장음표시 사용
551쪽
ue a 4 Disputatio sexta , Art. II.
εate pro do. quae nulli convenire potest creaturae , nulla proinde creatura, lieee i aeterna, potuit esse Deo coaeterna , prout haec coaeternitas im-
eepta a quae ε . - , ε . . .. a.
earet praei. portat priem Illas dotes verae aeternitatis Divinae ; in quo lentii ali
' bi illem sanctus Doctor explicans verain aeternitatem Creatoris . dixit Lib. Ia. Cons. c. Is. Omne mutabile aeternum non est, Deus. autem noster ἀιernus es. Ex quibus attentis sequitur controversiain
praesentem intelligi debere de coaeternitate spoliata dotibus praeo missis, seu praecise accepta pro duratione , quae nec principium temporis, nec finem habeat : atque hic est sensus , in quo illati
Philosophi philosophicε . & Theologi theologico vulgo exa
gitant. V. Notandum secundo non posse nisi pro manifesto haberi errorem. 'M I. t. in quem E Philosophis auli quis plurimi abierunt docentes Mun-
probant dum ab aeterno extitisse , si attenditur ad id , quod Fides docet de isti tuti .b computo temporis, a quo conditus fuit Mundus, & quod ratio aeterno. suadet de notitia , quae haud dubie ab iit hominibus , qui per tota unorum millia nos praecessissent, transnxista fuisse de quibus sana saltem factis singularibus. quae contigissent dum illi viverent. Vel pνaesertim quia si probabile est eventuum hac aetate notabilium persevcratura esse aut in chartis , aut tu aere e aut in saxis aliqua monuia1 vita per annos ad plura . quam sex millia dilatandos , si tandiu Mundus supponitur exti uirus; quomodo ne vel unius eventus noti bilis , qui jam lapsa sex annorum millia pincesseri , ullum etiam levissimum transinissum est ad posteros monumentum Nisi fortan fingitur , quod ideo nullum tranianai sitim fuerit, quia nondum inventae erant artes istae, quae traii missionem illam iuvissent. Et hoc gratis fingitur, quatenus nullaverisimilitudo est in hoc , quod homines ejusde in nobiscum in eclligentiae intra tempora infinita non invenerint artes illas , quae heio bis intra paucos, ut ita loquar, dies' si cum illa dierum aeternitate conserantur, adinventae sunt... Et hinc quidem enascitur urgentior conjectura contra Mundi oni citur aeternitatem , quae artem nullam nobis adinveniendam , vel etiam perficiendam reliquisset, quia nihil laboris, nihil studii ad id hae- Mundi eπ eo tenus adhibitum non fuisset. Et id fuisset per manus artificum. quorum gii cruditi situr ab aliis , ad nostra transmissum tempora. adhuc Neque in istis eonjeimitis morabor , ut addam e P 'sopbis . ' ' quibus olim placuit ad mi ignis a Mundi aeternitas , turpiter erras . sc illos , qui aeternum illius opificium retulerunt ad potentiam Dei ex uecessitate agentis; sed longe turpius errasse .lios, qui
552쪽
An aliqua creatura esse Deo, sc. sas
tanti & xterni opificii nullum opificem agnoverunt , fortuitis
materiae motibus motuumque conabinationibus Omnem operam relinquentes. .
Memorandi postmodum occurrunt , iam non dico , Ethni et v DPhilosophi, sed Christiani, quibus non equidem placuit Mundum esse conditum ab aeterno , 'visum est tamen creatam sui sis ab DIG - sed aeterno materiam , ex qua in tempore Deus orbem istum .diderit. Qua in opinione putatur fuisse Origenes, hinc saltem ar- verunt ima guendus, quod intelligi non possit, cui bono fuisset illa materiae creatio per aeternitatem praevia ad Orbis fabricam ; nisi etiam quod miniis vere fecisset Deus in principio coelum & terram , si ''mne coeli & terrae materiam non Iccisset. Sed est asperitis arguenda opinio Hermogenis , qui non modo materiam aeternam 8c Deo coaevam , sed & increatam admisit. Neque hic repetam rationem potissimam in articulo praecedente relatam , qua Tertullianus Hermosenem confutavit. . Talitum obiter dico trahi perfacile in hane de materia aeter- V 3. na & increata opinionem posse, quod multis hac aetate Philoso- ista illo phis Cartesiuin sectantibus videtur de natura spatii corporea. ς lidi Sic quippe lpaturiri materia est: spatium au Iem & aeternum & Impiodue.
