장음표시 사용
521쪽
De .propter .perationis Riernitate I.
tas in operatione. quae it assuminrici lismarum
Arguunt quod actio aeri Dei nee uerint semper exeret aae . nee sine semere exeg.
4 - Disputatio quinta , Art. IV.
omni actualitate destituta ; & rursus quoties definimus operari,
reeidimus ab aetii in potentiam, quia vacatio, quae operationem consequitur, erit pariter mera inertia nihil habeas actuosi 'igoris. At Deus non potest sic transire de potentia ua actum, aut recidere de actu in potentiam; quia Divinam operationem nulla prae cedit inertia , nulla subsequitur. Utine est consequens , quod Deus nunquam incipiat, nunquam demiat operari, licet incipiat esse aliquando, & aliquando esse desinat id , quod operatur: prout nempe Deus vult talem terminum suae operationis correspondere his vel illis temporum differentiis , citra quas fle ultra qiras non
existat. Quo pacto jam satis intelligitur Mundum quidem esse
coepi me , quia non praecessit illud temporis initium, in quo Deus voluit Mundum esse ; sed non ea propter illud temporis initium fuisse initium operationis Divinae, quae Musiclum produxit; quandoquidem operatio illa Divina, perinde ac Divinitas ipsa semper fuit ae semper vigens: idque ad modum supra explanatum , quo st Sol ab aeterno productus fuisset, illa ipsa Solis adito, per qua in hodie planta germinat, filisset & viguisset ab aeterno, de nihilominus per illam planta illa tantum hodiὸ germinaret.
Sic itaque actiones Divinae aeternae sunt: essemis autem illa iarum temporales sunt. Sed neque vel illa excipienda est , per quam Deus homo factus est in plenitudine temporis. Nam eadem illius , quae caeterarum , est ratio ἔ imo eo urgentior, quo magis in hoc supernaturali casu cavendum est, ne per maximam humanitatis assumptae mutationem vel minima praelii matur in Divinitate assumente mutatio contigisse. Tandem cuin in Deo nihil prius aut posterius sit, quia totum quod in eo est, aeternum est , patet omnem prioritatem, aut posterioritatem effectumn ex Divinis actionibus .prodeuntium in effectibus quidem esse, in aetionibus autem non esse , & ita Deum in suis adtionibus , per quas effectuum mutationes fiunt , manere necessario immutatum. Objicies seeundo. Actiones Dei transeuntes nec semper, nee eontinuo; sed tantum aliquando 3c aliquandiu exercentur: igitur planum est Deum non esse absolute incommutabilem, sive , quod idem est, immutabilitatem absolutam non posse in Deo cone iliari eum tali genere actionum. Consequentia dubium non ad mittit ; quia su blata aeteriaitate & sublata rursus perseverantia ac
tionum Dei quid superest , nisi quod Deus post aeternitatein in otio transactam, aserit in te utpote agens dc non agente: di illa Digitigod by GOrale
522쪽
ssuasit immutabilitas Divina, s c. 49 s.
rum qu bd evasurus sit de agente non agens , quasi relabendo in otium , quod per actionem , q- aliquandiu duraverit , fuerat interruptum. In actionibus autem hujusmodi Divinis coeptis iatempore , & intermisIis post hoc aut illud vena poris intervallum . tam evidens apparet & est mutatio, quani in nostris coeptis N in- . terni issi, similiter. Iam vero sic probatur antecedens: quatenus si quidquid iam xxv vet. agit Deus , id semper Sc continuo egisset ,& semper ac continuo a sturus esset, impossibile esset non fuisse ab aeterno actum & non esse per aeternitatem agendum quidquid jam agitur : repugnat si- in Ruinum.
quidem actionis aeternae ac perennis terminum non esse perennem
pariter & aeternum. Quid autem hinc sequitur , nisi quod omnia quae sunt, & suerint & futura sint, Deo, per quem indesinenter& pcrenniter fierent, coaeterna sint In quam opinionem narrat Methodius , in Βιbliot. Photii, codice 23s. abiisse Origenem pro salvanda immutabilitate Divina, & inducit illum se discurrentem: .
