장음표시 사용
361쪽
Vua sint celsbriora Dei nomina. 333
& in usum loquendi adhibent r nam id praecistin a compre- ρον notis hensione vocum etymologica , quae vim & potestatem earum sig- 'naticati vana. cdoceat, non susticit ad hujus , vel illius linguae scientificam adeptionem. Hinc longe eruditius, longiusque ab omni impropriae dictionis periculo loquuntur, qui prater linguam quam loquuntur, quando haec videlicet non est primaria, calleut apprimc aliam , unde haec vocum suarum, & efformati nem, S significatione in suerit mutuata. Quo paeto lingua Italica doctius sonat in ore scientis latine, & Latina in ore scientis graece ob Italicae dcrivationem ex Latina, & Latinae ex Graeca ; atque ita de caeteris. Dico tertio valde arduum esse, quin etiam, uχ conj cio, im- V. possibile cuivis homini, etiam linguis omnibus loquenti ac probe scienti vocum in si agulis radicali uin genuinam significa- bus non potioncin , interpretari singula & quaevis obvia rerum nomina, aperiendo rationem aliquam , vel cliam verisimilem, ob quam sic sue t vel sic res singulae fuerint nominatae. Hanc itaque impossibili- ' ratem conjicio. Tum quia non omnia nomina fuerunt a sapientibus & doctis viris imposita ; sed multa vel ab insipientibus,
vel ab indoc tis, qui parum curabant jungere proprietates vocum cum proprietatibus rerum, modo se praeberent intelligendos, innuendo se per vocem hanc, vcI illam velle rem hanc , vel illam significare di nisi etiam quod Viri docti, perinde ac indocti, modicam , aut nullam saepe ponunt sollicitudinem in seligendis aptis nominibus ; de ita quaevis obvia proferunt , quae sic ex
uno ore veniunt in Ora omnium.
Quomodo itaque in hoc casu posset hujus vel illius nominis v i. sine ulla mente, aut meditatione impositi vis significativa inves. Hine ν tigari per ordinem ad potcstatem significativam vocis alicujus
radicatis, cum utique nullius vim observaverit, qui primus il- radieea ver-lud protulit Et equidem pauca non.csse hujus generis vocabula , quae ex nulla radice significativa prodierint, inserti etiam ex hoc potest, quod e contra pauca sint , quorum jam possit
vix etymologia comperiri tantum non absona. Neque hic illorum memini , quae Olini temere adinventa sunt, quando conis fusum est labium universa terra , quae ante conatus irritos turIis ad coelum erigendae, erat labιi unius ct srmonum eorundem. en. II. I. Ec 9. Nam Omnium lingua adeo confusa derepente fuit, ut 'non audi. ct unusquisque vocem proximi sui ; quod utique non colitisitIet, si nova illa vocabula sitfficientem habuissent cum .
362쪽
33ι Disputatio tertia, Art. VI.
antiquioribus quae in usu habuerant cohaesion ena. , , Tum rursus praemissam impossibilitatem con)icio ; quia facit EM; 4e . .,m potzst idem nomen ad diversas voces radicales referri, ob c Onc Or- Ση μ' . diam & paritatem literarunt, ex quibus voces radicatae & radican- ν; . Inui .6'tes coalescunt. Quare tunc verἡ nescitur ad quam ex illis radicem umox g m- animum applicuerit, ciui nomen imposuit et ad hoc videlicet ut
si eis. ait re nominata nanc vel illam propricta tem dc signaret, prout Uriae radices varias agendi & patiendi contrarietates, aut citra contrarietatem modificationes per te ipsas eκ primaevo linguarum insti-- tuto significant. Unde accidit, ut viris doctis non omnibus eadem etymologica vocum origo placeat, sed alii quid citi in ista, alii in alia magis haercant, vel etiam haereant in una simul N altera , prout ad utramque potuit simul attendere, qui primus nomen usurpavit,& aptum esse voluit ad significandas simul unius rei proprietates per unius nominis relationcm ad plures origines, scii radices vocales , quae diversas agendi, aut patiendi proprietates significant.
