장음표시 사용
621쪽
multis. quia intra illam caput non condunt; sed haerent in prima illius facie. Igitur ni ista difficultas distinctius enodetur , ostendetur primo lpatia imaginaria extramundana tam vere spatiacae, quam spatia hujus Mundi: actum secundo propugnabitur utraque pariter ad lininensitatem Dei spectare, & ideo pariter per Divinam substantiale in praesentiam Occupari.
Spatia extramundana imaginaria , sive qua unicuique cadunt sub imaginativam Vprehensionem , tam vere Datia sunt , quam spatia hujus MunL. Neque de catero hec sunι , nis portio quadam aemodica totius Darii imaginarii, quod ab aterno est, cr in omnem partem expansum sine ultis limitibus et r. Probatur primo. Potuit Deus coelum creare , terram au- ιέ. :π' tem dc elementa caetera , quae circa iplam sunt, non creare. eieli eje,ii Igitur spatia extram undana illa imaginaria tam vere spatia sunt, quam spatia hujus Mundi. Anteced cns nullam patitur difficulta-0, i, 'im, tem . quia Deus fuit totius opificii sui Dominus ; & aliunde g n ria. nulla est essentialis convcxio inter opificia coeli ac terrae, inter
opificia coeli & aeris, &c. vel praesertim quia pro istis elementis substituere alia potuit. Quare itaque non potuit tam nulla, quam non ista crearia Iam vero consequentia sic probabitur; quatenus in ista hypothesi eadem fuissent sub coelo spatia, dc vera fuissent spatia . & nihilominus nihil amplius habuissent , ruam spatia cxdramundana, ut scorsim Ostendo. Et cadem quiem suissent spatia: nam dato quod ea, quae jam sunt, sint diametri leucarum millies mille , certiun est quod illorum diametro non defuisset vel una millesima pars lcucae unius di deesse siquidelia non potuisset, nisi laesa fuisset figura cani sphaerica. At ista figura mansisset illaesa : quid enim repugnat λx I r. Insuper & vera fuissent spatia illa ; nam vere fuissent idonea pro adinittendis deinceps corporibus elementaribus & aliis , quOren. omnino rum productionem Deus ab initio in tempus aliud distulisse te i3. tande in nihil amplius habuissciat , quam spadia extra mundana: namque non fuissent minus inania , quia inanitati illorum non magis obstitisset coeli concavitas, quam obstet ne spatia cxtra- Miundalia tuania sint , convexitas eiusde in coeli. Igitur ista spa-
622쪽
An spatia extra mundana peri. sc. 68s
tia intra mundana , quae cogitamus sutura sitisse intra coeli ainbi runt inania, si Deus nihil praeter coelum creasset , fuissent ver εac vera spatia: 3e ea propter spatia illa extra mundana verὸ isse jam ac vera pariter spatia necessu cit; quia jam sunt ex toto simili istis intramundanis, stando in hypothcsi facta. inanibus.
Praetcrea omni spatio extraneum cst atque indifferens , quod x O . sit plenum , aut vacuum ; namque ncccssc est, ut spatium sit, antequam fiat plenum, aut vacuum : & de caetero nulla est ratio , differetis alquae suadeat esse in spatio potius exigqntiam plenitudinis , 'vana ', '. . . . .
vacuitatis. Nisi quod etiamsi poneretur aliquod spatium exigens vaeuum. plenitudinem , & aliud illam non exigens , adhuc convenirent in
hoc, quod perinde spatia essent. Itaque nihil erit assignabile, o
quod impediat quominus spatia extra mundana tam vore ac tam vera spatia sint, quam spatia haec intra mundana , licet haec Omnino plena , illa omnino vacua lupponantur. Praesertim vero quia illud mattriae, quod spatium occupat, utique non transit in naturam spatii quod occupat, uti non transit in naturam crumenae scricae nummus aureus sub inclusus. Cumque nihil aliud occurrat, quod immutarc spatii naturam possit, superest spatia omnia similiter sedi abere, ac proinde tam vera esse, quae sunt extra , qua in quae sunt. intra nictas ac limites huius Orbis, ut assertum fuit. Probatur secundo. Si spatia illa extramundana non tam vere spa- x I v.
