장음표시 사용
531쪽
3o4 Disputatio quinta, Art. IV.
more enis satuitatem respiciebat D. Ausustinus , quamlo aiebat , L. P de Trin. c. i5. Quia etsi materies ipsa jam erat, aliud es tamen Domanum esse materia , aliud esse Dominum jam facta natura. Tum exemplum , quo id probet, subdit his verbis : Alio enim remis pore est homo Dominus ligni, ct alio tempore Dominus est area quam is vii ex ipso ligno fabrica a, quod utique non erat, cum ligni Dominus jam esset - .hvo I. Respondeo secundo, & concedo praedictas relationes advenire LP iv ς μ' Deo ex tempore i & id quidem concedo, vel maximὸ ob authoritatem adductain S. Augustini: scd nego consequentiam, quam v Ri versarius hine infert, de quam non intulit Augustinus, qui est,pi.ν Ei '' eontra ibidem in hoc totus est , ut probet & explicet nihil potav v M im' se naturae Divinae accidere, quo utcunque mutetur. Et statim quidem affert paritatem nummi , qui sine ulla sui naturali mutatione incipit & desinit esse pretium ac pignus , aut alia id genus a ac tum sie insert. Si ergo nummus potest nulla sus mutatione totiens diei relative , ut neque eum incipit dici , neque cum desinit, aliquid .n ejus natura vel forma, qua nummus est, mutationiι flat. quanto facillias de illa incommutabili Dei substantia debemur accipere , ut ita dicatur relative aliquid ad creamram , ut quamvis temporaliter inciapiat dici , non tamen ipsi Abstantia Dei accidisse aliquid intelligatur ,
sed illi ereatura , ad quam dicitur. Addit S. Doctor Deum evadere refugium nostrum , cum ad
F G D. eum resinimus & evadere patrem nostrum cum per ejus gratiam exempla regeneramur et sed non eapropter Deum , aut in hoc , aut in illo
22: 'iat' casu mutari. De illo sic ait, Nunquid tunc si aliquid in ejus naispum' nos tura , quod antequam ad eum refugeremus , non erat i Et de isto sic laquitur et Substantia itaque nostra mutatur in melius , eam silii qua efficimur, simul ct ille parer noster esse incipit; sed nulla commatatione sua substantia. Tandem confirmat non post . temporaliter mutari Deum, adhibito exemplo hominis justi, quando incipit esse amicus Dei. Nam homo quidem justus mutatur ob id , quod incipiat amare Deum ; sed non mutatur vicissim Deus, quia nec incipit vicissim amare illum. Quare relatio ista amicitiae in jus to quidem nova cst, at in Deo nova non est , attenta dilectione , quae non est nova. Et quos amicui Dei justus esse incipit , ipse mu-
ratur : Deus autem absit ut temporaliter aliquando diligat, quasi nova clemone , qua in illo ante non erδ, apud quem nec praterita transierunt, or futura jam facta. inis illis. Uri adΥςrti ur idco non mutari Dcuin per illam relationem
532쪽
ssuasit Immutabilitas Divina, s c. sos
amicitiae , qua diligit itistiim , licet mutetur justus per illam ipsam relationem amicitiae , qua diligit Deum , quia dilectio Dei nova non est , R illeo temporalis non est , sed aeterna cst, late justi non dicuntur incipere diligi 1 Deo, nisi ut eo mois dicatur , quo potest humano adfectu cui , quod iucitur. Quae sunt verba Augustini per liaec sequentia de valdὸ notanda concludentis
hanc de absoluta divina immutabilitate doctrinam :.Sic e tram, in quit , eum iratus malis dicitur, ct placidus bonis, illi mutantur, non
Us o sicut lux insirmis oculis aspera , Armis unis es, inorum sili- ι mutatione , non sua. Ex quibus omnibus abundὰ patet solutio objectionis. obiicies fecundo. Aliud est reserri, Ze aliud posse referri r igitur transitus ab co , quod est posse referri ad id , quod est refer- L XLri, mutationem importat in transeunte. Nam quomodo non est D .. '.. mutatio , talis saltem mutatio, quae vocatur mutatio status , tran- Mundi em
