장음표시 사용
481쪽
siua ae quanta sit immutabilitas , sc. 4 3
ingenita ad vitae eonversationem honestam, urbanam , mitem , beneficam , de per quam sibi omnium corda sollicitat ac meretur. In hi ς itaqtie operationibus , nihil iniqui, nihil feri cordis
habentibus, imo cor con Mionstrantibiis aequissimum , mansuetum ,& in omne quod bonum ac decorum est proclive, constitui inus indicia bonae indolis rationalis, propter quam anima bona dicitur , unde legitur Sap. 8. I9. Sortitus sum animam bonam, quasi animae bonitas nulla sit, nisi indolem bonam habuerit. . Tum vero quia bonitas indolis rationalis maximE commenda' Aas, ilia.
tur ex constantia, quae est tranquillitas voluntatis Orta extran- tiam bonae
quillitate iudicii voluntatem regentis de moderantis , hinc quam optime audicandum non erit de constantia Divinae indolis λ Quia tia. Deus nihil nisi cum nimina tranquillitate, seu vult, scii judicat, Sacra Scriptura id testante Sap. I a. i8. his verbis r Tu auIem domi in
nator virtutis eum tranquιhιtate Iussicas , cst eum magna reverentia
disponis nos , id est , ut fert communior interpretatio, cum magna moderatione mirabilis erga nos benignitatis. Igitur si ubi citia inma bonitas indolis, ibi est summa constantia , ibi ctiam erit necesse , ut sit summa immutabilitas ; nam omnis mutatio inconstantia quaedam est. Quapropter ex hoc , quod affectus Divini pertineant ad Divinam indolem , quae est sun me bona , dc ideo sumine constans, summe tranquilla δe prorsus imperturbata . aperte sequitur illos esse , ut erat probandum, lumine in
Objicies primo. Affectus, qui revocari potest per poenitantiam xxv r. Dicti, quod ex illo processit, non cst immutabilis : sed hujusmo- 'di sunt affectus Divini: ergo immutabiles non sunt. Maior patet a .
ex terminis. Quia non revocatur affeetus prior, nisi per excitatum ρος posteriorem , qui priorem extinguit, de illius facta delet per acti- affectui.
vitatem oppositam ; uti quando per posteriorem destruitur, quod aediticatum fuerat a priori . & ille delet quod ab isto fuerat effora matum. Minor autum probatur exemplo & affectus dileetionis , ob quam creaverat Deus hominem , de ascetus praedilectionis , ob quam Saulem constituerat regem : nam ex isto uno alteroque affectu processerat unum alterumque familia , cujus Deum poeni- tuit. Et sic par illud affectuum revocavit, facta videlicet illorum in affectus oppositos mutatione , ut constat ex factis λquentibus, quae non post uiri , nisi ex affectibus oppositis proditisc. De pri .ma, quae hic in exemplum affertire, poenitentia sic legitur, Gen. 6. v. I. 6. 7. Videnι autem Dominua, quod multa malitia hominum esset
482쪽
4s 4 Disputatio quinta , Art. II.
n terra , ct cuncta cogitatio eorssis intenta esset ad malum omnἰ tempo-τε , poenituit eum quod hominem fecisset in terra ; Ur praeavens in fuistur1ιm, or tactus Gure cordis intrinsecus i Delebo , inquit , hominem quem creaυi, a facie terrae , ab homine que ad animantia , a reptisiusque ad volucres caeli z paenitet enim me fecisse eos. Tum secundam exponunt haec verba I. Reg. I s. v. Io. II. Factum est autem verbum Domini tu Samuel, dicens: Paenitet me quod constitueram Saul Regem, quia dereliquit me, ct verba mea opere non implevit.