tia essent quam ista intra mundana, suissent ista non minus, quain illa olim , sive ante conditum Orbem , chimaerica. At illa etiam Muria. est. ante Orbem conditum non fuerunt china arica: igitur spatia illa i. π' u. tam verὰ spatia sunt , quam ista. Sequela majoris suam evi- mattea. dentiam simul ac certitudinem trahit , ex eo quod ista ante orbein co aditum tam vacua suerunt , quam illa jam vacua supponantur. Quare si vacuitas in illis iam obstat, ne sint vera spatia , obstitit de in istis , ne vera essent, par vacuitas. Et κ .
sic aut ista fuerunt olim chimaerica, aut illa iam nou sunI chi- si chimae.
maerica & prorsus nulla , ut Adversariis placet. si ... Uemo ad minorem , quae sic probabitur: quatenus spatia ista , tui sthm in- si fuissent chimaerica , idonea non sitissent ad admittendam tuo in sinu hane Mundi machinam : ut intelligi potest ab exemplo aulae Mundi m regiae, quam sibi quis fingeret amplissimam, obtectam auro, gemmis stratam , omni supellectili mire instructam , custodiis mi. litatibus fortiter munitam , &c. An igitur quis hanc aulam putaret csse idoneam pro admittenda Regis expectati persona , non
jam ficta, sed vera Nemo utique id putaret, quia videlicet aiserimus ' Eeee
623쪽
ue 8 6 Disputatio sexta , Art. J V
la illa csset mere chimaerica, nec pro inite apta , nisi ad locandas chimaras. Esset itaque pariter discurrendiim de spatiis istis generati in in ordine ad Orbem locandum, quem ea propter admittere non potuissent, si Misent chimaeraca. Unde jam concluditur illa ante Orbem conditum non chimaerica , sed vera sitisse, quia verὸ idonea ad receptionem Orbis in ipsis condendi . Et hinc rursus insertur non minus vera esse spatia illa , quae extra orbem illum concipimus : si quidem non minus idonea sunt ad orbes alios, si Deus illos creare volucri t, admittendos. Ergo tandem spatia utraque sunt, in suo genere spatii, & vere paritvr & pariter vera. ori, 420. . Praetcrea vero id chimaeris proprium cst, quod esse nullum ha tia tam . beant, nisi omnino dependens ab intellectu , ita quod ecflante,. a' ' M.ta fictione evanescant prorsus R. proprietatem nullam retineant. At dum habent non ita est de spatiis extra mundanis , sicut i ncc olim ita fuit de . t' spatiis intra mundanis: namque nec illa jam possent, nec ista po-ειaabiles. tuissent aliquando repleri, nisi & illis convcnirce , & istis convenisset sine fietione ulla interveniente replebilitas , quae cst vera illorum proprietas , sed quam citra fictionem non habetent, si citra fictionem non essent. Unde apparet quantum diffcrant abentibus mere chimaericis. Apparet quoque id ipse in ex alia, quae citra fietionem utrisque pariter debita est, proprietate mensurabilitatis : spatiis si quidem, ob id unum, quod spatia sunt , proprium est posse niensurari,uti per stadia, per mi Hiaria, per leucas, per schae- nos , per paralangas & alia mensurarum , quotquot sunt, genera.
x v xx. Et sane vero quid illud est, quod quotidie homines metiuntur,.. ' V dii in nacti illitur quot milliariis distet una civitas ab alia. quot leucis inericii, M. distet Tellus a Luna, &c. quid utique illud est, nisi spatium
Ncque enim tunc attendunt ad multitudinem, aut altitudinem
tia mensu. arborum , quae occurrunt in via unius civitatis ad aliam ; uti ne-
ιδ que copiam vel crassilieni aeris, qui inter Tellurem Limamque mediat: sed attendunt unice ad meram notionem spatii intercepti.
