장음표시 사용
431쪽
uuantum repugnet summa , ct c. o 3
ue significet s oculus quidem omnia intuendi, aures cuncta audiendi, manus creandi vim pedes denique sium mam in rebus agendis facilita. rem ac agilitatem I ita licet ira in Deo forte dicat r, humano morojub ι intelligi , Orc. De caetero licet optime noverimus animam nostram non 'dem esse, quod corpus nos ini , ac proinde illam corporeis carere mcmbris, sare tamen illam compellamus per appes lationes cor porcas, & illi corporcas sensationes assingimus, uti videndi , au
diendi , loquendi, incedendi , &e. Neque solum id accidit, ubi
loqui imit de anima conjuncta corpori , icd ctiam ubi loquimur de illa ipia jam a corpore separata. Quapropter a pari cui dens cst appcllationes corporcas , quas ex humana loquendi consuetudine nostri de rebus Divinis sermones involvunt, nullatenus probare formam humanam , quam Anthropoili Orphitae pcr errorem insanissimum Deo assingebant. Terιio, neque ullatcnus probant in Deo serinam humanam humanae Divinarum proprietatum repraesentationes , scit pictae, seu sculptae, seu su lae, Sc. quia non adhibentur , nisi quatenus cor Porci Q im simus . non aliter quam corporalitcr possimus alienis oculis objiccre cogitationes de rebus Divinis nostras. Qua ratione ut corporcis sonis utimur ad declarandam humanis auribus apparitioncm Dei Moysi faetam de medio rubi, & mutuam alterius ad alterum collocutionem , ita pro cadem apparitione, sive etiam collocutione repraesentanda humanis conspcctibus, utimur formis corporeis, aut per colores , aut per caelaturas ex prcssis Sercscrentibus Deum sub humana figura , quae utique omnium est speciosissima, ac proinde aptissima ad omni meliori modo veri fiocandum quod Iegitur de homine creato ad imaginem & similiti dinem Dci, quamvis, ut post modis in dicetur , Deo similis non sit homo, qua corpus est, sed qua mens est , si v c quatenus est mente praeditus caeterisque praerogativis menti adiunctis. Quod autem dicunt non posse vacare mendacio praemissas apis pellationes 3e rc praesciatationes Dei humanas, si nimirum ipse nihil humanae formae habuerit , hoc ipsum e contra mendacissimum cst; quia in nullis formis humanis aestimamus aliquid inesse Divinum, vel etiam Divino simile : hoc idololatriae scelus fuit. Quare nec illis utimur ad repraesentandam Divinitatem, sed ad exprimendas visibiliter nostras de Divinitate cogitationes, & ad recordationem illius sollicitandam , sive illius benc ficiorum ,
o nia ad consuetudiis nervi tritu ea di huma- nama
declaranda a nos tas cogi rationis
sed non ea propter mens nostra. st asi; eere Deo tarmam hilare ham
432쪽
in is se in a ginta non posse reser
o Disputatio quarta , Art. III.