xxv I i. Ulule patet illos saltem aiscetus, per quos Deus inductus fuit, , ψ xiv & generatim ad humani generis creationem, & speciatim ad con-- Σε M. serendam Sauli regiam dignitatem , commutatos fuisse in affec-hou φη m0 tus oppositos , propter quos contigit & homines , paucis excep- is auum. Lis , diluvio periisse , & Saulem bello regni opibus cecidisse. Nisi quod insuper cum adtus varii nasci, nisi ex affectibus variis non possiat, adeo varii sunt adius Divini pro temporibus variis,& in ordine quidem utroque naturae ac gratiae . ut necesse sit esse similiter varios pro temporibus varias affectus, quibus compellatur ad tam varie operandum. xxv m. Operatur Deus in mari nunc malaciam, nunc procellam ; in Res unxur ah re, nunc ventum, nunc imbrem I in agris, nunc foecunda, nunc mista toris, , sterilia germina I in tempestatibus annuis temperamenta plus nitis, ias.. o' nuive salubria; in commerciis vitae, multas vicissitudines infortu .itia. nit S fortunae, de paci, de belli; & in negotiis tandem quae sunt salutis operatur utique opera adhuc magis diversa , quae ex superni benefici is prodeunt, hominum quidem aliis citi se, aliis parce subministratis , cras concedendis , hodie denegatis ; qui utique varii effectus per vices varias intermissi & iterati probatuin Deo assedius perinde varios & per vices perinde varias commutatos Igitur affectus Divini non sunt incommutabiles , ut hie. aut horitate& ratione probare fuit propositum. xxiv. Respondeo& conccssa majori nego minorem , pro cujus proin Sed Serip - batione solvenda dico , quod generatim Interpretes omnes affir- q. seu, μὲ mant, Sacram Scripturam ubi de quoties insinuat vel exprimit condeseea- Deu in alicujus saeti poenitui sic , ibi & toties loqui per conde Dsis ,:- censit m ad infirmitatum humanae intelligentiae ac loquelae: nem nolitae intel-pe ut hinc coniiciatur gravita, criminis nostri , quod Deum adi s ' ' poenitendi adium commovistet, si posset a Deo fierj aliquid poe- nitendum ; & hoc est, quod a Patribus Graecis dictuni est Sa eram Scripturam loqui ἀνη-Mπαθῶς , id est, ut hominibus convenit per accommodationem ad liorum usus & mores i sed ab
483쪽
siua re quanta sit immutabilitar, caec. 4 s ue
l isdem additum est illam intelligi nihilominus debere die.ρικι, id est, prout condecet se plantiam Divinam, quae nihil agens,
cuius inoia exitus omnes praeviderit. imo praedefinierit , non potest ob ullum eventum ullius morsu poenitudinis lancinari. Et jam quidem ut in particulari latisfiat authoritati Saerae XXV Scripturae dicentis , paenituit eum quod hominem fecisset in terra. Oc. a. Omitto communiores antiquorum Patrum responsiones , & hae. beat lite noreo in una quidem Salviani Episcopi Massiliensis , alteraque ψ R S. Eucherii Episcopi Lugdunensis. Ille sic ait lib. I. de vero Iud. de Prov. Dei : Paenuuit ergo, inquit scriptura, quod hominem scisset .n terra, non quod Deus sit obnoxius huic motui , aut illi subjaeeat passiona : sed sermo Divinur ad insinuandam plenius nobis veram scriptaturarum intestigentiam , quasi humano assectu nobiscum loquens , sibnomine poenitentis Dei, vim demon Hii irati. Addit autem , nedum a Deo poenitudinem semovet, iram inducere videatur , haec verba inferius notanda : Ira est autem Divinitatis , Parna peccantis. Tuni iste , S. videlicet Eucherius sic loquitur , lib. I. in Gen. n. 39. Neque enim sicut hominem, ita Deum cuj quam facti sui paeniret , cujus est de omnibus omnino rebus tam firma sententia , quam certa prascientia. Unde tropica Ioratione in Seripturis etiam paenituisse legitur Deum. Talis autem locutionis causam' idem S. Scriptor subjicit dicens r Sed si non utatur Scriptura talibus verbis , non se quodam modo familiarius insinuarti omni generi homianum , quibus volt esse consultum , ctc. Per quas expositiones aeque solvitur illud alterum, quod Ad- xxx I. versariss opponit, Scripturae Deum inducentis ita loquentem :Paenitet me quod constituerim Saul Rege B: nam perinde hic Deuς ἐωνlieati Chumane loquitur , ut per usurpatu in poenitentiae nomen palam fa- 6 V. ciae , quantum sibi displicuerit inobedientia Satilis, cujus loco t. a. de qu Regem alium ea propter voluit substitutum. E re tamen non erit, , , 'si ex Theodoreto reseram quid hic significet in causa Saulis in Regem uncti , si eut illic in causa hominis facti verbulum illud.
