장음표시 사용
371쪽
sina snt celetriora Dei nomina. 3 43
propriam , Ze e qua Deus sibi nomen imponendum essc censuerit alia inre ad discrimen ab omni creatura , quae vel in aeternum non erit Liz ii 'vel ita non erit, nisi Deus voluerit. Sic igitur Deus sic de seipso loquens : Ero , qui ero, suam apprime Divinitatem manifestam fecit, cui singulariter & individue proprium est aeternam citc. Nam quae illa est creatura , quae dc scipsa vel hoc unum dicere praestimeret , Ero quandoquidcin nescit an in illo instanti fututa sit, quod hu)us dietionis terminum subsc-
Praeterea etiam Deus dicens: Ero, videlicet ζ Ero semper, Proin- Quilites de se & semper fuisse dixit: nam cadem omnino, quae pro suis Deo ri pridiuro est, fuit, & pro praeterito indepen lentia existendi, ut patet ex eo quod si cssct aliqua extranea potentia, per quam Deus ali- veritat dise quando coepisset esse, posset de desinere esse ad illius arbitrium t f aut si utique hoc non potest contingere, nec illud potuit. Et ita Deus de suo nomine interrogatus a Moyse , de in declarationem sui nominis afferens haec verba , Ero, qui ero, aequivalenter dixit, Ego sum a ternus; de quum mox subdidit: Ero misit me ad vos , pcrinde est, ac si dixisset: . Eternus misit me ad vos . hoc nomen mihi es in aeternum , ct hoc memoriale meum in generationem se generationem. Quae verba ibidem leguntur in vertii sequente.
Septimum Dei nomen est . donat,quod derivatum a radice Adan xxv II dominatιonem 1 onat, dc ad literam idem est, quod Domini mei i hoe a l. siquidem nomen plurale est a sinsulari Adon, quod in plurali sta- maκi, ido. tu absoluto habet Adonim, ut in statu plurali regiminis Adone, ' p 'S in plurali cum astixo Adonat, Id eli, ut aiebam, Domιπι mes . nisse imi. Nihilominus juxta communem & solitam interpretationem Adois naι pro Domino singulariter accipitur. Nec id vetat phrasis Hebraica , quae non adhibet istud plurale loco singularis ad multiplicandos Dominos, sed ad amplificandam unius Domini potestatem. Tuni vero nomen hoc dominanda Hebraicum communiter cquidem tribuitur omnibus , qui constituti 1 unt in alicujus dominii dignitate, aut quos prae reverentia Dominos compellare so- Ict urbanitas: attamen evadit Deci proprium , quoties , ut frequens est in Sacris Libri, , accipitur pro Domino absoluto, qui Dominus cst omnium Dominantium. Nec alias haerendum in quaerenda vcl dcclaranda huius Divini nominis convenientia, quae tam clare patet, quam experientia de ratione manifestu in est neminem
372쪽
prium se uni e sile dominium. xxx.
Pr poni tue alia con venientia praemissis in terpretata ari.
nea expositiri cicia uinominis.
34ι Disputatio tertia , Art. VI.