Et ideo spatium istud aliquid est; ali siquippe metirentur nihil qui
spatium metiuntur. Potcst&haec ratio altius provehi ad Diqinam de spatiis universis notitiam . Deus si quidem ab aeterno noverat- spatimn , in quo istum Orbem erat conditurus e noverat illiu ς
spatii quantitate in : N ejusdem spatii singulas portiones 1 singulis
xii corporibus coelestibus atque sub coelestibus occupandas. minui mea. Novit praetcrea talia Deus spatium aliud, in quo possct c d resur bile om' Orbem alium , quin & plures diametri ac figurae pari sis impae kt,amuis ris : neque situ ut non Iovit quidquid spectare utcunquNotest ad
624쪽
An sp at ia extra mundana pert. θ' c. 38
proportiones varias spatii hujus intram n miani & pleni , si eum
illo extra mundano & vacuo comparetur. Quid igitur , quando Deus haec re similia novit, an novit chimaeras λ aut si utique non novit chimaeras , quid superest nisi chimarica non esse spatia quae novit Novit autem pariter & illa quae sunt extra, & ista quaeεine intra Orbem. Unde oecurrit in furcia dum tam non esse chimaerica illa quam ista, sive, ut assertum fuit, tam vera esse illa, quam ista. Tandem adeo parum pendet ab intellectit natura spatii, ut ab illo nequaquam pendeat malor aut minor spatii quantitas : ita quod nullum spatium vel etiam fingi minus possit, si majus sue. Raa habrerit, aut e contra. Et ratio est , quia intellectus agnoscit in omni spatio suminam invariabilitatem N immutabilitatem omnimo- lese unque in dam, ratione cujus nec augeri potest , nec minui , ncc ex una in :ζ ὐ tu. alteram figuram verti. Hinc concipitur Deum equidem potuisse tu. Mundum condere isto ampliorem , . seu quia potuit producere
Plus materiae, seu quia potuit hanc ipsa ni materiam amplius dilatare. At spatium , quod hic Mundus occupat , fuisset omnino idem : uti dato quod jam sit sphaericum , figuram hanc retinuisset illaesam, quamvis Mundus alius , & ex hypothesi amplior, fuisset cubitus. Nee dubium est , quin omnino distingui potuisset spatium istud orbiculare intra cubi eum illud ex hypotsesi comprehensum. Quae omnia , si attent E perpenduntur , satis probant
quantum absit notio spatii, etiam extra mundani , a n t Ione cntis chimaeri ei, qualem illi affingunt Philosophi , contra quos hic philosophice agitur , & quorum objeetiones deinceps solvendae occasionem praebebunt hanc doctrinam nostram firmandi magis & illustrandi. Objietes prιmo. Spatia hujus Mundi vera sunt , quia plena xx.
sunt: sed spatia extra mundana , de uitibus est quaestio , non sunt, A g- 'v'
Plena : igitur non 1um vera ἔ aut certe non sunt tam vera, quam inii lana
spatia huius Mundi , contra quina assertum fuerit. Minor admit- ρο η ς' ple titur. Nam Moe ipsum est, quod supponitur , nempe spatia illa, non esse . quae citra fictionem , aut fingendo mens cogitat extra orbem is-
iam , esse prorsus inania. Maior itaque in hunc modum probatur. . Quatenus si spatia huius Mundi sunt vera loca, & admittuntur pro veris , ideo maxime, quia dimensionem habent verε mensurabilem per earum , quibus uti sole naus , corporalium mensurarum applicationem ad illa r unde postmodum novimus , quammul rum , aut quam parum sint capacia idoneaque ad admissiqnem corporum , quae in illis cOIIocari possint.
625쪽
mensurae , ut illa non rheniat aren tui . reis
xx III. si quidemia spatiis . est . hi si
realitas cur porum . quae alia oecu lauta
ottenditure erant ea plenitudinem nihil eonseraxe ad veram extensi inem 4patii eu jacubet
ue s s Distulatio sexta , Art. IV.
