Episto- xx v I. Iat non requirere generatim ab omnibus Fidelibus scientiam , per quam satisfaciant omni poscenti rationem de ipsorum Spe ac Fi- tia,neni suis. de; sed privatim ab illis, quibus incumbit caeterorum fidum Ndeclarare, & tutari ab Haereticorum argutiis. Dico rursus nec ab est se ieriit, 'istis requiri scientiam rerum Divinarum comprehensivam ; haec enim est impossibilis , neque alias fidem stabiliret , sed tolleret; quia non crcditur id , quod scitur : scd requiri tantummodo scientiam , quae accedat ad illam , dc qua D. Petri Coapostolus aiebat I. ad Cor. I 3. 9. Ex parte cognoscιmM ct ex parte propheta
Et haec quidem scientia sufficit ad eruditionem Apostolicam : xxv II. de caetero autem ad pietalcm Catholicam non requiritur scientia i v. illa, per quam cognostatur an Deus sit; sed ista sussicit, per quam Deis, iis . li. credatur , quod Deus sit, teste S. Chrysostomo , imo potius S. Paulo apud S. Chrysostomum sic loquente Orat. 1. de Inc. Dei '''Nat. p. 387. Requiritur certe a nobis ut esse Deum sitamus , non ut quid Deus sit indagemus. Quod Paulus Docton eximius docet , cum dicis : Credere enim oportet eum, qui ad Deum accedit, quia est. Pro pheta item eπm impietatis quemdam argueret , non crimini assignat ,
quod nescis quid Deus sit , sed quod Deum esse ignorat, quippe qui ita scribat : Dixit insipiens in eorde suo, non es Deus. Igatur ut ille impius est , non quia Deum , quid substantia sex , ignorat; sed quia nescit Deum esse : sic sarii ad pietatem est scire Deum
Quare ut redeam nunc ad ratiocinium syllogistic uni Adversa - xxv t 1 crii, nego antecedens & consequentiam 1 ub ista distin tione :pro qua firmanda subiicio ex ante M 1ὰpe dictis, Deum, licet i; limplicissimus sit, suam nihilominus habere virtualis intelligi-nesibilitatis molem , ratione cujus potest veluti quaedam illius su- ἱζ,.. ν,α perficίes sciri , & illius profunditas ignorari. Quae quidem profunditas , Dcus est; sed non est ipsissima illa Dei ratio , quae ad ''. notitiam nostralia instar superficiei, quasi primo intelligibilis, se habet,& intellectivam visionem sistit, ad modum quo corporea visio non pergit ultra superficiem corporum. Postmodum vero ad Aaetium quod spectat, qui fidei nostrae X. non corruptae quidem , quia integrae, nec surdae , quia fidei ex h. ...ζ' auditu , licet caecae , quia fides es credere quod non vides ,& mutae, ' quia non consistit in persuasibilibus humana sapientia verbis , humi- E' ' q,aestitate in deridebat, dico hominem illum non plura , quam unum mi an
318쪽
8 nobis de Deo scivisse; scd in pauculis quae de illo sciebat, nimis superbiit se. Imo ille uragis , quam unus e nobis Deum ignoravit , si res diiudicanda est ex calculo S. Chrysostonii, qui Ostendit ibid. non eos , qui nesciunt qui ubstantia Deus M , sed eos
potius qui scire contendunt, Deum ignorare et ostendit , inquam, excmplo duorum , quorum alter poste se palmis coeli ambitum metiri jactaret, alter vero nec illum posse oculo discerni diceret r uem caeli noυisse rixeris magnitudTnem ' eum ne qui scire contendit , quot palmos caeli ambitus compleat, an eum qui nescire confitetur hunc prorsus. v v x. Tandem S. Epiphantiis, ex quo supra retuli comparationem. s. Friph ' illam ab Axtio confidiam fidei nostrae cum corrupta, cisa, .' surda ac muta virgine , & illam invicte consudit probans Amium contra sui sic hae comparatione insulsissima in foveam, quam caeteris parave-irith. . . rat , incidisse. Nam quid praestitit Aartius , nisi quod de Deo ali-D Vio . qua vocabula garriebat, in quibus veluti in clara specie quadam Dei visi de eomprehensi superbiit: & in hoe demonstravit se similem caeco , nativitate, qui licet colorem nunquam viderit, putaret nosse omnino quid color sit, ob id unum quod color ignomen , aut etiam plura nomina colorum audiit. Sicque tandem concludit S. Epiphanius , loco jadu citato : Ad hune modum, in quit, ille de Deo sermonem instituit, Gr eorruptam, nescio quam, nombis mutam ac μrdam cacamque virginem per ludibrium aficit pro sua in Dιvinum numen petκlantia, corruptaes isse ct ignorantia , velut ab origine contracta cacitate laborans. Et jam quidem satis conir Anomaeas in Divinitate comprehensa superbientes dictum actumque est.
