장음표시 사용
541쪽
si 4 Disputatio sexta , Art. I.
Boetiana definitione eupressas, se ille et possissionem vitae, quae sitae, a telis i. tota simul, de quae sit interminabilis. Tum ut istarum dotum cla- .uiά R rior irotitia habeatur, addo veram Dei aeternitatem esse aliud nihil , quam praeventionem omnium temporum , id est , praeventio nem perfecte activam , & in persediὸ agendo in desectibilem. Et sic discurro. Sternitatis est omnia tempora praevenire , & nullis temporum lapsibus definiri : nam si posset aliquod tempus cogitari, quod cum aeternitate coepisset , aut quo lapso claplura cssct aeternitas , quid id csset, nisi in aeternitate & finem 3e initium cogitare quod nemo hactenus finxit, vel cliam fingere potuit ob id quod ubi quis de aetcrnitate coetitat, abripitur vel invitus in cogitationem diuturnitatis , quae sit & Omnis initii & omnis finis. expers ac nescia. Et hinc etiam accidit ut inens non possit, quin vim plurimam patiatur, diu in aeternitate cogitanda haerere , quia
premitur a mole necessiatis cogitandi ultra quamcunque diuturnitatem cogitatam , ulteriorem aliam sine ultima. vix. Et sic illa temporum praeventio. quam aeternitas includit, non Q 3 liter ὀ est praeventio cessatura , sed perduratura indefectibiliter, & ultra
Q-ch et graia tempora Omnia retro tutura, quorum capropter lubiecutio est, e re ς sicuti praeteritorii in omnium est praeventio. Hoc igitur modo δε-
tempos, iis expUnetur internMnabilitas vitae ad aeternuatis Divinae notio.
nem 1 pzistantis; quia non potcst non cise utrinque interminabilis vita, cusus fruitio praevenit tempora omnia clapsa , & ca quidem praevenit cum in escetibilitate , quae lapsura omnia superabit. Ttim vero ut capiatur modus, quo haec vita interminabi Iis stetiam interminabiliter tota simul . latis cst si attendatur vita in Divinam fuisse semper immi inem N liberam ab omni otio, ita quod Deus nunquam ab otioso ullo statii ad aftivum transierit. ut fuso probatum est supra , ubi de immutabilitate Dei summa iuaetionibus immanentibus & transeuntibus agebatur. x x. Hinc autem sequitur non solium aliquam Dei petionem aut imis. Eri , n alientem , aut tranteuntem omnia tempora praevenisse, scit illa
vera e insin pariter praevenisse omnes omnino adtiones Divinas. Q a vero x in sim'i' vita simul tota nihil aliud est, uuam adtioncs omnes simul exercitii, actio. citae , quae sculcet vitam in aetu cffaciunt & demonstratu , nun- . m. .. ' ' ea propter necesse est vitam Divinam fuisse semper totam sirium ad .i- mul, & sic totam simul omnia tempora praevenisse λ oeci quoniam
δ aliunde liabet haec praeventio su in mam indefectibilitatem , convenientem scilicet enti, quod est a se , & agit a se , hine illa v1ta , quae ante omnia tempora tota simul fuisse demonstrata est ,
542쪽
si ira sit vera Dei at emitas , c. J s
necessario gaudet ac semper saudebit tota illa beatissima sua ple-imi line , tota illa persectillima simultate , ob id quod actiones Divinae omnes & simul & semper vigebunt, sicut omnes & simul& sempe e viguerunt ante tempora omnia; cadem scilicet ratione quae vetuit, ne aliquando Deus ab otioso statu ad asstivum transiret paritur, imo masis , vetante ne aliquando ab ullo statu activo tranicat ad otiosum. Tandem sicut agendi successio est impersectio denotans in x x r. agente vires agendi non aequo .vigentes ad omne opus , ita simultas agendi persectio est demonstrans in agente par ad omne opus in ahente robur, narem promptitii dinem , sufficientialia narem. in astron si in
ter ad modum agendi Divinum, qui non potvit ulli perfecti L nia. limus reputari, pertinet ista simultas agendi, sive totalitas agendi simultanea, quae est haec ipsa , quae pro captu nostro explicatur , vitae simul totius posscssio. Igitur ad intelligentiain definiationis Boetianae adscribentis aeternitati posscssionem vitae & interminabilis & simul totius, valde confert , si concipiamus Deum persed te agendo, de indusectibilitvr agendo Lcmpora omnia praevenisse ; nam in persecta hujusmodi aettone apprehendimus vitam Dei totam simul, ut illam ipsam apprehendimus interminabilem in indefeetibilitate talis actionis importantis nunquam coeptam, nunquam desituram aditionum Divinarum omnium simulta
Oecurrit & alia expositio praemissae dc finitionis Boetianae sub x x ir.