Si enim Deus non ab aterno omnia creavit, manifestim est illum a non faciendo adfaciendum transisse. Quia vero tinniatione , tum fide constat omnia, quae sunt, nec ab aeterno esse, nec in aeternum fore ; sequitur, quod probandum erat, aetiones Dei transeuntes nec semper, nec continuo ; sed aliquando& aliquandiu exerceri. Deinde non potest fieri, quin agnoscatur multum discriminis xxx vis. inter actiones Dei necessarias N liberas. Tum vero quod necessa- opponitur ziae, per quas operatur ad intra , & aeternae sint & perennes , & ' ἡ i .capropter nihil detrahant de immutabilitate Divina , facilὰ inis actiones Deitelligi mr: sed quod liberae , per quas operati* ad extra, illa ipsa
aeternitate ac perennitate potiantur , hoc sanὸ nemo mortalium est, qui concipere valeat; quandoquidem annos computamus, 1
quibus coepit Deus aliqua sacere , & a quibus destitit conservare t quod talium faciendi & conlervandi actionum aeternitati Seperennitati pariter contradicit. Sic quippe computantur anni, hquibus Adamo Deus vitam hanc. mortalem largitus est, & a quibus illi hanc ipsam vitam eripuit, desinendo scilicet illam, quamant E in ipso effecerat . confervare. Atque ita de rebus caeteris mundanis , quarum initia & fines novimus. Unde Occurrit concludendum Deum , qui in actionibus suis necessariis est haud dubie immutabilis , mutabilem esse in liberis ; vel nihil. ree discriminis inter illa duo genera actionum , quod utique affirmari non potest. . Mixvrir
523쪽
eendo opera tiones Divi mas nullit Q.
96 Disputatio quinta , Art. IV.
satis est, si advertatur quod antὸ ostensum est, nullam esse in Deo, prout est in nobis, differentiam temporis, & sic omnes statust, in quibus per actiones suas constitutus cogitari Deus potest, esse ipsi praesentes. Quare Deo semper praesens est status e reandi, status conservandi, status destruendi, status restaurandi, &e. ita quod proinde Deus attenta statuum hujuscemodi omnium praestiuia , quam aeternitas Divina , quae est tota simul', in dispensabiliter exigit, nihil aut creaverit , aut creaturus sit ; nihil conservave- .rit, aut sit conservaturus; nihil destruxerit, aut destru Gitus sit; nihil restauraverit aut sit restauraturus, &c. sed hodiε quidem actiones
Omnes illas exerceat creando, conservando, destruendo, restaurando,
dic. quidquid nos, qui temporaliter vivimus, non hodiE, sed heri vel eras, id est . Olim vel deinceps creatum , aut conservatum , aut destruimina , aut restauratum , dcc. concipimus. Neque tamen necesse est, ut quae Deus agit hodiὸ,ve Iab aeterno aeta fuerint , ' vel in aeternuin agenda sint, quia quae Deus agit non aeternitati suae, sed tempori nostro accommodat , N sic in tempore sua habent initia, suos habent fines, hic et nec initia, nec fines habeant in aeternitate Dei , cui in creandis rebus nihil novum ac recens est , ut supr, ex S. Hilario affirmatum est. Atque sic intelligitur qualiter posse terminus actionis aeternae esse de non esse aeternus ; aeternus est , si resertur ad aeternitatem Divinam. sed aeternus non est , si resertur ad temporalitatem nostram , quae consistit in succcisone , cujus illa est inea pax. Quod e clariuς forsan intelligetur, si perpendatur aeternitatem Divinani, licet omnis successionis expertem , in uno suae durationis indi i sibili continere omnes divisibilitates ac mensuras nostri temporis, Sa nobis posse cogitari, prout his vel illis divisibilitatibus ac mea
suris corresponduntem. Sic enim nihil vetat , quin terminus Divinae actionis aeternae de aeternus sit & aeternus non sit: aternus quidem , prout relatus ad aeternitatem Divinam , quae indivisibilis est in priores N posterio. S temporum inen suras; ct non aternus , prout relatus ad eandem aeternitatem prioribus illis temporum mensuris de posterioribus
respondente in . Et hic est sensus, in quo non pol cst non haberi pro erronea opinio origenis , si tamen Origenis es , de Mundi aeternitate. Dixi , si tamen Origenis est, quia undecun te McthOdius hanc opinionem Origeni tribuendam intulerit , ipse omnino aliam tradit in IIbro tertio de. Principiis, ubi disertε probat Dundum coepust in tempore , & hac quidem Inter alias ratione, . quod
