장음표시 사용
601쪽
heat praesen tram suae vir. satis.
villa, rebus spurei tiam aliqu2m ab . solutam tua Tam res
ue 64 Disputatio sexta, Art. III.
lestis ei reum scri bit , sed cujus virtutem totus ferε Orbis non capit. Virtutem dico , qua sub coelestibus his corpὁribus lucem , calorem , vitam sub ininistrat , qua praeest rerum omnium ortui atquc interitui, qui item una omnibus clementis, & omnibus mixtis suppeditat , unde in statu , in quo sent, perseverent , aut in statu in abeant, in quem sunt abitura, aut in quem sunt reditura , mox redeant.
Quem in modii in innumera sunt, quae Sol absente substantia praestat per virtutis praesentiam. Ex quo utroque exemplo recthinfertur non modo nihil incongruum esse in hoc, quod Deus non adsit ubique personaliter, sive substantialiter , led praeterea id magis ad Dei magnificentiam pertinc re, ut in coelo sedens sua
substantia . Omnia nihilominus per suam virtutem regat, & Om.
nibus quae ubique sunt, do in inetur, sicut scriptum est Psal. ior. 9. Dominus in coelo Paravit sedem fluam , cst regnum ipsius omnibus dominabitur. Quapropter non est Deus ubique substantialiter,
sed tantum virtualiter, contra quani assertumini erit.
Respondeo & illico circa indecentiam , 'quam in ubiquitate Divina fingunt Advorsarii proucia tutam ex spurcitia aliquarum rerum , intra quas Deus esset ob id , quod ubique esset , dico istam rerum aliquarum spurcitia in falso praesumi: quia si quae est, absoluta non cli, sed tarvum modo relativa, sive rotata ad aliquod corporale temperamentum , cui adversatur & nocet. Sed quid tum Αii suavissimi odores in Oschi, ambati, sudoris felini & si- aniles , pro tetris haberi debent, quia forsan male afficiunt molitiorem vel parum sanane mulierculae alicujus temperiem Sic igitur ut molius rcν natura , si absolutὸ spectetur, mala est i Oit - onis quippe natura a Deo est: nihil autem , quod ab ipso sit, ma- 'Ium cst , cum ex adverso omnia quae ipse fecerit, non tantum bona sint, sed valde bona : legitur enim Gen. r. 3I. Miutque Deus cuncta qua fecerat , ct erant valde bona ; sic etiam natura nulla spurca est , si sumitur absolutὸ : nam aliquatenus mala esset, si spurca esset. Quare corruit difficultas , quam stabiliunt in ista male praesumpta rerum aliquarum spurcitia : ex qua de caeter . sequeretur perinde Deum nec virtualiter fore ubique i quia non minus foret indecens potentiam Divinam , quam substantiam Divinam , esse immersam luto, fimo , caeterisve praelumptis fores dibus. Tum ut haec sollitio magiς pateat, an fortὸ putant Adversarii avi mam non esse toto diffusam ac mersam corpore Ob corporale
602쪽
. siua sit vera Dei immensitas, faec. 36s
sordes, quasi possit illa ab istis aliquam impuritatem contrahere spiritualer Sed quid sordidum contrahi a spiritu ex corpore potest, etiam
sordido , eum ne lumen quidem , licet corporeum , referre aliis trahere a reis
quid sordis possit ex ullo rerum sordidarum contactu , vel etiam ex illapsu in illas quantumvis intimo Igitur vana est prima illa
