장음표시 사용
581쪽
ue ue ι Disputatio sexta , Art. III.
. ., c. V ejην , intra De Vimul , peccantu. Si e quippe itiniuitis gra- conspectii Dei peccamus, quia tam ipse intra nos praesens adest, quam nos intra ipsi iiii praesentes ad sumus ; quo Pacto notitia, quam habet Deus de operibus nostris pendet & ex illius intra nos, & ex nostra intra illum praesentia: unde recte sequitur , ut . erat probandum , quod Deus non adesset . ubique praesens per sua in scientiam , si non esset ubique substantialiter prae
xxv. Rursus secundo'propositionis eiusdem sequela hac invicta radizVIT iione stabilietur , qua certum cst quidquid Divinum est, Deum
tum D Uini , esse. Igitur quid an agis absonum. quam quod Adversarii aiunt iam. I Divinam equidem virtutem ubique esse , & nihilominus Deum . Divini. ubique non esse. Etenim Illa virtus , quam vocant Davinam, aut . - vere quid Divinum est, aut non est. Si vere non est quid Divinum , tam hac denominatione indigna est, quam non poscst quia dem Efficaciae cile cum virtute , qui vere Divina est. Sed si verε quid Divinluti est, quomodo Deus non est aut si vere Deus cst, quomodo Deus non est, ubicunque illa est. Itaque vel Deus non est ubique virtualiter, contraquam Adversariis videatur; vel erit ubique non minus lubstantialiter , quam virtualiter : ita quod ubicunque Deus erit secundum virtutem, erit & secundum substantiam ob identitatem substantiae ac virtutis. xxv I. Atque ut clarius res procedat, quid est haec virtus Divina,ia ιγ' ιζ cujus ubiquitas admittitur , interim dum ubiquitas Divinitatis poteritia Dei negatur e Quid , inquam , est , nisi scientia Dei , sapientia Dci . a..i tot Providci Lia Dςi , potentia Dei, &c. Q 'modo autem vel fingi ε ii, ite e possit ni attributa ista non habere secum ipsis conjiinctis limam radicem suam : aut quae est radix ista, nisi fanὶ ipsissima Dei substantia λ Tum ex illis attributis, si allinitatur in exemplum parti- culare, sed quod sit pro caeteris parem vim habiturum , potentia, non erit arduum ut probetur Dcum, ubi non est substantia praesens, Ilec praetentem cile potentia , uti potentia creatrice. Namque potentia ista creatrix, quae hie esse supponitur i eorsim a substanti Dci, vel hic ab aeterno suit seorsitu ab illa, vel huc fuit. in tem . pore transmissa r ac tum vel cst hic in aeternum permansura , vel co reversura , unde transmissa fuerit. xxv m. Ex quibus omnibus ac similibus assit mari nihil potest . quod ,: sci ar non ita perabsiurdum sit, ut nihil magis: etenim quidquid assit. est diutina inabitur, recta pugnabit,& contra stinplicitatem , & contra im- ....u's zi . ius tabilitatςιit, F contra aeternitatem, caeteraque multa potissi
582쪽
- gwasit vera Dei immensitas , sc. . Sues
ilia Divinitatis attributa , ut per se patet. Igitur ut erat Proban- tatem De dum, si Deus non asset ubique substant taliter praesens , etiam non esset ubique virtualiter praesens. Unde seqvitur Deum non
minus sua substantia , quam sua scientia , sua providentia, sua sapientia, sua potentia , &c. cisc ubique. Et id quidem ita clare
sequitur, ita unanimiter apud Sacros Scriptorcs, ut opinio contraria , in quam dictum est& Ausustinum Steuchum Eu su binum& Conradum Worstium incIinasse, merito non tantum haretica, sed etiam . impia censeatur. Omitto non icviter firmatum iri quidquid jam de vera ubiquitate Divina probatum est, per solu- lonem obiectionum stiluentium. Objicies primo illa Sacrae Scripturae loca, quae aperte declarant XXVIII. Deum in eoelo sedere ac regnare , & ibi a nobis invocat-ii ita eL. Tram se, & ab ipso ibi nos exaudiri, tanquam scilicet In vero & uno Hren Divi solio Divinitatis. Qua super re audiendus est Regum sapientiis mus Salomon , dum orat ut exaudiantur, qui in templo , cujus 'fabricam & formam tum persecerat, Divinam imploraverint opem. Si peccaverit homo, inquit Lib. 3. Regum 8. 3I. & seq..n proximum suum tu exauiues in corio.. Ac deinde e Si fugerie Populus tuus Israel inimicos 's. . . . exaudi ct coelo. Et rursus , Fames si oborta fuerit in terra , aut Pestilentia. . . . tu exaudias in caelo , in Deo habitationis tua. Ait postmodum : Tu exaudies in eoelo, in
'mamenιo habitaculi tui, sicuti paulo infra : Exaudies in eoelo , ἰαμmamento solii tui. Ex quibus locis quid evidentius est , quam quod, si Deus reputatus , Salomone filisset habitare in templo a se fabricato, perinde ac in coelo, id est, substantialiter, perinis Eorasset Deum dicens, exaudi in templo τ& Perinde templum vocasset locum habitationis Divinae, di firmamentum habitaculi dia vini , & firmamentum solii divini λ Igitur Deus omnino aliter est
in coelo , qtiatri in templo, aut alibi: N iterum tam omnino aliter. , quam omnino aliud est esse in coelis substantia, in terris auiatem potentia. .