524쪽
ssuae sit Immutabilitas Divina, c. 497
- ' quod Deus alioqui Mundum non comprehenderet: Nam quodpenitus sine initio es , inquit, comprehendi omnino non potest : in quam rumcunque enim se intellectus extenderat, in tantum comprehen enssi
facultas sine sine subducitur st differtur, ubi initium non habesur. Nec obstat quod sub)ungit ibidem de nescio quibus Mundis aliis,
qui huius creationi prae iverint, aut hujus ruina: sint successuri; nam de hoc agitur, non de illis, quos Origeni ratio non suggesse; se i fictio , qu. e in tanto Scriptorc tot crari non possit. Sed redeo jam ad id , quod aiebam, non obstare creuionem x II. Mundi in tempore aeternitati actionis , quor cst creatrix Mundi; όδ Id in quia talis actio non est creatrix Mundi . prout est adaeqitate aetcr-na , secl prout per aeternitatem suam in adaequain consideratam ,
. corrcspondet illius temporis puncto , in quo Deus Mus dum a. ED:
creari voluit sic quidem vera ficatur Deum ab aeterno esse Creatorem , licet creatura fiat in tempore. Egregie vero hanc doctridam firmant & elucidant haec verba non praetermittenda S. Fulgentii in Epist. ad Theodorum c. Deus quod est, semper est, ct sicut est ita es: non in se habet non ese posse quod est, quia nec in se . habet esse posse quod non est et cir hoc quod sic es, non initio pravenitur,
non Ane concludatur , non temporibus volvitur , non locis continetur , non atatibus variatur. inae verba clare demonstrant Deum ab aete no esse & in aeternum fore id totum , quod in tempore concipi- mu's ipsum csse. Quem itaque concipimus in tempore creatorem csse, eum & ab aeterno & in aeternum creatorem esse necesse est r& idem est de omnibus ac singulis actionibus trant euntibus caeiateris sentiendum. 'Tum prci difficultave , quae subditur, solvenda,latique agnos- xor. eo multum discriminis inter actioncs Dei necessarias di liberas; Admittit ediscriminis, inquam , in hoc constituti , quod illas ab aeterno non potuit, istas vero potuit non exercere , id est , ex istis aut n en inter illam , aut illius contradictoriam. Quo pacto non potuit Deus non diligere se ipsum ab aeterno ; potuit autem non diligere Munia Metori . ' dum , potuit de creatione illius statuere nihil. potuit non exerere actionem illius creatricem. Sed nihilominus eum illas divinae libertatis aeternus sit, tam necella est actiones Dei liberas , quam actiones ejusdem necessarias, inrnas esse, Nesse in aeternum perte, veraturas. apropter ex hoc capite utrisque convenit parcademque immutabilita , nisi quod nec cisiariae suam illam ininnitabilita. tem in aeternitate fundatam habent inde pedenter ab ullo decreto , liberae autem illam ha bciat ex decreto, quod aeternum supponitur. Tomus I. Rr L .
525쪽
os Disputatio quinta , Art. IV.
xv I . Non itaque obstat aeternitati , ae proinde immutabilitati. -..' ' acti Onuna transeuntium divinarum , quae liberae sunt, discrimentiis, inter ipsas & necessarias admittendum: subsistit quippe inter il- aionib*3 las dilatim eii sufficiens, licet utrisque conveniat sua aeternitas, hi V. ' ,. R sua pariter ex aeterni rete prodiens immutabilitas. Sed & invia V isdita minus obstat quod ait Adversarius computari a nobis per an. 'μ' nos initia & fines rerum , quas Deus sacere coeperit, aut desierit conservare; quia licet res a Deo factae sua initia & sitos fines habeant . aon capropter tamen adscribi actionibus divinis possunt aut ulla initia , aut uni fines t quae enim initia, qui fines esse pota sunt actionum ab aeterno vigentium Vigent siquidem actiones divinae ab aeterno, quia tam .quidquid Dei est , quam ipse Deuso aeternum est : quomodo autem fieri possit, ut actionii in il- . Iarum termini non sint ipsis actionibus coaeterni, jam non semel . di istum est. Quae omnia si rectὸ attenduntur, adhuc magis confirmant quod primo assertum est actiones Dei transeuntes nihil de absoluta immutabilitate divina detrahere.