conceptu vitae non morientis , Qualis est vita Divina , ad discri Vera aeter-
men humanae , quae continuo moritur, di qιιam Ideo nesciebat tis in .u, S. Augustinus , an vitam mortalem, an moriem vitalem potius dice Π vh Τ'.
ret. Aescis , aiebat Lib. I. Cons. e. d. unde venerim huc in istam, 'Τ' ' 'et dicam mortalem vitam , an mortem vitalem nescio. Sed praestat patientius audire S. Doctorem & de vita Dei nunquam moriente, de de sua semper moriente & de infantia sua jam mortua sic loquen- atem. Ecce anfantra mea otim mortua est, Ur ego vivo ; tu autem, Domine, qui cr semper vivis, ct nihil moritur in ιe , quoniam ante primordra faculorum 2 ante omne , quod vel ante Hca potest : Tu es O Deus es , Domin que omnium , qua creasti. Jam vero si Deus semper vivit , 8c nihil in eo moritur , ob id unum necella cil illius vitam & simul totam esse , & interminabilem esse : simul quidem totam , quia si semper vivit , nihil vitae amisit: N riirsus si nihil in eo moritur , nihil vitae amittet: vitam igitur di simul totam &interminabilem possidct.
543쪽
tur. N quare. xx v. Afferturalia ratio vita nostis
nes Divinae non sol ni natato unica ιει se . ita Divina nihilla ab et prius .
Ratio autem propter quam nihil vitae moriatur in Deo, patet ex mox dictis ile necessitate simultatis actionum omnium Divina. rum , quae dum simul in Deo vigent, plenam . integram , totam ejus vitani etsi ei uni S: demonstrant ad modum quo ζ ita nostra ideo niisquain cst plena , nusquam integra, nusquam tota , quia nunquam nisi rem unam agimus nondum agentes quod acturi sumus , de quod agimus agere desituri. Et sic tam nunquam ex toto vivimus, quam temper non idelia agimus. Imo tam variis vivimus, quam varia sunt quae agimus . vel . etiam quam varia sunt in illis variis agendis aut instituta , aut imitata. aut continuata consilia.
Atque ninc etiam ex opposito intelligitur qu, ni simul tota sit Dei vita , quatenus fieri non potest, quin summa sit Dei in agendo constantia ob stabilitatem & immobilitatem consilii aetiones Divinas moderantis. Unde fit ut in Deo causae rerum iliarum instabilium non sint instabiles . nec mutabiles sint origines imitabilium rerum istarum , sicut Augustinus aiebat ad probandam
vitae Divinae nulla in re moriciatis constantiam : Et apud te rerum omnιum instabilium stant ea e , ct rerum omnium mutabitium immuis
Quod si adhue altius disquiratur cur in Deo nihil vitae pereat.
