장음표시 사용
331쪽
Ausit de de Deum esse incompreh. sc. 3 3
Objicies primo. Ad hoc ut probabile sit sententiam theologi- X I V. vina juxta quam Deus est absolute incomprehensibilis, esse de fide, necet est hujusmodi incomprehensibilitatem contineri pro- hensbilita-babiliter in sacris paginis : sed in illis non sic continetur et cr-go . &c. Major est in consesso apud omnes Theologos, quibus iis aperte ianotum est nou aliunde, qu1m ex illis scaturire universos catho-. y M licae fidei vivos latices. Minor autem probatur: quatenus si quae est hujusmodi probabilitas, illa maximὰ petitur ex aliquo textuliterati, qui expresse Deum compellet incomprehensibilem , ut in iste . qui legatur apud Ieremiam cap. 32. v. Io. quo Deus ex Presse vocatur, Malnus consilio, ct ancomprehen dis cogitatus vel etiam ille alter, quem habemus in libro Job s. ν. ro. ubi his vcv- bis commendatur Deus a Qui facit magna, ct incomprehensibili ct mirabilia , quorum non est numerus t ex quibus utique verbis expresse datur intelligi. quam incomprehensibilis Dcus sit, cujus vel ipsa opera comprehendi non possint. At nihilominus in his .Sacrae Scripturae locis . vel aliis parem vim habentibus, non Oc- .currit sufficiens ad faciendam fidein probabilitas absolutae incomprehensibilitatis Divinae. Et ratio a pari in promptu est; si, quidem non minus expressE in Libris sacris legitur Deum esse invisibilem . uti nee miniis distinctὸ traditur invisibilia esse illius attributa r Regi autem faculorum , inquit S. PauIus I. ad Tim. I. . . e v. 17. immortalν, invisibili , sol. Deo honor or gloria. Et es ibi idem Apostolus sic ait , ad Rom. c. I. v. ad. invisibitia enim. ipsius a creacura munia , per ea qua facta sunι inulti Eta , conspiciun-
Itaque eum Deus expresse legatur invisibilis, nee tamen ii vi- vris bilis sit , ubi ad absolutam recurritur Dei sese videndum exhiiabentis potentiam , quare non similiter habita ratione ejusdem ab- iri isbiis, solutae potentiae, Deus non poterit comprehendi , a quibus eoin- φς 3μ plebendi voluerit Imo praeterea ob id ipsum quid obstat , quin billam de να- a Beatis comprehendatur, sicut ab illis videtur Λe tandem ruria absi 'siis quid obstat, quin comprehendatur , si voluerit, ab illis, 'qui sunt in via , si ab illis comprehenditur , qui sunt in patria , dummodo utrasque sese pariter offerat & revelet comprehendendum Quo pacto non ita facilε Anomaei potuissent redarsui pro hominibus , ut erant, mendacissimis , si in hoc laborassent, ut ostenderent eomprehendi per eximiain revelationem 1 Viatoribus Deum posse , sibique ad discrimen. eaetoris fidelibus, indultam hanc ipsam revelationem inhruissent suisse. Is itur non satis con G
332쪽
3o4. D isputatio tertia , Art. III. .
tat docti inam de absoluta Divina incoinprehensibilitate pertin re ad fidem.