quod non acceperit; quid, quod non auferri possit; si qui est Do-
ininus universor una , uti dare voluit, sic auferre potuerit pQuidquid etiam sumus, De cst ; quaru nec Domini nostri si mus , sed in illo ipso, quod apud nos magis splendct liberae voluntatis dominio, quid nisi Deo dominanti scrvimux, qui deictitillam dirigitque ad ubi tum : quam itaque croaturat proprium cst strvire, tam Deo proprium cst dominari: 3e illo praesertini dominio quod ad absoluti ac perpetui regiminis potestatem amplificatum
importatur per sacru in illud nomen plurale Hebraicum Adomi quo in Deo dominationem omnem profitemur ac colimus. Taceo non il cesse Uiros apprime do et os , qui conficiant numerum pluralem nominis hujus singulariter acccpti non vacare mysterio, uti stupra dictum est de nomine Euhim: non vacare, inquam , mysterio, quo videlicet sub indicetur in tribus Divinis Per ionis ac vere tribus, una ac vera & maxime singularis natura. Neque resiliti omnino ab illa conjcetura pol cst : acd ne illi inultum adhaereatur , valde obstat proprietas sermonis Hebraici, qui in casibus frequentissimis, in quibus nullius mysterii subest ulla sit spicio, ui irpat numeros plurales singulariter cxponendos. Afferri & alia hujus nominis Adonai convenientia potest , nec contemnenda, si audiuntur qui putant tale nomen Originem train Yisse ex isto Eden: atque ita Adon, quod juxta communiorem interpretationem est Dominus, erit juxta illam magis singillare in idem , quod sustentator familia, illius nempsi, cujus est Dominus, quia videlicet praedicium illud nomen Eden , quod a radice Dun pertrahunt, accipitur pro basi de pro fundamento cuiusvis rei. In hunc itaque modum patci quam proprie ac singulariter Dcus dictus sit Adonat, quatenus i pie cst totius ercaturae basis, ac totius mundanae irrachinae tandamentum : sine quo utique ruerent illic, universa , Sc in nihilum redirciat, unde per ipsius omnipotentiam prodierunt. Habet Natura suunt fundamentum , in quo stabilitur ae perseverat, & hoc Deus est; nec minuia necessario quam si uni gratia pariter habeat, & hoc est Christus, ut Apostolus loquitur I. ad Cor. 3. II. Fundamentum, Inquit , aliud ne
mo potes ponere, prater id , quod positum est , quod es Christus
i sus OeZavum nomen est iah , quod non dubitatur perinde ac nomen incisa bile leb συa , de quo post inoduni , derivari a radice Haia , quae est significativa, re existentia , de semiae. Quare etiam creditur nomen tioc Iab, factum per decurtatione ui fullse ex no- iue
373쪽
siua sint celebriora Dei nomina. 3 4 s
mine Iehουa , & hanc quidem suisse excogitatam ait hoc ut tam sacri nominis istius repetitioni, alias neces lariae, facilius parceretur. Non cle sunt tamen qui putent nullam hic occurrere occasionem talis decurtationis excogitandae; sed haec esse duo vere distinctia nomina , quorum unum per se sit magis significativum existentiae Divinae , N aliud magis fignificativum csscntiae titaque nomen fab reserunt ad cxistentiam , nomen vero febova ad essentiam. At vcro existentia , quae per nomen Iab importatur , non est utcunque existentia Dei; scit est illa ipsa existentia, quatenus est effectrix omnis existentiae creatae. Et sic quando Deus vocatur tab , pcrincla est ac si vocaretur creator, sive aut hor rerum univertarum , quae existunt. Nomen autem Iehova praescindit ab ista Creatoris & rerum universarum Aut horis praerogativa. Quin ςtiam praecise attingit solam Divinam reciniani in se , ut immensa est & ilicommunicata ; quare & hinc evadit ineffabilius. Quod si res ita habet , scilicet importari per nomen Jab existentiam , non sormalem dummodo is sed causalem , quae est ratio & origo effectrix existentiae, per quam omnia E suo nihilo detrahuntur, id est , ereantur, non est cur aliunde probetur hujus nominis Deo attributi convenientia , in hoc omnino splendens , quod nulla in potestatis creatricis participationem venire, δvdi etiam vocari creatura posse. Omitto quod aliis in mentem venit confirmari praedicti nomi- xxx tr. nis convenientiam hinc etiam posse , quod haec vox iah ex se 'i ς μ magnum aliquid ac supremum sonet, juxta usum dictionis Hebraicae, ut probant ex variis vocabulis , in quibus comperitura ueta significatio per postremam syllabam , quae est fab : Omitto, pradicti no 'inquam , hanc obtervationem , vel praesertim quia non videtur 'fatis stabilita ; sed nolo esse omisiam hanc alteram , quae est ex S. Hieronymo , & videtur illi aliquatenus opposita , quia dicit S. Doetor tab tantum poni in Deo; unde sequitur aliud csse fish ita lud, quod est in vocabulis non spectantibus ad Deum. OZIavum , haec sunt verba S. Hieronymi , ia , quod in Deo tantum sonitur, ac tum pergit sic , s in alleluia extrema quoque s liaba sonat : est autem alieluia, ut hoc obiter dicam, vocabulum compositum ex verbo allelu , quod est laudite, & nomine Jah , quod est Deum , sicque sonat, laudate Deum. Est autem frequens in Sacris Libris repetitio vocabuli illius , quo sol si citatur omnis creatura ad laudes Dei ; & hinc rursus clarὸ eonjicitur nomen Iah ad Deum
quatenus Cceatorem referri, ut sit pra aiebam. Tomus I. X x
374쪽
al in i mraius nerom suis. stituebant.