stio quae fit a statu diverso ad viversu in Atqui si sermo jam in particulari fiat de relati ovibus divinis externis, quales sunt tioni is relationes Creatoris , Domini, Pastorar, iudicii , ctc. idem ac planE I : Ttotum in illis comprobabitur ; quandoquidem Deus antὸ potuit
rcferri , quam fuerit relatus ad Mundum in ratione Creatoris rantequam enina Mundum crearet , non fic referebatur ; sed ne Poterat referri; quatenus poterat id agere , unde talis relatio sequeretur. Et sane Deus tam fuit non-Crcator ab aecerno, quam fuit Creator ab initio temporis, factus de non-Creator Creator, di ita factus est de non-relato relatus in ratione Creatoris: unum
quippe ex alio apertissimὸ sequitur. Quo pacto saltem in nomine mutatus est Deus , si minus in re : hoc autem lassicit ad inferendum: istam relationem Creatoris 3e caeteras illi adiunctas pugnare cum absoluta immutabilitate Divina , contraqu1m aia fertum fuerita' Respondeo primo non valere consequentiam a potentia δίa ictu alicuius relationis creatae ad potentiam 3c actum cujusvis tetit relationis increatae r quia status potentiae & aetiis in divinis non Respondea
sunt perinde ae in humanis status diversi , a quorum uno fieri 2 -. ζῶ
transitus possit in alium. Et ratio petitur, ut toties dictu in est, potentiae Et ex aeteriaitate Divina. quae si inul ac semeti compleetitur omnes :-- ita. status; ita quod respectu Dei tam nullus futurus sit status, quim ae in huma, nullus transiit; hinc Deo nihil transit, quare nec ipse transit in 'aliquid , licet sub natura Divina transeant omnia: Tempora, inquit S. Bernardus , Ser. 8 o. in Cant. sub ea ιransenni, non
533쪽
Hine Deus em rimnem Ae statum omnem crea . earis hahuit ab stera a
di A bet quid si stirmale a quia ianda meat te. v. Nine Deus moti sute
quam illi diis uit actioereanili.
ueo 6 Di tatio quinta , Art. IV.
ei ; futura non expectat, praterita non recogitat , praesentia non experitur : euius incomprehensibilis privilegii causam hanc affert.
Nempe in semeι manens quod habet est , c, quod est . semper s uno
Itaque non expectavit Deus tempora, in quorum principio creatus est Mundus , ad hoc ut obtineret statum S relationem Creatoris a sed statum illum & relationem illam habuit ab aeterno.Quare si nihilominus duitur Deus Creator fuisse & Creatoria reis lationem obtinuisse tantum ex tempore, id referri debet, non ad defectum Dei, sed ad defectu in Mundi , qui nondum crcatus fuerat. Et sic ista relatio in Mundo equidem factam muta tinnem probat a sed in Deo non probat et imo nequidein si veritas attente perpe aditur, nominalem ; quia nominalis, si mere gratuita non fuerit. talem supponit quae sit vel rei,vel status ad rem pertinentis : hu usmodi autem mutatio nulla est, vel esse potest in
Respondeo Iecuasi semoveri a Deglonge facilius posse suspicio.
uem Omnem mutat lonis , ex relationibus de quibus agitur, consequentis, si semel ex sana Metaphysica prae intellectum fuerit, quomodo relationes tarmales omnino a fundamentalibus praecisae ni h l obtineant entitatis productae , S ita secum non inferant aliam mutationem , quam quae est in fundamenti, ipsarum, ac praesertim in proximis. Sic in humani, mutatio , perquam homo evadit pater , non alia est , quam quae est generationis activἡ r & similiter mutatio per quam bonici evadit filius , nos alia est , quam quae est ge rationis passivae et ita quod Pater in tantum mutetur in quantum gignit, qui antea non gign hat; & filius si imIiter in tantum mutetur . in quantum gignitur , qui prius non gignebatur.