f Nulla relationes ex actionibus Dei liberis prodeuntes , aut ἰnstar prodeuntium intellitia , pra)udicant divina absoluta immutabιlit ri , uti sunt relationes Creatoris, Domini, iudicis , Ultoris, M. xxiv. Probatur primo. Non possunt hujusmodi relationes praejudicare Deus per divinae absolutae immutabilitati , nisi per illas constituatur Deliga. 'hiabis. In aliquo novo csseiadi statu aut mo lo , quem ante nou habuisset: aeitur, nul- sed hoc fieri u equit: igitur non possunt divinae absolutae immuta--44;u τ' bilitati praejudicare. Major constat : nam haud dubie nemo est. vum. cui venerit aliquando in mentem posse divinam essentiam in seipsa mutari realiter & entitativd par ullam relationem advenienῖem; siquidem neque in rebus naturalibus contingit ob relationes sui generis ullas talis mutatio , ut vera Metaphysica probat adversus fallam, quae relationes in se ipsis spectatas fingit instar realiumentitatum , quae adveniendo suis subjectis mutant illa realiter. Quare superest, ut per relationes inlas mutari Deus non possit aliter, quam in aliquo estcndi statu , aut modo per illas innovato. Minor alitem probatur , quatenus relationes tuas , quae sunt Crea- toris, Domini, &c. alii quidem Theologorum volunt esse in Deo aegeruas , alii vero temporales. At sive supponantur aeternae , si re
526쪽
admittantur tantum temporales , nihilominus per eas nullus ac cici it Deo novus essendi status aut modus. Nam primo quidem si sunt aeternae , prout verius sic dicuntur , xxv. aeternae utique sunt ea aeternitate, quae divina est, & est tota simul, . Et ita ve- ac propteeea immutabilis est, nec pati mutationem potest in eo, quod per ipsam aeternum est. Secundi licet non admittantur nisi laesuppona . temporales, id cst, Deo convenientes tantum in tempore, quis s . remmi tamen suadebitur Deum acquirere per illas, non dico aliquid enti- ι- tatis substantialis, sed nec aliquid cujusvis alterius entitatis subsitantiali advenientis & adjunictae Nant haec entitas adveniens & adjuncta, utique divina non esset ; & sic ad Deum ne vel in tempore Pertineret contra hypothesim. Hinc apud Theologos receptum cst relationes illas ita convenire Deo temporaliter, ut tamen dici accidentia Dei nil Ilatenus possint; talia videlicet, quae in Scholis Ulgo admittuntur & concipiuntur afficere,& afficiendo immutare sua subiecta. Et sic intelligendus est Augustinus , quisna ait, L. I. de Trin. c. I s. Quod ergo temporaliter iuci incipit Deus , qηod anι ea non dicebatuν, uti Creator , Dominus , dec. manissum est relative disi: non tamen secundum accidens Dei , quod ei ahquid accideriι ψsed plane secundum accidens ejus, ad quod disi aliquid Meul incipis.
Unde eo ne ludi solet tales relationes non posse in Deo efficere et L. Lnovum ullum essendi statum aut modum, sive substantia lena, sive ac- omni st..cidentalem. Quia tamen ut mutetur status, aut modus alicujus subjecti, minime opus est entitate ulla, quae vel illi adveniat, vel illi importare- eripiatur, ut multoties alibi dictum fuit, ideo probatur multo invictius nullum .per praedietas relationes statum, aut modum in- Deo novari in Deo, ob id quod in statu & modo divinae substantiae' contineantur omnes status & incidi, sicuti & entitas Divinae substantiae onmes substantiales antitates complectitur. Deus eni in est Cns perseditam, non tantum in omni genere entis, sed etiam in omni genere status & modi ad ens pertinentis: qui licet status entis & modus entis entia non sit, nihilominus pro entibus habentur & cogitantur. Quomodo autem fieri possit, ut Deus mutatis , quae circa ip- XLVΠ.sum sunt, creaturis, & varias denominationes in illum transierentibus, ut Creatoris, Domini, O c. maneat immutatus, decla- Deus immu-
rari & exponi utcunque poterit exemplo Solis , qui si in centro p es ..