poenitet. Scriptura Divina loquitur , inquit Theodoretiis q. sa. in Gen. prout hominibus exρedit, ct pro captu auditorum varias habet isoquendi formas. Quemadmodum ergo paenitentia in Deo est administrationis ἀυersitas ; paenitet enim me quod unxerim aut in Regem ,
pro eo quod est, decrevi alium in qus locum eonintuere; sic blapaenitet quod sci hominem , pro eo quod es , statui hominibus inferne exi
Praetere, vero non est cur in Deo perinde ae in nobis reputen-Disitigod by Corale
484쪽
4 16 Disputatio quinta, Art. II.
'V tur varii & per vices mutati estedius procedere ex variis & per
isse vices mutatis affectimis. Ratio est, quia nos poliquam ex afice
si .. m. id tyi ita faciςn ii aliquid secimus , advertimus saepe id quod fae
tum est , non esse id , quod magis expediebat, ut fieret: & sic afficimur aliter quana antε, nec non illico si ibsequunt tir assed itinalium cssectus alii , qui saepe rursus non succedunt ad vota nostra,& in causa sunt, ut alius progignatur actetus, quin & in alium mutabilis pariter mutabilem : & sc deinceps. At Deus, qui omnia praescit, non potest sic falli in eventu effectuum ; ut aecideret si perinde ae nos periculum illorum faceret ad praetentandunt
eventum. Ac proinde nulla esse potest effectuuin novitas, propter quam in Deo aliqua novitas affectuum admittatur. O . De caetero autem Adversarius errat in hoc , quod putat effec-e, uriri, M.' ills varios , quos ex ordinibus naturae ac gratiae proseri, desidet a prodire rare parem varietatem affectuum , ex quibus prodeant : Nam ex vi eo uino affectu vel etiam humano Puti ex affectu paterno, pendent
possint. plurima , q uae licet adversa sint in te ipsis, m astediu tamen , unde prodeuia i , sunt quid unum. Sic patet erga filium se habet adulatori E , comminatorie; liberaliter, parce; indulgenter , severe; paterne , ut ita loquar , & extranee; neque tamen hic adest affectus alliis , quam paternus , qui unus est. Quanto autem magis unus erit ascetus ille Divinus , per quem ac verius paternum , administrantur haec omnia, quae ad utrumque ordinem spectant&naturae R. gratiae λXXX IV. Obiicies seeundo. Affectus, qui non sunt perennes, non sunt immutabiles : sed affeetiis Divini non sunt perennc, rigi vir non lunt immutabilcs. Major ex terminis patet ἔ quatenus desinere ,2 T; . mutari : desinit antem quod perenne non est : S sic mutatur , orai Mi. sive redeat ad id quod antὸ fuit , sive non redeat, praesertim Pita redit, ut postquam rediit, desinere rursus possit ob perennitatis defcctum. Minor autem probari potcst cx innumeri, Sacrae Scripturae locis, ubi apertissime declaratur Deum irasci quidem , sed in perpetuum non irasci: Non irascar in ρerpetuum , ut ipsc de se
testatur Jercin. 3.ria .in. EZech. Io. 32. Quiescam , nec irascar am ρbus. x xxv. Non itaque perennis est in Deo affemis irae , sicuti nec perennis Aim μ' v intillio , uitae ex irae affectu traicitiir , S: nua transacta necesse est iram audari & animum pacis ac reconciliationis ii Ruin progigni IL, ut clare intell: gitur cX paeto , quod post transadium diluvium statuit Deus cum Noe & caeteris cum ipso sit perstitibus de non interficiendi rursus omni carne aquis diluvii. Statuam pactum
485쪽
sua quanta sit immutabibit as , Fc. 4s
meum vobiscum, ait Deus Gen. s. II. R I . em nequaquam ultra interficietur omnis earo aquis Hluvii , neque erit deinceps Lluvium iu stans omnem terram . . . . cumque obduxero nubibus coelum , V parebit arcus mens in nubιbus eaeli, cer recordabor foederis mei, quod
pepigi vobis um, cte. In quibu, verbis splendet plane animus ,
sive asseetus omnino novus, & toto coelo diversus ab illo, quem Deus ante ultionem inflictam pracavens in futurum , Er tactus do Dra eordis intrinsecus dentonstraverat, dicens Gen. 6. 7. D Iebo hominem , quem creavi , a facie terra , ab homine inque ad animantia , a repιιώ usique ad volucres coeli .' paeniter enim me fecisse
Quidquid autem hic probat affectunt irae in Deo non esse perennem , quia post ultionem Deus quiescit, ncc irascitur amplius, si utiliter probat nec in Deo perennem esse assemini clementiae , quae pendente ultione cedit locum irae, ut ira post ultionem factam cedit locum clementiae. Idem dicendum de milericordiae & justitiae affectibus, quos tam evidens est sibi succedere per vices , quam apertum sit Deum erga nos alicrnatim gerere personam , & misericordis patris, & iusti iudicis; parcentis , & condemnantis; largientis bona, & decernentis supplicia. Nec aliter haud dubiὰ res habet de asse istibus quibusvis caeteris, quos non opus est memorare.