Est autem generatio activa fundamentum proximum reIationis,quam paternitatem vocamus , sicut generatio passiva est funis damentum . proximum relationis, quae stiario nominatur. Iam itaque recte intelligimus Mundum, quando creatur, mutari, quia est assignabile tempus, in quo nondum erat creatus et sed non similiter intelligi inus Deum mutari, quando creat Mundum , Illio intelligimus non mutari, quia non est assignabiletςmpus , in quo defuerit Deo actio creandi et cum o mauis actio divina aeterna sit , ut in assertione praeceitcnte o
tentum est. Et i in quidem satis tractatum sit de immutabilitate:
534쪽
ssua sit mera Dei aternitas , s c. so
NUατ A ex dicendis in hae disputatione circa aeternitatem , immensitatem , & omnipotentiam , quae sitiat totidem infinitatis cujusdam divinae species, referri facit Ead praecedentem de immutabilitate Divina disputationem potuin sent. Immutabibitas si quidem ex aeternitate se quae nullis obnoxia est vicibus temporum ; & ex immensitate , quae nullas subit differentias locorum ; N ex omnipotentia, quae nullam experi-
ur contrarietatem virium, tum clare insertur, tum solide demonstratur.
Nihilo idinus visiim est attributa ista Dei negativa traictare sub speciali ac singulari titulo infinitatis Divinae: qm a licer d Deum
ut immutabilem referantur, ad ipsum tamen ut infinitum distine. tius referuntur , scilicet ut infinitum , non ea infinitate, quae vocari potest intrinseca, fle jam an id pertractata est , ubi actum est de Divina essentia & de illius attributis tam dignitate , quam numero infinitis ; sed ea infinitate, quam hic vocabimus extrinsecam , & considerabimus in ordine ad tempus, in ordine ad I cum , Fc in ordine ad operationem. Quo pacto Deus , prout infinitus in ordine ad tempus , aeteranus est; prout infinitus in ordine ad locum, iminensus est; & prout infinitus in ordine ad operationem , omnipotens est. Et sic quidem de attributis tribus istis , si minus quoad nomen , at certδqnoad rem negativis poterit hic agi R expressius de prolixius paululum P sed eum agi de illis non possit, quin agatur de difficultatibus circa tria ex parte creaturarum, quibus communicari possint , aut non possint, occurrentibus, ob hanc causam divisio praesentis disritationis fiet in articulos sex. In primo disquiretur, quae sit vera Dei AE ternitas, quae est ejusdem Dei Infinitas quoad tempus: in secundo, an aliqua creatura esse Deo coaeterna potuerit: in tertio, quae sit vera Dei Immensitas , quae est ejusdem Dei Infinita, quoad locum : in quarto , an spat ia imaginaria ad Immensitatem Divinam pertineant: in Pinto,
quae sit vera Dei Omnipotentia , quae est eius leni Dei Inlinitas
535쪽
ue og Di putatio texta , Art. I.
quoad operationem : & in sexto quid Potentiae ab Omnipotentia Divina in creaturas derivatum fuerit, vel potuerit derivari.