& ε contra nihil vitae tu nobis mancat, ratio erit; quia actiones nostrae, sive ad vitam nostram attinentcs, non solum sint plures.sed etiam sunt plura , si attenditur divertitas,& locorum,& tem piarum,& semperanIeiatorum , a quibus pendent: at actiones divinae nec plures, nec plura sunt ; sed quid unum sunt ab omni loco, & ab omni tempore ,& ab omni temperamento inde pendens. Quapropter non potest fieri, ut vitae Divinae in his omnibue Dei actionibus pluralitet quidem usurpatis , . sed singulariter identificatis consistentis, aliquid pereate quia nulla vis potest. ac multo minus nulla temporum inertium excursio potest rei unius , vere scilicet S. Omnino unius, aliquid corrumpere de aliquid retinere. Hi ne si actiones omnes divinae sunt rὸ 8e omnino una , nulla cst quae vere & omnino asseri possit alia prior, nulla posterior,& ideo nulla vetustior, aut recentior , nulla riirsus quae posse dici praeterata, nulla quae possit affirmari futura. Et ea propter in aeterna Dei vita, quae cst picta a & totalis omnium Dei actionum
collectio ad identitatem perducta, nihil est prius, nihil posterius , nilia I vetustum, nihil recens . nihil praeteratum , nihil futurum , sed hodiernum in ea est quidquid est, nihil hesternunDiqiliaco by GOoste
544쪽
ssua sit vera Dei aeternitas, se uel
est , nihil erastinum i quidquid est praesens est i sed hoe praesens
aeternum est, & mini in E comparandum eum lubrico & fugacissiano illo momento, in quo posita est tota vitae nostrae praesciati a. Postmodum ad illustrandam adhuc uragis notionem aeternae Divinae vitae , in qua nihil, ut in nostra , caducum est, nihil momentaneum, nihil vel ant8 mortuum, vel postea moriturum , ex. scribo rursus verba illa praenHisa S. Augustini, Tu autem, Domi. ne, qui ct semper vivis, ct nihil moritur in te, illa , inquam , rursus exscribo notaturus haec sequentia , quae causam aperiunt, ob quam & Deus semper vivit,& nihil in eo moritur. Quoniam ante primordia saeuiorum , or ante omne , quod vel ante aeci potest, tu es , or Deus es, cre. Et haec quidem verba valdὸ notanda sunt , ut ex his intelligat ut quomodo aeternitas cogitanda sit omnia in telligibilia anteriora saecula praevenisse, uitile postmodum interatur nihil coexistens , nihil commune habere cum anterioribus illis, aut cum posterioribus aliis intelligibilibus saeculis. Convenit autem mirum in modum Augustinianus ille loquendi modus cum Apostolico Pauli scribentis ad Titum c. I. versu r. a. O fer his verbis: Paulus Servus Dei, is stolus autem iesu-Christise eundum fidem electorum Dei or agnitionem veritatis , qua secundum pietatem est in spem vita aeterna, quam promisit qui non mentitur an re tempora secularia legunt multi a terna , manis υit autem
temporibus se is verbum sisum in pradicatione , qua credita est mihi , Urc. Ubi D. Paulus quid sit aeternitas divina explicat per antecep
tionem temporum saecularium , dicens ante tempora saecularia. Et mox insinuat illam ipsani aeternitatem nihil habere commune cum his temporibus transitoriis, in quibus res nostrae peraguntur, Ac divinae nianifestantur , dicens ; Manis amiι autem tempori. bus suis υerbum suum in pradicatione , ore. Quatenus haec praedicatio contigit quidem in temporibus sitis, sed non in temporibus divinis; nam aeternitatis divinae nulla sunt tempora , quia Deus omnia prae ccssit tempora , tempora , inquam, ut Apostolus loquitur , facularia, siv8 saecula. Quare nee illis servit, sed dominatur, Se ideo ipse Apostolus Deum alibi vocat regem saeculo tuni dicens, I. ad Tim. I. I 7. Regi autem faculorum immortali , invisibili, sol. Deo honor or gloria, ctc. Hinc quia de omni tempore praeterito intelligibili ver diei potest , quod fuerit, sicuti vero dici potest , quod fuerint res , aut quod fuissent, si tali tempori coextiterint, aut illi coextitis.
tionem s. Augustinus habuerit vi ista Divinae
D. Paulus smi liter eum plievit aeteris nitatem viista divinae.
vinae aeterni. ais nihil ense commune
545쪽
ue 18 Di putatio sexta, Art. I.