Aut si utique non esset tribuenda Deo vel haec ipsa, vel huic ipsi si initis existendi differentia circa modum , quo adest in coelo &alibi, quanto gloriosius oraretur a nobis dicendo , Pater noster Deum qui es ubique, quani dicendo , Pater noster qui ei in cintiι ς & nihi- z. ἡ in is Iominus hanc, non illam orandi formulam docuit nos Christus, eaelo, ut' apud Evangelistam Matthaeum legitur. cap. 6. 9. Et rursus quanto dignius diceretur Deum ex omni loco prospicere super homi ncs, quam prospicere stiper illos e coelo : de nihilominus
583쪽
R.lditur e-l um esse sedem Dei .iat terra et sedes homi in
s 36. Di putatio sexta, Art. III.
scriptum est Psal. 13. 3. Dominus de coelo prospexit super filios βρminum , ut videat si es ιntemgens, aut requir-s Deum. Ac tan scin quanto decentiva affirmaretur Deum sine iit litis transtationis Io calis subsidiores huiuanas regere, & illis aut ad jumento, aut impedimento est e, prout ipsi sic vel aliter expedire videbitur: attamen legitur Gen. II. s. & seq. Descendit autem Dominus ut vi- aeret ciυιtatem ct turrem , eritam ad cabant Filii Adam : ac de inii C. Venite igitur, descendiamus σ eonfandamus ibi linguam eorum, ux ris naucat unusquisque vocem proximi sui, m.
Deinde ad rem istam valde invictius & expressus est, quod apud Prophetam Regium jam laudatum alibi legitur de sede.,
quam Deus post creationem coeli ac terrae sibi retinuit, Fe de sede alia, quam homini fixit. Fixit, inquam , non hominis scientiae, aut providentiae, aut potentiae, dic. scd substantia : nam alias homo, si ibstantia sua e loco. in quo sederit, non dimota , cogitatione sua terras mariaque perlustrat, nubesque transcendit ac pervadit coelos. Similiter de ncgotia plurima in finibus remotissimis per tuam sollicitudinem administrat, ac gerit per vim suae potestatis illo transmissae , ut patet praesertim in viris doctis scin viris Principibus es illorum sciet uia, istorum potentia non habet limites: δe nihilominus tam illorum, quam caeterorum hominum praetentia substantialis comperitur loco admodum modico circum scripta. Iam vero verba Prophetae Regii haec sunt, Psal. II 3. Is. II. Benedicti vos a Domino, qui fecit caelum 2 terram. Caelum caeli Domino et terram autem dedit Fitiis hominum. Ex quibus verbis elat Einsertur Deum dedisse filiis hominum terram inhabitandam, coelum vero inhabitandum sibi retinuisse . unde velut ex altissima specula , sive potius e throno editissimo prolpi cerct super illos de illis omnia provideret per sapientia tu, quae non pu it coelo
perinde ac substantia circumscribi ; sed illic & hic & ubique regnat attingens a fine usque ad finem sortiter, disponens onuita
Quod de caetero non obstat. quin Deus in participationem suae habitationis vocare postmodon potuerit suos electos; at sumiacienter probat Demn , licet ubique regnet sua sapientia , non residere tamen ubique sua substantia , ad eundem modum , quo homo sua quidem substantia modico habitationis hujus terreta tris loco affixus est ; at sapientia sua , quae sapientiae Divinae imago qtiaedam est, transcendit qua nona habitationem terrestrent i