vla t. Dico quarto non posse in omni lingua primordiali , sive quae
Ritomo 'b pro primordiali habetur, aliunde perquiri nominum cum rebus εινι, esu,' ' con Venientiam, quam ex quibusda in vocibus intra ipsam linguam convenientia simplicioribus , quae primo ad inventae sunt ad generatim signifi- φη 'μ η' canit a passon mia & adtionum genera omnia; & huiusmodi quidem primariae voces sunt& vocantur omnium caeterarum radices, quas in ea lingua docti norunt & computant , ut in lingua Hebraica agnoscuntur & computantur radices Iz81. aut paulo plures. Ad istas itaque radices necesse est revocari polle omnia rerum nomina HVbraica , quae utique fuerint sapienter imposita , per considerationem convenientiae inter proprietates rerum di vim verborum. Et sic quidem eontingit in ista lingua, quia primordialis est,& ut aiunt, caeterarum mater, non posse nisi intra ipsam quaeri omnis
. . nomenclaturae convenientiam.
Idem accidit in omni lingua, quae licet primordialis non sit, Qualiter pro tali nihilominus habetur, quando nescitur qua illa sit, ex qua . V L . . satis immediat E prodierit ad alteram cum altera conferendam. prodierini ex Quo pacto extra linguam Graecalia raro quae riuatur, aut inveniun-ῶ-. '' Lilr ullae nominum Graecorum iterivationes etymologicae. Sed res aliter se habet in lingua Latiua , quae plerasque suorum vocabul Ortim formas ex Graecis voeibus mutuata est : N ita frequentissime opus est pro interpretandis idonee vocabulis I .atinis recurrere ad Grae eas etymologias, ut mox patebit ex Interpretacione hujus
363쪽
uuasint celebriora Dei nomina. 33s
nominis, Deus, de quo deinceps quaedam dicenda sunt. Tum plura de nominibus aliis divinis addentur, quorum intelligentiae clariori proderunt, quae hic sunt hactenus praenotata. Iam itaque a principio considerandum est hoc nomen , Deus , T. quo Latini solent fle volunt designare naturam illam aeternam, im- metitam, independentem, cujus potentia, pcovidentia, nutu & im ile . quam aperio quidquid est , producitur , conservatur δέ regitur. Hanc it que naturam sermo Latinus Deum vocat; sed ille idem sermo La- aeeisi. tinus radicem nullam ex se subministrat, unde peti possit ratio quaedam conveniens talis denominationis, quae per se ipsam muta est, nisi alio refugiatur ad ostendendam vim ac potestatem illius significativam, unde intelligatur nomen Dea non esse nomen meriarbitrii. Hae de re Scriptores Latini refugiunt ad etymologiam Graecam , & dicunt hoc nomen, Deus, faetum csse per accommo dationem, ad usum latinitatis, cx vocabulo Graeco Θεας , cujus variani innatam significationem addiscunt ex Scriptoribus Graecis , prout isti vocabulum illud ad alia & alia verba radicalia retulerunt, vel etiam simul ad plura ex illis. . Cumque necesse non sit referre lite Authores , sive sacros, sive x I. prophanos , quibus haec vel illa etymologia magis placuit, puto satis else si narraverim Deum a Graecis, didium fuisse vel is eationes ειν-τῶ θέων, quod est currere , sive ferri quocunque i Deus enim per suam providentiam quocunque fertur, dum omnium rerum minis. necessitatibus ,& ubicunque constitutarum occurrit, & universis illarum cursibus sic praecurrit, non gressu , sed affectu ; non mole, sed mente, quae nihil non praevenit, nihil non praevidet, ut sapienter Onancm creaturam regat & administret. Uel etiam is ri, quod est alicere: aspicit eni in , imo prospicit universa. quae sunt, quin etiam de quae non sunt. Nisi potius dicendum si eam diissimi , quod est prosundius introspicere , & studiositis contemplari; neque enim concipi potest interior ulla rerum visio, aut ulla interior animadversio,quain divina , per quam videlicet Deus corda hominum inexplorabilia explorat,& imperscrutabilia perscrutatur. QIare etiam Deus comperitur clietiis a Graecis 2 ων , quasi θυιρῶν, sive Θ- ι nc ἀν quod est esse isectatorem st
Placet aliis Deum graece diebim fuisse 2,ὶν τὸ αγειν, cuius Laudantur thema est evi , quod Est, fulgeo e .sraeeo: nam nemo est qui praesen- . ,- . et taneum ubique Divinitatis fulgorem non persentiscat: nemo qui Ma sermo
a calore illius se abscondat; ab illo , inquam, calore vivifico 'i'
364쪽
3 3 6 D isputatio tertia , Art. VI.