3 6 Disputatio tertia , Art. VI.
Nonum Dei nomen est iebova, quo in Sacris Paginis venerabilius nullum est , nullum cclchrius, nullum quod plura & altiora recondere naysteria praesumatur. Quin etiam tam sacro incultu erat olim apud Hebraeos , ut neque vel illud proserre licitum csset, nisi Sacerdotibus , dum altarium suorum ministerio fungerentur. De cauero enim scelus erat, si quis Laicus, vel etiam si quis Sacerdos extra loca & tempora ad id permissa, illud protulisset , ut habetur apud Galatinum l. a. e. Io. cx libro Sanhedrimin capite Helee , ubi inducitur Abba Saul sic loquens r Qui pronunciat Usum nomen quatuor siterarum , ut sellicet luera ejus sonant . non habebit partem in saeculo venturo. Ibidcin quoque Calatinus rationem reddens , cur nomen hoc Iudaei pronunciare non arident , affert cx libro Sanctificationum, capite Decem Nobιles , verba 1equentia: Hoc est memoriale meum, dixit Deus sanctus est beneae ctus. Non legor, sicut scribor ; scribor enim cum jod be , Dau, he , videlicet Ieho Ua , riam , quod est nomen tetragrammaton : s legor cum aleph , dateth , nun , jod s quae litera Adonai efficiunt, quod idem est
Similiter etiam ubi occurrebat occasio digna advocandi Deum in testimonium veritatis, sive jurandi per ipsum , non utaque ausus jurare Dii set quis per Jehova , sed jurabat per literas nomen componentes,& aiebat, Iuro per jod , he , vau . he. Addo nominis in usus Divini quadriliteri venerationem apud recentiores Iudaeos eo usque incrcvisse , ut ipsa Sacerdotum gens sancta, quae solebat benedicendo Populum, uti nomine isto , talem amplioris honoris causa consuetudinem abrogaverit, de Populum senedixerit per usurpatum aliud nomen, quod modo fuit literarum duodecim, & modo duarum supra quadraginta. Audienda sunt vcrba Galatini ex quodam Rabbi Mose id testante. Ex quo mortuus fuit
Simeon Ilistus , cessaverunt Fratres Uus Saceritotes , βιticet cum no mine Dei quaturr titerarum Populo benedicere. Erant autem post Usum cum nomine duodecim Lterarum bene centes. De nominibus autem
I 2.& qa. liturarum postmodum in particulari tangetur aliquid.Qma itaque ob summam venerationem nominis febονa, quod in Scripturis Sacris frequenter occurrit legendum , praestitam , non licebat Iudaeis illud ore proferre, substituebant loco illius nomen Adonat. Ubi autem coinperitur nomen ipsum Adonat praepositum nomini Jebo νa, legebant Adonai, Elohim , vel tanti cinquoddam aliud e Divinis nominibus proserebant , omnino caventes ne iehodia unquam proferrent. Quin cliam is ipse mos
375쪽
siuasint celebriora Dei nomina. 347
adhuc viget apud Hebraeos , qui nondum a lege di sc csserniat, &c quorum numero , si quis docendi eausa tenetur illud proferre, nee nisi semel illud profert, nec nisi creetiis, aut genu flexus, attente ac reverenter mirum in modii in ; ut aliquando coram me
contigit, itum initia linguae sanetae discerem a Rabbiso Romano , cui Myses nomen erat. Imo quamvis ab istis Iudaicis scru- .pulis valddabsint Christiani, qui Hebraice sciunt, comperi ni- .hilominus esse nullios , quibus in usu est nominis ieho rasilentium , ita quod nec sermocinando , nec legemio illud pronun- cient, scd suppleant per substitutionem nominis , Adonas, vel EAhim , vel alicujus nominum e docem Divinis hic enume