increatu in est , quia quid privativum est , ut probabitur infra , ἰ η'. .. ubi agetur de immensitate Divina. Et jam addo eos , qui genera m ratim opinati sunt admitti debere materiam aeternam & increatam , unde hic Mundus temporaliter fieret, ad id inductos Dis ' se, quod intelligere non potuerint quomodo aliquid ex nihilo vel etiam a Deci Feret. Quod optime notavit beatus Theodorctus,& expressit his verbis, de Haer. Fab. l. y. c. s. Est autem hoc quoque
humararum rationum imbecillitatis argumentum. Quoniam enim ars
omnis apud homines subjecta materia indiget , ct figulina luto , ct fractoria lapidibus ct lateribus, lignis fabrilis ct navium ad eatrix , ct lanis textoria , ct pellibus sutoria , ct pingend. v and que ars coloribus , atque , ut semel dicam , artes singula materia convenienti , existimarunt stolida Deum quoque sina materia creare non posse , nec . . intellexerunι quant Am Dei ct hominum sit discrimen , ore. Idem etiam notat alibi S. Doctor de necessitate subjectae ma- h. . teriae in operibus artium, ac de necessitate instrumentorum in ii Ciliέ, mis dem operibus peragendis, ac tum subdit, in Ser m. q. de Mat. & i y
Mundo. At rerum omnium opifex nec instrumentis , nec materia sn- tia nisteriae.
diger i sed quod aliis artificibus sunt materia ct instrumenta , lem. pusiqua st labor, arsque ima Er diligentia , hoc universorum Deo est
553쪽
uea 6 Disputatio sexta, Art. II.
voluntas. Unde colligitur nullatenus ad hujus Mundi opificium necessariam fuisse, & ex hoc titulo rejiciendam csse aeternain iIIam materiae praeexistentiam. x. Ouii tuo dicere de materia , quam Manichaei pariter aeternam j.:' 22 a imittebatu, qua in m .ilam esse aiebant, quasi laetum maliri, Mi ἰm' Nuntinis illius , quod praeter bonum colebant. Atque in hoc xer' N foedius errabant, quam Philosophi Ethnici, qui in ea materia subjecta, ex qua Deum creationis ansam sumpsisse arbitrabantur , nihil inesse mali opinati sunt, aut ab ullo malo Numine pro di isse. Qux de re audiendlis est etiam Theodoretiis , cujus haec sunt verba, Haer. Fab. I. s. c. s. Illi ergo Socrates, Plato & alii
ex sufecta materia omnia conssita esse dicunt . eamque Deo eoavamd centes , Deum ejus authorem nomιnant: non tamen malam illam
juxta Marcionis oe Manetis impietatem definiunt: blasphemiam enim maximam ducunt Deum malorum opificem disere. Atque hinc insere Philosophos illos prae here ris istis csse venia digniores , ita ut merito error iste , in quem Marcion & Manes lapii sunt, pro haeretica fabula habeatur. v. Hac rursus longE turpior illa est , iuxta quam ab eodem Theoc,ai .. y doreto ante relatai Valentinus nescio quos Honas fingebat, quiertor Valea. non tantum coaevi citcnt Opifici creationis Deo, sed & praees-
- sissent, suique conversione atque passione formassent. Ante omnia . inquit , ibid. c. . q. demonstrandum est creationis opscem essem non illum , quι )uxta Valemini fabulam ex passione Achamos frmatur est, or post triginta quinque a Sonum productιones ex conversone stpassione natum. Subdit Theodoretus , neque Angelos quospιam , ut Basilid, ct Cerintho alisque visum es , quorum principatum obιinem
dicunι iadabaoth Quae fictiones perabsurdissimae sunt , neque hie
referuntur , nisi ut praeter materiam seclusa intelligatur a coaeteris nitate Divina omnis alia , quaecunque ab haereticis fingi potu
A. Hinc reserimus pariter ad haereticam fabulam , quo i a Palais mitis, de quibus alibi plura dicta sunt, propugnabatur circa lu-
visum sit de cena inacessibilem, quae Deus non essct, & Deo nihilominus . , .mbili coaeterna e et . Nam vel increata est, & sie Deus est i veI cpeata Deo coater- est ,& sic unde ista coaeternitas illi adiudicabitur , cum nulla necessitas , imo convenientia nulla id postulet, ut creatura fieCrcatori coaeterna De caetero cxponetur alibi ad mentem sanciniorum Patrum quae sit lux illa inaccessibilis, quam inhabitae Deus,& comperietur toto coelo dictare ab illa, quam Palamitae
554쪽
An aliqua creatura esse Deo , c. 327
non esse Deum , sed Deitatem aliquam aiebant, & de qua Mani chari ante illos plurima fabulati sunt. Ad propositum praesens satis est , si eon et piatur lucem illam non esse creaturam , quae sit Deo coaeterna : atque ita estin jam eonstet creaturam nullam, sive spiritualem, sive eorporalem fuisse ab aeterno productam, superest controversia in praetentem esse totam de possibili, dum inquiritur a
an aliqua creatura esse Deo coaeterna potuerit.
