Quaestiones morales selectiores a Gabriele Beato Societatis Iesu, theologiæ moralis in Collegio Romano professore, discussæ, ac resolutæ. In quibus, propositis casibus, prima quædam principia, ad plurimas alias quæstiones similes resoluendas perutili

발행: 1663년

분량: 451페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

111쪽

ὐn Conscientia dubia circa factum, ultimis larim obligatio nemia.

a I V M sempronius,de matrimonio cum Febronia conis

B trahendo ageret, Amicus quidam ei dixit, se a quodam audiuisse, Febroniam, eius esse consanguineam. Hoc audito: Sempronius, omnem adhibuit diligentia vi , ut de hoc certifiearetur ; cumque dubium evellere non posset, petiit, num matrimonium cum Febronia contrahere posset, an vero dispensationem prius Petere teneretur. Quaeritur, a petere teneatur diseensationem. Iss

Dtibuam de imperimento , d a meo asionem petere non e

Factum , in dubio , in neutro Foro, prasumitur, nisρr za

aequivalet ignorantia inrines stili.

Issa eausa, 'ar/em minus tm .stam , reddit omnino tutam . 2practieo , nutu daturitas a ea a sequendi partem

Votum, in dubio, non obligae. Neque Peceatum, aut Reserua sis a Neque lex, aut Praeeptum. In diabis atatis, ordines fusis pere non licet.

Censura dubia, non ligat. Debitum dubium, ad nibu ο-bligara. Iurisdimo, in dubio a mereorii non potere . In dubio a talis, professio non

valet .

Factum, eum de iure faetendum OL in dubio praesumitur. RATIONES DUBITANDI.inaestio haee , scut etiam sequens,proponitur,quia continet principium uniuerialissimum , vere aureum ἔ Ad innumeros enim casus resoluendos viam aperit, ticonicientias ab ianumeris perplexistati-

112쪽

tatibus , ae perturbationibus liberat . Dum autem hic quaeritur , a te

ex dubio facti, ulla certa obligatio oriatur; quaeio est praesertim de

dubio negativo, cum scilicet , pro neutra parte, dantur rationes Nam quando dantur pro utraque partem iam diximus , intellectum a voluntate ad alterutra determinari posse iuxta varia motiua , quae ipsa, ad hoc, habere potest, 3 Sempronius ergo teneri videtur ad petendam dispensationem I ita Emarius M v. dispensatio num T. Sacas de Legib. d. 2 P. f. 3. num. 20. Mor. eom. 1. lib. a. cap. IS. qu.

malis , minus est eligendum; ut dictum est ; alioquiae dubitans de homicidio, an sit commissum non se gerere deberet , tanquam irregularem p ideo enim; ex c. ad aud en

se debet tanquam irregularem ἐquia hoc, est tutius , & nox tutiorem , ac certiorem partem ampIcti debemus ;si, ergo ita dubio, sequi possemus partem minuτ tutam,

posset qui x , in dubio homicidii .

no a se gerere, tanquam irregularem. Haec est obiectio , quae ab Aduersariis,tanquam eorum Achilles, perpetuo decantatur, ideoque hic etiam: affertur , ut clarius pateat , quam pa rum robπris habeat.

Seeuado; Quia, in dubio practico , cum quis dubitat , an hie , flenunc, Iegere pollit, aut eo medere , Vel pingere , teneturφsemper partem tutiorem amplecti , ita ut nun quam sequi possit partem minu&tutam si quis enim, cum eo dubio Pingeret, aut comederet , sempe Tpeccandi periculo se exponeret; SI consequenter peccaret ἰ Ergo, semper, S in omni dubio, tera emur. partem tutiorem amplecti quia, ita omni dubio , eadem semper est rati γ , cum in omni dubio, partem

minus tutam sequendo , peccandi periculo nox exponamus.