.'i. sent, hinc, inquam , potest adhuc magis intelligi quomodo ,..' Η '' incinitas divina nihil eum illo tempore commune habeat , sive coexistens, quia vere nullatenus potest in Deum quadrare vlla temporis praeteriti differeqtia , Deus si quidem quidquid dicatur fuisse, id est: alias enim si non ess)t quidquid diceretur fuisse, esset utique demutatus atque imminutus: non igitur fuit id quod est , quia si fuisset, non est. Et ad hanc quidem observationem faciendam maximε spectat qqod aiebat Christus ad Judaeos ,
Joan. 8. 38. Amen , amen , dico vobis , antequam Abraham seret , ' Vosum. Nam in his verbis extat singularis & maxime Deo proprius loquendi modus , ad quem attenderunt omnes sancti Patres , & e quibus satis est si laudavero hic Augustinum Tract. 2. in Epist. soan. sic expendentem verba illa Christi , quem ibi vocat in carne novum , in Divinitate antiquum : optime non ait , ante Abraham ego fui, sed ante Abraham ego βm : quod enim dicιtur quia fuit, non es: quod dicitur , quia erit, nondum est : isse non novit , nisi esse. Et paulo post si e se adhuc magis explicat S. Doctor dicens : Secundum quod Christus Dor est, esse novit ; fuisse σfuturum esse non noνit. πxx IX. Ac tum stantis minimeque praetereuntis, aut praeteriturae aeteris . , . . '' nitati, oinni praesentiam patefacit ex notione diei verε uuius , qui Divina nul. non fluat ex hesterno in crasti mini. Dies ibi est unus, inquit , sed ,hau, I. sempιternus '. non ponunt illum diem in medio hesternus o erastinus rxus hora- & paucis interpositis subdit: Iste unus dies ibi est, sine tenebris , si, jum . .444 πς noctε , ε 'alii/ , sine mensura, sine horis. At quia dies ille se marum, &e. piternus est ideo dies ille non unus est, scd est dies multi, de anni multi, & dierum & annorum multitudo ad innumerabilita tem perducta, sed sine ullo dierum & annorum fluxu cogitanda.
Quare sic pergit Augustinus t Quodvis, illum die r se vis , dies est rs vis annus est: si vis anni sunt ; ductum est enim de ipso t Ea anni tu; non descient. Quomodo autem d. Ius est dies Quando dictum est a αχὰ Γεmino: Ego hodie genui te.
Nisii, ν,. Postmodum sicut aeternitas divina stat ita manens de immota , qst ες iit de Deo verὸ clici non possit quod fuerit , licet non solii in ad
t. nitati, tuerit , seu etiam praeivetat omni tempori praeterito , ita semper i U- ob eandem aeternitatis stanti, ner inanentiam atoue immobilita
potibus nu u. tem neque te Deo vere dici potest, quod erit: licet omni tum-
ἡ 'pori si ituro adfuturus, quin de omne tempus futurum superaturus intelligatur. Et ratio est, quia utraque differentia temporis prae
546쪽
cua sit vera Dei a ternitas, eae c. Si 9
cellit. istud aee editi de illud per isti ut ne eessionem augetur, ut istud per illius reeelsonem minuitur. Unde fit ut aeternuas quae stat perinde sit opposita utrique differentiae praeteriti temporis resuturi. Igitur Deus ob parent eum utraque illa temporis differentia aeterm talis oppositionem , pariter refugit ab omni futuritio-a is & praetcritionis nominabili attributo di vel maxime quia talea tribu cum comparationem aliquam importatet, quae non pUῖς stnisi temere fieri, aeternitatis semper stantis cum temporibus nun quam stantibus. Hoc aequiis ino notat iam toties laudatus hie Auetustinus op-
ans nomini cogitationem de aeter altate magis firmam , magis non eonitat