Notandum tertiὸ aeternitatem , quae praecessit tempus, in cujus X I L principio fecit Deus coelum ac terram, non aliter , nobis concipi, quam instar temporis, quod effluxerit sine ullo effluendi princ i- aetermeas . pio. Unde fit ut comperiatur in nobis notio, & temporis qliod principium habeat, de temporis quod principio careat. Tenapus Manai quod principium habuit, est illud, quod cogitamus affixum rei corporeae uniformiter mobili, & cujus motu praecoδnito utimur ad mensiiram motuum caeterorum. Et sic quidem utimur uniformitate motius solaris , ut motus caeteros metiamur , uti quum dicimus aliquem cucurrisse per horam , quia cucurrit donec Sol motu sito percurrerit illud coeli spatium , cujus percursio accipi. tur pro dulatione unius horae. Similiter quoque utimur motu artetadio, utut fieri potest uniformi, ut horarii rotati, aut clepsydrae , quando horaria solaria desunt, ad inensuras nostris motibus praefiniendas: ita quod hic apparcat quasi duplex tempus, naturale scilicet & artenebim; utruinque autem reale est, quia nempe affixum est rei corporali sese moventi, & motu suo magis cognito
motus caeteros minus cognitos mensurantis.
Et hoc quidem tempus reale principium habuit, quia nullus XIII. . erat motus realis , uti neque mensurabilis, ita neque mensurans , het.' antequim crearet Deus coelusa ac terrani, & corpora in illis sese ν moventia, vel ab aliis mota. Tempus autem , quod principium bini 'ia'. non habuit, illud est , quod nulli rei aut motae, aut moventi affi- iiud, qui βxum est, & perinde fluit, sive aliquid aliud is sive nihil existat, i .es .i.α
interim dum fluit, quo pacto fluit Sole etiam stante, & perinde habuit. flueret Sole non existempe, atque ita de rebus caeteris, quae sive sint, sive non sint, nullam afferunt moram illius fluxui. Hine Iieee ante Orbem conditum nulla fuerint entia creata , quorum motus mensurari debuerint, aut potuerint, concipimus tamen fluxisse
ante ipsum conditum saecula plurima, quin etiam infinita; sed de caetero quoad durationem illis similia, quae transacta sunt ab orbe condito , & quae transacta si in iliter fuissent, ii set orbis
iste statim atque fuit conditas , existere desiisset: & rutius similia Digitigod by COOste
555쪽
illis , quae si uent, donec iste perdurabit Orbis, nec minus fit
rent, licet in nihilum jam abiret. . Tum vero notum cst tam neccsse csse, ut amni fine careat lcmpus istud intelligibile , quam necesse sit illud omni principio ca-hi' sis. ζ. ruisse. Et hoc utique tempus est, ad quoil recurrimus pro nostiisve t tem operationibus quoad durationem, quam habuerint, mensui andis , quoties desinat reales temporales mensurae. Imo potius a tς'pium h - illvis fere semper recurrimus, quia mensurae caeterae non habent, aut certe parem non habent uniformitatem fluendi, & pariti r inis desceti bilem. Praeterquam quoil quisquis ille cst motus N quantumlibet uniformis, quem accipimus pro tempore, sive niensit ra nocuum caeterorum , etiam N ille ipse fit in tempore intelli, gibili, per quod illum metimur : sicque metimur motum lota. rem per illud tempus , quod intelligitariis i ita ut si per casu in aliquem motus ille Solaris vcl accelcraretur, vel tardior fieret . vel etiam si stetetur, ita eo casu praeventio nostra de duratione motus illius Solaris emendaretur attendendo ad tempus intelligibile, quod esse invariabile novimus: uti si Sol insumeret quadraginta& octo horas in pcragendo icrrae circuitu, jam non illud spatium temporis dicercinus esse tempus unius dici naturalis, sed uitius alteriusqite: quatenus optime discerneremus inter Lcmpus