Neque obstat prmcipium illud ,

in dubio melior es eond tio post

iuentis nam primo ex Vassiquee hoc principium valet solum in materia iustitiae , in qua sola datur Pr pria si

ac vera possessio . Secundo quam uis valeret etiam in materia aliarum virm tum , adhuc Sempronius, cum illo dubio , contrahere non

posset , quia adhuc possessio stare e pro praecepto non contrahendi,cum impedimento dirimente, cum ho sit certum, & dubium sit, an ipst , huiusmodi impedimentum habeat , vel non habeat. Sicut ergo, si dubitareto an satisfecisset debito cedito , vel non satisfecisset, illi salita acere tenere tu T; Ita dubitans , arrhabeat, vel non habeat impedimentum , dispensationem petere

tenetur is

dubio facti, dari principium. quoddam , ae regulam uniuersalis-fimam superius intin at Min Foro

113쪽

o6 De conscientia

externo eommuniter, e sine cotro uersia, receptam; scilicet ἰ quod ,

Factum , in diabio, non praesum

ineumbit onus probandi, non ne

ganti. IA in bellar F.facta V. de Captiuis , O posuiminio reuersis .

Hoc autem prineipium fundatur in iure naturali. Nam, cum dubium, quando, post debitam diligentiam , vinci non potest, aequi ualeat igno. rantiae inuine ibili, ut dictam est supra; sequitur, quod ,sicut factum, in vincibiliter ignoratum , nullam prorsus obligationem , aut alium quemeumque effectum moralem

post se relinquit, perinde, ac si ve-rE , di realiter factum non esset;

ideoque reputatur moraliter tanquam non factum; Ita,quando , post debitam diligentiam , remanet du-hium, nullam similiter afferae obligationem, sed reputetur moraliter tanquam non factum. Atque hine est , quod neganti non incumbit onus probandi, sed affirmanet; quia praesumptio stat pro non facto; prε- sumptio autem, est ratio sufficiens prudenter iudicandi, quod non sit

factam; enm praesumptio , quandiu

certa veritatis notitia non habetur , pro certitudinest habenda , c. veniens in Aner de presb. non baptiz. 9 e. Urrente ; de prasumpi.

8 Aduertendum est secundo, ex aIio etiam capite, factum , cum a spost debitam diligentiam . remanet dubium , nullam parere obligationem,& reputari moraliter tanquam non factum; quia, scilicet, faciam dubium, parere non potest obligationem certam I debitum enim dubium, rationabit Iter obligare non potest ad solutionem certam , nee delictum dubium, ad certam post nam , cum poena debeat esse prois portionata delicto , & solutio, deinbito; & poena certa , sit proporti nata delicto certo , & certa solutio debito certo. Ad summum ergo a parere posset obligationem dubia; haec enim sola illi esset proportionata, di non excedens, sicut Certa ἔVerum, quia haec non datur, nullam parit. Neque obstat; quod iura aliquando,ex rationabili causa,n- . eho dubio , imponant poenam cer tam . Nam primo, in eo casu , ius additum, facit praesumptionem Pro facto; unde in eo casu . neganti incumbit onus probandi, non assim manti . Secundo, si iura attente per. pendatur; inuenietur, ipsa nunquam imponere poenam certam a quando est vere dubium facti, sed solum , quando est dubium de cireunstantia facti. In hoc autem casu,prudenter , ac rationabiIiter procedunt a

, t D Casum Respondetur. Sem, pronium, sic dubitantem , adpetendam dispensationem nullat nus obligari , ita Saneb. lib. I sum. cap. Io. num. Ia. 9 36. Ο lib. 8.

num 8. Nauar. cap. 27. num. 28M

114쪽

Dubia . Quaest. XII.

Tayman. βλi. tras. i. cap. F. g.q. ro Probatur prim δ; Quia, hic verissamur in dubio facti; an scilicet;

Sempronius habeat, vel non habeat cosanguinitatis impedimεtum; Factum autem, in dubio, non praesumitur , nisi probetur , ut ostensum est. Quod principium , cum valeat in Foro externo , Valet etiain interno I cum iudicium Fori interni, sequatur iudieium Fori exter ni, quando hoc, falsa praesumptio

ri secundo, Quia factum, eum, post post debitam diligentiam , vinei non potest , sequi ualet facto in uin- cibiliter ignorato ; Sed factum iu uincibiliter ignoratum , ad nihil o-ibIigae. Ergo etiam factum dubium ad nihil obligabie. Cum ergo non probetur, Sempronium habere immpedimentum consanguinitatis , gerere poterit, perinde, ae, si illud

non haberet; & consequenter, ma- ierimonilim celebrare licitὶ poterit, absque alia dispensatione . . .