possur acet si aevum pro aeternitate . ει Hemi a ero .v a
sit sera Dei ε Eternitas, qua est ejusdem Dei Infinitas quoad ι tempus
NOτANDUM primo triplicem vulgo distingui vitae duratio
nem . pro triplici genere rerum pCrfruentauin vita , aut quae coepit & desinet ; aut quae coepit, sed non desinet; aut quae ne inque desinet , neque coepit. Sic itaque duratio vitae , quae incipit agi & desinit, vocatur tempus: Tum altera duratio vitae , quae agi quidem incipit, sed nunquam desinit, avum dicitur : ac tandem tertia duratio vitae , quae sic agitur, ut agi neque desitura sit, neque coeperit, aternitas nominatur. Quo paeto tempumest duratio corporum , quae aliquando generantur & aliquanto post corrumpuntur. Tvum autem est duratio spirituali uim substantiarum . quarum prodiustio non est generacio, sed creatio a corruptione immunis , & in hunc modum habent initium , sed finem non reformidant. Ac tum aeternitas est duratio lubstantiae tam increatae. ii alia ingenitae, quae Deus est, & sic tam essentialiter ab omni ne liber erit, qualia ab omni principio liber fuerit. Minus tamen habenda est hic ratio nominum , quam rerum sive rationum , ob quas nomina imponuntur, quia aevum apud Sacros Scriptores comperitur pro ae cernitate ii surpatum , & aeternitas pro aevo saepe accipitur. Quare satis est si moneatur posse quidcm aevum dici aeternitatem , sed in completam, & , ut ita I quar. dimidiatam , ob id quod sit finis expers , sed non initii a aeternitas autem completa tam nullum recipit initiam Quam nullum finem. Atque ut expressor Obtineatur notio rerum, quarum duratio per praemissa temporis , aevi & aeternitatis nomina discernitur , dico rebus corporcis compositisque id esse proprium, ut secum ipsis afferant causam innatam corruptionis aliquando ipsis advςntura ; quia partes quae ad ipsarum coni positionem efficie nisdam unitae fuerunt , non modo solvi po:Iunt, scd ad solutionein perurgentur, aut a se ipsis, si heterogeneae fuerint, aut ab externis agentibus, quantumcunque homogeneae supponantur. Hum generatim res corporales atque compositae perpetuis sub
536쪽
sit mera Dei aternitas , faec. so 9
jaeent uici tritici in i bus, quae ipsas ad corruptionem perducunt: 'es eo unde quamvis manu Divina sisterentur & impedirentur corrumpi, L. ειν-. nihilominus earum isti ratio ob corruptibilitatem ingenitam non l rene si alia esset, quam temporis, quia satis est, quisii illae ex suapte natura in interitum fluant; nam iste fluxus non potest aliter, qualia per fluxum temporis in ensurari. Tum circa res spirituales aliter est dicendum , quia ob id quod sint simplices, ae propterea incompositae, nihil habent dissociationi, sive disruptioni, sive etiam ἐquod idem est, corruptioni obnoxium; & ideo tam naturaliter alienae sunt, postqv in semel creatae fuerint, ab interitu, qua in corporales atque compositae, de quibus dictum cst, ad interitum Propera ut, ex quo sunt genitae. Non deest tamen in vita rerum spiritualium aliquis fluxus , ille I v. videlicet, qstent satis perhibet intelligendi ac volendi , & utcunque aliter operandi successio; quin etiam iste alter fluxus, quo res eriis pomno innis , quae educta e nihilo fuit, recideret in nihilum, nisi a
Deo reciperet beneficium conservationis , quae est continuata in nihilum. quaedam creatio. Quare rerum hujusce medi spiritualium duratio, si habet aliquid de stabilitate aeternitatis , multum habet de fluxu temporis . & ideo nec tempus, necaternitas, sed a Dum dicitur, quod est partim tempus , partim aeternitas ; sic tamen ut longe propius accedat ad labilitatena temporis , quam ad persevcran tia in aeternitatis , ut satis intelligetur ex sequentibus.. Notandum secundo aeternitatena inter attributa Dei negativa nam Q. rito enumerari ; quia nempe linc proprietas, licet exprimat ut Cue πι vocabulo , quod speciem habet nominis positivi , consistit tamen in negatione ima & altera , scilicet in negatione & Omnis meretur n
initii,& omnis finis. Quin etiam ubi agitur de aeternitate, quae vere ac proprie Divina est , haec secum infert & aliam negationcm , scilicet princὶ pii externi a quo pendeat duplex illa praerogativa , quae in omni re aeterna est , nullius initii ae nullius finis. Et haec quidem observatio non debuit praetermitti , quia contingere potuit , quod infra stabilietur , aliquid & semperfuisse sine initio, & absque fine semper esse futurum , nec tamen esse aeternum , ea nimirum aeternitate, quae Dei est ,& ad Aucliorem alium non resert utramque illam omnis initii atque omnis fi
Qua via itur ad notionem aeternitatis quae est, se , & aeternita. V Ltis quae netii est 1 se , sed ab alio, utique non habente alium ae cer- aistit . a nitatis suae auctorem. Et hic est Deus, qui non utcunque aeternus aeterni-
537쪽
uei o Disputatio sexta , Art. I.