qui pervadit , implet & fovet omnia , & est vera anima Mundi οῦ
non illius tantiun sensitivi, qui tuam sentiemii vim obtinet, praeserti in ab innato spirituum domesticorum fervore, quem Deus pera se provisa alimenta innutrit;scii ctiam intellectivi,& istius maxime, qui si quid habet vel in intellectu fulgoris,vel in affectu aria. doris, id habet ab ardente pariter ac splendente Divinitatis luce, quae & mentes illustrat,& voluntates inflammat. Nec aliis displucci haec altera hujus nominis θεοι etymologia clueta ex tempore modi infinitivi praeterito radii eiναι , quod idem est ac disposuisse , sive statuisse: & sic quidem αἰ 2,όι esset veluti apocope quaeda in odii tali , nec immerito Deus vocari τ ditias potuit; quia reverais unus est, qui sapientia sua ilisposuit omnia in numero, pondere ac mensura, omniaque proinde & sitis temporibus produxit, &ordinibus suis distinxit, & suis in sedibus collocavit. 2 iii. Rec siit non parum ab his interpretationibus etymologicis s. i orus S. Isidorus lib. 7. c. I. quem ideo nominatim exseribo, dumis.14.; my Opinatur Deμm Latinis dictum fuisse , non a vocabulo Graeco amplectulit 'diues , sed ab alio vocabulo pariter Graeco , ad sonum M P VPQR autem Latinum magis accedente δεοι, quod utique timorem significat : quasi Deus nomenclaturam suam obtinuerit a timore ; quia valde timendus est. Et revera quidem Deus. valde timendus est ; imo nihil magis timendum est vel horrendum, quam si nocens in aequissimi Dei manus incidat; uti nihil ad amorem Dei magis confert, quam ipsius timor; cujus utique timor initium cst sapientiae; quare non est cur haec etymologia improbetur: sed improbandus cst error Grammaticus, in
quem cecidit non semel Rupertus, quando Deum csse etymologico idem quod timeniam astirmavit, quia Deus graece Zcitur nos , quod interpretatur timor. I. I. in Gen. c. 2I. Ο I. s. de OPer. v. S. ς. 7.
Neque enim haec est interprctatio nominis , sed nominis rin quo halluet natus est Rupertiis r absit tamen ut hahe hallucinationem , quae prodiit ex mera Graeci sermonis inscitia, vocare velim cum Theop.Raynaudo insulsitatem. Theol. Nar, HADq.2.I. 2.21. Postmoduni nec e re erit si addam , quod conijcio , potuisse
Tandem hoc nomen,Deus, trahere Originem magis immediatam a vocabulo
Tymri Graeco, ρον, quo Graeci suuna Iovem, sinam illum Divum atque
quam multi hominum Resem compellabant , hine sub indicantes Deum esse,
pyς-μμ' per que ni vivimus, δν γ υ , & ideo Deus ille praesumptus , qui Latinis dimis est iupit/GGraecis dicebatur sile. Itaque facit Econtingerς potuit, utDeus Latinis graecissare volentibus diceretur ab
365쪽
ab initio δεαι per unam syllabam , quae lapsu temporis subierit
distraeitoliem in duas seorsi in pronunciatas in hunc modum .hbr. Et hoc omnino cst nomen Latinum Deus, cujus origo Graeca satis hactentis exposita fuit per praedietas conjceturas N interprctatio. nes clymologicas, e quibus omnibus poterit I.ccior amplecti unam vcl non unam , quae sibi magis arriserit. Potest enim se .ri, sicuti praenotatum ult , ut qui primus Deum ν vocavit , attenderet si inul ad plurcs radicales voces , mille supremi liii.jns Numinis plures cruerentur praerogativae & cxc clientiae sit gulares. Taceo postinodii in de caeteris nominibus , quibus condecorari & laudari Deus potest perinde pur omnis ac cuiusvis linguae dictiones attributa Divina signi ficantus : nam haec nomina infini- ritin i potta pro prinodum sunt & palli in leguntur a pini omnes Scriptorcs ,
quibus occurrit ile Divinitate tractandum. Nihilominus ut scia- D. Dioimna.