indecentia , quam opponunt. Nec minus vana, inao vanior est altera , quam addunt contendentes non posse decenter Deum inter fures, inter adulteros, inter impios olbstantialiterae proinde perionaliter comperiri, quandoquidem id esset cuivis j nostri Principibus indecorum. Nam an fort8 verentur fore, ut Deus evasurus sit malus inter malos , vel sit spicionem aliquam relictu- . rus malitiae ab ipso illis permillia Z Quid aliquando fuit minus timendu imp . Adest equidem Deus personaliter praesens inter malos , imo L v I. praesens personaliter intra ipsos, sed avertens ipsos a malo, scili- .. . cet dehortando suis consiliis , se is praeceptis, sit is minis, &c. deeet diu& hoc non dedecet maj cstatem Divinam , quae si ubique est , ubique & praeest & prodest. Atque utinam Principes nostri ubi fu- ii, Dei inieeres & adulteros vident, cum illis currerent, & illis sic interessent, non ad portionem cum illis ponendam, sed ad illos per monita& exempla salutis ab intentis sceleribus avertendos. Nullum hinc dedecus, imo decus referrent maximum, per quod justa& casta ipsorum vita utiliter effulgeret. Τum veto quod dicit Eu subinus de Regum consuerudine per xvir. exemplum Darii de Xerxis ab Aristotele firmata discedendi a fre- Et prorsus quentia Populi ad majorem Regiae dignitatis decentiam , infimi 'Ti.. 'plane momenti est ; ac praesertim si attenditur plerosque illorum consuetu- in illa discessione quaerere minus quid sanctitatem deceat, quam qui l deceat vanitatem : nec nolle procul esse , Plebe ut innocen- a P. tius , sed ut liberius vivant. Quamcunque tandem ob causam , e' ''fic quemcunque in modum Populi frequentiam vitent Principes, certum est , quod non indecenter se gererent, si in medio Popn-li & starent & incederent, dummodo universo Populo essent non solis humeris, ut quondam Saul, sed factis eximiis altiores. Atque hinc patet ubiquitatem Divinae substantiae esse ab omni indecentia prorsus immunem. Tum difficultas sequens& in hoc consistens, quod scientia Di- LV III. vina mirabilior esset , si Deus omnia perinde scirci, licet non ni .a ....ta ubique esset, levissina est; quia quamvis hoc concederetur, non stientiam eapropter conveniret Deum ad ampliorem gloriam unius attri-
603쪽
' 1 6 6 Disputatio sexta, Art. III.
attributo alio, quod planὸ Divinum est, spoliari. Si e Ii
matis. cet inisericorilia foret in Deo illustrior , casu quo illam non
coerceret justitia, num eapropter quis illum iustitia i poliabit . ut illius misericordiam magis extollat Non igitur adimenda est Deo immensitas ob id , quod Diviniorem sciendi modum habeo ret, si intinensus non esset. Uideret siquidem procul positus ea Omnia , quae videt in proximo constitutus , ut aiunt Adversarii pde hic modus videndi peffectior est , ut confirmant exemplo pO tentiae visivae corporalis, cuius perseetio attenditur & dijudicatur' ex distantia , quae ipsain ipsiusque objemuri interjacet: atquet hinc inserunt persectionem fore scientiam Divinam , si immensitati nihil deberet. Qx. Et hoc quidem ratiocinium Iem est, ut ostendi ; feci a conti . R i pro levissimo hine habendum est, quod gratu fingitur ab Adverseienti xiv lari is posse scientiam Divinam ab eo loco, in quo Divina substan- ω .i .s; tia colui ne ur, in omnem locum diffundi non diffusa substantilis restibi is ' Gratis , inquam, sing,tur; quatenus scientia Divina attributum , M .,..ta DiVinum , & idcirco non potest esse ulterius diffusa , qu inis substantia Divina : conjunctissima quippe sunt attributa omnia Divina cum ipsorum radice : de haec radix est ipsa Divina substantia. Caeterum quod hic dico pro scientia, valet , ut satis patet,
pro caeteris attributis , quorum non modo non augetur praestanintia per sejunctionem ipsorum ab immensitate, sed etiam Omnis no tollitur 3c evadit rei maerica. xx. Denique ad c inpla, quae ultimo loco proponuntur, ex rebusi
. . uir pesiticis N physicis ducta sic respondebitur. Et a d primum qui