Neque vero laudabiliter nomen illud tetra graminaton non si- xxxv I. Ietur : & eius sane flendi tam multae ad minus causae sunt. Quantas generatim affert Chrysostomiis , ut Clarilitanos a binicat ah nes pro s- illa prava consuetiuline, quae est trahendi nomen Dei in omnes sermones de rebus etiam vilissimis institutos: Nos autem , inquit, inlinura. Hom. s. in Aeta Apost. cx c. 3. sic despicimus gloriam Dei, ut ubique ille trabatur. Nescitis quid sit Dens cr qua ι ore invocari debeat. Porro quoties de viro aliquo virtutibas praedito loquimur , dicimus , lava os tuum , ct sic memor sis ; nunc vero honorabile nomen , quod est nomen super omne nomen , quod admirabile est in omni terra , quod δε- mones audιentes contremisiunt , simpliciter disrahimus : ὀ eonflue tiῶ-nem , qua id fecit contemptissimum. Equidem hic Chrysostfunus loquitur praetcrtim de Deo in testimonium temere additisto; sed quod etiam loquatur de Dei nomine temerε ac irrcverenter prolato , hinc probatur quo ιl Christianis afferat in exemplum , illud quod jam dixi dudaicum nominis iehova silent i a ; sic enim pergit i At inter iudeos quidem hoc nomen tam reverendum erat, ut innara lamina scriberetur , ct nulli eas Divini nominis literas licebat gestare , quam seli Summo Sacerdoti, crc. Addo & multo plures occurrere causas silendi aut omnino re π VII. verenter proferendi illius Hebraici nominis Iehova , quam illius Graeci di s , autLatini Deus,&c. quia nomina ista non sunt perinde erum illu, ac illud Divinae ellantiae expressiva: quam ob rationem Hebraei non omnibus Dei nominibus parem reverentiam adhibebant, sed illis tur. majorem , quae propius ad essentiae Divinae significationem acce-ilercnt. Inde lupremam nomini praemissis Iehova, exhibcbant, quia fidem habebant clientiae Divinae per illud modo quodam ineffabili innificatae. Et hujus quidem fidei motivum , quo ducebautur,
376쪽
d lis ero Dei apud pleranque natio
3 4 8 Di putatio tertia , Art. VI.
jam afferetur , & exponetur si imit in quo lenia tale nomen dici, aut non dici debeat ineffabile. Communis itaque Jiulaeorum opinio suit, quadriliterum illud nomen iebova, csse sam iis num quoddam & divinitus reve Iatum compendium triplicis illius vocis , qua Deus coram Moyse appellationem sitam expressit dicens , Ehio ascher ehieh , Ero qui ero ψ de ita ob appellationem istam in nomine illo collecta iii, sitam erga iuud reverentiam collegerunt. Haec est itaque vera & antiqua origo honoris , quo nomen illud colebant: sed cur in abile illud vocarent, non pariter constat, si sciasiis ineffabilitatis in hoc positus est, quod pro Arri non posset. Nam quomodo proferri non poterat , quod utique a Sacerdotibus sacra sua facientibus proferebatur , & audiebatur a Populo , qui perinde illud , si non obstitisset Religio , proferre poterat Non itaque in illo sensir ineffabile fuit , se i in isto forsan , in quo nimirum non constabat unanimiter inter Magistros linguae sanctae de redia pronunciatione illius, eo quod non omnes eadem quatuor illius literis subscribenda credetcnt puli ta , ex quorum sonis pendebat dc
Et revera diu inter ipsos de ii silem puniatis non constitit , ut patet ex variis lectionibus & interpretationibus unius ejuni cmque illius nominis , dc quo est sermo , a piut Authores Hebraeos
passi in extant ibus. Nunc vero multum convenitur circa puniata
illa , 3c similiter circa sonum , quem ex se ipsis in nomen transferunt: quare nec ex hac parte jam ineffabile ilici potcst. Atque ut multas relinquam de ista inestabilitate sentcntias, dicam obirer, prout mihi videtur, nomen illud non in alio sensu verius ineffabile dictu ut siti se, quam in quo inenarrabile est : quatenus videlicet est in se ipso tam excelsae, tamque inimcnis significationis , ut nulla sandi , sive interpretandi, copia consequi illam posse . propter inexhaustum & interminum csiundi pelagus , pro cujus significatione hominibus , pro ipsorum captu , inaniscstanda institutum est.