tur quaenam ex nominibus his omnibus illa sint, quae sunt uchit idigui ora Divinitatis circomia , consuli potest S. Dionysius in toto illo opere plane Divino', quod conlcripsit de Divinis Nomi- .. nibus: ibi enim ex providentiis & operationibus Divinis cruit& solis; t illa , quae Deum magis addecent , & per quae vcl sibi inanis a nobis laudatur , vel humilius de utilius co
Hujusmodi sunt nomina pulchri, veri, sapientis, amoris 'dilectionis , amabulis, aetilli , vita , potentia , justitia ,sabitis, redemptio vis , imagni , parvi, 6 dem , alteriai , simius , dissimitis , statῶs , motus ν nono, ita inaequalitatis , omnitenentis . antieriti dierum pacis , dominationis , πSanicti Sanctorum. Hujusmodi , inquam , sunt nomina divina , quae Sanetus Dionysius commentariis suis illustrat, & qu, bus adjici posse alia infinita declarat , quamvis alias Dei' omni
nomine careat, ut S. Doctor peraeque piscinat, quando D cum vocat & πιλυά mων de ἀναγυιών. Q ctiam ad ipsius mentem Deus est non tot uni multinomius icit omninom iis, quia vidclicet Deus cst omnia , qua sunt: licci cle caetcto sit an omnus, quia
nempe nihli est eorum qua serint; de Diu.Nom. c. I. 6 6. Neque tracadest contrarictas ulla , ut facile intui I igitur ex dieiis in articum, praeceduntc. Hanc ipsissima in S. Dionysii mentem omnino attigit S.Crcg. Nar ian emis, & mire explicuit paucis versibus, quorum haec Lst ι . Latina intcrprctatio. In te omnia permanent;Ad te conssiim festis nise s Gi vanι omnia ; Tu omnium snis s Iu unus oe omnia ; ct nihil rcrom. i. ' Tamtu V u
366쪽
; 3 8 Dis latio tertia , Art. V I.
Cum neque unum sis, neque omnia, quem te appellem, qui fotus innominabilis 2 omninomius y Taceo vero non tamen posse vicissim rena omnem Dei nomine , sicut potest Deus omnis rei nomine compellari r quia nomen Dei non cst nomen alicujus perfectionis Divinae, ab Aliis persectionibus praecisae , multoque minus prout sic vel sic, juxta hunc vcl illuna gradum capacitatis creaturarum ab ipsis participatae. Sed est nomen Divinarum simul omnium pcr Stionum in gradu eminentissimo acceptarum , quarum complexio participari nequit ab ulla re creata ex omnibus; imo neque ab omnibus collective spectatis , ob summam imparticipabilitatem Divinitatis, quae est & illi ipsa perfectionum om- . alium Divinarum complexio, unde Deus habet, quod Deus sit. Quare etiam vocatus cst Deus a S. Dionysio jam saepius laudato in Lib. de Div. Nom. cap. Ia. g. q. Omnium parιissantιum Oparticipatιonum author imparticipabι sis.
Tandem vcnio ad alia , & prae caeteris veneranda, Dei nomina , quae fuerunt ab ipso Deo revelata , & per Linguam Sanctam expressa. De illis itaque Dei nostia inibus, quae in Bibliis Hebraicis Icguntur, audiendus cst imprimis S. Hieronimus in hoc Divino tibi omate peritiis mus, qui 1 cribens ad Marcul Iam , enumerat corum decem hoc ordinc. Primum, inquit, est, EI; secundum, Elobim; tertium Euha ; quartum , Sabaoth ; quin- . tum, Helion; sextum , Ehieb ; septimum , Adonai: Octavum,t.b ; nonum, Ichodia; & decimum , Sadai. De quibus nomimibus seorsi in N in particulari acceptis pauca omnino sunt,
quae scribit S. Doctor in laudata Epistola ; & ideo forsan pauca scripsit'. quia utique t cribebat Marcella , quae ut erat doctissma , cx paucis inulta intelligcbat. Quare non e re crit, si de illis paulo plura ad majorem intelligentia in hic asserantur cxvariis Scriptoribus , qui rem istam cx prosesso pertractant. Primtim igitur Dei nonacia est Et , quoil utique auxia com-
Qui fit muniorem Hcbraicam interpretationem accipitur pro strenuo ri-a ac sorti, cui contradicere ' ac resistere nemo possit , vel audeat. io ptimi Et hoc quidem nomen convenientissime Deo tribuitur, ut in-
'M hi ae lionio discat quam dubilis & imbellis sit ex seipso, quam fortis polsi csse ex Deo , qui a fortitudine nomen obtinuit. Omit to eos , qui interpretantur Et per fortem , & inter quos a S. . Hieronimo laudatur Aquil , recurrere pro hac interpretatione firmanda ad radicem istat, unde sortitudinis nonacia eruitur ,
quod est Etal, vel Eialouth. Sed alias non desunt, qui El m-
Ais, nistrat ex s. de eis rimamina Dei Hebraa. a.