At certum est loca nulla mensurari se posse , si non fuerint plena , scilicet his aut illis corporibus , quibus menturae corporal es solitae applicentur : neque eni in positi ni per mensuras corporales mensurari, nis qliae corporalia suerint. Hinc nemo ad coiiasmus ust , qui putet posse palmis aut ulnis spiritu ni mensurari. Tum v cro si nec spiritus mensurari mensuris corporalibus potest , quomodo fieri poterit, ut per illas in cnsuretur id, quod ut corpus non est, ita nec spiritus cst: Ec ideo nihilum quoddam est. Cum igitur hujusni odi uni l patia vacua extra mundana, ita uvnullam mensuram admittere possint, sequitiir illa nullam habere veram extensionem , ideoque nullam veram ent itatem Ioca Iem.
Adde quod spatium plenum est spatium de aliquid in spatio rspatium autem vacuum , est spatium 3e nihil in spatio, ut patet
ex terminis. Igitur repugnat spatia vacua tam vere spatia esse . quam ea , quae plena cise supponuntur. Et ratio hujus conloquen
tiae manifesta cst ; quia spatrii in & illud aliquid , quod est in spa
tio , non sunt duae rcs, quarum una sit spatium & alia sit in spatior alias quippe res illa , quae spatium diccretur , exigeret esse in spatio : nain omne quod est, alicubi cst : & si e procederetur in infinitum pro ais gnandis spatiis rerum , quae essent spatia. Unde sequitur non aliam esse ei litatem l patii pleni, quam entitatem rei in ipso locatae : ac proinde nulla erit clatitas spatii vacui , quia nihil in illo est , de cuius entitate participet. Ex se autem nullam habet . alias illam haberct , ut sana dixi, alicubi locatam , seu in aliquo spatio . quod rursis esset res aliqua in alio spatio locata: & sic in infinitum , quod repugnat. Q ire su pei est a firmari non pol laede spatiis vacuis , quod sint vera spatia , seu vera perinde ac caetera, quae per hypothesim plena lunt& veritatem suam illam localem desumunt ex corporibus i plaimplentibus. Respondeo 3e nego majorem , pro cujus ista probatione sol vetula dico plenitudinem l patii nihil conferre ad extensionem il- .l Dis , imo extensionem ista in lupponere, quia corpus quod extensum cst, recipi in spatio inextentis non potest. Sicut autem nihil confert plenitudo 1 patii ad extensionem spatii , ita rursus nihil conseri per se ad talis extensionis mensuram : vel prae surtini quia omnino alia est mensura spatii, & alia corporis , quod est in spatio. Potcst siquidem corpus , quod est in spatio , dilatari, stringi, attolli, deprimi, coovolvit & ita incit suras subire varias; at spa-
626쪽
tii una eademque semper est mensura invariabilis. Neque obstat, quod spatium, quod plenum est , facilitis mensuretur per applicationem mensurae corporalis. ad corpus , quod illud implet. Non , inquam , Obstat; quia id omnino se habet per accidens ;nec minus quam per accidens ad id se habeat major , aut mitior raritas corporis implentis , futura perinde ad id ipsunt sim ciens .
Iicet multis interceptis vacuitatibus abundaret.
Quin etiam si attenditur ad supra factam hypothesim coeli xxv. unice a Deo creati, creatione omis, a ignis , aeris, &c. nulla erit allignabilis causa, ob quam non potuissct Angelus ait id mune possum om-ris a Deo selectus metiri spatium totum interius , percurrendo illud successive. Quid enim obstitisset isti percursioni Angelicae pae si essent Neque ite caetero opus habuisset Angelus mensura ulla corporali, Pin η Iicet adhibere potuisset illam , & nihilominus non applicare ali-rer, quam ipsi i patio, quod percurrisset. Tum quod in ulla mensura corporalis metiri Angelum possit , id fateor. Tum quod spatium Vacuiuia , nec sit spiritus , nec corpus, & id fateor; sed contendo spatium illud te habere instar eorporis, ob extensionem ipsius praeviam & praevie rcquisitam ad alia corpora admittenda. Q arc nec potest dici nihilum ab lolii tum , quia non est nihilum
Venio ad dissicultatem additam, & post antecedens pii missum xxv r.