Praetereo multa csse, quae varii Authotes dicunt de quaternario numero literarum nominis iehova , quasi numerus ille sit vald mysticus. Nec in illis recensendis moror; quia magis consistunt in levibus conjecturis , quam in argumentis, quae sapiant theologicam solidam veritatum. Pariter nec immorabor circa consi-clerationem numeri quadriliteri, quo univcrsae ser E gentes, Deumque ui colunt, enuuciant, quasi talem loquendi usum induxerit
377쪽
siuas ut celebriora Dei uomiua. 349
assectata conformitas cum quadrilitero nomine iebova. Et haec quidem res est notatu digna , & late relata fuit , Petro Bongo. de N. quaternario a pag. 227. apud quem legitur, qualiter Deus dictus sit Aius , ore, Adad, Oden , Bedy , Eser, tua , Boub , Boeg. Amun , este. scilicet respective ab Antiquis Romanis , a Persis, ab Assyriis, a Gothis, a Macedonibus, ii Tirrhenis , a Tartaris, a Sarmatis, a Sclavis, ab AEgyptiis , &c. Haec, inquam, res est notatu digna, uti quod pariter dictus sit Deus a Latinis quadriliteraliter , ut 1 Graecis θυι , 1 Germanis Goιι , ab Hispanis Dios, ab Italis Idio, a Gallis Dieu, &c. Sed nihilom us haec ipsa res magis sorsan pendet a casu, quam X L La Mysterio , & pauci e gravibus Theologis sunt , qui nisi mo-
licum ponant in hac observatione momentum ; vel praesertim liae in re de
quia linguarum usus obnoxius est Perpetuis mutationibus , quae Iis,iluit nihil commune habent cum incommutabilibus rerum Divinarum Mysteriis. Videri poterit, quem jam laudavi , Petrus Bongus edisserens ibidem paulo post a pag. 233. de mysteriis scorsim observabilibus in qualibet literarum , ex quibus coalescit nomen
febova: & per quas probat sub indicatam fuisse Sanctissimam , quae
Deus unus est , Trinitatem. Superest ut reseram verba S. Hieronymi de hoc nono Dei no- 0II. mine in praecitata Epistola sic loquentis. Nonum , inquit . O . 'οῦ 'πι ἀγραμμον, quod, ἀνωφώννω , id es, in abile putaverunt, quod ignoran-
his literis scribitur, jod , he , vau , he , quod quidam non intelligentes propter elementstrum similitudinem , chm in Gracis libris repeis Io.υalas rirent , pipi legere consueverunt. Quibus postremis verbis repre- , hendit S. Doctor inscitiam Graecorum, qui nescientes elementa Hebraica confundebant He Hebraicum cum Pi Graeco de Gueum Iota, atque ita iehava, erat ipsis idcm, quod iam , sed non sic omnes fuerunt pariter inscii, siquidem in permultis antiquis Codicibus Graecis reperitur nomen Iehova Graecis characteribus redditum, & satis prope illud sonantibus ; sic quippe legitur nuncia,ῖ, nunc Iia , nunc ἱευω ; quae de similes 1 cripturae reserunt utcunque Iehodia , de reputantur in occasione fuisse vocabuli, quo Gentiles Latini Deum suum fovem compellabant. Delusam olim variis erroribus gentilitatem, ct ab Hebraica veritate una cum tempo
re quotidie magis semper delapsam, inquit Marianus in Scholiis laudatae Epistolae , ab hoc nomine , Iehova , fovis nomen , quod multis postea facinoribus , figmentisque polluerunt , eli uis alisui credunt.
Sed qui sic creduat, si audiendus est Galatinus, lib. a. de Arc. Disjtigoo by COOste
378쪽
; ueo Disputatio tertia . Art. VI.