Mundi immotus staret , ut Co pernicus falso censuit , varias re- tiones 1ationes & denominationes continuo sortiretur ex sederibus cir - '
527쪽
ue oo Disputat lo quinta , Art IV.
ca ipsi tin rapidius aut segni ius, excentricε aut concentrice revolutis: fieret eni in re speiftu illorum modo dexter, modo sinister , modo superior, modo inferior; modo vicinior. modo distantior.&c. & nihilominus juxta hypothesim esset immotus. xlviii. Non igitur istae si tuum & locorum differentiae illimi vere a Affer xv ficerent aut innovarent, sed verὰ alii cerent & innovarent sede-
otii, in quo ra, quae sit lis sitos Sincalua per revolutionum tuarum circui- .
nihil iun tus commutarent. Ita sane de r. lationibus praemissis sentiendunt relatione,. affirmandum illas ita de Deo dici , ut nihilominus illum neque afficiant, neque in novent, sed tantummodo creaturas, in quibus nulla contingit nova sine praevia nova mutatione re-4atio. Igitur non est timenda , velut in Deum ex his relationibus Creatoris , Domini, iudicis , orc. illapsura novitas , quae ab solutae illi iis immutabilitati praejudicet e liquidem nullum Di vinitatis , sive statum . sive modum mutare poterit, ut erat O
di ix. Probatur1ὶmιηA Si actiones Dei transeuntes non praejudicant si actiones absolutae divinae immutabilitati, multo ni inus praeiudicare illi φImmis iuestii. xpo erum relationes ex talibus adtionibus prodcuntes. At illirum non im- nullatenus praesudicant tales actiones , uti satis superque ostenisi, 64M.ὰ sum est in assertione praecedente. Igitur nec relationes ex talibusastionibus adtionibus prodeuntes illi praejudicant. Sequelam itaque majo- P in ' ς ris, ubi tota est difficultas, sic probo evidenter ex notione motus, qui goneratim loquendo , in aetione phy sicus est, in relatione autem tantum eli metaphysiciis. Qui, cnim nescit tendentiana illam , quam relatio subindidat . a fundamento ad terminum non esse realem, sed tantum intelligibilem 'rogressionem pQuare si Deus mutabilis esset, magis nulla etur per aerionem , quan per relationem ex actione consequente.n t & ideo si ae-'eiones, de quibus strino est, non .praejudicant absolutae divinae tua nantabilitati, multo minus praejudicare illi potcrunt relationes suam ab illis originem totam habentes. x. Insuper autem si propius' attenditur notio generi ea relationis,
velariones r latio praecise accepta non est mutatio , sed mutationem fac- ne istin imis tam supponit , ad quam subiequmir: ita quod non refcrtur pa- p x ny m ' ter ad filium nisi uitia pator per actionem generandi mutatus
priliis sip-α- e. t ex homine, qui Pater non erac, in homi ncm qui pater evasit.