est , se ire est, sed , se aeternus est , ει ideo Delis est. Cuius consequentiae' vi in invictam susὰ proseqiutur Tertullianus in libro, quem scripsit contra Hermogenem. AOrebat iste haereticus materiam perinis de ae Deum semper fuisse , sed a Deo factam noti fuisse: qua via
parem Deo & materiae aeternitaterra tribuebat ac pariter indepcndentem , ratione cujus materia neque nata esset, neque facta, admodum quo Deus neque natus , nequc factus merito dieitur. Tertullianus autem ex adverso contendebat id genus aeternitatis
nullum agnoscentis factorem, ita proprium esse Deo, ut sic aeternum esse nihil possit, quin Deus sit. Quis enim alius , aiebat, conr. Hermog. c. 4. Dei ce sis, quam atermias ess alius aternitatis saιui , quam semper fuisse ct futurum esse , ex praerogativa uintius
iiii ct isultius βουis Hoc si Dei est proptium , solius Dei erit ,
cujus est proprium. . v i t. Ac deinde ut probet Deum non fore unum, si materia, pr Discursus qua certabat Hermogenes, fuisset independenter a Deo coaeterna
... ., M. . Deo , sic discurrit. Qui 4si Deur e β , unicum sit Meesse est, utaeinge m. ' unius sit. Aut quid erit unicum GT singulare , nisi cui nihil adaquabitur quid principale , nisi quod 'per omnia , .si quod ante omnιa, ct ex quo omnia λ Hae Deu3jolus habendo est, ct selas habendo anus est. Sι ct alius habuerit . tοι jam erunt Dei, quor habuerint qua De.
sentavi II. Hinc conciuilit Hermogenem duos Deos inferre. Ita Hermogenes , , duos infert. Materiam parem Deo infert. Eiscite Hem Dium autem aenum esse Fortet: quia quodsem uis sit Deus est: sum- mana amtem non erit, nisi quod unicum ferit: unicum autem esε non
. . . e cum aeterna cense μν οῦ scilicet aetcrua, illo aeternitatis genere, quod Ni, uia. iam dixi , nullum agnolcentis factorem , qualis est aeternitas Dei, ex quo tam necesse est esse' omnia , quam ipsum di super omnia esse & ante omnia et si attenditur meio entis unici, entis singularis, iis principalis , ut paulo aute arguebat Tertullianus. Tum ejus caetera in hane ipsam rem argumenta, & sandmulta , & valdE urgentia missa facto , quatenus ad meum pro positum satis est hic obiter annotasse aeternitatem , quae verE Divina est , non solum omnis initii ac finis esse expertem , sed etiam nulli authori, sive factori hanc utramque praerogativam debere , ad disertinen ab aeternitate , quae a Deo alicui creaturae. gollata suisset, aut conserti potuisset, & ideo Divina non esset. Ve- rura de ostero aeterrutatis Senerς agetur in articulo sequente.