quod Sol solebat in tali circuitu peragendo impenitere, & illud quod in illo ipso peragcndo contra consuetudinem impendisser. Unde patet motum illum Solarem & idem dicendum de omni alio motu reali non esse veram temporalem mensuram, sed econtra mens irabilem csse per illud tempus intelligibile, in quo
agnoscimus simul cum perennitate fluctam uniformitatem indeis iniesectibi. scetibile in , quae in nullo reali motu comperitur. Nam nullus cst.. ,' isti motus rLalis , qai non polsit variari x sisti: at fluxus temporis in. ra motuum. tclligibilis nec variari, nec sisti potcst. Neque inutile fori an erit ad clariorem intelligentiam assertionis sequentis, si ex Augustino , qui multus suit iii inquirenda temporis realis N intelligibilis sive imaginarii notione, addam pauca quae sequuntur ad utrum que illud tempus spectantia. XV . Itaque S. Augustinus agnoscit & temporta realia, & tempora non malia, seu merὸ imaginaria. Agnoscit quidem tempora rea-κiistini alia lia , & contendit nulla hii jusmodi praecessisse creationcm coeli &M' initi.'si terr. ae, quia tempora realia non sunt, nisi fiant; & in hoc sensualia imagi. rejicit liva umerabilia illa saecula, quae cogitantur praevenisse tenist z. ιι. i. Pus, iii quo Mundus est conditus. Nam Andae, inquit, poterant
telligibiles habet uniformit em
556쪽
An aliqua creatura esse Deo , sc. 62 9
innumerabilia secula praeterire , qua 'se non feceras, ekm sis omnium seculorum author ct conditor Aut qua tempora fuissent, quae abs te conssita non essent λ Aut quomodo praterιissent, si nunquam quiseni 'Αc tum ridet quod fiterdum quaeritur , quid faceret Deus 'antequam Orbem conderet; ridec, inquam , his verbis sequentibus:
Si autem o te caelum s terram nullum erat tempus , cur quaeritur quid a tunc faciebas Non enim erat tunc, ubi non eraι remus: nec tu tem pore tempora praceius , alioquin non omnia te ora fracederes. Reis
darguit alibi & hanc iptain quaestionem , quam sic exprimit ,
ibid. c. 3o. Quiar faeiebat Deus ansequam faceret coelum σ terram ρχαι quia ei venit in mentem , ut aliquid faceret , Gm aprea nunquam aliquid fecerit redarguit, inquam , sic is iccns : Videant ita- . que nullum eempus esse posse Me creatura tua : G' desinam, istam vanitatem loqui. Ex quibus verbis satis patet mens Augustini nulla tempora rea- x v II. lia admittentis, quae Orbi condendo prae iverint; & idcirco nul- .. . la, quae Des fuerint coaeterna. Quo pacto Nirsus ad mentem S. eone ipi re Doctoris omne tempus reale aflixum cst motui reali, sicut omnis N otii. realis affixus est corpori, quod reale est: arque ita Omne quis Iehu:is tempus reale a Deo fit, quatenus i Deo fit omne corpus, quod per uniformitatem sui motus idoneum est, ut sit & habeatur pro mensura motuum caeterorum , id est, ut sit 8c habea cur pro icmpore, aceepto videlicet in eo scia su philosophico, juxta quem tempus aliud nihil est,quam nMineru' mοιίοι secundum prius oe pos
Agnoscit etiam S. Augustinus tempora non realia, seu mere in- xv I ILtelligibilia, aut aliter . ut viiloo vocantur, imaginaria. Agnoscit '
siquidein S. Doctur tempus, quo metimur motus omnium corrς alia i mpotarum : & sic agnoscit tale aliquod tempus, quod non est motus ullius corporis, quandoquidem & istu in motum , qui initis ille gustinui est, necessc est in temporc fieri, in tempore, inq iam , quod istum M si .