habitat.. . tiam , quod Politicum est , dico praesentiam Regis in toto regnoeti isti sc Virtu lem , ut neque sit virtualis , nisi moraliter : quaten uxzai in itiis nempe subditi sunt ex dispositione Divina instituti ad agnoscen- suo, dum colendum, ad amandum de timendum Regem in Regiis Provinciarum Urbiumque Praefectis , quorum eapropter jussionibus obsequuntur. Atque in hunc modum sufficit pro regno administrando virtualis ilia Regia praesentia : sed sufficit, ut potest rnam quis nescit quam felicius res gererentur, quam utilius ipsi Regi , quam tolerabilius Populis, si plurima quae tot alienis auribus ocuIisque confidit, audiret & videret sit is. Quam multis hac vit iretur obviam calami;atibus , tumultibus , bellis , litibus , rapinis, caeterisque malis , pro quibus avertendis , aut temperandis hoc uno Populi perfruuntur solatio , ut ad Deum i in cujus conspectu praesentissimo patent omnia , clament & dicant
604쪽
Vua sit vera Dei immensitas , c. 367
PAI. s. I. Deus noster refigium ct virtus, adjutor in tribulationitas, qua invenerunt nos nimis. Nec parum hinc confirmatur Mantum ad liniversi orbis optimum regimen & utilis te necessaria sit Di. vina omni pice sentia lubstantialis. . Mox vero a Ucundum exemplum physicum , quod affertur ex virtute Solis,r pondeo & contendo virtutem illam Solarem, quae toto in Olbe praetcns est, non esse , ut forsan putant , virtusςm LGs,ieEi in substantialem. Illa siqui .em virtus conjunistissima est cum ma- quuntur leteria corpusculari, quae vel est Solaris quidem defluxus, vel ab aliquo defluxu , aut certὰ motu , Solari obtinuit id aftivitatis , quod habet. Unde quando asseritur substantiam quidem Solis unci quodam superno loco circumscriptam esse, sed non similiter viris tutem , cavendum est ne concipiatur aliqua virtus Solaris separata ab omni substa uti a Solari: neque enim datur virtus hujuscs, incidi Solaris abstracta r sed omnis talis virtus concreta est , &est vel aliquid Solis, vel aliquid motum 1 Sole ac instar Solis . unde est ut producat effectus, quos vocamus Solares. Neque hac in re occurrit difficultas ulla, si attenditur quomodo pariter virtus ignis istius nostri domestici est aliquid de illius substantia , inquantum vel consistit in corpusculis igneis , vel in aereis, quae per impressionem acceptam instar igneorum moventur.
sed postmodum quia notio Divinae simplicitatis vetat nec - xx II. gitemus portiones aliquas, sive minutissimas quasdam particula; Divinitatis sic effluentes, in quibus virtus Divina esse posita ais tam Diadicatur , hinc fit ut ubicunque est virtus Divina , & totam Divinam substantiam ibi csse necesse sit. Hoc nihilominus non impe- Di.intidit, quominus possit Divina substantia singulari quodam molio ali ubi praesens adesse, ubi scilicet sese magis se uendam praebuerit propiusque contemplandam, ut in coelo, sicuti supra fuit expositum. Et haec est expositio , juxta quam intelligitur dictu in . illud Prophetaei Dominus in colo paravis μdem suam , m. Addo insuper ad ampliorem totius objectionis solutionem , si- LX IImulque ad clariorem Divinae Omnipraesentiae substantialis intelli- Oi z: D; 'gentiain , prodesse plurimum credibilitati Incarnationis Verbi Divini hypothesim talis omni praesentiae. Nam supposita ista -- .,j iE, 'nipraesentia adest in unoquoque nostruin substantialiter,atque ideo Mysteri mpersonaliter, tota Trinitas; adest, inquam, & quantum intelligi potest , intimE, siquidem & penetralia r conjunctione autem pe- Divini netrativa nulla intimior. Quare unio Verbi Divini eum h mani
605쪽
3 6 8 Di putatio siexta, Art. III.