.es, ii se, larc si potiti silat sine ulla siti mutatione pater evadere, potuisset sine mutatione ulla pariter & ad filium referri. Unde jam liqui
do constat a pari, quod si potuit Deus sine ulla sui mutatione Diqitirco by oste
528쪽
siua sit Imminabilitas Divina , se. s o t
fieri Creator, potuit & sine mutatione ulla adipi sei relationem
eatoris; & ita dieendum de relationibus e aeteris, quae istam aue sequuntur, aut eomitantur. Quomodo itaque non rediissi me conis cluditur relationes istas multo minus praesti dicare immutabilitati divinae , quana actiones unde prodeunt, & quas illi nullatenus praejudicare satis supra ostensum est Addo non posse scri, ut immutetur Deus per relationes istas, quas modo habce, modo non habet, nisi ob id, quhil illas habeat , intelligatur in aliquo abundare, & ob id , quod illis ea. reat, in aliquo deficere; quo pacto illae accessu suo aliquod incrementum , & reccmu suo decrementum aliquod in Deo parerent. Ut autem intelligatur quantum id impossibile & a sana Fide alienum sit, audiendus cst in primis S. Justinus Martyr , qui hane ipsam dissicultatem sibi de acute opponit, & solide solvit. Itaque S. Doctor postqu1m stabili it id summὸ persectum esse . quoa re nulla prorsus accessionem , vel auctum recipit , sic quaerit , Quaest. II3. ad Orthod. Quomodo Deus , qui ante creationem fuerito postea creationem perfecerit, ita Opi is ct nomen est rem Vsam recepit I atque ex eo quod Deus suis, in id ut opifex esset, auctum Ogenerationem in se admisit i Quae verba sonant dissicultatem in hoc positam , quod Deus quando faetus est opifex Mundi hujus , videatur simul eum nomine & re opificis sibi persectionem aliquam , ant8 non habitam, comparasse. Tum isti dissicultati multipliciter satisfacit S. Iustinus. Et primo quidem statuit naturam Divinam non consistere in hoc, quod alterius sit, sed quod sui sit: per hoc autem quod refertur, alte. rius fit: & eapropter per id , quod alterius fit, non augetur. Non itaque augetur Deus per hoc quod evadit Creator, quia id quod est evadere Creatorem , non est in Deo aliquid sui , sed aliquid alterius, videlicet creaturae. Verba S. Jultini haec sunt, ibul.
in Res p. Allydest, idam ipsum esse, ct aliud alterius esse. Et idem esse ,
habitum non admittit: alterius autem esse babitum admittit. Porrochm perfectio Dei in eo sit, quod idem ipsum est : propterea non auget
eum id, quod alterius est. Secundo ut hanc veritatem magis mani- sestet, affert exemplum unitatis, quae per hoc quod unitas est, est
quid sui, per hoc alitem quod est principium numeri, est quid alterius: sed non evadit perfectior per hoc quod fit principium
Itaque Deus similiter per hoe quod evadit Creator, fit principium creaturae , sed hinc persedior non fit. Et quemadmodum
1 . Tales rel. t Iones nihil militatis possune addere Deo . nihil detrahere. seu adveniendo a seu deficiis.
Probae s Iust nua rela tiones in De. non esse quia
529쪽
s o et Disputatio quinta, Art. IV.
iasai .ee Mi unitati, inquit, id nihil confri αι persectionem ejus , quod ργἰnezen hoc, viba piumsit numeri et nam etiamsi numeri principium non esset, perfecta νε α' - tamen esset: ct cum principium qui facta sit, non aucta tamen est: sie Deus quoquo ante creationem perfectus erat, ct post ereationem auctus non est. Tertio & aliam paritatem asteri ductam ex eo quod sicuti Deus fuit creator unius Mundi, ita potuit esse creator plurium t qua hypothesi facta videtur Deum nutin esse quid mimis eo, quod fuisset, si plures Mundos creasset. Et nihilominus admcntem S. Doctoris non ea propter quid minus est ; quare nec quid majus est ob id , quod unum Mundum condiderit di hinc quippe plures habitus habet per quos exaltatus est super omnes Deos , factus Pater, Dominus, iudex, Pastor , cte. sed non plures persectioneς , ut ibidem S. Iustinus ostendit. Ae tum sic concludit, suadsipropterea quodplures Mundos non fecerit Deuι , .mminutus non est: eo certe quod unum Mundum fecerit , auctus quoque non est. Atque ita jam constat relationes , de quibus instituta est controversia , nihil praejudicare divinae absolutae immutabilitati di sed adhuc