colores, ill est, generatim per deliueationes , per caelaturas, realias claborationes visitates. Objicies secundo. Scriptum est: Faciamus hominem ad imag nem similitudinem nostram; & rursiis : Creavit Deus hominem ad imaginem Ur similitudinem fiam , ad imaginem Dei crearit dum , masculam ct feminam creavit eos. At haec verba omnino probant Deum esse forma humana prae situm ; quia videlicet hac forma seelusa illi eo evanescit sensus rectus ac proprius , in quo accipienda cst imago illa ac similitudo Dei in homine per artem , ac post deliberationem, Divinam expressa. Nam primo constat vim ac torsionem inferri praemissis verbis per solitain interpretationem imaginis ad solam animam rcfercndae ; quia nempe anima non
est , nisi pars hominis , de illa quidem pars, in quam notio ima ginis minus cadit: imago siquidem sonat aliquid sensibile , & ea Propter corporeum. Nisi etiam quod ubi sermo est de homine facto ad imaginem Dei , utique debet is sermo intelligi de homine , quem Deus formavit de limo terra , & in cujus faciem in piravit spiraculum visa, & quisectus est in animam viventem ; at hic homo non est anima hominis: sed corpus animamque complectitur. Ut autem homo sic acceptus, sit ad imaginem & similitudinem Dei, tam necesse est Deum spiritum esse , cui sit anima similis, quam corpus circumferre , cui humanum sit simile. Tum secundo non est dubium , quin praemissa aut horitas , quae est de homine creato ad imaginem de similitudinem Dei , intelligenda sit in sensu recto ac proprio , & sine ulla ad obliquum Se improprium detorsione, dummodo nihil obstet. At nihil obstare hinc intelligitur, quod si anima Deo similis est, ut satemur, haud dubie nihil indecorum cum illa junxit ; si autem indecori nihil habet corpus humanum , potest absque ullo dedecore tale aliquod corpus sibi Divinitas conjunxisse. Ad hanc rem spectat quod aiebat olim Maximus Tyrius in Differt. 38. Mirum Diis sine iurandae salua , ut probaret nihil deforme esse in corpore, quod gerimus : Anima hominum, aiebat, Deo vicina , Deo simitamas, nec aeruum videtur rem sui simillimam defrmi includera corpori,aluisse Deum. Ac tandem tertio non sic scriptum est de Angelis , quod crea infiterint ad imaginem & similitudinem Dei; unde merito colligi- mnio magis tur hominem magis csse ad imaginem & similitudinem Dei, quam eis., D. . Angelum. Hic autem imaginis ae similitudinis excessus intelligi Mam Anaς- non potestinis cogitemus divinum spiritum humano corpore coo
433쪽
siuantum repugnet Amma , sc. 4os
,estitum : nam de extero si penes solum spiritum sinat litudo at. '' ηrenderetur, esset Angelus, quam homo Deo similior ob plures , Deum est. quibus praeditus est intra lineam spiritus , persectiones. Igitur ad ς' pq ς- . . I iteram intelligenda sinat, sicut Anthropomorphitae intelligebant, verba illa Genustos i Faciamus hominem ad imaginem or siminimSnem nostram : & hoc pacto affirmandus erit Deus effigie quadam humana praeditus. Respondeo totam hujus objectionis difficultatem in hoe esse in.
positam, ut sciatur , an haec verba Genescos r Faciamus hominem ad imaginem ct similitud nem nostram , sint nec-ne, intelli- a te illis penda de ima ei ne ae similitudine corporali, pro nua certabant si h si 'gvit
Anthropomorphitae. Tum vero antequam respondeam ad singula b piopo
ratiocinia, quibus hic suam illam corporalem interpretationem si communiunt, dico non deesse alia Sacrae Scripturae loca , quae si ut paris juris est, literaliter, seu potius corporaliter, exponantur, probant ex adverso corporalem dissimilitudinem hominis ad Deum t ut sunt loca illa , quae post origenem supra retuli de sep . tem oculis, ac de pennis Dei, praeter alia, quae possent referri, sive ex Deuteronomii c. q. 24. ubi legitur : Dominus Deus tuus ignis consumens est, sive ex Epistola D. Ioannis prima c. I. s. ubi . scriptu in est : Deus lux est, or tenebra in eo non sint ulla ; namque nec igni, nec luci, nec animali pennato, aut septem oculos sa-henti similis est homo. De caetero valdὰ obstat inducendae corpo-aali similitudini inter Deum & hominem veritas personalis in uno Deo Trinitatis. Etenim sive corpus unicum tres Personae, sive singulae suum & aliquo , aut nullo sive pulchritudinis gradu . sive sexus discrimine diversum habere affirmentur, necesse est affirmantem labi in absitrita plan E multa , quae nimis crassa sunt. uam ut opus sit refelli, vel etiam recenseri. Jam itaque respouebitur ad singula capita, quae tria sunt; unde suae vim objectio.