584쪽
ssua sit mera Dei immensitas, s c. sue
dum mens extra se iplairi velut egressa, cogitationibus sitis, percurrit,& rerum omnium attributa,& locorum omnium intervalla. ino paeto virtualem Divinani ubiquitatem ut potest, scilicet uni-hratiliter, imitatur. Igitur ex his Omnibus Sacrae Scripturae te timoniis accurate perpensis satis liquet non omnino saltem, ut afferebatur , absonum esse, aut impium , quod quibusdam, ut
Eugubino ae Worstio visu in est, incircumscriptam quidem eme praesentiam Dei virtualem sed non similiter substantialem, ob id, quod Deus, qui ubique est sua potentia , non sit nisi in coelo sua substalitia. Respondeo seorsim ad singula. Et primo quidem dico Regem xxx et
Salomonem, in locis citatis ex Libro tertio Regum, loqui huma. satisfit dine, id est, in sensu accommodato ad humanum vulgarem c. p- 'h. 'liis tum , juxta quem solemus digniori personae altiorem locum tri Dei sciis isbuere , & ad illam ibi sedentem per preces accedere, ac ibidem , e misa, as fortuna nostra id tulerit, aut fi aequitas pre crura id meruerit , ' P v exaudiri. Hinc Deo tribuenda suit ad commendandum illius eiil 's 'tum habitatio exceIsissima , quae est habitatio coeli ; de doecndus Populus erat Deum ibi tanquana in throno regio sedere, ibi velle orari, ibi examhre orantes, siquidem ibi ut in firmamento folii sui de habitaculi sui magnificentissime considentem. Et sic quidem sapientissimus ille Rex in gratiam Populi loquebatur. Sed ne hinc labi quis eruditorum hominum posset in errorem XXXIV. impium Eugu bini & Worstii affirmantium Divinam substantiam is, terris abesse de adesse tantum in coelis , praemonuerat Deum, 5 3ψ, ad rem ipsam magis ,' quani ad vulgi cogitationem attenditur , viriduir stecapi. nec intra coelorum totam amplitudinem posse, de idcirco se immenε- mmquam id in mentem suam induxisse, ut per fabr cam templi sui pararet septa ulla Divinitati , quam noverat esse nullis , sive terrestris, sive coelestis habitaculi limitibus circumscriptant.. Hinc aiebat, Lib. 3. Reg. 8. 27. Ergone putandum est quὸd vere Deus habitet super terram Z id est, habitet de coarctetur per talem. habitationem. Quare statim subdit: Si enim ea iam ct coeti caelorum te capere non possisnt, quanto magis domus hae , quam ad cavi tDeinde vero si propius attenditur totum id, quod cogitatur xxx mitide Deo, qui in suprema quadam coeli parte, ut in throno consi- ε,in I ... deat , de ibi majestatem suam ostentet, sceptrum gerat de imperet Ii er . URegum instar ac Principum, qui sic sedent de haec habent insig-- . nia in ostensionem dignitatis , qua eminent, quid in his de paribus cogitatis offertur, quod non ore pleno redoleat stultissimam i z.' 8' '
585쪽
s s Disputatio sexta, Art. III.
Deum non hie , aut illic tantum , sed ubique si ibstantialiter esse
o. Jι,. Nisi quod excipiendi veniunt,& inter Catholicos Eugubinus .