magis constabit ex solutione objectioniunsequentiunia obiicies primo. Relationes Creatoris, Domin , iudieii , & aliae id genus non sunt in Deo aeternae , sed temporales : igitur prae-m. judicant absolutae divinae immutabilitati. Et haec consequentiarale ,ει do manifesta est; quia ibi non potest non esse mutario, ubi est acinis. ia: ' quisitio : ibi autem est aequisitio , ubi comperitur possessio rei antea non possessae. Quare si Deus ab aeterno possessot non fuit reis lationum , de quibus scrino est; sed illas possidere coepit ex tempore, illas de novo acquisiit, & ideo per illas mutatus fuit , siquidem faetus de non Creatore Creator, de non Domino DomAnus orc. Antecedentis autem veritatem firmat ratio invicta, quam S. Αugustinus asteri , ut probet relationem Domini, & sic de caetcris ,
non fui ct Deo propriam, nisi ex tempore ; quia quomodo potuit Deus ab aeterno dominari, si ab aeterno nullus potuit famulari Et sie quidem loquitur S. Doctor , L. f. de Trin. c. I 6. Ecce Dominum esse non sempiternum habet , ne cogamur etiam se .le amineaturam dicere a quia ine sempiterne non dominaretur , nisi etiam sta sempiterno famularetur : sicut autem non potest esse servui , qui 'non habet Dominum , sic nec Dominus , qui non habetservum. Tum N ibidem pro sua doctrina magis firmanda, satisfacie S. Doctorvarili instantiis , quas longum esset referre. Tantum affero haec pauca ejusdem S. Patris yerba, quae con-
530쪽
ssuasit Immutabilitas Divina, Se . s o r
eroversiam istam dirimunt ae eone ludunt, μὴ , inquie, vel ut
Dominus bominis esset, ex tempora accidit Deo t or ut omnis auferri intri s. Au. videatur controversia , certe ut tuus Dominus esset aut meus, qM mo-
do esse coepimus, ex tempore accidit Deo. Ac deinde subjungit, Postremo ut Dominus esset hujus arboris ct hujus se elis, ex tempore aecidit , qua modo esse coeperunt. Igitur non est dubium , quin rela- 'tiones divinae istae , de quibus digitur, sint temporales. Laudatus suprά fuit & Tertullianus pro hac ipsa doctrina, quam toto libro
propugnavit contra Hermogenem, qui haereticὸ voluit Deum esse Dominum ab aeterno, & ideo materiam , ad exercitium talis
dominii, fuisse Deo eoaevam. Quae quidem haeresis pessi ina est &declinari vix potest, admissa talis relationis & eaeterarum illam
Respondeo primo non deessensum Catholicum, in quo istae L yrelationes aeternae sint, illuna videlicet sensum, in quo aeternae e.rid,' i te. sunt actiones, unde ducunt originei mille autem sensus satis expia. Mi xiones φc natus suit in assertione praecedente. Igitur ad eundem modum , set .se remis quo actiones divinae omnes ab aeterno vigent , licet temporales p iς. a Nsint eorum effectus, conformiter ad decretum positum de illoc , 'in tarum existentia, quando aderit hoc vel illud temporis punistum, sui . s. vigent etiam relationes in actionibus illis fundatae : hoe est, vi- ε'δ ψ gent relationes illae fundamentaliter , licet nondum vigeant terminativ/. Tuin vero hic senstis neque ullatenus obstat illi, in quo post Tertullianum Augustinus affirmavit relationes illas tem porales esse, neque ullatenus declinare potest in haeresim Hermogenis certantis pro aeternitate materiae: si quidem actiones divinae, quae sunt talium relationum origines , expresse lupponuntur non habentes ab aeterno suos effectus, sed habiturae illos in tempore constituto : at nihilominus admittuntur ab aeterno viis gentea, ne compellamur fateri rem , a qua S. Augustinus jam toties laudatus abhorruit, nempe Deum a vacatione ad operati nem , a quiete ad laborem , ab otio ad negotium transiisse. De caetero autem fatuissim E desipiebat Hermogenes in hoc, LVII. quod opinabatur sufficienter exponi divinum aeternum dominium per aeternitatem materiae et quasi vero tot uiri Dei dominium reseris Hermogenis. ri debeat ad materiam , & non potius ad naturas , quae ex mate- stiuis suo. ria, vel cum materia in teni pure S: ad tempus fiunt. Quare su- rix. perfuisset Hermogeni exponendus modus , quo potuerit Deus ab aeterno esse Dominus naturae, quae hodid tantum producitur , ut
hominis, qui hodie tantum gignitur. Et ad hanc quidem Her. - . i