Ad primum dico non deesse inter res spirituales & earum pro- Oit. prietates suam similitudinem , sive suam imaginem ; nam legi - Non dee mus Sap. 7. 2y. Sapientiaiar esse imaginem bonitatis Dei: Candor est enam lucis aterna , haec sunt Scriptura: verba , ct speculum Me ma simili, macula Dei magestatis , ct imago bonitatis illius. Legimus etiam ad D Τ'
Coloss. I. I s. Christum esse imaginem Dei invisibilis: In quo habemus redemptionem ct remissionem peeratorum , qui est imago Dei invisibilis. Quae sunt verba Pauli, & probant res invisibiles, cu-lusenodi sunt spirituales , ctiam habete suas imagines: ideoque
434쪽
obseraran dum est aliam esse sinit rudi.
verh aeei pienda st si militudo Dei evm h mine . ex s.
o si Disputatio quarta , Art. III.
vocem imaginis non sonare necessarib , ut Adversarius contenci bat, sensibile aliquid atque corporeum. Addo neque omnem si- in ilitudinem , de qua inciatio fiat in lacris paginis, esse simili-rddinem adaequatam: neque enim est adaequata similitudo illa , de qua scriptum cst I. Joan. 3. a. Charissimi , nune Filii Dei su-miis ; cr nondum apparuit quid criminis. Scimus quoniam cum apparuerit , smJus ea erimus, quia videbimus eum Acuti es. Sic itaque crinitis similes, ut futuri simus dissimiles, vel praesertim quia rursus scriptum est Psal. 8a. a. Deus quis similis erit tibi λNon igitur necesse est ut similitudo , de qua scrino est, 'Dei &hominis , de utraquc hominis parte Deo assimilata intelligatur ;sed satis est , si ad partem alteram , quae nobilior est , referatur, nempe ad animam. Uel prae serti in quia si pluries in Scripturis accipitur anima pro homine, cur non potuit hic homo poni pro anima , ita ut vcrus sciasus sit animam hominis creatam fuisse ad imaginem & similitudinem Dei. Atque iste est sensus, in quo verba illa praemiisa , Faciamus heminem ad imaginem ct similitudinem nostram , interpretantur omnes Ecclesiae Doctores , e quibus unic una laudabo S. Cyrillum, qui agens adversus Anthropomorphitas , Zelocum, qui in quaestione est, explicans,sic ait in Lib. adv. Anthro. POm Orphitas c. 3. & 4. Formam autem adepti sumus et Deo ) μι- milem , juxta primam illam ct maxime propriam , qua quidem intelia sigi possit, rationem . secundum virtutem oe sanctiscationem. Sanctus enim est Deus , or omnis virtutis principium , fonι , atque origo Tum suam hanc interprctatianem firmat authoritate Apostoli ad Gal. q. I9. de sic pergit : Quod vero ita potius intelligendum sit . hominem ad imaginem Dei factum esse , docebit etiam sepientissimus Paulus ad Galatas ita scribens et Filioli, quos iterum parturio, donec formetuν Christus in vobis : formatur enim etiam in nobis per sancti cationcm , qua est per Spiritum, per vocationem sidet in ipsum. Tam igitur Dei forma, quam Christi forma in homine debee spiritualiter, minime vero corporaliter, intelligi. Vel maxim quia neutra est , nisi spiritualis quaedam & intellectualis regeneratio, quae fit per sanctificationem,irrassiante in nobi, Spiritu Sanciato , ut loquitur Sanctus Doctor, qui in sequente capite hanc ip sam regenerationem spiritualain expIicat per mores quasi Divi nos , quos in nobis virtutes pariunt i & haec sunt cjus vcrba. Ckm vero homini Divinam imaginem adaptamus , dixιmui quod iuxta indolis , sive morum qualiιarem , ct Iecundum formam spiri-
435쪽
Im Iitudinem ipsius Creatoris sis factus. Omne enim bonum est imGeo, er ipse est sns ct radix omnis virtutis: inde vero etiam annos bona promanant. Ex quibus verbis datur intelligi non tantuni animam esse , quae sola Deo similis esse possit, scd etiam eruitur modus, quo similis fiat. Ad secundum dico corpus nostrum non equidem esse in scipso I. vl. rena indecoram , siquid civ & a Deo est : & rursus nec animae iudecorii in esse, quod inhabitet illud ac circumferat; quia sic eor, e e Deo, nec nisi ob aeqitissimos , quos sibi hoc in contubernio pro. 'ri