Nulla ἰntelligentia ereata eleoar; a Deo potest ad ejusdem Dei
xv xl. Probatur prἰmo. Nulla intelligentia creata in tantum cIevari Deo potest , ut Deum cognoscat tam extense de intense , quam e M ista Hea Deus cognoscit se ipsum. Igitur nulla intelligentia creata eleva- ..-'s ri a Deo potest ad cjusdem Dei comprehensionem. Consectilentia ookquitam manifesta est : nam ad hujusmodi comprehensionem requiritur , νι -δ ut nihil Dei sit hitclligibile , quod non sit intellectum : sectu 1 autem ab intellectu creato cognitione , quae esset ejusdem cum Divina extensionis simul de intcnsionis, non et set ab illo intellec-
319쪽
2 ae sit potissima ratio comprehens Sc. 29 i
tum quidquid esset in Deo intelligibile. Si quidem intellectum
non esset illud intelligibile , quod rus ponderet excessiri , quo Divina cognitio superaret exicnsionem K intensionem cognitionis creatae : quid catim excessui coguitionis re pondet, nisi aliquid intelligibile , quod non attingitur pcr cognitioncm illam, quae cxcedi aut extensive , aut intensive stippota itur Venio jam ad antecedens, quod temerὸ negabant Anomai ; XXXV quandoquidem iacc verebantur assirmare, ut supra retuli , suam de Deo cognitionem esse illi, quam Deus de se ipso habui . non zyn
tui parem. Sic autem probatur illud antccedcias: quatcnu S modus infinitii n in ille , quo Deus novit sc ipsum , habet praec clientiam non praeci- ese rusu tantum in filii tuduiis extenti vae N intcnsiva ; sed talis utique 'i' Sh 'infinitudinis , quae importat characterem cognitionis Divinae prout adaequantis cognoscibilitatem Divinam. Unde sicliti nullius rei cognoscibilitas clevari potest ad characterem cognoscibilitatis Divinae , ita nulla intelligetitia elevari potest ait characterem Divinae intelligentiae. Quare licet supponeretur intelligentia aliqua creata divinitus elevata ad cognitionem Dei infinit E per suetam extense de intense ; adhuc intelligetitia illa nonat s inseret Deum tam cxtente tamque intens S , quam Deus novit se ipsum, quia tali infinit inlini decisti magniti ulo illa charac ter illica , quam inculii gelatia Divina importat hoc titulo , quod est Divina. Atque ut me magis explicem, dico intelligentiam Divinam ita xxxvii. este coaequatam intelligibilitati Divinae, ut haec compleotatur initiit, aut complecti possit , quod illa non assequatur : ergo asse- teli ιι, bili. Quitur totam intelligibilitatem Divinam , scilicci etiam ut Di - ' e
na est. Unile fit ut utriusque coaequatio ex hoc pendeat, quod charaeteri Divinitatis immerso , ut ita loquar, intra molem tΟ- ius intelligibilitatis Divinae respondeat de alius Divinitatis cha- adter, qui si pervadens & intime nobilitans, ac proinde δέ am-lificans intelligentiam Divinam. Unde loquitur omnem intel- gentia ino quae Divina non cst, hoc uno titulo quod Divinani est , esse nec cisario infra nobilitatem illam , infra & ampli-idinem illam Divinam inici lectivam : ac proinde non posse fieri, ut evadat coaequata intelligibilitati Divinae. Quae omnia si recte attenduntur , probant evidenter nullam intelligentiam creatam in tantum cluvari a Deo posse , ut Deum cognoicat tam cxtense & inccule , qua in Deus cognoscit se ipsum ; ut crater R
320쪽
pata , qtan. tumetin vie persecta, nunest et eram prehensiva.
stelligendi an non potesta Deci comis munieari ulis a creatur a
ro a Di putatio tertia , Art. II.
Probatur secundo. Intelligentia, quae supponeretur divini lux elevata ad comprehensioncm naturae Divinae, non esset nisi sunt, naa quaedam participatio. Divinae intelligentiae. Igitur , quod est contra hypothesilia , non cli et naturae Divinae comprchensiva. Antecedens est evidens : nam sicuti creatura omnium possibiliu in perseetissima , si produceretur , summE quidem accederet ad persectionem entis Divini; attamen non esset ipsuin ens Divinum ; sed illius Divini entis participatio omnium possibilium sumnia ; ita intelligentia , quae supponeretiir divinitus elevata ad comprehensionem naturae Divinae, non ea propter esset
ipsillima Divina intelligentia i quid ergo esset nisi 1 ultima quae dam participatio Divinae intelligentiae λ Jam vero consequentia probatur in hunc modum: quatenus ut sonat ipsa participandi vox , res quae tradit se participandam , non se totam tradit , sed veluti aliquam sui partem , ratione cujus communicatae , nempe prout communinari potest, dicitur participata. Dixi, prout communicari potest; quia non sic Divinae perfectiones communi cantur, ut res sensibiles , per sui aliquam divisionem , sed cuin sumnia sui indivisione per solam assimilationem , quam creatione Deus cfficit inter persectionem rei & perfectionem sui. Hinc autetia satis patet quantum recedat omnis generati in perscistio creata 1 perfectione Divina : & rursus speciatim quantum necesse sit distare ab intelligentia Divina intelligentiam omnem creatam ; quae vel ob id unum etcvari non potest ad hoc, ut sit Divinae naturae comprehensiva , quatenus est infra Divinam intelligentiam constituta. Sic enim vincitur ab intelligentia Divina per aliquam intelligendi superioritatem , quae si intelligentiae Divinae deesset, nec ipsa effet comprchcnsiva ; nihil quippe habet illa , ad hoc ut sit comprehensiva , supersi ut in : quare nec ipsa , ut dixi, comprehensiva esset, si praedicta intelligendi , quaecunque illa est , superioritas ipsi deesset. At talis superioritas , quae Divina quaedam est in ordine intellectivo praeeminentia , non potest non deesse cuivis intelligentiae creatae: & ideo nulla potest ad comprchensivam praestantialia elevari.
Tandem non videtur intelligentia, quae non est a se , cuiuia modi est intelligentia omnis creata , posse esse comprehensiva rei, quae est a se, & cujusmodi est natura Divina r quia iroi potest modo essendi supremo correspondere , nisi modus intelligendi supremui: hic autem modus intelligendi supremus est mu-