Pς ripicacem , quae non sit abducta in inanes illas tam parum ap- 'μ' ' a' in xae comparationis ineptias. uis tenebit, inquit, Lib. H. Cons. zzi,. c. II. cor hominis ut stet cr videat, quomodo Mns dictet futura stpra terita tempora nec futura , nee praterita a ternitas: & ideo veren ςc praeterita , nec futura; quia qua parte praeterita esset, jam non ςsset: & qua parte sutura esset , nondum esset. Quare si aeternitas est, ut ver ε est, non constat ex praetcrito, non constat ex futuro, quia neutrum est: cum constare non possit hoc quodpit ex eo quod non esto ut enim non-ens nihil habet entis, ita ens nihil habet non-entis; unde impossibile est si ve praeteritum, quod ςst non ens, sive futurum, quod est pariter non-ens, inc de contextu , imo de conceptu aeternitatis , quae est en S. Et sic quidem satis constat exulare, & alienam omnino esse ab XXXII. iminoto statu aeternitatis Divinae differentiam illam unam a tu ue
alteram temporis praeteriti de futuri ; sed adhuc perpendenda lu- eommune
perest differentia haec tertia , quae est temporis praesentis, bc quae nisi temperetur, nec ipsa potest cadere de venire in notionem tia , , siti aeternitatis, cujus . praesentia longe diversa est a praesentia rerum 'Pψ quae subsunt tempori. Nam huiusmodi quide nurerum praesentiacit praesentia quaedam lubrica & momentanea, de quae concipi non potest , nisi ut fugiens de avolans a statu praetcrito, quem nuperrime deseruit, ad futurum quem citissime obtinebit, ita quod nihil sit constans, sed e contra totum sit labile in hac praesentia, quae statim ut proditur evanescit , imo qua parte statui praeterito cohaeret , jam evanuit , nec minus evanuit qua parte futuro statui jam cohaesit. Nec enim cogitari potest quin interutruinque media cogitetur, ncque cogitari inter utruntque media potest, quin ob utriusque contactum participet de conditione tum status praetetiti, qui jani non est , tu in statu futyri, qui
547쪽
Poris mihi habet se nium ae st bile xx XIV. In qum sera su possit ae . ternitati Di
uero disputatio sexta, Art. I.
nouisum est: hoc autem quid est ni fi pari, ii esse , partim suisse,
parti in nondum esse λHaec itaque est praesens rerum nostrarum sine duratione ulla duratio. Praeterea vero nostrum hoc praesci s , si propius inspiciatu P , minus deprehenditur esse quam fieri , quia totum illius csse . non est nisi via , qua itur a praeterito ad suturum. Haec autem via sic fit, ut non maneat facta ; non itaque est ; sed aut fiet ,
aut faeta est ; si fiet, nondum est , fi facta ust , jam non est. Et idem de nostro praesente diccnilum est , cujus fieri quid est ἔ nisi
non esse λ Namque non potest esse donec factum sit ; quando autem faetiun est , iam non est. Unde intelligitur quam incomprehensibiliter distet praesentia aeternitatis 1 prasentia temporis; Icquam verissim E concludi propterea possi nihil esse , quod aeternitas divina commune habeat cum his labilibus temporum nostrorum differentiis & mensuris Sed quia ubi de Deo loquimur, loqui de illo aliter non valemus, quam ait hibitis vocibus , quae sonant 8c sapia mi istas temporis humani differentias, duo scienda sunt. Primum, ex istis di serentiis illam , quae minus improprie Deo convenit, este disse. rentiam lcmporis praesentis, scilicet praecisam ab omni statu praeterito ae futuro: si quidem vel levissima umbra praeteritionis , aut futuritionis cujusvis contradicit aeternitati Divinae, cujus est totum id quod est, simul esse. Quin etiam temporis praesentis nostri differentia , si ultra praecisionem iam dictam liberctur a brevitate sua,& proprietatibus caeteris ad illi ita bremtatem & mutabilitatem speetantibus, evadit attributum divinitatis; de ita quidem Deo proprium , ut ipse Deus se nihil aliud esse, quam ipsam eo, quod est quill praesentissuaum , affirmaverit cuin dixit, Exod. 3. I 4. Ego sum, qui sum. Secundum , posse illas temporis differentias indiscrimitiati in omnes in nostiis de Deo locutionibus ustiria pari, vel ob ici ipsum, quod earum nulla usurpari proprie possit . iit jam di istum est. Atque hoc ipsum est, quod S. Gregorius Magnus do iste observavit & monuit dicens Lib. 23. Mor. in Iob c. II. Tanio erra in eo Dco quodιber tempus ponitur libera , quanis