ipse in motum meti Mur. Nam corpus nullum , verba sunt Augustini, lib. ri, Cons. c. 24. nisi in tempore moveri audio : ac deinde rCkm enim movetur corpus, tempore metior quandiu moveatur , ex quo
moveri incipit, donec desinat. Postea sic concludit. cum itaque aliud sit motus corporis , aliud quo metimur quandiu sit, quis non lutat quid horum potius tempus dicendum M t Et hanc rationeinbdit : Nam etsi varie eorpus aliquando movitur, aliquando stat, non solum motum ejus , sed etiam statum tempore metimar er dicimus tantum state, quantum metum est, Mi dulo vel iriplo stetit ad id, TomRI L. ' X XX,
557쪽
. s 3 O. Disputatio sexta, Art. II.
quod motum est, cte. Et haec ratio est urgentissima ; quia si independenter ab rinni motu reali men surari quies potest, nec mensu- .rari nisi empore potest, consequens est laeti tale aliquod tempus. uod non si e reale , sive quod non consistat ut aliquo motu reali,ed in motu quodam mere intelligibili. xxx. Et hoc est tempus imaginarium, ad cujus clariorem sotionem, neque futuram ad negotium praesens inutilem , attinet discursus. ζ' i. fissi, quo idem S. Doctor alibi demonstrat neque Solis, neque Lunae ,
im g iacuite caeterorum sederum motus , quantumlibet uniformes,
se. & hua. eue tempora, licet ad illos attendamus, tanquam ad signa tem- .RR M si porum,& annonim,& dierum. Et vis demonstrativa in hoc est posita, qtioci spatium diurnum v. g. horarum 2 . intra quas Sol situm a Molicit terrae circuitum , esses omnino idem N omnino idem cogitaretur , quamvis Sol aut hora una illum absolveret . aut in illo absolvendo linpenderet horas q8. aut utcunque plu-rcs : clare si quidem discerneremus de assirmaremus Solem non in-rra idem temporis spatium solitam suam orbitam percurrisse. Actum sit concludit S. λugustinus. Ibidem c. 23. Nemo ergo mihi dicat coelestam corporum motus esse tempora, quia ct cri dari vota eum Solstitisset, ut victor io'e protium perageret, Sol stabat, sed tempus ibat . . Ibat scilicet tempus illud imaginarium , quod non est motus ullus realis, sed est mensura omui, motus realis. Postis modum autem tempus, quod , ut loquar cum Augustino . tunc ibat,& semper ivit, & semper ibit; & idcirco a ternum est, u ternitate videlicet, non permaneme, ut est divina; sed fluente. de de qua intelligitur quod hic inquiritur, an aliqua creatura eta se Deo coaeterna potuerit, & in assertione sequente dilucidabi. .
otiat a5q eν eatura esse Deo eoaserna , per ops in si Get Dei in in ab aterna ereantis : ubi patet assertionem procedere de coaternitate a parte ante , cr qua vocat a quibusidam coaeternitas prima , ad discrimen coclernitatis a parte post, ct vocari ab iisdem solet eoarernitas seeMnda. x x. Probatur pramo. Potest aliqua creatura esse Deo coaeterna, seu Potest ali- licet coaeternitate , quae est a parte post. Igitur & aliqua creatui, seii eo .ra potuit cac Deo coaeterna , videlice coaeternitate quae est .