367쪽
s M a sint celchriora Dei nomina. 339
terpretei tur per eum, cui omnii creatura jurejurando obstricta sit ;& illi refugiunt ad radicem Alab , quod est Iurare , praeter varia alia significata , quae nihil afferunt ad rem nostram. verum, ut dixi, prior interpretatio cst communis, uti communiter haec posterior reputatur habere minus verisini ilit udinis , quam arguti ae. Secundum nomen est Euhim , 3e hoc quidem plurale est no- vminis eoab , quod crutum ex radice alab accipitur vulgo pro C Π i rejudice, sive pro justo : licet autem Cx hoc , quod nomen illud maeέ. ido. plurale sit, nihil sub indicare per seipsum aliud videatur . ouam ης iv expre
multiplicatas plurium judicum aequitates in uno judice Dco col- .li Mininis.
Icistas , nihilominus in illa forma plurali ad personam singularc tu
relata subfulgct, praeter summam audiciorum omnium aeo uitatem, sumina in illis ferendis authoritas sumina majestas. Et hac quidem ex parte quadrat omnino in singularem Dei personam
praedictum illud nomen plurale, ob sit pruinam, quae in Deo cst, aquillimi judicis potestatem. Nescio vepo an pariter quadret& ab omni fastu sit libera, nisi sermonis de Nationis usus cxcusandam probet , vulgaris illa pluralis loquemli formula , quam
homo tinus ac singularis perindc ac si ex nominc plurium loqueretur, usurpat, dicens: Nos ita volumus, ita jubemus , ita δε- cernimus , dcc. De caetero non cst hic prae crmittenda circa plural itatem nominis Eubim nota haec S. Hicroni ini: Seire autemiab mus , inquit Epist. I 36. ad Marc cli. quod Elohim communis numeri sit, quod oe unus D eui sis vocetor , ct plures : ad quam intudinem cortum quoque appellatur er coeli ; id est, scha maim ', unde es seps Ini erpretes variant , cujus exemplum nos in Linoua nostra habere possimus , Athenas, Thebas. Salonas. Hinc pallimin Sacris Libris conjungitur nomen illud Euhim, licet plurale, .cum verbo numeri singularis; S: ab exordio qui dein Libri Genescos , ubi bara, quod cit singulare, construitur cum Etihim quod est plurale. Taceo vero plurimos ac sapienti is mos Scriptores ex ista speciali construetionis grammaticalis forma conjecturas: quas ipsi gravissimas putant, crucro in gratiam sacri Mysterii Trinitatis r neque in his conjeicturis aliquid rcprehcn-
'do : tantum dico Obstare, quominus in illas omnino confidatur,
vim ac consuetudinem huius Linguae , quae Deos falsos ctiam . vocat Euhim , de alia hutii odi habet vocabula pluralia pro, rebus singularibus significandis, a quibui omne mysterium uiuia -
368쪽
xv l. Torium Dei nomen, cst LIobe, quod omnino idem est , ae Vi S EAbim, nisi quod istiui est in statu , quc in Grammatici vocant Quae sit absolutiim , illud vero est in statu , ut ipsi loquuntur, regimi-' ' l. di ἡ nis. Sed si ita est , nulla apparet ratio , quae S. Hicronimum mo- alio tertii verc potuerit acl conficientia duo nomina ex duplici statu no- η' μφ' ni in is unius; vel maxime, quia haec status cluplicitas non potest non vacare omni mysterio, quaniloquidcin & omni cuivis Domini Hebraico cst communis. Ucrumtamen ob revcrcntiam