a D rationes autem in contra-um rium , Respondetur; ad primam , In dubio, sequendam esse Partem tutiorem , quando nulla est causa sequendi partem mInus tu eam I quando autem datur iuri, praesumprio pro parte minus tutas iam datur causa suffciens illam sequendi; quia iuris praesumptio, sem per est iusta, ac rationabilis; remae non datur amplius proprio pars minus tuta, sed utraque pars ,

eum sit prudenter eligibilis ' est

aeque tuta. Ex duobus autem ma

Iis, semper minus est eligendum , quia nulla unquam dari potest causa eligendi malum maiust si daretur talis causa, iam malum illud, non esset maius , sed minus; si enim daretur causa deserendi potius Infirmum morti proximum , quam omittendi Sacrum die festo; iam deserere Infirmum, esset minus inatum , quam sacrum omittere; Quod vero dubitans de homicidio, gere-lre se debeat tamquam irregularem , & vere sit irregularis; orijur ; quia ita est expressum in iure . C. ad au

Verum , hic casus , est unicus, nec ab eo, ulla regula pro alijs similibus desum potest , cum in censuris , ac poenis , argui non possit ab uno casu ad alium, ex paritate rationis, e quod poenae, ac censurae incurrantur solum,quateruis in iure sunt exis 'pressis, & non aliter. a 3 Ad secundam, Respondetur, Ilia dubio practico, semper sequendam esse partem tutiorem ἰ quia n ill la unquam datur causa sequendi partem minus tutam ἔ Immo datur po. sitiua causa illam non sequendi , quatenus, illam sequendo, peccandi periculo se quis exponeret. In dubio autem speculatiuo , dari potest aliquando causa sequendi partem minus tutam 3 qm a pro parte minus tu ea. dari potest aliis quando possessio, vel iuris praesumptio, in quo tamen casu,amittit effeminus tutam , fit aeque tuta a Vepatet ex flictisU. . i .

115쪽

9o De conscientia

LOROLLARIA.

3ψT X hoe principio uniuersalissis

mo ς Colligitur primo; in materia Voti ἰ s quis dubiici, an v tum em i serit, vel non e mi serit, ad

nihil teneri; a. eum factum , in

dubio, non prasii matur, nisi probe

tur; eo ipso , quod ei non constat sillud emisisse, censendus est , illud non emisisse ; Si vero sciat, se v

tum emisisse , dubitet autem, an im pleuerit, vel non impleuerit; tunc censendus est , non impleuisse, quia non constat, quod impleuerit,ideo que tenetur implere . Quod si dubitat s Ra, dum votum emisit, I , annum expleuerit, si votum sit persona Ie , vel a , si votum sit reale ;censendus est, non expleuisse; ideo que tale votum irritari posse a Pa-tic , ut melius constabit,

as Secundo; In materia poeniten tiae , Si quis dubitet, an peccatum aliquod mortale commiserit, non t*neri illud confiteri a quia hoc, e stdubium faeti, quod non praesumit νω nisi probetur. Si vero certus fit νse mortale peeeatam commisisse , dubitet autem , an illud confessus fit tenetur eonfiteri, quia contes so est quid facti, id eoque non prae lumitur. . nisi probetur . Similiter si quis dubitet, an peccatum re sese Mum commiserit , Superiorem a dire non tenetur, quit, eum fit da bium steti, praesinritus illud non es m m i ii Tob, donee probetur et Io.

lib. s. de Eucb. cap.q3. num. 3. I6 Tertio, In materia temperantiae; si quis dubitet, an vigesimum primmum aetatas annum compIeuerit, adieiunium non teneri, quia, cum aetasse quid facti, praesumitur eam non expleuisse. Similiter si quis, is nocte bacchanalium, dubitet, an elapsa sit media nox,potest carnes e medere ς contra vero, si Nox , esset alicuius Pervigilij , caraes come de re non posset, quia in utroque casu , eum sit dubium facti, mediano praesumitur non e lapis . San

II Quarto, In materia ordinis ; Siquis dubiter, an vigesimum quam tum annum comple erit , sacrum presbytera us ordinem suscipere non posse ; quia uisn praesumitur i, tum compisuis, ad Presbyteratum autem , requiritur vigesimus quar

tus annus completus .