xvi. Resp.& concessa majori nego minorem , ad cujus probatio iovaliter nem solvendam dico necesse non esse, ut quaecunque de Deo cx- .ia. ἱ . urhi presse leguntur in Sacris Paginis, eodem modo accipiantur; eum On non sit eadem omnium divinorum attributorum conditio, juxta 'Ur hς' quam veluti Deo magis minuive essentialiter innatam alia quidem
participari possunt, alia non possunt: sic potest quis nostrum perparticipationem divinitus indultam, fortis , prudens, fidelis fieri; at omni ius , Omnipotens , independens non potest fieri. Itaque similiter cum Deus videat se & comprehendat se veluti peractiones a diversis attributis pendentes , non repugnabit quin possit videri , Iicet non passi comprehendi. Ad cujus solutionis clariorem intelligentiam , simul & ad ruinam paritatis, quam affert Adversarius, attendantur illa ipsa duo attributa Divina ,
quae Apostolus enarrat loco citato,vocans Dcum immortalem , rn-
X V Ir. Quia enim Adversarius negare non potest , quod Deus non sit .--- ,.. ' alitur immortalis , aliter invisibilis r quandoqu1dem licet per ah-so est .auὰ solutant potentiam possit patere nostris aspectibus , at per nullan k .a,M M potest interitui sub)acere : quare igitur non etit alitet invisibialis , & aliter indomprehensibilis, licet invisibilitas illi non minus ex preo , quam incomprehensibilitas tribuatur. De caeteroco inprehensio est supra. visionctu ordiu is infinite dignioris: quia licet per visionem beatificam, quae est apprehcusiva Dci ut in se
est, sine vclo , sine aenigmate , attingatur Deus infinitus, non attingitur tamen ut infinitus ; attingeretur vero ut infinitus per comprehensioncm r neque modo ut infinitus , sed ut infinitus ea
infinitudine, quae Deo propria est , ueque pes intriligentiam, nisi pzream, quae Deo propria fuerit , est attingibilis ,. ut satis patet ex praedictis. Hi ne sequitur sufficienteni in praeimilis Saerae Scripturae locis stabiliri probabilitatem connexionis inter fidem di doctrinam de absoluta incomprehensibilitate Divina : & sic solvitur obiectio. Objicies secundo. Si quae est eonvictio , qua constet Deum absolute comprehendi non posse , adimitur locus probabilitati ac serrae connexionis lutcr fidem & doctrinam de absoluta incoinprehensibilitate Divina r atqui datur huiusmodi convicti O , eaque multiplex: igitur hac via ruit assertio talis probabilitatis.
Arguitur sanctos Paia tres invicte probasse in
333쪽
An sit de fide Deum esse incompreh. sc. gos
certitudo est tollens formidinem , ibi non babet locum mera probabilitas , quae utique cum formidine oppossiti sociatur. Ut au-llem aequo pateat de minori , hoc unum adverti debet; videlicet Sanctos Patres , qui Α non os in vater iliat , in hoc tantum non tonstitisse , ut probarent mendacium essc , quod haeretici aiebant de sua Divinitatis comprehensione , sed proccssisse ultra &rentasse ostendere quam chimaericum esset, & capropter impossibile. At quis patet tam eximios illos Scriptoris, & aura Numinis Divini afflatos id necquicquam tentasse, & rem in dubio reis liquisse λ Non ita sanilest; sed rem confecerunt , nihilque non
invictum attulerunt contra praesumptam omnem Divinitatis coinprehensionem, neduist adlualcm , sed possibilcm : atque ita si
convicerunt, maxime vero per apertissima Sacrae Scripturae ic stimonia , Deum absolutὰ comprehendi non posse, quomodo stare potest , ut asscruinnis, 1ola probabilitas connexionis intcr dccisionem & fide myIgitur sententiaTlleologica de absoluta incomprehensibilitate Divina non opinabiliter, sed certo & evidenter ad fidem pertinet. Resi'. S concessa seque Ia majoris nego minorem , pro cujus
probatione solvenda dico multa equidem , prout mihi videtur, ut, lituid sive Sanctorum Patrum, sive Theologorum post ipsos, ratiocinia sit tui'
ejus esse momenti, ut pro demonstrativis habenda sint, & nul- οῦ
Ium pruinde relinquant locum dubitandi de absoluta incompre- monuratum.