ne O consequentiam , cuius probatio solvitur dicendo similiter N'n opor spatium cquidem per te praecise acceptum non esse rem , sed ha- esse rem . seabere su instar rei , scilicet extensae. Atque hoc totum est, quod μεις η ς, requiritur ad 1 patii notionem atque naturam e nam si spatium nempe tertein
corpus citet, admittere corpus aliud non posset. Et ea propter in v tu . hoc decipiuntur Adversarii , quod putent corpus , a quo spatium impletur, transmittere aliquid veritatis in spatium ; cum Econtra si quid est in spatio veritatis ad spatii naturam pertinentis , id in i patio praecedere debeat ad corpus in ipso ver/ admittendum. Hinc spatium I quod sibi quis fingeret , idoneum non
esset ad corpora vera vere locanda, qu ia careret veritate ad notionem & naturam spatii requisita. Spatium autem omne extra inundanum omnino aliud est spa- xxvii. tio ficto ; quia nihil minus habet , quain spatium intra munda- num , quod utique picnitudo non effecit , scd praesupposuit et tium implet. erat autem ante hanc plenitudinem vacuum perinde ac illud extram undanti m. Quin & nisi vacuum fuisset, quomodo hanc ple- supponit, re
627쪽
uepo Dispuratio sexta , Art. IV
habeat secum conjunctam , seu potius in se admissam, entita rein corporalem , qualem admittit spari una , quod dicitur plenum ; nihilominus aeque vere spatium est , quia nempe aptum est illam admittere : & equidem perinde aptum ac spatium alterum, quod plenum non evasit, nisi quatenus per suam vacuitate in an te obtinuit posse corporalem illam entitatem admittere. In qui
bus attentὸ spectatis satis splendet praesentis diis cultatis lollitio. xxviii. Objicies secundo. Spatii, cujus nulla est entitas , nulla est vea Dpponunt ritas: sed spatii extramundani nulla est entitast igitur illius nullain.-ὸ,, ' est veritas, & ideo falsiiiii cst quod assertum est, spatia extramiin- vn ςM' lana talii verε spatia esse, quam spatia hujus Mundi. Major ma- noti est. ν,. ni festa est ; quia verum esse non potest quod nihil est, ob id , quod i 3 ς 3. verum esse supponat esse , sicuti esse unum supponit esse , & esse bonum supponit esse i atque ita de cateris omnibus attributis, quae ad ista entis attributa primaria consequuntur , ut esse quantum , esse pulcbrum , esse figuratum , ore. Minor autem in hunc modum probabitur : quatenus si quae ciset spatii extram undant entitas, aut prodi ta esset, aut elici improducta : Sed nec produeta dici potest, nec improducta.
xx ix. primφ quidem de tali entitate dici non potest quod sit pro-Et hanc diicta; aliis si quidem praeter Mundum & omnia quae in Mundo.' ἡ '... . sunt, esset aliquid productum : & hoc repugnat; quia Mundiis quia nee me dicitur & est quidquill proditi tu in est. Nisi quod spatium hujus.'.- Mundi est instar pii iacti, si cum extra mundano constratur : quainentia impio- re nulla esset proportio productionis ad Mundum istii in pertinen eis , cum productionc ad spatia , quae extra Mundum sunt, per tinente: atque ita extra Mundum infinito plus esset entitatis , quam intra Mundum. Quod riirsus rcpugnat cum communi notione , juxta quam Mundus complectitur quidquid ubicunque est entitatis oppositae nihilo , unde Mundum via creationis Deus eduxit ab initio temporis. Neque secundo oe tali entitate dici potest, quod sit improdii Ela : quia sic obtineret praecellentiam entis 1 se , de eminentiam Divinitatis attingeret. Et hoc multo magis repugnat, quam quidquid mox observatum est. Cimi itaque nulla sit entitas spatii cxtra mundani, affingi tali spatio uisi temere non potest ulla veritas ; sicque ruit quod assertum est illa , quae extra Orbena cogitantur, spatia tam vera esse , quam quae sunt