trire seni ite & inter Haeretico, morstius, qui Divinae substantiae praesentia in η's. -4. coelo affigere praesumpserunt, a stirmantes Deum non adesse caete-v.bistiui. ris in locis sub caelestibus presentem , nisi potentia. Et Eugubinus quidem, qui praenominatur AugustinuASteuchus, clare mentem
. suam aperuit variis in locis i ac praesertim ubi laudat Aristotelem , quod ita senserit, laudat, inquam , his verbis, Enarr. in versum a. Psal. I 38. Quaere videtur ab eo probate aettum non sab- stantia adesse ubique Deum ,sed prasentiam qua esse in colo, patenriam squequaque pertingere , perinde quasi Solem , qui in caelo existens, radiis ac potentia flumineque lucis sua adest omnι loco. Sed adhuc clarius loquitur, quando ibidem subiungit verba sequentia. uuare qui Leune Deum ubique esse fer prasentiam , fer potentiam , per frovidentiam , non videntur quicquam dicere distinctum. Nam si adest per Potentiam , utique ct per prasentiam ac providentiam : at praesentia illa non fuistantia est, sed potentia , tanquam rassiorum , tanquam tu cis ab eo manautis omniaque implentis. Quid clarius λX. . Sed una qui ct foedius , quam Virum alias eruditissimum , qui
is adhisa i , Epistopus fuit de sedis Apostolicae Bibliothecarius in errorem , est in viris qui non soli, iri pro perabsurdo, sed pro blasphemo habendus sit.
δεμ οδ inclinasse. Tum neque minus aperta in mens Conradi morstii , si dummodo attenduntur haec ipsius verba : Simpliciter igitur credamur , inquit in Lib de Deo, pag. 2I6. quod sacra Litera tortesiae cant Deum revera seua substantia in coelo habitare , in terra in rem viritite ct sapientia Da nobis adesse. Et hanc Notitii mentςm ipsi etiam Haeretici horrent de abominantur in socio , ut videre est apud Rivctum , in Commentario in Oseam cap. s. His praenotatis stabilienda incumbit Divina omni praesentia Pereponuntur substantialis , quae est vera Dei immensitas i sed quia disputatur l. -'sόὸ aliutule inter Theologos an pendeat necne ista Divina omni prae-aetieulo sta. sentia ex operatione Divina in locis, quibus adesse praesens Deus viii ι siipponitur , neque parum affert talis disputationis deo isio ad controversiam in articulo sequente agitaudam , in hunc finciri duae hic instituentur auertiones, in quarum prima ostendetur Deum eo substant miltcr praesentem iii omni loco , & in secunda proba bitur substantialeni istam praetcntiam non Oriri ex Operatione.
sed ad operationem potius praerequiri.
586쪽
uua sit vera Dei immensitas, caec. 3ης
Deus es substantialiter ubiqre . ct bae est seu antialis ubiquἰtas . sive
OmmPraesentra , in. qua vera Divina immensitas consistit. Quam assertonem esse de Fide constat ex locis Sacra Scriptura plurimis , qua Dιυinam ubiquitatem stabitiunt , ct quam Patres de subsan-riati interpretantur . ut in bugus articuli decursu referetur.
Probatur primo. Sublata Divina ubiquitate substantiali, nulluς XXX relinquitur locus Mysterio Incarnationis Verbi Divini. Igitur opstiai; .' Deus est substantialiter tibique. Cujus consequentiae vim nemo β' in non viciet: antecedens autem facile probatur ; quatenus illi qui negant ubi quitatem Dei substanti item , nullam si ibstantialem 'incat- Dci praesentiam extra coedos admittunt i unde fit evidere, Deum ' '' 'non fuisse substantialiter praesentem in Christo ; ac proinde Christit in non fuisse verum Deum : nam quomodo potest esse vera Divinitas, ubi noncst ipsa Divinitatis substantia λ Non ita. que in hoc casu Christus fuisset vςrus Deus , uti non fuisset verus honio, si humanitatis substantia caruisset, licet humanis proprietatibus caeteris abundassct. Praeterea quoque nec fuissct Chris- . tus verus Deus, nisi humanitati quam gerebat, unita fuisset persona Uerbi Divini; ex hac quippe unione personali habet Christus, quod sit verus - Deus, ut Fides docet: uniri autem persona non potuit sive substantia , quae personam inseparabiliter, uti persona substantiam comitatur , imo secum identificat , ut parci ex lumina cntis Divani simplicitate. Igitur, ut aiebam , nullus relinqueretur locus Mysterio Incarnationis Verbi Divini, si Deus nusqua in fuisset substantialiter praesens , nisi in coelo, ut contendunt qui negant ubiquitatem Dei substantialent. Caeterum ex boc, quod Deus fuerit substantialiter praesens in X III. Christo, non sine causa infertur illum csse ac seniper fuisse substantialiter ubique praesentem, salvo discrimine , quod est inter prae . erat ιζ ''
sentiam , qu1 praesciis est in Christo & 'ua praesens est in rebus ta , V.e'
caeteris; id , inquam , non sine causa insertur , siquidem alias lata ruita.