hensi ilitate Divina. Hujus momenti sunt illa , quae adducta sunt pro utraque assertione articuli praecedentis; & quae si atten-ἔc perpendantur, convictioncm complent. At non omnis doctrina , quantumvis demonstrata , de fide est : nihil sanὸ tam eximie ac tam peripicue demonstratur , quam cujusvis trianguli tres angulos internos esse duobus rectis aequales ; an .aec aequalitas crit eapropter de fide 3 Ad hoc ut aliqua veritas de fide sit, nec ei Iecst revelatam esse ;& haec revelatio susticit, quamvis aliunde veritas illa demonstrari non possit ; uti de fide est , nec d monstrari tamcn potest , Deum cste unum ac trinum. Nunc igitur quaestio non est , an Divina absoluta incomprehensibilitas sit demonstrata ; ego equidem demonstratam suppono ; sed an demonstratum hae tenus fuerit illam esse in Sacris Pa--ει ea sinis clare ac distinete expressam- In quo casu esct doctrina illa certo & evidenter de fide ; sed quo sublato non est, nisi proba- mohsirim biliter de fide , ut assertum fuit. Verum equidem constat Deum muta Sacris Scripturis incomprehensibilem Praedicari , & in iliaci
334쪽
Multa,quae superacti pra tentiam oris ditiatiam a
veth ae pro Prae rem ali. quam ineffa bilem esse.
go 6 Disputatio tertia, Art. III.
fractam comperiri cujusvis ingenii ipsum comprehendere satirgςntis audaciam , quum legitur : Ne laboretis I nec enim comprehendetis. Hinc etiam firmiter credere debemus ut extat apud Panormitanum ex Concilio Lateranensi sub Innocentio III. cap. Firmiter de summa Trinitate & Fide catholica ) ct simpliciter consi. teri quod unus solus est verus Deus , aeternus , immensius , er incominrnutabilis , incomprehensibilis , omnipotens ct in iabilis.
At superest nihilominus post haec quaerendum , an id , quod in
hunc modum pronunciatur , D cum videlicet comprehendi non posse, intelligcndum sit de potentia ordinaria relata ad revelationem finita ui , vel de extraordinaria , sive absoluta , quae referri possit ad infinitae cuiusdam revelationis communicabilia lumina. Cumque hic occurrant variae Theologorum interpretationeS, consultius visum est quaestionem in sua probabilitate relinquere, de ita non jungere , nisi probabiliter cum fide , in summo tamen probabilitatis gradu, tententiam , qua statuitur absolute incomprehensibilem Deum esse. Iamque vel maximὸ id consultius visum cst, quia omnino cohaeret his valdὸ ponderandis D. Augusti ni verbis. Fateamur, inquit, in Ep. 3. ad Volus. Deum aliquid posse , quod nos fateamur investigare non posse.
ua ct quanta sis Dei. inessabilitas. NOTANDUΜ primo in hoc constitutam ess e, si quae est ;
ineffabilitatem alicujus rei, quod nulla oratoris facundia . nulla verborum copia exhaurire totam illius effabilitatem possit; propterea quod abundet res illa tot attributis, ac tam eximiis , ut in iis enumerandis , vcl in iisdem pro dignitate enarrandis omnis strino deficiat. Quare vel ex sola sermonis inopia potest res aliqua esse ineffabilis; nempe si . Oratori occurrere non possunt tot verba , quot ipsius cogitationi obveniunt visa in ea re attributa , vel certὰ verba hujusmodi , quae talium attributorum majestatem idonee repraesentent. Sed tunc maxime res ineffabilis est.' quando ne vel ipsa cogitatione potest Orator assequi , sive persectiones rei illius singulas , sive ungularum praestantiam , aut excellentiam aliarum prae aliis , aut Originem aliarum ex aliis , Asimilia multa, quae ad adaequatam rei cogitationem dcsiderantur g
335쪽
ύDe ae quanta sit Dei inefabilitas. 3o