558쪽
An aliqua creatura esse Deos c. 33
parte antς, & cle qua agitur. Antecedens generatim admittitur ; terna Dei, , quatenus ad istam eoaeternitatem ., ut ita loquar , posteriorem ni- : . . .et' hil aliud requiritur , quam ut creatura illa quae jam producta pam post. vel mox producenda supponitur , naaneat semper ab interitu i i, bera , quod utique tam crit deinceps Deo facile , qham facile fuerit illam producere ; siquidem conservatio quid est aliud , quina continuata prodiustio λ xt cvidens est rem , quam Deus sine fine produceret, fore sine fine ab interitu liberam ; neque enim potest res aliqua si naul & deficere & produci. Accedit Fides , quae docet substantias spirituale , quales su ne Angeli &Animae rationales, esse sine finσ vieturas , Dco qui sceit illas in- eorruptibiles sed non in destructibiles , voIente in destritictas servare , & valente similiter incorruptas servare substantias , quas corrupti biles produxist. Quod addo ut intelligatur aeternitatem ita eam , parte post conferri a Deo non tantum posse cuivis creaturae simplici in eorruptibili, sed etiam cuivis compositae ac corrup- 'ti bili. Tum verb si e probatyr consequentia, & clare,& invictε ; qua- x x I.
tenus cimi Divina productrix potentia a terna sit a parte ante non minus, quani' aviarie post , hinc necessc est creaturam, quae po- pariter eon. rest in aetermina coinervari per continuatam ipsius sine fine ullo productionem , produci etiam sine principio ullo temporis intel- patie vis .ligibilis potuisse, vel ob iit unum, quod omne tempus intelligibile praecessi Divina illa , quae aeterna est a parte antE , ut dies uni est I productrix potentia. Qu i l autem verius respondet aternae il-Ii antecessioni productricis potentiae , quam aeterna pariter ante-eessio rei producibilis per illam potentiam productricem , tuae ut evaderet productiva, nonΜitique esebat, nisi accissione voluntatis Divinae id decernentis Potuisse aurem istam voὶuntatem ac cedere non negabit, nisi qui Divinae jura libertatis violare praesumpserin, & voluerit illa coarctare ad neccssitate ni volendi, ut quidquid producitur, in hoc & illo tempore, in quo producitur, producatur; ita quod ex omnibus rebus productis aut producendis , ne vel uno instanti possit ullius productio sive anticipari,
sire differri. . . . . .. XXV.
Aut si potuit, ut revera potuit, productionis cujusvis antici- phi. e. 'patio aliqua fieri, quare productio , quae anticipari voluit uno deus eviunanno , anticipari non potuit uno saeculo , uno saeculorum cenze- μoauctio nario , aut millenario , & sic deinceps ante 'omnem temporum n ncomputabilium inceptionem Potuit. sane anticipatio illa sic fie- zis ..1.2
559쪽
s 3 a Disputatio lexta , Art. II.
ri ait modum , quo rei productae destructio potest a Deo disserti
ultra numerum omnem computabilium saeculorum. Itaque si potest , ut vere potest, aliqua creatura per aeternitatem a parte post, quae est a ternitas sequens , coexistere Deci , potuit & eidem coexistere .er aeternitatem a parte ante, sive per aeternitatem -- recedentem , de qua procedit assertio.
x x I I. Probatur secundo. Res quae i csse intelligibili biit coaeterna Qq ix Deo, notissi& illi coaeterna esse i ta esse reali : atu ursi ita cst , po
suerint eoae. tuli esse Deo coaeterna rerum omnium multitudo: agitur mi anto
. .ir. Q 1 nragis Polliit res aliqua ex omnibus esse coaeterna Deo, sicut anileibili.' sertum cst Sequela minoris ape a est ; quia cnim par hac in parte , imo estem est ratio rerum , quas Deus ab aeterno novit, hinc seqititur coaeternitatem in quaestione positam , quae stet uni rei inesse reali perinde ac in intelligibili convenire potuerit, conveni in re toti recti in multitudini potuisse. Major sic probatur : & Ριmo quidem non est dubium , quin res omnes in esse intelligibili con- sideratae, fuerint Deo coaeternae in eodem esse intelligibili ; quia Divina aeternitas suam rerum omnium notitiam non expc latquasi suturam , scd possidet tanquam pra sentem : tota si quide insimul est aete nitas illa , ut satis sit pra probatum sitit. Qua de re audiendus est S. Gregorius sic loquens, in cap g. JOb. c. 27. Etra nitati nec praterita transeunt , nec qua futura sunι veniunt , quia . . cuncta per presens videt. Neque minus expressi, ad rem nostram alibi sic ait , in cap. io. Job. c. 26. Eique nec tra acta praetereunt, nec adhuc ventura quasi qua non VPaream do πε , quia is qui semper
esse habet , cuncta sibi prasentia conspicit, cumque aspiciendo pos st
XX I V. Secundo , nequc dubium cst quin cij reale cujusvis rei tam esse ,64 ,εν'I' Deo coaeterruma potuerit, quam ejusdem rei esse intelligibile , sin iliarum attenditur ad iii, quod scientia Divina uon cst mere speculativa thes ' Edi. & abstraeta , sed operativa & practica; ita quod res , quae a Deo cognosceretur , ob id unum , quod cognoscerztur , existeret , nisi obstaret ille succcssivus existendi ordo, quem Providentia Divina rebus singulis praefixit. inia vero illum ordinem praefixit IiberE , praefigere potuit alium , Juxta quem res quaelibet, aut tamdius , aut citius, aut recsntius, aut antiquius extitima. Et haec. 9uidem antiquitas perduci ad aeternitatem anteriorem potuit . di quia si, ut scriptum est , Omnia quacuηque voluiι Dominus fecu . quidquid potuit velle, potuit sacere, & potuit similiter facere . ex quo potuit vulte.