substantia Divina , quae filisset in Christo, & in i plo per ipsius y 'iuς ε
humanitatem circumscripta, mota ad motum humanitatis miliat,& truc atque illuc progressa , & hinc atque illinc regressa , Obnoxia tandem infinitis motuum different iis,quas si quis substantiae
Divinae tribueret, quid hae tu te sibi fingeret, nisi Divinitatein
587쪽
Patrum prosita hilienda ubi ivitate D rix subs.
v v. Qualiter Deus perstitillantiam suam 5mnia
ue so Dissputatio sexta , Art. II L
instar corporis incedentem , At ad incedendum eorpore indigen tem λ Qui fietione nihil magis alienum est a notione Divinitatis. Hinc Samsti Patres , R illi potissilium qui magis ex professo pro Divinitate Christi adversus Arianos decertarunt, solliciti omnino fuerunt de stabilienda ubiquitate Divina substantiali radvertebant cnim quod illae sublata futurum fuisset , ut vincerent Ariani: quia Christus non potuit esse Deus sine unione hypostatica Verbi Divini eum humanitate , uti ncc ista unio esse potuit sine substantiali praesentia Divinitatis in Cliristo. Qitinctiam quia noverant futurum pariter suisse, ut perlonalitas Vcr-bi Divini uniri cum praedicta humanitate non possct , nisi ab aeterno ubique praesens fuisset , siquidem tam persona Divina . quam natura Divina non potest aliunde huc aut illuc ad aliquid
Operandum accedere ob immutabilitatem non minus localem, quam omne n aliam utcunque realem utrique convenientem ,
capropter illam ipsam ubi quitatem substantialem , quam Divinitati tribuebant, contendebant tribus Personis Divinis esse si in militer tribuendam. Atque id praecaventes, magis confirmarunt quod asserimus de Divina substantiali praesentia , quia non potust Dcus non esse substantialiter praeicias, ubi cst personaliter praesens. Audiatur instar Patrum Graecorum omnium S. Basilius, qui exponcns verba haee Evangelica S. Joannis i Et Ve=bum erat apud Deum , sic loquitur, Hom. 16. super Princ. Evang. Joan. Tom. I. Rursus, erat, propter impios qui biasphemant ae centes , quonιam non erat. Ubi erat Verbum non ἰn loco : non enim loco qua sunt incircumscripta continentur. Sed ubi erat λ apud Deum. Neque enim Par r in loco , nec Fitius in eircumsepto aliquo , aut circumscriptione certa δε- prehenditur ; sed infinitus est Pater , infinitur est Filius. Totum quodcunque noveris, ct quocunque spiritu tuo peneιraveris Deo plenum , si mut or hypostasim Filii conjunctam ubique invenies. Titiai vero quod
S. Do fior hic affirmat de hypostasi Filii , affirmat alibi, ubi scilicet id assirmandum occurrebat, de hypostasi Spiritus Saneti,
uti quum ait in Hom. I s. de Fide. Si mens nostra Iese corporeis a' fctibur purgare ... posset. . . . in primam creationis puritalem reduc ra, ibi Spiritum Sanctum videres , ubi Filius, s ubi Paιer , omnia possidentem , quoniam naruria conjunctus est, bonitatem restitussinem, sanctitatem, vitam. Quae postrema verba, ut id obiter moneam ; ne
apud parum peritos Graecae Linguae falsarius audiam , sic melius e Cra co reddidi.