nam tunc haec ipsa est cogitationis penuria , per quam res redditur ineffabilior, cum hinc longe impostibilius sit rem eloqui, quae praecogitata non fuerit. 'Quae pauca circa ineffabilitatis generatim spectatae notionem diei a susticiunt ad intelligendum qualia longe absit mens humana , vel etiam Angclica, suis privatis luminibus & dicendi artibus relidia, a potestate dictionis , quae par sit rerum de Deo proscribilium, sive multitudini, sive , quod amplius est, majestati. Atque haec est eloquentiae omnis humanae, nihil dignὶ de Deo eloqui valentis, imbecillitas , quam universi Sancti Patres, qui de Deo & plura & meliora locuti sint , falciatur atque conclamant. Unus instar omnium laudabitur hic S. Cregorius Nazianzenus , qui praeclaro simul dicto ac exemplo rem sic confirmat , orat. q. de Theol. Quemadmodum , inquit , nemo est qui
aerem totum unquam hauserit , ita Dei naturam nec mens ulla unis
quam prorsus concepit , nec vox ulla complexa est. Nec addo , nisi hanc proscctam ex Philone sententiam , initio lib. de Legat. ad Caium , scilicet , ne totum quidem caelum in vocem articulatam versum posse Deum eloqui. Et sic quid cin si de innatis humanae facundiae viribus agitur, res conclusa cst circa inestabilitatena Divinam; sed Theologi postmodum disti cultatem provehunt ad liypothesim supernaturalis alicujus facundiae , qua Deus humanam mentem foecundaret . ac tum quaeritur quid in hae hypothesi sit sentienduin ac resolvendum de ineffabilitate Divina. Notam luin secundo non solii in requiri ad ad aequatam rei illictionem , ad aequatam ejusdem rei praecognitionem ; sed praeterea vini S: artem dicendi ab illa pracognitione distinctam , quae rei totius amplitudini rc spondeat, nihilque illius enarrauditin relinquat. Et isti quidem veritati suffragatur experientia , qua comprobamus multa esse, quae clare novimus , nec tamen dictione pariter clara eloqui valemus , qua intciligant caeteri mente inii ostram. Quin etiam dum scri bimus , quantum abest , quin occurrant calamo statim verba, quae distincte & accurate significenti totum id , quod prae concepimus Hinc ut vel sibi uni sati, faciat scriptor, emcndat , auget, minuit, deici, restituit multa, donec advertat quod scrip scri r ab eo, quod prae intellexerit, non differre; lud e contra plene ac intcgre unum altero exprimi, verbo scripto scilicet, verbum mentis. Postmodum vero si co fine scribitur, ut tota mens nostra de
bus his scriptis pateat legentibus , quanto gravior difficultas
336쪽
rienda mente sua V Ad ecimis prehensio nem non suis riunt
v . quid requia a tur ad perinsectam effabii. talem alterius rei.
3o8 Disputatio tertia, Art. IV.
illa est , quae scriptorem torquet, quanto laboriosior sollicitii da illa , quam eontinuo haerere necesse est, non modo in seligendi aut ordinandis vocabulis , sed etiam in ipsis interpungendis apicibus , ne vel ob unius eorum astixionem pravh intellectam laboret phrasis in aequivoco, vel in sensum, aut pcregrinum, aut prinposterum pertrahatur De caetero autem disticultates , quae & indicendo & in scribendo limum erae sunt, ubi agitur de dicentis &scribentis mente sine ullis ambagibus & tenebris proponenda, ad hanc omnium potissimam reducantur, quae est exhibendi quid dita. Livas rerum ideas, quas ex rebus ipsis hausimus aliquando, per voces
nudas, seu dictas, seu scriptas, quae excitandis quidem id eis illis, si praeexceptae fuissent , jam si issicerent; sed reveri illis ingercimilis & procreandis sunt impares. Neque eget hae e animadversio probatione, si ad id unum attenditur , quod experimur vel ex uno alicujus rei intuitu in nobis ejusdem rei speciem gigni clariorem ea, quam prolixissimi sermones ingerere potuissent; quatenus haec non filisset nisi abstraciata, illa vero est quid ditativa. Hinc accidit nullo dc coloribu sermone habito , nitidissimo licet & copiosillimo , poste fieri, ut qui 1 nativitate caecus fuerit, pares cum nobis vi sciatibus obtineac colorum species , id est , quid ditativas : & nihilominus ad veram alicujus rei comprehensionem non sufficiunt species illius abstraetae, sed desiderantur quid ditativae ; unde post ca probabitur non sum cere quam ciliaqiste elocutionem pro comprchensione communicanda.