Deinde vero non vigent affectus Divini , nisi quandiu adest causa, propter quam vigeant; nam si caua cessante adhuc vigerent, vigerent utique sine causa , quia causa quae cessat , jam caiisa non est. Et sic rationales non essent, quod lic Divinis affectibus dici non potest, ac ncquidem cogitari. At non semper adest causa , propter quam vigeant : nam si agitur de irae Divinae asseistu , non semper adest malitia eadem humana , circa quam exardescat Deus. Aut si sermo est de affectu Divinae elementiae, non adest semper eadem poenitentia humana, perquam Deus ad commiserandum flectatur 1 & sic dc affeetibus eateris. Quapropter de omnibus generatim promti. clari potest , quod non simul perinde vigeant, sed nunc quidem isti, nunc illi, prout videIicet adest ratio, quae illos excitet, aut temperet , aut extinguat. Atque haec est veritas, quae in Sacris Paginis perpetuo conclamatur, in quibus nimirum re latur ac depingitur Deus modo iratus , modo propitius , quin di plus ninuive propitius, aut iratus propter occasiones ipsi oblatas ad istos affectus prae aliis exercendos, & aliter atque aliter tempςrandos. Non igitur affectus Tomus I. M in ui
exteris omisnibus a Resingulis an lectibus D
sunt perma nentes . nisper manente
486쪽
lueram xx. ostendi me etiam solos e re ac ee num Divinatum es. ecthis , qui Bon iana stat ut .
Divini sunt i inmutabilevi quorum E eontra summam esse mutabilitatem ob id, quod rationales sunt, redditur ex acidusto ratio.
Respondeo, & eoneessa triajori nego minorem , pro cuius probatione solvenda , dicam primo loca, quae afferuntur de astectu irae Divinae. intelligenda esse, ut supra aiebam, ρεντρ via, id est, cum moderatione quae naturam Divinam reddat inoffensam. Offenderetur autem , quin & gravissimὰ, per hoc, quod quis intelligeret iram Divinam ad instar humanae , qua cum in animuin cujusquam incidit , velut sava tempestas, tantos excitat fluctus , ut
statum mentis immutet, ardescant oculi, os ιremat, tingua titubet , dentes concrepent, alternis viatum macutit , nunc suffusius rubor ,
nune passor albescens. Sic Stoici apud Lact. c. s. de Ira Dei. Absit, absit a Deo vel levissima species tam horrendae commotionis , nec tantum qua parte corpus deformat, quia incorporeus Deus est, sed etiam qua parte mentem interturbat. Q Ha Deus non alia mens est, quam beatissima, ac proinde nullis obnoxia id genus procellis , quae si hominem sapientem non itacent, quan to miniis hominis opificem , & sapieutiae , quae in homine est, largitorem decere poterunt Removeatur ergo ab irae humanae
conceptu quidquid in illo procellosi est, quidquid molesti, aut quocumque alio pacto imperfecti : & quod residuuin est , uti est
propositum justum ac sanctum puniendi delicta , transferatur in Deum. Et haec erit ira Dei, vel nulla erit: at Scriptura meminit irae Divinae ; non alia itaque erit ira Dei, quam quae consistit in praeniisso proposito, cujus cffectus i plendet in ultione , qui castigat Deus delinquentes in se, ut reducat ad se. Dieam seundo illa ipsa loca . quae afferuntur adversus pereunitatem affectuum Divinorum , intelligenda esse , non de affectibus ipsis , sed de ipsorum effectibus, qui revera perennes non sunt, licet prodierint ab affectibus . qui perennes sunt. Quare verba illa , & sic de caeteris , Non irascar in perpetuum , Idem sonant ac.ista , non puniam in perpetuum : & haec quidem expo