posuit, fines ordinatum est. At omnino Deo indecorum esset ta- Le Deus oh.ic quoddam commercium sui cum corpore , quo se veluti obte gς villat; nam quomodo non esset indecora ipsi circumscriptio illa, quae accideret ex obtegumento corporeo λ Ut praeterea taceam nec
possibilem esse rei immensae circv inscriptionem, nee si possibilis csset, to is circumscriptionis figuram sore ullatenus humanae sinii lem. Atque in hoc spectanda est erroris hic impugnati duplexamentia , quae & immensitatem Dei circuin scriptam. fingebat, dein illa circumscriptione rursus fingebat nescio quam cum hismana corporea forma similitudinem. o Neque Maximus Tyrius, cujus h Ie profertur aut horitas, talia LVI I. bus fictionibus unquam favit: erat enim homo Platonicus , & m , ideo remoti lIimus ab omni notione corporis Deo assingendi. Tan. Tyrii
tum in loco citato non improbat imaginibus Deorum humanam is et affingi formam, & illam, qua utique ad Deos repraesentandos utebantur Graeci, praefert caeteris omnibus , sive animalium , O '-- ' sive plastarum , sive fluviorum , aut montium formis, quas Barbati in suis colendis Numinibus stultissime adhibebant, & qitas ibidem ex variis Nationibus recenset satis prolixe. De caetero etiam ibi formam humani corporis describit, & ostendit cise aptius compositam quavis alia , & ideo digniorem ad exhibendam
Deo reverentiam , & ejusdem memoriam sustidenda in. Nee imis probandum , aiebat, eorum videtur consilium , qui humanam Deortim
imaginibus formam Ungunt, loquitur pluraliter de Diis ad sensum vulgi: nam alias in unius Dei cultu totus Q at: Anima enim hominum Deo vicina , Deo simillima es , nec aequum vide- . tur rem βά simillimam deformi includere corpori voluisse Deum. Ae tura humani corporis praestantiam ut laudet pergit his ver- l. 'bis : Sed quod animam facile circumferret immortalem, leve , ma- hie Scriptor . rui aptum , quod ue solum omnium , qua in terra sunt , corporum, ροι in calam attolleret . venustum , alacre , apse composeum ἰ nam cine
436쪽
4o 8 Disputatio quarta , Art. III.
' non tam magnum , ut terrere quemquam , nee tam hirsutum , uδD.. in .. formidabile cuiquam esse posset, nec tam grave , ut non moveri, nes
iaάς' tam leve , ut stare , M. Hinc itaque Maximus Tyriuς ostendere voluit, quod si aliqua sorma pro exercendo cultu Divino adhibenda est, opus sit adhiberi humanam : Iicet indulgentius postmodii in si e concludat : Quid ergo , inquit in fine Dissert. 38. supra citatae, ultra de his inquirendvim es 3 sua δε simulacris lex ferenda λ Animus modo Deum proponat sibi. Cain
rerum sive memoriam ejus maximὸ reprasentet Gracis ars Phidia , aut indutiis animalium cultus, aut aliis fluvius , aut ignIs aliis ,
varietatem non damno : dummodo verum intelligant, dummodo ament, Aummodo memoriam ejus conservens. In quo sermone, quem obtinter retuli, facit E cuivis crit, quae ethnica sunt, ab non ethnicis
ii , Ad tertium dico non equidem scriptum expressis termiως repedse,imius, riri, quod creati fuerint ad imaginem & similitudinem Dei i sed