Neque jam superest , nisi ut paulo distinistius advertetur, quod
jam fuit insinuatum , videlicet ad integram effabilitatem ali clijus rei duo concurrere. Unum cst , quod aliquis sit , qui dicere de
illa possit quidquid illa est. Alterum , quod id ipsum possit ab
audi cnte pro b d intelligi & pariter comprehendi: nam ad id ordinatur dietio, ut quod dicitur, capiatur. Quoties autena aliquid dicitur , alteri dicitur: si quidem si notio dicendi stridie accipitur. nemo dicit aliquid sibi ipsi ; vel enim non novit , & sic non dicie ; vel si jam novit, inutiliter dicit. Scio tamen sita non deesse
menti soli loquia , per quae evadit homo sibi ipsi magister, sibi discipulus , sibi socius, quin & sibi ipsi selecta quaeda in homi
num multitudo , adeo ut nusquam minius solus sit, quam quum solus. Verum haec soli loquia non sunt in sensu stricto eloquia . Dii cogi rata, quae vices cloquiorum , ut possunt, supplent. Qua i
337쪽
uua quanta sit Dei inessalilitas. 3o9
. handam esse ta in ex parte illius, qui possit capere , quain ex parte illius , qui possit dicere. Unde infero ineffabile esse , quidquid vel non potcst ex integro dici, vel non potest, licet ex integro diceretur, ex integro comprehendi. Et haec quidem omnia ac si gula notasse proderit ad faciliorem probationem assertionis sequentis.
'Deus ob seam absolutam ineomprehensibilitatem est absolute inefa . bilis: quin licet in hune modUm esset eomprehensibitis , hon ade. tamen esset stabilis. Hae assertio duar habet partes seorsiri pro-
Probatur prima pars. Illud absolut8 ineffabile est , cuius pro- V II. Prietates,sive conjunctae, sive etiam divisae, non polsu ut strinone ullo , vel etiam infinite prolixo, enarrari: sed hujusmodi est, nem rei, quidquid absolute est incomprehensibile ; igitur eat io postillat , '' . ut ex absolutὸ ineomprehensibilitate Dei . ejusdem absoluta illius per- ineffabilitas inseratur. Major patet ex ipsis terminis , quatenus μ*
sermo, qui non omnes rei proprietates enarraret, aliquas enarraudas relinqueret p& ita non omnem illius rei effabilitatem attinge-rct. Quanto itaque hinc magis ineffabilis res cst , quando nec infinita ulla sermonis prolixitas susticit Pro enumerandis proprie- ratibus rei enarrandae. Nisi quod praeterea neque sic attingeretur tota effabilitas rei voti per sermonem omnes illius proprietates enumerantem & enarran - ἡ tem , nisi & enarrationis facundia totam rei enarratae dignitatem debet aequaret : neque enim satis dicitur , quidquid non dignE dici- . . tur. Tum vero neque minor est minus evidens r quatenus tunc aliquid est absoluid ineomprehensibile, quando nullis cogitationibus qualitercunque sublimibus , aut quantunculaque multiplicatis perveniri potest ad aliquid ultimo cogitatum , & ultra quod proinde nihil cogitandum supersit : quia vero dictio ad cogitationem subsequitur, planum cst non posse ex integro dici , quidquid ante non potuit ex integro cogitari: & ideo quidquid absolute incomprehensibile est , ineffabile esse pariter abolutE necesse est Addo ex praenotatis rem difficilius dici, quana cognosci ;quoniam multa opus est optione ac serie verborum ad hoc, ut ιorus Vi coamtae modus, prout est praecogititus, explicccxis i
338쪽
aio Di putatio tertia , Art. III.