sitio subindicatur per illud ipsum Divinum pactum, quod in
sitatu Adversarius trahit selitentiam, de quod Scriptura sic expriis viri r Et nequaquam ultras interficietur omnia earo aquis Lluvii ,
o e. Namque idem est, ac si Deus, qui necessario perseverat in affectu puniendi peccata ἰ dixisset nolle se deinceps peccata simulta punire similiter, interficiendo omnem carnem aquis diluvii. Ad arbitrium autem Divinum spectat modus, quo peccata pue
487쪽
uua s quanta sit immutabilitas, caec. 4 p
niat , Se quo poenam mitiget , differat , augeat, iteret , dcc. QUnde accidit peccata per varia & post varia intervalla, varieque . puniri, immutato tamen affectu peccata, quae commita fuerint, punicndi. Ubi non E re erit, si annotetur id discriminis, quod est inter XL Dmutare voluntatem , quam affectus includit, & vclle rei alicuius .is.' 'ir
mutationem , ad quam affectus extenditur : si quidem & in nobis propter saepe contingit velle nos uno voluntatis affectu , vcl etiam actu , άM .is: ut hoc hodie fiat, Ze cras non fiat : quanto itaque potius id con uxare va, tinget in Deo At mutatio voluntatis, quam affectu, includit, est retractatio quaedam prioris voluntatis, seli destio volitionis in nolitione ut i quod emit in nobis per defectum praescientiae, ut plurimum contingat, clarum est contingere in Deo non posse. Et sane nos velle non possumus quod nescimus:& rursus nescimus nisi iaceessvE quod scimus t 8e inde fit, ut in nobis me cessivae sint volitiones de noliti es, perinde ac cognitiones, propter quas illae firmantur , aut retractantur. Deus autem nihil scit successive, de ideo voluntatem nullam retractat, nec proinde ullum mutat affectum. Tum hinc etiam eruenda est resolutio difficultatis additae flestabilitae in hoe, quod affectus Divini rationales sint , nec pro iu- pei habεε de vigere sine causa possint; haec autem causa non semper viget,
ut Admetistius contendit ; sed falso. Nam licev videatur non nium . M vigere, si referatur ad nos uni mutamur, de Qui non sumus - nui in
luimus , H cuti necdum sumus, quI erimus , vere tamen vi- nobis pr-- .
get, si reseratur ad D cum, cui non .magis praesens est, quodvst, quam quod aliquando erit, vel suit : N: sic perinde semper habet praesentes affectuum suorum causas , istas videlicet externas &.occasionales , de quibus intelligo difficultatem propositam. Igitur illorum hominum malitia , propter quam voluit Deus interficere aquis diluvii omnem carnem , etiam hodie Deo praesens est, & propter illam etiam hodie iratus est; quin etiam de illa interfectio ipsi praesens est , sed nobis Praesens non est. Et propterea errat, qui putat asscelus Diviis nos non semper vigere ob id , quod ipsorum causae occasio. nales non vigeant ; siquidem. de ipsae vigent, non quidem raotione habita nostri temporis . quod successivum est ; sed ratione habita aeternitatis Divinae , quae simul tota est , transitum nesciens per saeculum praescias a praeterito ad sutu- b
488쪽
Qualiter tales ea utasne semper Deo Iet ien-m.
saeta Seriptura te Deci lot ai
6 o Disputatio quinta, Art. 'I I.