hujus orbis. x x x. Additur qhiod illa emitas, quae affingeretur spatio extramund
628쪽
An spatia e tram undana peri. sc. 39 I
no , & quae rursus fingeretur, sive producta , si ve improdi usta, ne- ivnx quo3que spiritualis esset, neque corporea : ac peo inde nulla est contra 'uai. zis . hypothesim. Et primo quidem spiritualis non esset: quatcnus si neque corp- spiritualis esset , hac ex parte inepta esset ad subeundam notio 'nem spatii, cujus est admittere corpora & locare. Namque rei spirituali magis convenit intra corpus admitti is quam admittere corpora ; quo pacto non dicitur corpus esse in animae, sed animam esse in corpore. Nisi praeterea quod entitas illa, quae spiritualis esset, spiritus esse ad intelligendum aptus,& alias aut immensus, aut Ard i inmensus ; unde nemo non videt quae & quot objicienda lueommoda sequerentur. S cumlo , neque eorporea esset illa entitas e quatenus etiam ex x x x I. hac rarte non minus , imo magis foret incapax admittendi cor-- .u. ora & locandi, ob corporum penetrationem naturaliter impossi- spiria εὐilem: 3e nihilominus nihil magis spatio proprium, imo hoc Rhi unicὸ proprium cst admittere corpora & locare. Affirmandum igitur est nullam' spatio extra mundano convenire entitatem posse, re hinc concludendum , quod enumerari debeat inter chimaeras. Quapropter falsilsimum est , contra quam assertum fuerit, spatia extra mundana eam vere spatia esse , quam spatia haec intra mun
Respondeo primo, & retorqueo. adversus spatia intra mundana id xxx ID ipse in , quod contra extra mundana objicitur. Sic autem retor- . queo, S: dico nullam pariter esse entitatem spatii hujus intra mun- pariter dani , si accipitur, ut accipiendum est , praeω se ac solitariὰ in se ipso : nam entitas ista nec producta esset, nec improditista. Et intramunda. pro dueta quidem non esset; quia nihil praeter ea , quae in Mundo sunt, proditistum est : non ergo Mundus seorsim ab illis produc - improda . Lus est: Mundus autem , prout ea continet , quae in ipso sint, est spatium illud intra mundanum , de quo agitur. Quare spatii hujus non est entitas ulla, quae sit producta. Sed neque illius est aliqua entitas, quae improdi usta sit; quia sic frueretur praecellentii entis 1 se: de hoc absurdum cst. Nulla itaque potius estentitas spatii intramundani, quain extram undani. iRespondeo secundo, de nego majorem, in qua Adversarii pror- V: ἡ .,issus confidunt. Et ratio negandi est ; quia per statium non intel- opus est , MIigimus ens , sed locum entis, ac praesertim intrinsecum, qui si . ''I . ens ei set, Iocus entis non esset. Neque enitu ens est in ente , sed productum. est in loco , qui propterea non est ens. Hinc ad veritatem spatii nulla requiritur entitas spatii. Imo vero haec entitas spatium non rum Duq
629쪽
cus entis rati s essetem in eate are non in ea
Idem re storqueri potest eontra patia intra. mmodana
xx V v I. Spatium si orptae e fiat, aut spiritus anihil intra se posset admittere.
ueor Disputatio sexta, Art. IV.