I 8 Quinto; In materia e ensurarum si quis dubieee, an aliquod deIctum , fit sub excommunicatim Dprohibitum, non prasu in prohibi tum; Tum quia est dubium facti, ait

scilicet extet, vel non extet prohibitio, Tum quia, posito hoc dubio , Iex prohibitionis non censetur suificienter promulgata, Lex a lintem non obligat, nisi fit sufficient erpromulgata . Similiter, si quo dubitet, se clericum percussisse , non

tenetur tanquam excommunicatum

se gerere τ quia delictum non p*- sumitur ν nisi probetur , nec εia dubio spouandus est iure certo, quod habee communicandi cum alijs. s

116쪽

alijs . Immo si quis dubitet, an , dum Presbyteratum suscepit a vigesimum quartum annum comple uerit, non se gerere debet tanquam suspensum ς Tum quia poena suspensionis est imposita solum delicto certo, non dubio, Tum quia delichim, in dubio, non praesiam itur, ni s probetur ; Si quis denique, mn se

tua vXore, volens statum Clerica lem amplecti , dubitet, an uxorem duxerit virginem , an vero corru-Ptam, &.consequenter, an se biga mus ς se tanquam irregularem ge rere non debet, sed potest statum Clericalem amplecti ; Tum quia in dubiis delictum non praesumitur: Tum quia , propter delictum , aut impedimentum dubium , ipse nouest si rivandus iure certo , quod habet ad statum Clericalem . Saneb. lib. I. cap. I . num. 6. LUm. lib. I. tradi. S. cap. . b. q. num. 38

19 Sex id; In materia Iustitiae; si quis

dubitet, se aere alieno laborare in snon teneri soluere; Tum quia debitum , in dubio, non praesumitur ἰ& est regula , quod Newofluere cogitur, antequam monstretur esse Debitor . Tum quia , ipse possidet,

di melior est conditio possidentia. Tum denique, quia, in Foro extemno cogi non potest ad soluendum ;Ergo neque in Foro interno; idem enim est iudicium Fori interni, ae externi; quando Forum externum non nititur falsa praesumptione . Si

militer , si quis dubitet , an sit legitimus , vel illegitimus h potest cum alijs fratribus haereditatem dividere I Tum quia delictum noli praesumitur; Tum quia, ipse est in

legitima possessione , quod sie Iegi

timus, quandiu non probatur oppositum . In dubio autem, melior esteonditio possidentis r Tum quia , quando iura partium sunt obscura; Reo potius fauendum est , quam Actori. De regulis iuris in s. Io Septimo; In materia iurisdi sti nis . Confessarium, dubitantem, an casus sit reseruatus, ah illo abso

uere posse. Contra vero, dubitantem de sua iurisdictione, absoluere non posse, quia cum utrumque sit dubium facti , casus rationabiliter praesumi potest non reservatus , &iurisdiistio non data,quandiu Oppo situm non probatur. Suari de eens d. O .s num. . di tom.2. de relig. lib.q. eap. II .Emanuel G υ. casus refer. num. S. Similiter, Sacerdotem ordinatum ab Episcopo incognito, de quo dubium est, an . st Episcopus; debere iterum ordinari ; ve statutum est in c. Prasis . teris ae 68. & paruulos a parentibus subtractos, de quibus ignoratur, ausint baptizati, esse baptizandos, ut ' decernitur in e. Paruulos: de eonfer. d Item in minoribus ordinibus constitarum, & de Baptismo dubitantem , iterum sub conditione baptizandum , ac ordinandum esse e ex c. veniens: de Hasb. n. baptis. Eodemque modo iterum eon. se erandam esse Ecclesiam , de qua incertum est, an fuerit consecrata ;eκ e. solemnitaten e eo et r. d. I. Quia omnia ista , sunt dubia facti . , quod propterea non pre sumtur:donec probetur . Vnde etiam in e. Dominus .de se. nupsi deciditur, mulierem de morte prioris coniu-

117쪽

xoo De conscientia. .