Neque deest cxemplum , quo id facilius eoia vineatur , diustum ex sententia philosophica,juxta quam propositio, qua semes est vera,
semper est vera, licet evanuerint omnia , quae ad illius veritatem olim confluebant. Ut quia vera fuit haec propositio, C tar pugnat, etiam hodie vera est, relata scilicet ad tempus, pro quo verum crat Caesarem pugnare. At tempus illud ,quod cum Caesare elapsum est, Deo utique elapsum non est: quare tam vere coram Deo Caesar hodie pugnat, quam coram nobis non pugnat. Et sic de caeteris omnibus , quae per suain 'in aeternitate Divina praesentiam Probant & praesentiam affectuum Divinorum incommutabilem. Tandem quod ait Adversarius Sacram Scripturam revelare nobis ac depingere Deum modo iratum , modo propitium , modo plus minusve propitium aut iratum, jam non semel solutum fuit
per id , quod dictuin est illam sic loqui per eondescensum ad hu
manum loquendi morem,sive,ut cἰraeci Patres dicunt, ἀνθ'-αθων. At tum quaecunque Sacra Scriptura sicdoquitur convenienter ad
hominem, a nobis postmodum intelligenda sunt convenienter ad Deum , id est , ut ab iisdem Patribus Graecis dicitur uno verbo , sotν .ῶς; quare non eapropter accipienda sunt humand , sed divine , licet humane sint dicta. Sensus itaque est Deum ita affici erga nos, ut si mutabilis esset, quoties aut Θ peccatoribus justi, aut e justis peccatores evadimus,
toties aut clementiam in iram , aut iram in clementiam commutaret : & ideo nunc clemens, nunc stratus describitur. Humanus
etiam omnino est modus, sed divine intclligendus , quo mensura Divini erga nos asseetus refertur in Sacris Paginis inducentibus Deum sic loquentem Zach. c. a. 8. ui trageris vos, tangis pupillam oculi mei , vel potius Angelum de Deo dicentem : Qui reιigerit vos , quasi tangat pupillam oculi qui ἔ quam versionem se quitur Theodoretus, & sic exponit in Coinnaeui. in Zach. Tanto enim, inquit, Fere Deus universerum res vestras procurabit, ut quemvis , qui ad vos iadendos aceedat , arbitretur ct oculi pupillam attingere : non quod corpus habeat atque in membra dioisis M uni. ωersorum Deuι , sed quo assectu ρν assitus sit humanis modis ostendis. Ac deinde : Hane etiam beatus David ab eo implorat curationem tCustodi me, Domine,ut pupulam oculi. Et sic quidem abundd satisfit dissicultati propositae. Objicies tertio. Affeetus Divini sunt ejusdem sortis, cujus est voluntas Divina , cui cohaerent. Sed voluntas Divina immuta
bilis non est. I sit ut neque illi sunt immutabiles. Major constat iDiuitigoo by GOrale
489쪽
uua θ' quantast immutabilitas, s c. 46t
quandoquidem asseditis aliud nihil sunt, quam voluntaria' pro- tabilem, ast pensiones, scii propensiones, quae voluntatis sunt εe per illius
exercitium exhibentur: unde necesse est candem esse sortem N vo- nox esse mu-luntatis Divinae , & Divinorum , qui comperiuntur in illa & radi- hiiς ' cantur, affectuum. Minor autem probatur, nec inevidenter , cxleo, quod Deus in Sacris Scripturis suam saepe manifestavit vocluntatem, quae nihilominus' incompleta mansit, quia nempe in oppositum versa est& deflexa; nam ali s voluntati Dei nihil resistit. Quare si ' non completur , signum est, quod non iganserit eadem , sed quod fuerit commutata. Et satis quidem erit, si inversionis ac deflexionis illius probationem afferatur exemplum praedictionis, quam posuit Deus in ore Ionae Prophetae I Adhuc Iaaa 3. εὶ quadraginta Hes , or Ninivesubvertetur. Nam utique haec Dei v
iuntas erat, subverti Ninivem transacto quadraginta dierum spatio r alias si quidem cur non potius dicendum fuisset, adhuc quadraginta dies,& Ninive non subvertetur Cur non id potius ponendum 1 Deo fuisset in ore Prophetae, qui de caetero ob id , quod non vere , sed falso prophetasset, Uictus es ictione mago Iasa 4. Mna Ubi advertendum est Ninivitas , quasi non dubitantes demutabilitate volniitatis Divinae , licet per Prophetam divinitus in Dpiratuni ipsis revelatae, dixisse : uis misi convertatur ct ignoscat I.κη-νἐIDeus, ct revertatur a furore ira sua, or non peribimus Sicuti revera conversus est Deus , & reversus rore suo; legitur enim ibid. vers. Io. Et vidVt Deus opera earum, quia conversi sunt de via sua maia o ct misertus est Deus super malitiam , quam locutus fuerat ut Diseerat eis, or non frit. Quid itaque magis mani sustum est , quam