Cath. ver. p. sq. errant hujusmodi gentilitatis blasphemiam tam sano est nomini inferentes r quare rem in incerto relictam velim. Denique nomen Dei derimum est Sadat, quod Aquila, ut habemus ex S. Hieronyino , interpretatur ἄλυων, quod nos robustum m .i, in ido- or sufficientem ad omnia perpetranda accipere possumus. Hoc itaque i ' ... - omen prout isti sit best interpretationi , proferri sic potitis debet nominis. Schadai, quia in a radice Schad.id , accipi solita pro rapere, θο-siare, praedari , vastare, G c. quae uti lite perfici non possitnt sine robore & audavia , cui nihil sit arduum. Nec aliter proferri de bet, licet maluerit quis aliam , nec minus communem interpretationcm sequi, juxta quam compositum putatur ex Sch , pro Ueher rclativo , & Dat saris ; ita quoci dum Deus dicitur Schadai, idem sit , ac si diceretur sibi uni fossiciens , vel ad omnia su
ciens, ac proinde uberrimus , copiosissinus , & per universas permeans creaturas ad ipsis sub ininistrandam motionem omnem ac vitam. Quae omnia Divina munia apertissime secum important omnipotentiam : R ideo frequenter reperitur in Sacris Paginis nomen Schadai pro omnipotente acceptum ; liti Genes. 17. I.
. Ego Deus Schadai omnipotens , & Exodi 6. 2. N 3. Locutusiue es ad Mosen dicens : Ego Dominus , qui apparui Abraham , Isaae ctiacob in Deo omnipotente , or nomen meum ADONAt non indicavi eis. Ubi pro omnipotente hahctur Sadai , sicuti pro Adona, habetur fehoυa. Et hic quidem tantum obiter dico Dcum potui si se se ipsum vocare febουa, & nihilominus non indicare nomen suum a quia videlicet non dixit significationem nominis sui, quam utique voluit primi a Patriarchis esse occultam , sed post- modii in Moysi revelatam , quando nempe ipsi dixit : Ego sum ,
XL IV. Tum vero sivae nomen praediistum Schadai accipiatur pro Din- - α ma fortitudine, sive pro summa sui sufficientia , sive tandem prodens conve- suprema potentia, quam praerogativae illae secum important; a at hori prout videlicet referri illud potest ad varias radices , aut ad varias M . unius radicis intelligentias , satis constat illius ad Deum relati convenientia ; iacmpe quia solus Deus est summe sortis, sumit: e sibi lassiciens , atque ita & surrunὰ poten x. Et sic quidem satis die lim est de Divinis istis decem nominibus , quae a S. Hieronymo obtinuimus, non tanquam sola , quibus Deus compellctur ; sed tanquam celebriora, quibus soleat in Samstis Paginis compellari. Nam de caetero ad Dei appellationem spectant voces om-ncs Hebraicae attributa Divina significantes, & inter quas Rabbi-
379쪽
cua sint celebriora Dei nomina. 3 si
nis placuit seligere nonnullas , quas in usu frequentiori habent in tuis de Deo scriptis , ut erit legorii bus manifcstum. Ac praesertini decem sunt voces illae , quae rursus sunt decem alia Dei nomina , ut ita loquar , Rabbinica , in quibus reserendis mathtereretur tempus ; quia authoritas , quae illa proponit , non est sufficiens & cogens , ut prae aliis acceptentur , quasi Deum magis decentia. Videri de illis poterit Angelus Caninius. Sed insupersunt alia septuaginta duo Dei nomina , quae com- x L v. periuntur in libris Cabalisticis colle Ra & cflarmata per studio- Cς ebria sisti muni Irtificium ex literis Hebraicis, quae componunt zrzs tex- Rabirio, tus , scilicet tres versus , nempe I9.2o. & ai. capitis decimi alia septua quarti Exodi, ubi enarrantur prodigia Angeli & nubis praece- Οἴhom ii dentium castra Israel, & maris siccis pedibus permeati. Illi itaque tres textus Hebraici constant singuli ex litcris a. ex quibus cxtrahunt septuaginta Dei nomina, assumendo unam literam primi textus, cui adjungunt aliam secundi, de his duabus aliam tertii. Id vero efficiunt insuper decem modis , in quorum singulis constans quidam servatur ordo pro complendis suis septuaginta duabus combinationiblis , quae proinde decies multiplicatae assuringunt ad viginti supra septingentas, & sic efficiunt viginti pariter a supra septingenta Dei nomina , & ea quidem triti icta , & significantia totidcm varias Dei proprietates , sive persectiones ac
prae ccllcntias de ipso praedicabiles , dc in Sacris Paginis stabi
Mirari san E est in tam multiplicatis combinationibus literarum, seu Lde in nominum ex illis prodeuntium interpretationibus statuendis in t q. sin
laborem pene immensum , pro cujus tota arte de utIlItate conlu. nes litera.