ιo nullum Oere i & hanc rationem subdit: Neque enim quodlibet disi poterat, FDuem unum proprie diceretur: namque si unum proprie diceretur , illud unum ii surpandum esset, quod propris dici posset: neque parum erraret qui sciens ac volens, spreto proprio a inpropritim ii surparet. Ac tum sic concludit: Inde itaque diei in
Meo tempus audat Ire riudubet lice iunde in eo dici proprie nullum licet. Affert Disitir by Corale
548쪽
sua sit vera Dei aeternitas , s c. sat
Affert & tibi dem 'S. Doctor exemplum illius licentiae , qua xxxv. quod libet tempus in Deo dicitur, ex libro Job, ubi legitur, Se-ψ μη μη
niel loquιtur Deu; , cst secundo id ipsum non reperit, ac tum ex PsaL D - ri Emo sexagesimo primo , ubi effertur tempus variatum his verbis : DP Semel locutus est Deus ; quod alias est frequentissimian in Scriptu- '''ris, ubi reseruntur actiones ibi vinae nunc peraciae , nunc peragendae, licet in illis ob immutabilitatem propriam nihil sit aut prae-xeritum , aut futurum. Affert valde de ad rem praesentem, quod a nobis observatum est in Disp. a. art. 3. nomcn illud admirabile , quo se Deus insigni it coram Moyse dicens : Ego sum qui sum, de Qui est misit me ad νοι, soliare in textu hebraico statum suturum , quem Craci N Latini Interpretes vertunt in praesentem :nam hebraice sonat Ero qui ero,de Ero misiι me ad vos.Qua in interpretatione , si unquam alibi, manifesta est licentia dicendi audactet in Duo quoillibet tempus. Neque paruua hanc licentiam
firmat praeclara illa sententia ac simul sanctissma deprecatio S. Ioannis in sua Apocalipsi , I. 4. Gratia vobis ct pax ab eo Quis, Qui erat st Qui venturus est: hic si quidem ad Deum simul
reseruntur universae temporis differentiae , verum intelligendae , ut par est, seorsim ab omni naevo labit itatis, quae comitatur res nostras, non illius temporis , ut sunt Divinae res, Dominas , scd illi tempori servientes. Plura de caetero alia sunt, quae laceiant ad praemii sum S. Joannis textum, de videri poterunt lia loco ιam
Salperest ut praeterea dicam coaptari posse rebus Divinis sne XXXV Τί serupulo de audaeter qua in libet temporis differentiam ; quia .i; ilicet aeternitas divina libera fit ab omni temporis istius di D pro eo p- ferentia, in qua non est nisi summa , quae nulla figi mora possit, labilitas, nihilominus habet aeternitas valorem temporis praeteriis differemiaxi, quia stabat quando ecmpus illud praeteribat, de babet valo. 'PRU 'rem tena porn suturi quia stabit quando tempus illud praeteribit; nec dubium quin tcmporis praesentis valorem habeat, quia isto stante &illa stat. AEquivalet igitur aeternuas Divina omni tempori ac cuivis intelligibili : Sed nec alia cogitari potest ,
contraquam a quibusdam cogitetur, aeternitatis ad Onine tempus intelligibile de anterius de postcrius couxtensio , quia non est coextensio inter tem stantem dc fluentem , inter rem quae tota est, de rem quae tantum ex parte cli, cujusmodi rempus est,.ci
jus nulla pars est, nisi quae praesens est; de haec ob suam instantaneam brevitatem sere nulla est. Unde jam Patet , quod si Boc. Tomas I. V v v
549쪽
ue et a Disputatio sexta , Art. I.
tius sie intellexit, ut opinor , quod dixit' de aeternitate omne tempus comprehendente, quoad scilicet temporis valorem in. aeternitate deprehensum , ab illius mente nequaquam discedendum sit. Sed omnis alia eoextansio etenippris eum aeternitate non deo η beret. nisi pro chimaerica reputari. Et idcirco si quid aliquan-men finieri. do diximus de eorrespondentia aeternitatis ad omne tempus, idd est ulla de eorrespondentia aenuivalente diximus & volumus intellcctum.
tenso ater. . Ιmo quia nescio quid initu & tims cogitari solet in tempore, .