voluntatem Divinam de Ninive subvertenda mutatam fuisse in voluntatem oppositam de Ninive non subvertenda; atque ita muta tum fuisse aflaetum , unde prior voluntas oriebatur, in aliaetum,
qui voluntatem posteriorem suggessit Non itaque immut biles sunt Divini affectus,ob id maximὰ , quod cohaereant voluntati l
berae & in oppositas partes vertibili. Deinde mutatio affectuum non dedecet Deum, ut passim creditur, sed potius decet; nec in eo malum est si e mutari, scd E contra bo-ι ii m. Namque decorum atquc bonum est in Deo sic se habere, sicut tio assee- se habent res , erga quas afficitur , vel a quibus afficitur. At istae res per vices aliter atque aliter se habent, & modis prorsus con- Deum. trariis , quorum eapropter si unus Deo placci , necesse est alterum displicere ; si per unu in placatur , necesse est ut per alterum' offendatur. Itaque facti hypothesi quqd homo ad Deum se habeat
490쪽
talem hane Divinam uiae tantummodh
6a Disputatio quinta, Art. II.
hodie modo justo ac sancto , necesse est Deum hodiE ad ipsum placate assici di sed si cras ille ipse homo sese habuerit ad Deum
modo perverso de impio , nunquid pariter necessc erit , ut Deus ad illum eras assiciatur, non jam placatὸ , sed iracundE Planε, inquam, necesse erit, ne inducatur in Deum suspicio stuporis, per quem sit immotus & iliattentus ad res nostras, a quibus , etiam pessimis, nollet aut non posset offendi. iam sane stupor gravissi
mus esset & indignus Deo, qui si vetuit illas , quomodo per illas non es ditur i Nam stupidis vis G, ut 1 Tertulliano dictit in est
lib. I. advers. Marc. c. 27. qui non offenditur facto , quod non amat fieri . . . aut si ossenditur , debet irasei. Et rursus si 4 nobis nubiu/ est, qui peceatorem possis videre tranquilia , ut aiebat Lactantius, de Ira Dei c. 18. E nobis , inquam , qui nec peccatum vetuimus, nec immuties a Peccato sumus, qiranto minus poterit Deus, qui peccatum vetuit , & 1 peccato tutus est , peccatorem videre re tranquillus esse ξ Bonum itaque ac decorum in Deo est affectum In an luetudinis in iracundiae affectum mutare , quoties id exigit hominis e iusto in peccatorem mutatio, & E contra. Unde apparet quantum affectus Divini sint revera mutabiles. Respondeo & concessi majori nego minorem , pro cujus pro batione solvenda dico propositionem illam propheticam : Adhuc quadraginta dies, π Nιπινι subvertetur , in qua sita est tota objectionis dissicultas , nullatenus continuisse voluntatem Divina iuabsolutam de Ninivitatum urbis subversione ; sed tantiun volun talem comminatoriam, qua urbis illius incolae terrerentur , α ad poenitentiam inducerentur, uti contigit. Et sanἡ si Deus voluisset voluntate absoluta urbem illam subvertere , & incolas de-lcre , ut quid terrendi fuissent & velut consulendi, ut si gerent pVoluit oli in Deus voluntate verὸ absoluta subvertere Sodomam N Gsmorrhain : & quia sic voluit, minimὰ Prophetam misit , qui clamaret; Gomorrha deIebitur , aut Sodoma subvertetur. Noupraeivit monitio , quia futura erat subversio r signum nolentis ferire , cst feriendum monere. Igitur sine ulla monitione praemio, Dominus pluiι super Sodomam ct Gomorrham δει hur ct ignem a D
mino de caelo et cir seubvertie eivitates has ct omnem circa regionσm , unioresos habitatores urbium es cancta terra virent a. Et hanc monitionem Deus omisit quia absoluth voluit quod noluit praemonere: sic etiam noluit Deus praemonere homines, qui deintendi erant diluvio; sed qui liciendi non erant, illos praeino nuit. Unde jaui satis patet verba illa,quaeDeus in oreJona po1iut Adhuc