& ideo multi , qui in discendo sunt celeres , tardi sunt Schebetes in diccndo. Hinc id ipsum, quod in Deo percipimus, etsi fere nihil sit, si cum residuo, quod non percipimus, con
paretur, nenio est qui satis, ut percipit, eloquatur. Et sane an non quisque mortalium novit Deum esse sapientem, aeterlaum, independentem , &c Quis vero illorum satis .hactenus expressit , scii verbis , scii, script in hujus sapientiae altitudinem, hujus aeternitatis dii rationcin , hujus independentiae aut horitatem&c In quo sensu laudant plerique Sanctae Ecclesiae Patres illud dictum Platonis in Timaeo i Deum intellectu percipere docile est, eloqui autem impossibile; ubi ni ajor difficulcts cloquendi, qualia percipiendi , pro impossibilitate quadam habetur. Nec miniis probandum videtur & istud Trismegisti effatu ni r qui Dei
cognitio , Divinum silentium est ἡ quasi Deus tunc maxime cog noscatur , quum maxime siletur e quia magis in cognitione Di vina per attentae mentis inspectionem , quam per ullam elocutionem proficitur. Imo quoties de Deo loquimur, toties timeaturne indigne loquamur : si quidem pene omne , quod δε Deo Heiatur, ut verbis utar S. Gregorii Lib. 2o. Mor. c. 24. eo ipso jam
indignum es , quod potuit dici : nam cujus laudi non se est obis vescens conscientia , quomodo se ciet loquens lingua y Et si e qui dem jam satis constat quid posita incomprehensibilitate Dei decjusdem ineffabilitate sit sciaticia dum ; quandoquidem difficultas. sandi longe excedit difficultatem intelligendi. Quin & haec di
ficultas ad impossibilitatem usque excrescit , ut intelligetur ex probatione partis posterioris ad ista in assertionem spectantis. Probatur secunda pars. Illud est ineffabile , quod exprimi nullis verbis potcst , quae sum ciant ad ingercndam in audientς notitiam illius comprehensivam. Atqui licet quis ex hypothesi. comprehenderct Deum, adhuc nullis verbis ingerere in audiente pollet notitiam Dei comprehensivam. Igitur quamvis Deus estset comprehensibilis , esset nihilominus inctabilis. Majoris veritas hinc patet , . quod nemo rem ullam effari potcst ex integro ianili noverit illam ex integro, id est, perfectissim θ,ac proinde etiam. comprehensiud. Tum vero nisi verbis sitis effecerit, ut audiens parem habeat rei dictae notitiam , quid sentiendum occurrct , nisi illum rem non dixit te ex integro Quare superest illud vere ineffabiIc ect , quod ilici non potest sufficienter ad coium 1 mcandam notitiain illius compresWnsivam.
339쪽
sua qualis sit Dei finessabistias . ait
Ad minoris deinde probationem satis est, si advertatur no
titiam comprehensivam esse omnium perscistissmam , nec tamen eompreheu.
perfectissimam fore , nisi esset quidditativa , id est , parta per
species quid litativas rei visae ut in se est , siquidem notitia sectissim. quid ditativa longe persectior est omni abstracta, sive obtenta per solas species rei in abstracto consideratae. Quia vero , ut praenotatum est, verba quae rem exprimunt , in generant quidem iii audiente speciem rei abstractam, sed non ingenerant quid ditativam , quae utique a re sola in te ipsa ac per seipsam connpecta gigni & praeberi potest , nonne hinc planum est , quod
etiamsi quis Deum comprehenderet , nullatenus posset verbistillis efficere in audiente notitiam Dei comprehensivam i quia efficere non posset, nisi abstractam , minime vero quidditativam, quae est de notione conlprehensionis Et sanε quale ac quantum non est illud discrimen , quod com- X I II. periretur inter notitiam, qua cognosceretur Deus per ipsam Dei . 