gis dabitantem , pergere non posse in possessione debitum exigenda a secundo marito; quia hoe etiam est dubium facts , an scilicet primus

maritus mortuus fit,ian non most tuus; & factum non Prasumitur, diis nec phobetur . Haec autem omnia

istelligenda sunt,quando,post adhibitam debitam diligentiam, dubiuvinei non potest.2I Deniqu n dubio n,du quis pro fessionem emisit a 26. annum c.mpletum habuerit, MI non habuerit, professionem censendam esse nullam, iterumque emittendam 3 quia est dubium facti , an scilicet io. a num compleuerit, vel non comple uerit, Factum autem, in dubio,non praesumitur. 12 Qiil tamen hactenus,de Facto,di. cta sunt, intelligenda sunt de F cto;quod alias de iure, non erat famciendum ι Nam , si de iure faeie dum erat, tunc , in dubio , factum praesumitur . L. in eontrahendass. deret. ιuris. Quia unusquisquet praesumitur , munus suum recte biisse, atque in eo , quod egit, nihil necetarium omisisse . Vnde iuris praesumptio tunc stat pro fa

n conscientia dubia circa circunsiantiam iacti , vllam paravi obligationcm,

a EMPRONIVS, post emissum castitatis votum, d bitare coepit, an habuerit tunc animum se obligandi, dein aduertentiam sussicientem ad illud emittendum. Qua ritur ; Vmim votum implere teneatur. '

s Cirrans antia Dcti, in dubio , δε ιν praesumitur.

s Factum tune possidet.: , 7 Diabitans , an , ex animo νtum emiserit, obligatur.3 Defectus eireanisantra, in nes . -i tro foro praesumiιuros Voti obligatio,ω certa, ct emeusatio dubia. '

118쪽

Dubia: j Quaest. m.

I IICensura, ct euius valore, ae ei eun sanos, dubitatur, ligat . Cui homieidio dubio, a Iure, si

regularitas si imposita.

Lex, de euius abrogatione dubitatur, obligat. t Votum , Vt uius materiai dubiatatur , an sis indisserens, obligat Mutrimonium , in dubio , cenissendum est, validum. Alienatio , de euius valore dubitatur, en Ualida .

RATIO DUBITANDI. Si

Te, est alia Quaestio contines principium, non minoris uti litatis, nee minus uniuersale,quin praecedens, Sempronius , ergo e una parte, non videtur teneri; quia in dubio , factum non praesumitur sntsi probetur, ut dictum est Ruaest. praee denti a Sed in casu praesentis versamur in dubio facti ; dubitatur enim , an voveas habuerit 4nimum se obligandi,ae ludicium sumetens, vel non habuerit; quod est quid facti. Ergo sequitur, animum non esse praesumendum, & consequenter, Uouentem non OUigari ad n tum seruandum . . Ex alia vero; Cum eonstet, v tum fuisse emissum, di dubitetur dς eius excusatione , possessio stare videtur pro Uyto , Ron v*ro pro eisss

NOTABILE,

Duertendum est; sie ut factum valde differt a circunstantia facti; Ita valde later se differreis , dubium facti, Et dubium de eirinuum stantia factiὲ Valde enim dita ferunt inter se, dubium , quo quis dubitat, an votum emiserit , vel non emiserit; & dubium . quo dubitat , an, dum votum e sit, ha-huerit animum se obligandi, vel nohabuelit. In primo dubio; principium illud; factum,ini dubio son praesumitur,nin probetur I uniue

salissime & sine ulla exceptione svalet in omni casu, etiam irregularitatis, ratione homicidis, ut infra patebit; In dubio vero circunstantiae facti, non valet;Imo, in hoc dubio , datur aliud principium oppΟ- situm, non minus uniuersaleἰ od;

stitieet; In dubio eircunsantiae, qua comitarisolet actionem, defectus non pro mitur,nisprobetur. 9 neganti ineumbit onus probandi, non serenti ; sue, quod idem

est ; cireum stantia semper praesumtis tur, quandiu Oppositum non pro

batur.