: ά,ό ς' ' etia in imaginario , licet illud & initio & fine careat , ut in sequente articulo explicabitur , idcirco ad clariorem aeternitatis notitiam , rectius loquitur qui dicit aeterniistatem omni tempori intelligibili praevalere, nec tantum aequi valere. Quam ob causani dictum est supra aeternitatem divinam esse praeventionem omnium temporum & indesinentem & periasuete activam ; in qua notione oriensum etiam est contineri quidquid desideratur ad accurate intelligendam definitionem aeternitatis divinae Boetianam, his verbis expressam : Κternitas est in termina bilis vita tota simul Er perstia possessio. Tantum addo ut confirmem , quod in limine hujus disputa-x xymι tionis dictum est, aeternitatem Dei esse aliquam ejusdem Dei infi--u,' aei in ni tacem quoad tempus,tantum, inquam, addo S. Maximum in suo latent divi- Commentario super Lib. c. S. Dio avsit de Divinis Nominibus s. i. PH q. aeternitatem vocare υιtam ιnsnatam, sicuti paulo post eandem vocat immutabilem vitam , qua si simul tota existit , neque tremiis num admittit . nec omnino deficit V in uno, ct propter unum conis si it. Sicque verificatur aeternitatem esse quoddam genus infinitudinis , & ea propter de illa convenienter tractari in praesenti di putatione , quae prae se fert titulum de infinitate Dei.
An aliqua creviura esse Deo Materna totuerit. st OT A N D U M primo non moveri difficultatem de eoaeternἰ-l l late , quae gaudeat illis aeternitatis Divinae dotibus , quae
lina r E. in articulo praecedente melnoratae fueruns, & inter quas 1 plen-q de ut hine interminabilitas se ilicet absoluta , sive aiisinstea,&si-
550쪽
An aliqua creatura esse Deo, oec. ue a 3
multas vitae totius, sive possesso tota simul vitae in eum , quem dixi moilum, interminabilis. Namque primo nulla vita praeter divinam esse potest ab intrinseco interminabilis: quia omnis vita , quae divina non est , a Deo est; 1 sc igitur non est , & idcirco nec , se potest continuo csse. Qiuare si quae illius vitae interminabilitas est, ex beneficio divino est, quod tali vivente non potest exigi, licet possit admitti. Secundo neque vita v la praeter Divinam possideri potest simul tota , quia talis possessio importat
simultatein actionum omnium vitalium sine successione ulla, unde confici possit vel minima mutationis cujusvis umbra; imo cum permanentia, quae secum afferat immutabilitatem omnimodam , de qua una intelligi possit, quod scriptum est , Malac. 3.
Quapropter Boetius in expositionem definitionis , quae ab ipso deaturnitate tradita est,de praemiisas dotes complestitur, optime notat quod licet aliquid uou coepisset existere, neque esset desitu-rtim existere , non capropter Ducretur aeternitate Divina, ad cujus frui tumem requiritur praeter existentiana, quae neque coeperit, neque desitura sit , possesso cxistentiae persectissimae, adeoque vitae, quae neque coepisse, neque desituram csse ab intrinseco habeat, Fesit tota simul exercita, nihil amittens , nihil expectans , futura nunquam melior aut deterior; sed cadem optimaque constanter ac beatissima. Ridquid tale non est patitur temporis conditionem, de ideo non verE ac iure aeternum est. Quod uisua , aiebat Boetius , Lib. s. cle Cons. Pron o temporis patitur conditionem, li-δει illud sicut de Mundo censetit Aristoteles nec eoeperit unquam esse, Ruc drsinat, vitaque ejus cum temporis sonitate tendaIur , nondum Ramen tale est ut aternum esse jure credatur , ea scilicet aeternitate . quam Deus sibi maximὰ propriam vendicat; non enim totum si--lansnita licet vita spatiun comprehendit, σc. Hinc nulla creatura, licet ab aeterno , potuit esse Deo coaeterna : dc de Angelis. quidem id expresse asseruit Aug. dicens, Lib. I a. de Civ. Dei c. Is. Ae pre hoc etiamsi immortalitas Angelorum non Dansit in tempore, necrarerita est quasiJam non β , nec futura quasi nondum sit, tamene rum motus , quibus tempora peraguntur , ex fisturo in praeteritum Manseunt , ct adeo Creaiori in ιujus motu dicendum non est ζ vel fus
Itaque ob id , quod vera aeternitas Creatoris praeter interminabilitatem intriniecam gaudeat immutabilitate omnimoda ,