praecise personalis est, non patitur dissicultatem , licet illam pa tiatur i. modo , quo taliter personalis fuit, qualiter neque cuin
mea , neque cum tua personalis est. Quem utique modum non cainpimus , sci iniri tamen ex fide illum saltem in hoo consistere, quoci Personalitas Uerbi Divini personalitatem consumpserit,quae naturaliter conjunista fuisset ciuia humanitate, qu silmpta suit dii deo autem illa ista ira consumpsit, quia semper in Christo unica per sona esse debuit, ut in sitis locis ostendetur. IV. Neque parum attendendam esse hanc doctrinae cohaesionem oti ni praesentiae Divinae substantialis cum Fide Incat nationis Ucrbi
ammad.ee Divini apparet ex aut horitate gravissima S. Gregoria NI Heni ,
cui posse tutissim inferri credibilitatem istius ex illi uxui. certitudine praemonstrata. Sic itaque loquitur S. Doctor in Oratione sua catechetica, quae vulgo magna dicitur , cap. 2s. Uuod a tem in nostra cxtiterit natura Divinitas , iis qui non pusillo s' abjecto animo ea qua sunt , considerant , id nequaquam H tu novum videbitur re alienum. Ac tum hanc rationem , de qua agitur , subdit e uis est enim adeo puerili animo σ ingenio , ut ad universitatem a piciens , in universitate non credat esse Deum , eam induentem , c me
Iius subeuntem , ut alii vertunt continentem ct ei ιυ denatem p . LV.. Quasi dixisset nihil in Fide Divinae Incarnationis esse tam aspe- Explanatur rum , quod complanari non possit per doctrinam Divinae ubiqui- ..,--- ratis , scilicet substantialis; pro qua stabilienda sic pergiti Ab eo missi Sancti enim quod est, pendent omnia , nee fieri potest ut sis aliquid , quod in P0-R st, non habeat essentiam. Et tandem redit ad priorem illationem his verbis : Si ergo in eo sunt omnia, ct illud est in omnibus . cur eos pudet , quod rusterium in dyspensatione , quod est Incamationis mysterium , doceat Deum extisisse ivier komines, qui ne nunc. quidem creditur esse extra hominem λ Nam etsi modus Dei inter nos praesentia , non est hic idem, qui ille, attamen quod sis in nobis ex aquo , nunc ct tunc, plane constat. Neque superest , nisi ut in gratiam nostrae assertionis ultimo ex his concludatur Deum esse ubique, non tantum per viri lem , sed per substantialem praesent
606쪽
ssuasit vera Dei immensitas , c. 69
Not ο Dἰυira ubiquitatis non sequἰtur, sed e contra praecedit notionem Divina oPerationis. Qua assertio ἀπutatMιr in scholis Theologicis ob tb , quod Theologis non paucis placet, ac prasertim Tho sues , Deum non esse in loco , msi per operationem : quod Uirmant quoqui de Angelis , uι suo loco refereιur ac refutabιtur. Probatur Wἰmo. Deus est necessario ubique R siibstantialiter ratqui si ita est, notio Divinae ubiquitatis non sequitur, imo praecedit notionem Divinae operationis : ergo sic asserendum fuit no- tionem illius non sequν notionem istius , imo praecedere. Major propositio nihil addit assertioni antecedenti, quae satis snperque probata est :& ideo tota difficultas est in propositione minori, quae sic probatur. Notio substantiae in Deo est haud dubie prior notione Operationis r neque enim esse operari, sed operari sequitur esse, ut fert axioma receptissimum i Igitur si Deus est ubique substantialiter, necesse est ut ubique concipiatur antὸ substans, qua in operans. Et rursus si Deus necessario ubique est, quomodo ubique potest esse per operationem , quae necessaria non est: opeis ratio autem, per quam Adversarii Deum in loco esse arbitrantur; Operatio est ad extra , ae proinde libera, seu quod idem est , non necessaria. Igitur ex hoc et lain capite si Deus est necessario ubique, consequens est Deum ante concipi ubique, quam Operetur ubique : quo pacto notio Divinae ubi quitatis non sequitur , imo Praecedit , ut erat Probandum , notionem Divinae opera tionis. Deinde verb si notio Divinae ubi quitatis non praecederet notionem Divinae operationis , operatio Divina substantiam Divinam pertraheret in locum, in quo Divina operatio fieret; nam ibi Divina substantia ante non extitisset , ubi operatio in causa esset , cur illa de novo ibi existerct. Hoc autem omnino repugnat; quia ubicunque operatio fit , ibi necesse est principium operationis existere ; imo necesse est praeexistere: & ita quid cin tam necesse
est, quam generatim necesse sit id , sine quo aliquid alicubi non fit, ibi esse ubi illud fit. Quare quid magis inauditum est, quain substantiam effici existentem in aliquo loco per operarionem , quam ipsa in illo efficit λEt hoc quidem pacto si , prout cogitare solemus ac loqui , Toran I. Cee e
tionis . Nita Deum iti eo pilos esse a quis
Ut alietib sit operati albi peias esse dehoptineipium
607쪽
uero Di Jutat lo sexta , Art. III.