588쪽
qua sit vera Dei immensitas , c. ssi
Addit postmodum S. Doctor ibidem i Is autem Spiritus Angeislos ost Archangelos implet, Potestates rant Iiscat , omn/a denique vi xuihoritas ν cat. Et rursus : Is denique Spiritus in coelo est , ct terram imple. g εvit, ubique adest oe n quam circumscribitur , totus in quolibet inha- bitat, ct totus eum Deo est, cte. Legi etiam potest ejusdem S. Patris Homilia in Psal. 3 a. ubi adversus Arium & Macedonium probat hanc ipsain Filii ac Spiritus Sancti ubi quitatem hypostaticam ex his verbis : Verbo Domini caeli firmati sunt, ct spiritu orii
Audiatur jam e Patribus Latinis Augustinus , qui rem istam ex η VJ J profesto tractat & earegie ac suse dilucidat in Epistola 37. ad Dar- .li,,uthoriadanum, qu. ae& inscripta est, Quomodo Deus ubique In hac Epistola tax S. -- itaque S. Doetor proaittit humanitatem Christi non esse ubique 3'μ 'μpraesentem , quod utique intelligendum est de praesentia substantiali : Secundum hane formam, inquit, quae cst sorma humanitatis , non est putandus Christus ubique di fusus : eavendum est enim,
ne ita Divinitatem astruamus hominis , ut veritatem corporis auferamus. Et addit : Non est autem consequena , ut quod in Deo est, ita sit ubique ut Deus. Ubi sub indicae & mox apertius declarat humanita ictu Christi cile equidem singulariter in Deo , sed nihilo minus non cilc ubique cum Deo , sicuti neque nos sumus cum illo ubique, qui tamen in illo vivimus , movemur oesumus, ut dicitur Aetorum II. 28.
Deinde vero quod negavit de Humanitate Christi, de Divini- xVDI.tate ejusdem affirmat, & Deum esse ubique diffusum probat , R modum hujusce diffusionis simul explanat his verbis, qψae digna sit ubique. sunt ex scribi; quia complectuntur Catholicam integram de Divina immensitate doctrinam. V ergo Deus per cun ia diffusur , ubiqae. inquit : ipse quippe ait per Prophetam Ierem. 23. 2 q. Coelum 2 terram ego impleo : ct quod paulo anteposui de sapientia ejus , attingit a sine usque ad Anem fortiter, ct dysponit omnia suaviter. Iιemque scriptum est i Spiritus Domini replevit Orbem terrarum. Eique diciιur an quoindam Psalmo: Quo ibo a spiritu tuo , ct a facie tua quo fugiam λ Si ascendero in eoelum , tu ibi es , si descendero ad infernum , ades. Quae loca Sacrae Scripturae reserti passim solent ad probandam omni praesentiam Divinam. Nec jam licet illa interpretari de omni praesentia virtuali ; quoniam expressis verbis interpretatus
est illa S. Doctor de omni pra sentia substantiali, subjungendo banc propositionem causalein t Quia sis antiHiter Deus ubiεηε
589쪽
Qualidervetis si tibiisque substanaei aliter, sei. Iieet totus rubi ille. At in seipso ubi
ubique vir. aliter . est etiam ubi. que substan. ainliter.
si Deus non es et tibique subctantialiter . Beseleel quid fiat ubique.
ue s a Disputatio sexta , Art. III.
Et ne quis postmodum hanc diffusionem corporalis cujus tam instar dilatationis intelligat, monet ut concipiatur Deus, non in dimidio Muniu corpore Lmissius , cr in alio damidio Lmidius , atque ita per totum totus ; sed in solo eoelo totus , or in sola terra totus , σin caelo ct in terra totus , or nullo contentus loco , sed in se Uο ubique totus. Quam insuper ubiquitatem pergit tribuere toti Trinitati di-cctulo : Ita Pater , ta Filius , ita Spiritus Sanctus . ita Trinitas unus Deus : neque enim, Mundum inter se in tres partes dυiserunt , quas si gulas snguli implerent non ita se habet vera incorporea immutabili ue Divinitas , ore. Quae omnia invicte firmant ubi quitatem Dei substantialem , qua sublata , ut ante alcbam, nullus relinqueretur locus Mysterio Incarnationis Uerbi Divini. Probatur sicundo. Si Deus non esset ubique substantia Iiter praesens, etiam non esset virtualiter ubique praesens, id est, praesens persiam scientiain , providentiam , potentiam , &c. ut ab illis exponitur, qui ubiquitatem Dei nibstantialem negant. Igitur Deus est substantialiter ubique praescns. Consequentia manifesta est ; pioniam sublata utraeque ista ubiquitate , tam viritiali , quam ii bstantiali , rueret omnino attributum Divinae iminensitatis ciauare tota difficultas est in propositione antecedente , quae sic probabitur. Et primo quidem illam validὰ stabiliunt, si redia attenduntur verba Dei apud Ieremiam Prophetam sic loquentis cap. 23. 