Mix insi- nihilominus adsunt plurima Scri prurae loca, quae tali expressae affir- Λ marioni aequivaleant, cujusmodi sunt illa,quae docent Angelos este .is ...'n' naturae praestantioris, qu in homines, qui ea propter per eos eru--lea Deo. rildiuntur& custodiuntur in viis: nec in iis locis referendis morabor; memorabo tantMn Τhecuit idem, quae jussu Ioab apud Davidem agebat pro Ablatome rcvocando, Davidis sapientiani laudasse his verbis : Tu autem , Domine mi Rex , sapiens es , Hor habet sapὶentiam Angelus Dei, ut intelligas omnia super teraram : quasi eo maior sit sapientia hominis pauca super terram in Atelligentis , quo magis assurgit ad sapientiam Angeli, quLomnia super terram intelligit. . t x. Postmodum autem dubitari non potest, quin natura quae mec..u. - Τη rit lὶ linana praestantior, sit ipsa Divinae similior. Atque hie ip- probat s. sissimus est discursus , quo S. Cyrillus advcrsiis Anthropomo I iii μ . phitas usus est e. q. dicens : Si ergo ratisne figura , quam vir tuus nobis conciliant, eandem cum Deo formam nacti sumus i inest autem hoe etiam Sanctit Angelis , ct quidem incomparabiliter amplius. , quam in nobir , haud di iis intellectu fuerit , quod Ur om-' nis ereatura ratione pradita , per sanctificationem ετ justitiam , a
que adeo per omnem virtutem , eandem cum Deo formam cons
quatur. Ac deinde in gratiam majoris Divinam inter & Angelieam nasiirain similitudinis addit: Si enim nobis , qui humi verrisamur, Divina ac super mundana pulchritudo quadrat, quo pacto non
437쪽
siuantum repugnet summa , sc. 4 Ou
Tandem ut disti iustitis intelligantur multa , quae passini apud . Xy. . Sacros Scriptores comperiuntur di ista de similitudinc hominis a. 4
cum Deo ad hominis animam rescrenda , sciendum est similitu- ivo est,a'iadmem istam apud illos nunc naturaliter, nunc supernaturaliter , accipi. Accipitur naturaliter, quando conspicitur tanquam consi rem turalis, tituta per lpiritualitatein , intelligentiam, libertatem, & caeteras naturales dotcs , quae origi ncm animae Deo crcatori assimitant. Accipitur deinde supernaturalitcr , quando cogitatur tanquam consistens in ilonis supernaturalibus gratiae , perquam utuque anima ad ordinem operandi, & si ica loqui fas est, essendi superiorem cuceta, altiorem consequitur cum Divinitate simili
Tum vero si de similitudine nostra cum Deo in priori sensu aercepta sermo fuerit, certum est illam per peccatum non fuisse dele.
tam : naturales enim animae dotes, si non sunt omnino in Offensae, s stat similiat sunt incorruptae; & hoc ipsum cst quod Epihanius docet, quum Rit : Neque em ui perdidit homo , quod es secundum imaginem: nisi fortassis vile ferii, quod est secundum imaginem , dum inquina νιt seipsum iuversis negotiis ιν immedicabitibus peccatιs. Ac tum hanc suam doctrinam munit una praesertim& altera aut horitate Sacrae Scripturae. Primam trahit ex verbis , quibum Deus alloquens Noupost diluvium, expressit homicidii prohibitioncm, Gen. s. 6. sutiscunque ejussirit humanum sanguinem, fundetur sanguis litius e ad imaginem quippe Dei Dctus est homo. Non itaque homo per peccatum desierat esse ad imaginem Dci ; nam si ad imagincni Dei faiftiis . 3 fuisset , sed postmodum desina et cise ait imaginem Dei, imago
illa jam omnino deleta non augerec homicidii scelus, aut poenam, imo minueret; de ideo non fuisset in hoc loco commemorata. Secundam cruit ex Epistola sucunda Iacobi cap. 3. 9. qui ut convincat quam graviter peccet lingua, quae homines maIcdicit, utitur his verbis : In ipsa benedicimus Deum ct Patrem .' ct in ipsa ma- dicimus homines , qui ad imaganem ct similitudinem Dei facti sunt. Non itaque homines per peccatum dcsinunt esse ad imaginem de . similitudinem Dei , quoniam S post peccatum in causa est , curii Oii ilubeant maledici, haec ipsa imago , haec ipsa similitii do. . Vcnio jam ad similitudincin nostram cum Deo in posteriori L π 33 xi sensu acceptam ; N haec quidem per peccatum deletur, sicut per gratiam restauratur. Quod utique probatione non eget, sed tantum adhortatione , qua, si quis illam miserὸ amiserit, compel- suqe natu, latur ad orandum Deum , ut sibi restituatur per auxilium gratia: Ru ,
438쪽
Affert L Ita expliea. aio fimilitia diata homi
to Disipatatio quarta, Art. III. .