Deua ηοη substantia Divini efficit operationem Divinam , quomodδ non iis Ορου hi, illam , imo quomodo ibi ante non est , quam effi- operatio . . at, & ut efficiat Unde si de operatione Divina tam vere dici potest quod sit alicubi , quini quod fiat alicubi, perinde necesse est ut 1 substantia scilicet Divina. cujus est operatio, habeat & ibi esse de ibi fieri . ubicunque accidit illam fieri. Quia
etiam quia totum esse operationis politum coustitutumque est in ipso fieri, superest ut Deus concipi non possit operari in aliquo loco, quin in illo ipso loco praeconcipiatur ad operandum paratus. - dc mox Operaturus. iaciae Omnia probant apertissime notionem Divinae operationis non praecedere quocunque pacto notionem Divinae ubi quitatis , sed ex toto prorsus ab illa praecedi. 11 Ix. Rursus in Deo sunt duo genera operationum . scilicet inter
.a . ...' narun , quar, vocant im uente/ , & externarum, quae transeu eroperatia. tes vocantur. Illas ab aetzrno exercuit ; istas coepit exercere in
Tarta tempore : & istae sunt . per quas Λdversariis placet Deu in locariaque nee per unde fit ut apud ipsos praevia sit notio Divinae operationis ad no- - φὴς tionem eujusvis loci, in quo Divina substantia possit concipi. Ra tionem afferunt; quatenus repugnat, inquiunt, istas operationes exerceri & alicubi non exerceri, ubi scilicet cxcreentur; vel praesertim quia apparent ibi exvrcitae. Uti quoties Deus aliquid pro ducit, actio produce udi ibi commonstratur exercita , ubi est res pro dueta : & sic Deus ibi cst, ubi retu producit. Jam vero si raticialia matur perpenditur. planum est illam valere pariter pro aliis operationibus internis , quas Perinde repugnat exerceri dia alicubi non exerceri , ibi scilicet ubi exercentur a etiamsi non aequE pateat , quod sint cxcrcitae , quia post se terminum aspectabilem non rc linquunt. Coluparitio siquidem rei in lo- co, non est in causa , cur res sit in loco ; uno supponit rem in loco a nam prius est revi cile in loco , quam comparere in illos et V. Unde jam merito insertur operationes Dei tain internas , qu ni Et hae vir externas exerceri non posse, nisi in aliquo loco a exerceri autem .. i. r.e in illo non possunt, sine consortio substantiae, cujus sunt ope naxeialis inis rationc u ;&quia, ut ante dictuin est, notio substantiae praeviam talia. ad n Lionem .perationis, urit pariter praevia notio substantiaeta loco ad notionem operationis , quae fit in loco. Et hoc quidem ratiocinium valide confirmae substanti alcm Dei ubiquitatem , uou ex tempore aequisitam, sed ab aeterno possessam i quia Deus ab aeteruo saltem Humaneater operatur. Igitur ab aeterno ibi cst.
608쪽
sit mera Dei immensitas , sc. spitibi operatur: sed non potius hic , quim alibi operatur: itaque
operatur ubique : & sic ab aeterno ubique est. Unde postmodum etiam patet , quantum faveat doctrinae de Divina ubiquitate substantiali praesens assertio circa illius notionem non sequentein . sed praecedentem illam alteram , quae est Divinae operationi S.