23. dc seq. Putasne Deus e vicino egosum, dicit Dominus, ct non Deas de longe Si occultabitur vir in abscondolis r or ego non via debo eum , aeuit Dominus Nunquid non caelum ct terram ego impleo , dicit Dominus λ Au vi qua dixerunt Propheta , propbetantes in nomine meo mendacium , erc. Ubi Deus , ut absterreat falsos Prophetas , obtestatur sibi nihil in Eognitum esse ex omnibus , quae locuti fuerint, vel etiam cogitaverint; ob id nihilominus, quod non sit instar hominis ea , quae prope ipsum fiunt, videntis , quae procul ab ipso eveniunt, non videntis. Cur autem homo illa videat , ista non videat , ratio est in promptu , & petitur ab illius 'praesentia localiter circumscripta , quae t phaeram determinat visionis. Deus autem cx adverso decla
rat si ba nihil occultum esse , quia nihil fit procul ab ipso; & ideo nihil fieri procul ab ipso , quia ipse praesentia sua prorsus in
circumscripta implet coelum ac terram, uti testatur dicens : Nun- aqvid non coriam ct terram ego impleo λ Quae de caetero verba, nisi
de praesentia se bstantiali intelli gerentur , non probarent Demn
590쪽
uua sit mera Dei immensitas, ου c. ues 3
. omnia videre; quia perinde est, ac si dixi liat Deus sc omnia videre , quia visione sua implet coelum ac terram ; ac proinde se om- . nia videre , quia omnia videt : qui probandi modus plan Eotiosus cst ac Deo indignus. Illorum itaque verborum sensus genuinus est , quod sicuti homo , ubi praeiens est substantialiter , ibi videt quae juxta ipsum fiunt, ita Deus vidct omnia , quia ubique
tam substantia ter praesens est, quam ho iaci in loco determinato, quem Occupat, gaudeat sua praesentia. sib stata tiali. . Sonant igitur verba illa Dei a stirmantis te Implere coelum ac terram; sonant, inquam , non tantum virtualem , sed vere ae physicὸ substantialem omni praesentiam. Nec 'Iam minus sonant verba ista Davidi ea , Psal. II 8. Prope es tu, Domine, er omnes vidertia veritar. Namque in hunc modum sunt intelligetida , ut aeque vere possint esse in ore omnium & exponi de una de cadem nobiscunt proximitate. At si Deus substantialiter adessce tantum in coelo, alibi autem nisi virtualiter non adesset , non esset mi que eadem proximitas Divina, qua illic Comprehensores, hic maiores fruerentur. Quin imo propter spatii longitudinem, quae terram a coelis dissociat, tam vera csset in ore Viatorum haec sententia : Longe es tu, Domine, quam in ore Comprehensorum vera deprehendere inr alicra illa D 3vidis , prope es ιu, Domine. Ubi spe c. tandus est sensus physicus, in quo duae illae propositiones. contrariae vcrificarentur : nam de caetero ad rem nihil intercst , quod
verificari possint in eo sensit morali , in quo accipiuntur illa Sacrae Scripturae loca, quae a Trinant Deum justis ad c sic, & abesse ab impiis , per accessum ad illos , per recessum ab istis , ut infra
Neque hie tacendus est S. Hilarius, n Val. II 8. qui ut verba illa clare interpretetur de omni praesentia Divina substantiali , exemplum affert animae, quae totum intra corpus diffusa est, diffusione utique substantiali : Ubique est , Dcus ) modo anima in. corporatis , quas Bembris omnibus dissusa, a singulta quibusque partibus non abest. Sic loquitur S. Doctor , qui mox ex veritate sic comprobata Divinae substantialis omni praesentiae , occasione in arripit avertendi homines ab ultione , a caede, a libidine, &c.
jubens , ut cogitemus Deum a nobis non abesse, cum irascimur, cum cadimus , cum contemnimus , chm maledicimus , eum inebriamur eum tibidinamur , chm Divina Er humana negligimus.
Actum monens haec de similia crimina ob circumstantiam inhabitantis & inhabitati Dei e dere graviora . mssire, inquit, Tomi I. Aa χλ