'i, p. ostensionem ac occursionem intuitivam , & aliam , qua non cog- det aspiς ς nosceretur Deus, nisi per aliquem de Deo sermonem λ Tale itaque csset discrimen inter cognitionem , quam de Deo haberct, qui Deum comprehenderet ex hypothesi , & cognitionem , quam ab isto de Deo multa atque etiam infinita dicente posset audiens Dbtinere. Ergo. etiam supposita Dei comprehensione maneret Deus ineffabilis. Addo non parum roboris accedere ad argumentum praemissum x I ve ex his verbis Sacrae Scripturae Eccli. 43. 3s. Ne laboretis , nec ..'. - anim comprehendetis ς ac deinde οῦ Quis videbit eum ct enarrabit, saetae Setipfior quii magnificabit eum sicut est ab initio ' Quorum verborum μη- sensus fere hie est , videlicet, quod etsi quis Deum videret , dc hac visione comprehenderet , cnarrare tamen illum non posset ac plene eloqui. Neque mirum si Dcuς adeo inenarrabilis dicitur , quandoquidem vcl unum Dei donum Apostolus vocavit inenarrabile , dum ait a. ad Cor. 9. Is. Gratias ago Deo fuisper inenarrabiti dona ejus. Conjicit autem his S. Chrysostomus Apostolum per inenarrabile hoc donum intelligere praeserti in arcana illa ct omni sermone prastantiora bona , qua per i ut pra- sentiam , id est , per visibilem ipsius adventum , universo Orb. ampli me emissi meque tributa sunt. Neque omittenda est, quam S. Doctor subjicit adversus A nomaeos , animadversio. Quod si Dei beneficium , inquit , tale est, ut nutris verbis explicars p
sit, ecquid enim tandem eorum furori atque amentia par esse queas, Diuitiaco by Cooste
340쪽
Deus com in mehe tereis tur . nihil de sua ines scibilitate a materet.
ha sussciectistia ad sui effabilita.
si a 'Disputatio tertia, Art. I V
qui in pervestigaηda ipsius eFntia curios versantur Nisi qudis
etiamsi quis de Divinam essem iam pervestigaret, & pervestigatam comprehenderet, hinc certior fieret ineffabilem illam esse, quia veritatem comprobaret aureae illius sententiae, quae Philoni tribuitur initio Lib. cle Nonia Mutat. Nasura Dei est esse, non dici. Unde seqttitur Deum tam non posse dici , qu ni non posse non esse, ac proinde ineffabilitatem tam eslantialiter ad Deum pertinere, ut etiamsi comprehenderetur, nihil hine de sua ineia fabilitate amitteret. Relinquo plurimas Sanctorum Patrum authoritates isti tam hypotheticae, quam absolutae divinae ineffabilitati faventium, inter quos laudari solet Divus Augustinus , qui passim illam , ac praesertim in Libro primo , de Doctrina Christiana capite sexto , multo cum verborum apparatu explicat & attollit, quum post multa, etiam incomprchensibilia , de reconditissimo Dei Trini mysteris mitii in in modum collecta subdit. Diximusne aliquid stonuimus aliquid dignum Deo Imo vero me nihil aliud quam dicere uoluisse senιio. Si autem dixi, non est hoc, quod dicere volui. Hoc unde scio , nisi quia Deus is abilli s
Objicies contra primam partem. Ad hoc ut aliquid sit ex integro effabile, hoc tantum rcquiritur, quod non desint verba , quibus digne enarrari possit quidquid in illo dignitatis est :atqui si ita est non tequitur ex incomprehensibilitate Dei ineffabilitas ejusdem : igitur hinc ruit prima pars asserti O-nis. Major clara cst cx terminis r ad minoris vero proba tionem praemittitur Deum non esse sibi ineffabilem , sicuti nec sibi incomprehensibilis est; quare nee ipsi deost notitia verborum , quibus homo digne enarraret, quidquid dignitatis in Divinitate est, si videlicet homo verba illa non ignorare r. Tum vero supponitur Deum illa homini suggerere pol se, ac proindς di illa eadem pro serti posse ab homine , qua suppositione praemissa , argumentum ita procederia Per istiusmodi verba digne diceretur ab homine si e divinitus in t pirato quidquid spectat ad integram effabilitatem Divinam ;neque ad illam dictionem requiritur coinprehensio rerum dictarum. Igitur licet Deus sit incomprehensibilis ab homine , non cst tamen ab illo ineffabili si nempe ob possibilitatem in Dpirationis verborum pro exhaurienda tota effabilitate Divin A