esset; quia si quae esset , sor et utique in spatio : nam omne quod est aliquid ei ultati v upi , alicubi cst , spatium autem nulli bi cst , suis i psum est, in quo est quidquid habet aliquid entitatis . Ut
autem haee rc sponsio magis pateat, dico non esse halui dubie pariter discurrendum cle spatio se de ente , quod est in spatio: nam si omne cns supponit spatium , in quo necesse habeat collocari ad hoc ut m , cou sequens est spatium ad omne cns praesupponi, & ideo spatium troii ci se eras. Qua consequentia redie led iusta, spatium vere spatium erit, Sc nihilominus cias non clit :si autem non est uir, , neque est cias pro duetiti u , neque impro- dum in , ut patet . . Erit igitur nihil, inquient Adversarii λ Erit equidem nihil entia, sed non crit nihil spatii. Et hoc susticit ;imo necesse est ut hoc unum sit, quia , ut toties dixi, locus entis non csset , si ensesset. Responderi ad istam obieetionem potest & alio mo lo, qui in scholis communior est , de juxta quem contendi ur entibus privativis , scilicet privationibus entium , quorum sunt privationes , convenire existentiam sui generis , ita quod privationestam vere sint , antequam forma: acccs scrint, quam sormae sint, postquam accesseruiit. Et hoc pacto tam vere erant tenebra superficiem abrisi, sicut loquitur Scriptura , priusquam lux fierct, quam vere deinceps lux ibidem adfuerit , postquam facta est. Et postmodum hinc cruitur spatia , quae ob suas vacuitates merito enumerantur inter entia privativa, vere finise , antequam essent corpora ,. quae in illis admissa suiu , nec nisi admitturciatur, po
tuerunt produci e quoniam alicubi producitur quidquid produ
Tum ad solutionem additae difficultatis pariter retorqueo spatium hoc intramundanum , si accipitur , ut par est, ieorsim 1 rebuI, quae illud implent, nullius pariter esse emitatis, sive spia ritualis , sive corporeae. Nam ex soc utroque capite ineptum fieret ad res hujus Mundi locandas ob id , quod non aliter locari possint , quam in spatio an id vacuo : vacuum autem non Esset, fi entitatem sibi propriam haberet , quae de caetero potilis ad omnem aliam excludendam , quam . ad includendam esset idonea.
Deinde ut posiovὰ respondeam, dico nul Iatenus ad veram spatii notionem requiri quod spatium sit ens simile quibustibet caeteris; namque si caeteris si inite esset , caetera non admitteret, me ut ista uoci sele admittunt inutuo. Quare licet 1 patiuui neque sit cutitas
630쪽
entitas spiritualis, neque corporea , non tamen hinc sequitur spatium non esse revera spatium et quin imo revera spa- timn non esset , si aut spiritus , aut corpus esset. Tandem in entibus qui dein absolutis impossibile est aliquid esse quod non sit corpus, aut spiritus, scd non sic in cntibus privstativis , ut in tenebris illis, quae erant super faciem abytas , & quae nihilominus omnino nihil habebant, sive spiritualis, sive corporalis si ibitalitiae. Et sic quidem satis patet 1 olutio totius ob ectionis.
Spatra extra mundana perinde ac ἐnt mundana pertinent ad 3mmenis . sitatem Divinam , per quam utique occVantur. Atque hac opinio conformior es sacra Scriptura er Sanctis Patribus.
Probatur primb. Immensitas Divina non est localiter limitata xxxv tr. . di circuniscripta. Atqui hujusmodi esset , nisi ad illam pertine- Iux a eon rent & ab illa occuparentur spatia extranum dana perinde ac. in--, tram undana. Igitur ad illam pertinent & ab illa occupantur. Ma--Di-jor praeter dicta in articulo praecedente circa veram notionem Diis mi V kμ vinae ina mensitatis , satis feth constat ex ipsis terminis : quate- cireumferip. nus immeasitas localis incommensurabilitatem localem sonat; ' non est autem in commensurabilitas sine infinitate ; & haec limitationem omnem ac circumscriptionem excludit. Tum quoque nullum est attributum Divinum , cui sua in .suo genere infinitudo non crin petat: quae autem illa est infinitudo, quae competeret inmensitati Divinae possit , nisi talis, ob quam nulla sit spatii, sive realis, sive etiam intelligibilis amplitudo, quae Divinitatem
Hinc Samsti Patres ore uno clamant Divinitatem nullis spatiis xxxv m. Iocalibus circumscribi : sitque satis ex omnibust referre, vis P - .. tius relatum in articulo praecedetite , hic memorare Hilarium, j.i s pie. qui sic interpretatur verba illa Davidica r Prope es tu, Domine, σα F3 non eorporalibus spatiis , inquit, Deus continetur , neque Anibu λι- - t spatiis Divina virtutis immensitas coarctatur: orc. Iam vero
minor in hunc modum probabitur ; si quidem hypothesi tacta ,
quod Deus non occupet spatia illa extrantundana , sive quae ultrasti prema in eoeli superficiem convexa m. concipimus, hoc uuum