Ii poterunt Authorcs, quos citat Galasinus, de ex quibus permul- :ἴ ta refert in cap.I . lib. a. de Arcanis Catholicae Ueritatis. Tantum ilia nomina. dico nihil toto in hoc labore meum magis excitare stuporem . quani quod tot combinationibus triliteris aptae significationes conveniant cohaerenter ad linguae sanistae radices, in quibus proinde necessc esse infinitam quandam significandi latitudinem , a ua caeterae omnes linguae deficiunt, ut opinor i de sane in linem tribus textibus graece de latinE leetis mihi stini Ie quid tentanti non occurrerunt aliae combinationes triliterae , quam nihil omnino sign.ficantes.
Neque mihi jam aliquid circa istam nominum Divinorum ma- xxv xl. teria in superinci adjiciendum , nisi quia supra mentionem fecitum cujusdam nominis Divini, quod est duodecim literaru in ,
380쪽
Talia no inmina reeon debant alis tum mysterium sane et iis mae Tei. Ruatis
anima duci .leeant ii te. rarum
a s a Disputat is tertia , Art. V L.
iri alterins , quod cst i i terarum duarum supra quadraginta , ς item hac cx parte compulsus ad aliquid de utroque,& generatina;& speciati in dicendum. Generatim dico nunquam haec duo nomina habita sui sie pro simplicibus ; iramque simplicia non erant, licet forsan ad modum unius simplicis uno quodam tenorc scriberentur. Igitur coalescebant ex pluribus vocibus in . unam col- cinis , quibus vetustissimi quidam Hebrari voluerunt, ut ut poterant , exponere majestatem ineffabilem nominis πιτ αγραμμάruiebova. Et illorum quidem nominum religio in hunc modum increverat, ut reputarcntur diviniora , quam ulla e decem supra enumeratis. Hinc Sacerdotes illis utebantur loco nominis te hova, pro benedicendis Populis , nec corum mysticam cxplanationem communicabant, nisi viris mitibus & humilibus, qui vocati cssciat ait Sacerdotium , vel in bonis moribus senuissent. Explana
hantur autem, ut conjicere est, haec nomina modis admodum variis; quatenus ex tot literis unam ipsorum scriem cont cxentiis bus confici poterant nunc istae , nunc illa: voces , & referri deinde nune ad istas, nunc ad illas Hebraici sermonis radices , in quibus, ut ante aiebam , est vis quaedam significandi propemodum infinita. Tum vero valdὰ notatu dignum est, quod talium nominum naturalis & obvia explanatio tota cst in gratiam Mysterii Sanctis. simae Trinitatis. Unde non dubitatur quin antiquissimi Mosaicae Legis Magistri agnoverint tale Mysterium , quod apertissima sonant , vel ipsae praemi Grum nominum literae ; se i quod uti.
que nolebant temerE & intemperanter vulgare ob rationes ipsis probatas , & Deo non improbatas. Quo pacto cum haec nomina non essent ex variis voci bm coacervata , nisi ad perficiendam expositionem nominis Iehova , quod apud. Hae braeos vocari solet ne men exposit m , conjici potest ineffabilitatem illius in hoe maxime positam esse, quod adaequata ipsius significatio , praetcrmajestatem unius Divinitatis, etia in complectatur Personalis subli initatem incoinprehensibilem Trinitatis. Speciatim jam dico nomen , quod est duodecim I iterarum . coalescere ex his duodecim literis una serie conscriptis ,
et n. nam . N. IN; Tum vero posse illas, si hoc aut
illo modo separentur , & plures , aut pauciores in diversa vocabula colligantur, variis significationibus subiacere constat ; scit si separatina legunturi, ut sunt hic distinctae, seu divisae per Virgulas , perinde constat illas ali ad nihil sonare , quam Pater, Fi