tanto .Doetori debitam, conjiciendum est ipsum in illa differentia , licet mere grammaticali, aliam agnovisse, & observatione dignam , quam ignoramus : nisi forte ab antiquis Librariis crror hic aliquis commissus sit literae alicuius , vel permutatae , vel additae , vel ab)ceiae; ina in re scrupulosius perquirenda non immorabor: tantum addo haec duo nomina Euhim de Euhe , quocunque tandem pacto sint aut non sint duo, non esse potestatis limitatae ad significandum , sive singulariter Deum , sive pluraliter Deos , lint latioris & extensae ait significandos An gelos, Principes, Iudices quosvis caeteros in sublimi paris alicujus dignitatis praecellentia constitutos : quo i obiter ob servo, iit hinc intelligi possit, quaenam ex Divinis nominibus,
quae citu incro, sint Deo magis, aut minus singulariter atque individue convenientia' .es V ii QDrtμm nomen ust Sabaoth , sive potius Vabaoth , si ratio limnrsa - bpiada pronunciationis Hebraicae , quod utique nomen a radiis .i, ce IJava,deductu in valet ait significantiam militiam , de bellicam re agra ido potestatem ; ita quo it idem sit ac vires & administrationes , quae persciuntur cum cximia fortitudinc, ut accillit in bollis, in qui-
non.i m. bus, ut-bene gerantur, lumino robore opus cst. Convcnientia
autem hujus nominis Deo adaptati in hoc sita est , quod sicut Reges nusquam illustrius suae potestatis vim manifestant, quiunper suos exercitus . in quibus est totum robur Regni; ita Deus tunc maxime iliam omnipotentiam prodit, quamlo vel ipsos for-' mi labiliores regiorum exercituum copias ita nutu sito framat aut incitat, terret aut instaminat, ut in paucis perindc ac in multis victriccs,& in multis perinde ac in paucis vleias cfficiat. Nec minus erui alia ejusdem nominis convenientia porcst cx hoc, quod sicut Populi bellantes non sibi militant, sed ilio Regi, cui tunc imprimis parent & obsequii iuur ; ita omnis creatura non sibi, sed . Deo sub iplo militat& cle hominum quidem inditia legitur a.
Cor. Io. q. Nam arma militia nostra non carnalia sunt , Sc.
369쪽
qua sint celebriora Dei nomina. 34 I
de militia vero Angelorum Luc. a I 3. Et subito ficta est cum Angelo multitudo mititia caelestis laudantium Deum,&e. Deus itaque ap'tissi iud vocatur Deus Vabaoth, id est, Deus exercituum , ut A qui Ia-xertit, vel ut Septuaginta transtulerunt, Deus virtutum, quod plane idem est ; quia hic virtutes accipiuntur pro viribus , seu virium operationibus , quae praeserti in exeruntur in apparatibus& conflictibus bellicis. Caeterum nomen hoc Trabaoth unum est ex illis, quae intra seriem sermonis Latini, sive alterius , sine in terpretatione ponuntur, uti sunt, Alleluia, Amen: Maranatha , Ephod, dec. de quibus S. Hieronimus Marcellae , quae olim ab ipso non per epistolas, sed praesens quaesierat , cur in libris latinis retinerentur, scribit in Epist. I37. ad Marcellam : siue Septuaginta Interpretes , sive Apostolos id curasse , ut quoniam prima Ecclesia ex iudais fuerat congregara , nihil ad credentium scandalum innova=enr ὐ sed ita ut a parvo imbiberant , traderent: posteae vero quam in unιυersas gentes Evangelii dilatatus est sermo, non po- ruisse semel suscepta mutari. Tum vero aliam ex Origene rationem subdi, scilicet verba illa non posse in aliis linguis omnino idem sonare, ee ideo melius este non interpretata ponere, quam vim