538쪽
. uua sit vera Dei a ternitas, sc. uer I
Notandum terti. praerogativam caeterarum omnium , quae Divinae aeternitati soleant, aut possint tribui , longe maximam &ab humana comprehensione remotissim alia illam este, juxta quam raedicta aeternitas praeter durationem Omni ex parte u termina item complectitur simul atque totaliter quidquid potest cogitari, tam Praeteritum , quam suturum in tota illa interminabili durati Me , ita quod nihil habeat successivae durationis , licet aliter non possit , quam ad instar xerpetuae successionis intelligi Nam quid est duratio , nisi possessio quaedam continuata , a cujus no tione praescitidi non videtur posse successio Iam itaque ut istis tenebris aliqua lux afferatur, proponenda est & attendenda aeter nitatis definitio illa, quae in unanimi consensu est apud Theolo. gos , & a Boetio suit tradita in hunc modum , Lib. s. de Consol. Prosa 6. e ternatas est anterminabιlis vita tota simia ct perfecta
Hane autem definitionem explicat ipse Boetius per compara- χtionem temporis , ad hoc nempe ut unum oppositum per juxta positionem alterius oppositi magis elucescat, disic ait : uidquid si .e ii p. vivis in tempore , sllud prasens a prateritis infinina procedit: nihil es 2 -- in tempore constitutum , 3κοd ultimum vita Da spatium pariter pusis ample ii ; sed crastinum quidem nandam apprebendit, besternum vero jam perdidit, orc. Igitur Boetius id vult esse discriminis inter naturam aeternitatis 3c temporis , quod vita , quae in Lempore agitur. sit labilis 3e transitoria, de in lubrico quodam inomento posita
cui desit, de quidquid ipsi praeteritum est , de quidquid ipsi futu
rum est : vita vero quae aeterna est , stabilis sit omnino, nec amittens aliquid de praeterito, nec expectans aliquid de suturo; sed simul,& sine amissione. 8c sine expectatione ulla comprehendens totum illud spatium , quod ab omni praeterito in Onanc futurum possit expansunt atque dilatatum intelligi. Hinc autem colligit minime ad aeternitatem veram sufficere η - . . initii omnis atque finis carentiam,& ita Mundum non dicendum fore aeternum, licet, quod Aristoteles c niuit, nec coepisset, nec ae eruit mn esset existere desiturus. Muia igitur temporis patitur conditionem, inquit, licet iliad sicus de Munda censuit Arsaιues nec coeperit ae finia.
unquam esse, nec desinas, vitaque ejus cum temporia i Unitaιe ιε Mais r r , nondum tamen lati si tit aternum esse jure credatur: non enim
totum simul insinita licet vir patium eomprehendUt ; sed futura, non indum transacta , jam non habet. Tandem si e omnino mentem si ianide Divina aeternitate Boetius explanati dicens ; Vuod uisur inter
539쪽
uera Di putatio jexta , Art. I. v
minabilis ν ta plenitudinem totam pariter eamprehendit aepti det, - cui nec futuri quicquam absit, nec praιeriti fluxerit, hoc aeternum esse jure perhibetur. x XI. Et jam quidem satis patet Boetii mens, quae non est crimiὸ deel hi . ζ. randa , ut aliqui solent , per comprehensione in omnis temporis, explieatur sive per coextensionem ad omne tempus. Tum quia si aeternitas est ke eo ii , permanens , quomodo CDextendi potest tempori, quod uic- sonem ad cessivum est tum quia omnis coextensio debet est e reeiproca , &importae coexistentiam , quae Partibus temporis affingi nullatenus potest euntibus semper, nunquam manentibus : Quomodo igitur temporis partes, quarum nulla est inter ipsas coexistentia, coexintere omnes possent aeternitati & sese tradere illi velut uno complexu comprehendendas Insuper non e re erit, si paulo diligentius attendatur ad causam , unde praesertim aeternitati Divinae conveniat esse vitae interminabilis posscssionem, quae sit tota simul. Verum ut causa illa magis postmodum dignoscatur , aliam anticipato requiramus , ob quam anima vitam non simul totam possiadeat; nam hinc videtur posse aperiri brevior ac tutior via ad