Probatur secundo. Si notio ubi quitatis Divinae sequitur notionem Operationis Divinae , verificabitur quod Adversarii docent Deum non es le in loco , nisi per operationem : neque ullus eorum ab ista illatione reclamat; imo hane ipsam illationem stabiliunt. At si Deus non est in loco, nisi per operationcm , quam illi utique intelligunt de operatione externa , ruit omnino attributum Divinae iiii mensitatis , quae ut ubiquitas, sive omni praesciaria quaedam localis. Et hoc quidem pluribus viis sic probabitur. Nam statim evidens est, quod juxta talem hypothesim Deus ab aeterno nulli bi fuisset, neque nisi ex temporc coepisset esse alicubi, quia non coepit , nisi ex tempore, operari extrinsece. Non itaque ab aeterno fuisset immensus : aut simul fili et immensus &nulli bi fuisseer quod tam repugnat, quam fui sic simul & in omni loco & in nullo loco. Neque praeterea minus evidens est , quod immensitas Divina esset attributum mutabile , quin & obnoxium mutationibus propemodum infinitis , ob quas fere cresceret ac decresceret momentis singulis. Ccepisset enim Deus esse toto in loco, in quo Mundus est ;uti toto in eodem loco esse posset desinere , si videlicet quem creavit Mundum , conservare dein
Taceo Divinas operationes pro variis Mundi partibus non esse easdem constanter, sed valitὸ varias pro varietate rerum, quas conservat, aut destruit, Ec quibus statum successivὸ conseri magis , aut minus sive languidum , sive vegetum , sive perennem , sive caducum , &e. Ex quarum omnium Dei operationum varietate sequeretur multa & serὸ perpetua in Divina immensitate mutatio : nihil autem tam alienum a notione Divini cujusvis attributi , quam quaecunque ac praesertim tanta mutatio. Esset igitur , ut aiebam , immensitas attributum mutabile: & ex hac par te attributum Dei non esset. Addo nec inevidens esse , quod juxta praemissam hypothesin immensitas Divina notabilem huia juste Mundi partem non occuparet, si vera est, uti vera esse conis vincitur argumentis non paucis a me alibi adduistis, opinio certans pro vacuolis disseminatis , dominus magisve frequentibut
Sequitur ex doctrina opinpoli a quod ab
Tum etiam sequeretur quod uald mutabilia esset immenia
609쪽
intra corpora omnia , prout aut densitate, aut raritate rater se
differunt. Et ratio est , quia Deus in illis locis ita vacuis nihil
operaretur: nihil, inquam , corporeum aut produceret, aut conservaret: alias cnim non essent vacua, ut supponitur.
Lxx m. Aliunde vero licet vacuola illa scorsim sumpta spatia sint ad- - 4. ' modum modica, nihilominus si in unius spatii sunt mam cogeren-
non occupa. tur, illinc excresceret spatium valde notabile & forsan non mih . s. nui parte u undani spatii totius decima , ob id , quod multum ita Mundi. sit, ii inter singulas decem cujusvis corporis aut partes, aut par ticulas uniendas non comperitur interiectum spatium vacuuin. aequale illi, quod una illarum implet. Hinc autem quae esset haec immensitas, per quam Deus novem totius mundani spatii partes Occuparet, 1ed decimam non impleret Sed quae praeterea ex hoc maximὸ Deo injuria ecte, quod propter illam Deus ii se divisissimus esset ob innumera sbi succedentia unius totalis spatii intervalla, in quorum uno , siquidem pleno , csset & in alio , siquidem vacuo , non esset : atque ita deinceps. Igitur si , quod erat probandum , mus in loco non est, nisi per operationem, rueret plane omnino praestantissimum istud Divinae immensitatis , dc equidem substantialis, attributum. xxx IV. Deinde doetrina , iuxta quam notio ubi quitatis ita pendet 144όa .