ipsam reformantis r quando videlicet per illam Christus in nobi et formatur , sicut Apostolus loquitur supra relat is ad Gal. q. I9. Filioli quos iterum parturio , donec formetur Christus in vobir. Haec
forma Christi forma Dei est, haec imago Dei est. Et rursus haec imago Dei quae est , nisi imago, non hominis primi, qui de terra est. sed hominis secundi, qui de coelo est, scilicet, Christi, de
ad cujus linaginem portandam nos vehementer impellit Paulus L. ad Cor. Is. 47. 48. ct 49. his verbis: Primus homo de terra terre-xus, secundus homo de caelo coelestis. Qualis terrenus , rates ct terrenia O qualis coelestis , tales ct coelestes. Igitur sicut portavimus imaginem terreni, portemur cr imaginem eaeums Nec addo nisi esse graves Interpretes , qui hominis cum Deo similitudinem reserant maxime ad dominium , quod homini contulit Deus super omne genus rerum terrestrium : suamque mentem stabiliunt ex hoc quod Deus prae habito consilio faciendi hominem ad imaginem & similitudinem suam , attulisse videatur illius consilii causam, Gen. I. 26. his verbis : Et Irasit piscibus maris ct volatitibus coeli . cst bestis , universaque terra, omniaque reptili, quod movetur in terra. Itaque juxta hanc mentem, quae noli satis adaequata est , periisset parti in , & partim mansisset similitudo , de qua agitur: quatenus nempe nemo hominum est, qui aliter, qualia ex parte , tanto dominio perfruatur. Sed jamcx his accumulatis cxiit forte nimis ampla objectionis solutio. Obiicies tertio. Nullatenus contrariaretur se mina. Divinae simplicitati forma illa humana , quam , Deo circumserri affirmabant Audiani & Anthropomorphitae caeteri. Igitur potuit salte in Deus, si voluit, talem aliquam formam induere ac circumferre.
Consequentia hinc manifesta est , quod potissimili argui soleat ex notione simplicitatis adversus omnem formam Divinitati adjunctam ; quasi haec adjunctio induceret compositionem eum timplicitate utique pugnantem. Tum vero antecedens apertissim/demonstratur; quatenus forma illa , quocunque pacto adjuncta Divinitati, non illam immutaret, siquidem immutabilis est: maneret itaque in se ipsa qualis omnino est , uleoque inoffensa simi, i icitate gauderet. Neque deest exemplum animae , quae perinde in eorpore ac extra corpus fruitur spiritualitatis suae dotibus , in. Ker quas & enumeratur simplicitas. Deinde si non posset Deus inoffensa sua simplicitate gerere continuo formam humanam, nee posset, nec aliquando potuissee
439쪽
ύuantum repugnet summa , c. 4 ir
. trium potest Deus carere attributo ullo Divinitatis : est autem in- qua probaMtet attributa Divinitatis , etiamque primaria, collocanda sita plicitas. At Deum formam humanam ad tempus gessisse , nec λrmam h
raro , sed saepissi ine , probatur ex plurimis apparitionibus & collocutionibus, quibus de Patriarchas, de Prophetas, & Sacerdotes pus. antiquae Legis dignatus est ; namque non potuit decentius, quain sub forma ista apparcre illis , Sc illos alloqui. Imo saltem di bitari non potest , quin sub ista humana forma locutus fueriemus cum Moyse, quia scriptum est Exod. 33. II. Loquebatur auorem Dominus ad Mostsen facie ad faciem , sicut solet loqui homo ad amicum suum. Rursus quoque sermones , quos habuit Deus cum Adamo de Eva in Paradiso voluptatis, habitos sub sorma humana fuissc convincunt verba ista , Gen. 3. 8. Et cum audissent vo cem Domini Dei deambulantis in Paradiso ad auram pos meridiem. Neque miniis id convincit modus ille omnino humanus, quo formavit Dominus Deus hominem de limo terra est inspiravit in faciem sit ejus spiraculum vita , quo immisit soporem in Adam , quo tulit unam de eosis ejus, de quo illam ad catiit in mulierem. Quid enim in his externis ac sensibilibus operandi modis non humanum Nihil plane non humanum apparet , adeo ut saltem non improbabile sit Deum , quo tempore Adamum formavit,& Evam aedificavit , humanam sumpsisse formam , quae illius , cpiam utrique praebuit, typus esset conspicuus 3c absolutissimum quoddam exemplar. Et hae quidem in opinione fuisse produntur oleaster , Eugubinus ac Prudentius. Denique ex mysterio Incarnationis Verbi Divini nunquid ma- lxvii nifestum est nihil repugnantiae esse in hoc , quod Deus humanam ετ opini formam asstimat de gerat λ Namque ad eum modum , quo potuit eonfiiti, a filius assumere in tempore simul cum anima humana de huma- nam sormam , ita potuit etiam ab aeterno istam absque illa assiimere .' potuit proinde etiam Pater parem assumere, potuit & Spiritus Sanctus. In quo casu , si id praestitissent, quod utique potuerunt , vera comprobaretur Anthropomorphitarum opinio.