560쪽
An aliqua creatura esse Deo , sc. s 3 3
' Tuin rursus quidquid potuit velle , potuit ab aeterno velle: no- XV Ktuit igitur & ab aeterno id facere. In duo ea sit Quid contigisset. ' ς δ''nili quoia Deus anteriorem rei, cui prangere voluistet, praefigisset det ψolun-
ordinem existendi , & sie alias anteriorem , ut anterior praengi ς υ non posset alitis λ Quo paeto res illa tam antiquitus extitisset,
quam cognita fui si ci , nec ante fuisset in taci intelligibili, qtiam in eisereati; neque proinde minus in isto, quam in illo suis Iet
coaeterna Deo. Igitur, ut erat probandum , res quae in esse miciligibili fuit coaeterna Deo, potuit & illi coaeterna fieri in essercati . . Probatur tertio. Coa taenitas creaturae cum Deo facilior fuit. xxv I. Deo ipsa , quam non ipsa. Igitur potuit aliqua creatura esse Deo
coaeterna. Cujus consequentiae vis ni anifesta est. Quomodo enim Deo biodue-
non potuerit ficti quod facilius, quam oppositum , fieri potuit I Ubi velim quod dico de ista maiori facilitate toleνanter intelligi hci. quam& accommodatὸ ad nostros Ion uendi modos , iuxta Quos indulgeretur ei, qui uiceret faciliorem Deo sume crcat Iouem uulus ito.
Mundi, quam unius Mundorum infinitudinis , licet revera tam facilis Deo. fuerit ista , quam illa creatio , quia Deo cui nihil resistit, nihil difficile ; & idcirco nihil magis aut minus facile. Tum ut antecedwtis veritas pateat , non est nisi attendendum ad summam t. mutabilitatem Divinam , quae per sc speetata potius exigit, ut quidquid est, aeternum sit, quam ut aeternum non sitr quia quod aeternum est magis, quam quod aeternum non est, uno modo se habet. Hinc immutabilitas Divina longὰ facilius 1 nobis comprehenderetur supposita , quani non supposita rerum aeternitate; quia valde obstat illius comprehensioni temporaliς rerum pro luetio , quae mutatio est ipsarum maxima , neque coingitari potest, quin secum pertrahat apprehensionem alicujus, quae per productionem illam temporalem in Deo contigerix, mutatio- .nis, quando videlicet Deus de non producente factus est pro
Quo paeto si facilius conciliatur alternisas rerum cum immum xxv I r. tabilitate Divina, quomodo non fuit Deo hae ex parte facilior iralem pro Comprobabitur & evidentius eadem propositionis antecedentis , I, quae probanda incumbit , veritas, si attenditur ad ipsam aeternitatem Di nam, quatenus est interminabilis vitae tota simul &perfecta possessio. Namque non est talis possessio tota simul, nisi vina. quia Deus, si quid eras aget , si quid heri egit , si quid hodio agit, id utique ab aeterno agit, ut intelligitur ex artaculo prae-- X x x iii