- . u0xi Onς opstraxi uis , ut Deus non sit in ullo laco, nisi per ope-οῦ, a iis, rationem in illo, nimis inclinare vidctur in reprobam sententia in si mra impugiratam Eugubiui & Morstit asscrcntium Deum non te, Matibi. es ubique sua substantia , sed tantum sit 1 virtute , sive sua po- v Q se tentia & sapientia . &c. Imo & videtur adjicere illi aliquid magis erroneum , quod postea declarabitur. Ratio est, quia cima Deus ab aeterno nullum cxternum opus operatus sit in isto spatio mundano, aut in alio , consequens est substantiam Divinam nec in isto , nec in alio spatio fuisse ab aeterno praesciitem : atque ex hac parte nulla sitit ab aeterno substantiae Divinae ubiquitas. Quia vero ex alia parte potuit ab aeterno Deus in isto & in alio spatio operari quae voluisci, consequens est Divinam potentiam ubique fuisse. Et sic comperitur Deum fuisse ab aeterno ubique potentia sua , sed non sua substantia : quin etiam si ad Mundi creationem satis fuit, quod Deus in isto Mundi spatio esset sua potentia , non minus id sufficeret ad eiusdem Mundi conservationem , pro qua exinde inutilis foret praesentia Divinae sibi
i XX Quid auteni hinc conjici posset, nisi quod affirmabam Eus Diuitiaco by Corale
610쪽
ssua sit vera Dei immensitas , c. 73
binus & Vorstius Deum non esse ubique sua substantia , sed tanis omnἰno ma- tum modo sua potentia Quia vero non potest ista sententia , ni- D i. - si temere assirmari, consequens est nec illam aliam , cle qua agi- immensa tur , assirmari debere ob nimiam cuni ista cohaesionem. Nisi quod si ad talem cohaesionem vitandam inallet quis dicere Deum tis vitios . ab aeterno tam non fuisse ubique sua potentia , quam non ubique fuit sua substantia . qui l hoc esset. nisi Divinam omnipotentiam simul cum Divina immensitate intra angustissinios limites coercere Quid hoc effet rursiis nisi occasionem praebere fingendi substatu iam Divinam sua cuin omnipotentia velut intra unum lOci puniatum ab aeterno coarctatam , quae deinceps sese in tempore dilataverit, nempE se suamque potentiam transferendo in ea Joca , in quibus c.set aliquid operis peragendum. Et hoc est illud magis erroneum , quod, ut aiebam , adjicere videtur opinio,
quae hic impugnatur , Opinioni supra impugnatae Eugii Sini ac
orstii. Denique nulla est necessaria eonnexio inter notionem loci& xxxv I. notionem operationis in loco : N in humanis quidem id patet ;nam in loco in quo sumus , aut operamur , aut non operamur, convexio Ino
ut volumus. Neque minus, imo magis , id ipsum verificabitur in Divinis, quia Deus est in operando liberior; de sic ubicunque tionem ope aliquid operatur . ibi dein multo facilius potuit nihil operari:
Igitur ad hoc ut sit alicubi , non indiget ibi aliquid operati:
nec prolude indiget operari ubique, ut sit ubique. Qua via reditur ad id, quod affertum fuit notionem ubiquitatis Divinae non sequi, imo praecedere notionem operationis Divinae , illius vide- Iicet externae, de qua sermo est ,& quam, licet ubique exercitam, contendimus nullatcnus esse in caula , cur Deus sit ubique. Nec superest, nisi ut satisfiat dissicultatibus mox obiiciendis. Obiicies primo. Si notio ubiquitatis praecederet in Deo notio- LXX vo.
nem operationis , Deus esset perinde ac res quaevis corporea in Ioco per sua ni substantiam , minime vero per tuam operationem. aliter. quin Sed falsum est Deum esse in loco aliter , quam per luam operationent. Igitur notio ubiquitatis Divinae non praecedit, imo sequi- per operutur notionem operationis : scilicet ita quod si Deus ubique non M'- μ' operaretur, ubique non esset. Maior est vera; quatenus juxta il-
Iam hypothesim substantia Divina prae intelligeretur in loco , ubi
esset postmodum operatura ; qualiter id convenit naturis corporeis , quas antequim Operentur aliquid in aliquo loco, contentas tu illo esse ac circumscriptas necesse est. Μmor autem proba-