Quintum Dei nomen est Helion, sive ut ab aliis prosertur valdὸ x x III. asperris, Gnelion, quod derivatur a radice Gnala, ascendit: & hinc I ' Paccipitur generatim pro eo omni,quod quocumque pacto altum est Νοῦ 'sive exaltatum & excelsum. At ubi hoc ipsum nomen usurpatur hea intermis ad chiciendam ex eo propriam ac singularem Dei appcllationem, 'R Mi quae frequens est in Sacris Libris, tunc sublimitatem infinitam sonat, & incomparabilem illam altitudinem naturae, gloriae, sapientiae, scientiae, potet uiae , caeterarumque omnium praecellentiarum , quae in Deo sunt, & per quas tam Deus cst ens omnino supreinum , quam omnis creatura per carum carentiam estens omnino infimum ; si tamen est ens , & non potius quoddain nihilum , aut habenda pro nihilo. Sunt autem plures hujus Divini nominis convenientiae , & co , ne de omnibus iaccatur, refcrabiles , ut discamus humiles fieri coram Altissimo, & in ip simi crurere totius nostra fiduciae oculos doceamur: ut sciamus nostrisin neminem posse sine 1 cala bonorum operum ad Altissimithronum accedere, neque sine ipsius data manu , vel βgi in terris, vel assigi caelis hanc scalam pol st: ut tandem quoties vel ipsum Altissimi nomen proscrimus, toties ctu Descamus jacere in in. fimo terrenarum voluptatum, torrcnarum vanitatum luto,& cxa
370쪽
oliat iit magis ida mea exposi- siri sexti no minis.
34 a Disputatio tertia , Art. VI.
descamus aestu ac Eclo properandi ad altissima atque putissim
tabernacula commorationis Sanctorum. Sextum nomen cst Ebieh, ero, vel Ascher ehieb, qu ero, vel etiam
Mith ascher ebleb , Ero, qui ero. Nam D. Hieronimus ubi nomen hoc Divinum pro sexto posuit , respexit ad illud, quo LExod. 3. I3. S Iq. legitur de Moyse Deum sic alloquente : Si d xerint m. hi , quod est nomιn ejus t quid dieam eis t ac tum de Deo vicissim Moysen sic allocuto Ego sum, qui sum Sic dices Filiis Israel: Qui est misit me ad vos. Neque necesse est,. ut hic exponam proprietatem hujus Divini nominis , quia de illa plus quam satis dictum est ni pra, ubi demonstratum est nihil esse Deo magis proprium, quam ipsum esse: quid autem per hoc nomen , nisi ipsum esse proscrtur, per cujus notionem Deus agnosci & coli voluit λ Tantum dico Septuaginta Interpretes vertia illa, Ero, qui ero , reddidisse per ista, Ego sum, qui sum , de hujus transsationis rationem cise petendam ex potustate fututi in verbis Hcbraicis, suod saepe accipitur pro praesciate. Et hic quidem per praesens esse vertendum sapientissimi illi Magistri hinc maxime conjecerunt, quod per tempus praesens illus-pretationis. triorem in modum demonstretur immutabilitas ede Divini, quod ,' utique non subjacet ulli mutationi ex praetcrito in futurum et vel hinc etiam quod conveniat equidem creaturis fuisse vel fore , minime vero conveniat esse. Omne quod transit indesinenter ab uno statu in alium , nunquam est in ullo statu , sed in uno fuit, dc mox crit in alior. at omnis creatura cst hujusmodi: vere itaque creatura non est; ac proinde solus Deus vere est , quia solus cx adverso immutabiliter est. Igitur non est dubii andum , quia vcrus sensus phrastos illius Hebraicae i Ahieb Ucher ehieh, sit iste , Ego suis , qui sum licet ad I iteratu solaci , Ero , qui Wo. Quandoqujdem haud dubie voluit Deus his verbis afferre nomen illud , per quod cum nulla creatura communicat : alias enim nomen sibi omnino proprium non dixisset, & sic vere non dixisset suum. At constat Deum pcr hoc , quod cst, cum nulla creatura communicare ; quia nulla creatura est; N ideo non st , quia nunquam cade in est , scd alia & alia cst , perinde ac aliud semper & aliud cst tempus , cuius nunquam stanti vicissitudini subjacet. xx V I. Nihilominus non vacat praedictum Divinum nomen, si quisti. ' es , ii iid pςr tςmpus sunt rum interpretetur ad literani , praerogatini 1stinx ia vis plurimis spectantibus ad aeternitatem independentem, Deo