Unde jam colligitur illam tum nihil impossibilitatis habere, tum nec probabilitate carere Ob Scripturam , quae passim de Deo humane loquitur , de ob istud prae sertim quod Fides docet Filium sedere ad Patris dexteram : intelligi autem quomodo potest Patris dextera , nisi Pater habuerit & sinistram, dc partes caeteras formae humanae Quae de caetero si concipitur adornata Fc nobi litata dotibus gloriosissimi cujusdam corporis, mobilissimi, mi
440쪽
vinitati apis Unsa esset luperflua , flesie indigna
ir Disputatio quarta, Art. III.
eantis & ineorrupti, videbitur esse minus indigna , quae adiungatur Divinitati. Respondeo & nego antecedens , pro cujus probatione solvenda dico quod Divina simplicitas per ad)unetionem formae humanae offenderetur , vcl saltem tanquam per adiunctionem rei superfluae. Quomodo enim forma illa non esset inutiliter appensa Divinitati , quae sibi utique sufficientissima est ad omne decus & ad omne opus p Non potcst autem ulla offensio fieri sine aliqua mutatione , vcl saltem externa; & hoc pacto mutaretur aliqua te misDivinitas , quam omnino immutabilem esse necesse est. Exemplum autem, quoci affertur de anima, non favet Adversari is, quia et ieci anima in statu conjunctionis eum corpore dotes naturae suae salvas retineat, nihilominus non est ad illarum operationes pariter cxpedita , ob tarditatem corporis ipsam potitis cocrccntis, qua in adjuvantis. Quare simile quid accideret Divinitati , quae per adjunetam formam humanam operaretur: haec enim nunquam assurgcrct ad parem vim,& industriam, & pernicitatem agendi : & se operationes Divinitatis molliores atque segniores cisceret. Quae & similia nenio non videt osse figmenta , quae lacerant Divinitatem de mentem corrumpunt.
Tum pro alterius difficultatis , quae additur Sc variis ratiociniis fulcitur, integram decisionem, sciendum cst non esse certum apud Sacrae Scripturae Interpretes , quod Deus vel semel formam hu- .m in , in trianam vere induerit, ut ad quemcunque ex Patriarchis, aut Proia non fuisse phetis omnibus loqueretur. Quandoquidem & illam Dei euma o a Moyse collocutionem , quae omnium humanissima ae sani iliari iasima , nempe hominis ad amicum , fuiste legitur, exponunt unanimiter de Angelo, qui sub forma humana loqueretur , minaretur , praeci per Ct; nec tantum quasi 1 Dco potestatem id agendi habens , sed eanquam ipse Dcus esset, cujus aut horitatem &majestatem repraestimabat. Et hujus quidem expositionis rationem cruunt, ex eo quod emendicatio illa formae humanae videatur esse in Deo res supersuade iudecora; quasi vero Deus sine ope aliena non poisit omnem Opis alienae effectum per se ipsum praestare. Hinc si ad i i teram intelligenda est forma humana Dei loquentis . referemia potius est ad Angelum , qui juxta lolitum Scripturae sermonem Deus dicatur , quia Dei personam sustinet.
. X X. Non vacat tamen dubiis penὸ infinitis haec expositio , ex qui- trita , .ci bus illud unum commemorabo pςtixum ex difficultate e clitan :i