iciendum , cur Deus vitam possideat simul totam Itaque ratio, ob quam anima non possidet vitam, quaesit Lmare ani- mul tota, petitur ex successione Operationum , quae ab inta fiunt, ,2 .u 2 & in quarum exere itio consistit illius vita, nempe actualis, sive simul totam, ainuola , de qua hic agitur; nam de caetero ob innatam simplicidiis, ie' 'tatem , sive spiritualitatem , nulla fit in anima successo substanistiae ait illius naturam , sive ad illius radicalem vitam spectantis. Tum vero successionis operationum animae necessitas oritur praesertim ex hoc utroque capite : primum ex hoc , quod non omnia
obiecta , quae illa posset suo captu & affectu assequi, sese illi offerant simul assequenda: siquidem nee ipsa simul existunt, scd successives: quare non aliter possunt, quam successive in illam agere& illius operationes excitare. Secundum ex hoc , quod licet obleo ta omnia, quae in temporis decursu movebunt animam ad operandum , sese illi offerrent simul per prae obtentam praesentiam , non tamen anima illa sufficeret ad tot operationes intelligendi ac volendi simul exercendas , ob limitatam vim potentiarum es iisdem animae, quae, ut experimur, dum per obiecta plura distrahitur , ad singula minus valet: quomodo igitur satis valeret simul ait
x et v. Hinc sequitur quod si anima illa per impossibile, ut jam dictum est , ab e utilio suo nitelliseret, vellet, Operaretur , qimi
540쪽
Iulii est in il ecursu temporum intellcmira , volitura & quocunque paeto operatura , vitam v cre totam si nihil ab ipso suo exordio obtineret : quin & illam viton retineret simul totam , atque interminabiliter possideret, sit cle inceps nunquam in i isdem illis a diibus cxerccndis deficeret. Atque ita plenitudo vitae totaliter simul possessae consistit in univcrsitate quadam operationum vitam amialem constituentium & simul exercitarum , & illius plenitudinis perennitas posita est in indeficientia talis exercitii, sicuti tandem necessia, talis perennitatis in eiusdem cxercitii iude laeti bi litate constituitur. Q rei paeto facile deprehenditur necessitas vitae simul totius in Deo , & ex illo quidem utroque capite, unde illius impossibilitas in anima , quae in exemplum proponebatur , suit evidenter probata. Namque Deus ad Operationes sua, nulla eget praevia Oblec-ἔorum pratentia , cin illae potius in causa sint talis prasentiae, quando contingit illa cile praesentia;& aliunde non possunt Divinae operat ioncs ab obiectorum multitudine turbari aut prae p. diri, ob infinitam vim potentiatum , quibus Operationes illae crubuuntur.
Et sic quidem vita Dei est tota simul , nec potest non e M tota simul , cum nihil assignabile sit, quod in causa essc possit alicuius
siccessionis in cius vita. Nec tamen adhuc satis patet aeternitatis prae in i in Boetiana definitio, quae Deo tribuit vitam totam simul, nee utcunque , sed interminabiliter ; quid itaque sit haec interminabilitas adhuc supcrest disquircndum. Et illam quidem Thcologi post ipsum Boetium communius explicant per adae litata iuaternitatis ad omne tempus, non tantum realc, sed etiam imaginabile, aut, ut aiunt, miaginarium couxtensionem ; non quidum successivam , sed permanentem ; non labilem , sed stantem ; non pariter lubricam , sed immotam ; non constantem ex praeterito S futuro , scd suriplicem & Omiusto praesentem. Verum , quod praenotabam , neque parum dissicilis, neque parum confusa cst notio aeternitatis ad omnia tempora coextentae,& illa omnia , veluti si essciat coexistentia , continentis. Mare viam aliam inibo pro vera Dei aeternitate paulo dilucidius exponenda, cohaerenter tamen ad Boetianam aeternitatis definitionem, quae debet , ut a Theologis omnibus solet, optima reputari; scd potest aliter atque aliter & male aut pejus ,& bene aut melius explanari.
Dico itaque duas esse praecipuas aeternitatis Divinae dotes in Tomus I. Τ t t