Veritas autem huius principis;

fundatur. in modo, quo connatu va- Iiter operamur; Dum enim opera mur, semper,regulariter loquendo, speramur cum debitis circumstatbrijs . Sie, qui loquitur, regulariter .loquitur id , quod habet in corde ἐ.Qui promittit; serio & ex animo promittit Qui digit, deliberate agit, ct cm debita aduertentia. 4 Hinc ergo fit, vis eum constat de aliqim G 3 Ope -

119쪽

De conseientia

operatione, sem per praesumantur in iure, omnes uriteuci stantiae debitae , nisi earum defectus probetur , quia Fie, est modus operandi, notis magis connaturalist, &consuetus ;Le praetimp Ioinshsi est aliod,quam probabilis. eoniectura ex ijs , quae communiter solet eo ingere. Cum autem, in dycium Fori interni, semper conformetur iudicio Fori externi , quando hoc non nititur fal- α p sumptione , ut dictum est ahi ne sis, vet etiam in Foro conscientiae , cum constat de facto, & opeia ratione, semper praesumantur ades se debitat circumstantiae, quandiu non probatur oppositum ἀQnod eonfirmari ulterius potest etiam ex reguli illa uniuersati;quod

in dubiori melior est conditio pus i

dentis; nam, cum constat, de facto, & dubiuin est de circumstantia,pose sessio stat pro facto, qnod est certum, & non pro circumstantia, quae est dubia. Ergo tunc, meIior est con ditio facti , quam circumstantia: νfieque praeualeb obligatio, quae conanatura j iter sequitur ex facto . Hi xpositis quae s. a. n. 6. - ocle voto quae n. z.pun. 3. nu. II. et ea medium. Myrus lib. 3. e. 2 8. Henriq. lib. 6. cap. 26. num.Is Probatur primos Quia, in dubio circumstantiae, defectus,in Foro externo, non praesumitur, nisi probetur, & praesumptio iuris stat pro circumstantia,non Verd pro eius de .fectu; Iudietum autem Fori interni sequitur iudicium Fori externi , quando hoc non nititur falsa prae sumptione ἰ ut saepius dictum est .s Secundo; Quia possessio stat pro

facto, eiusque obligatione,qn , cum ex facto con naturaliter sequatur, est certa, sicut certum est ipsum factum ἶ non veYo pro eΣcusatione oobligarionis , cum haec sit dubia, Meut dubia est eircumstantia , ad quam sequi deberet ἀ

COROLLARIA

Olligitur ex dictis prina δἰ eues

constat, latam esse censuram,

sed dubitaturam Superios habueris causam sum cieritem, ad eam se ii

-: i ive I an sit debito modo Iata ; vel aci

fit lata arimo ligandi, Se. sempe hcensuram esse validam, de ligare , quia, in his omnibus casibus , coa- stat dε Latio Κ& εst dubium solum de aliqua cireu instantia facti'. In aduhio aueεm etycumstantiae , de se istus nos praesumtura nisi pro hetur; Et possessio. stae pro 'obligatione censurae , quae est certa , non vero pro elua excusatibne, de qua dubi

tatu P.

21 Seeundo a Cum in eap. Ad atr

120쪽

ssientiam: ct in cap. gn casi: de

tantem, iudicandum esse irregularem; decretum illud , intelligenduesse, non de dubio facti, eum sciliis

cet,dubitat quis , an ab eo grauiter vulneratus, mortuus sit, vel non mortuus ; Sc adhibita debita diligentia, certificari non potest; . hoc enim casu , valet regula univer salis, quo Victum n dubio , non praesumitur , ni probetur; sed de

dubio circumstantiae facti; quando scilicet, dubitat quis , an Titius a Sempronio occisus, ab eo fuerit occisus, propter suum consilium ἔVel, quando sequitur ab ortus, dubitat , an tatus esset animatus, vel non Rc; In his enim N smilibus casibus, cum constet de homicidio, di de ab ortu, & sit dubium solum de circumstantias dubitans, censeudus est, irregularitatem incurrisse,

quia possessio stat pro homicidio, de

pro abortu , quae certa sunt, & non pro circumstantia, quae est dubia ἰEt cum defectus circumstantiae non praesumatur, consequenter, dubitans praesumitur, suo consilio, in homicidium influxisse , vel tatum per ab ortum emissum , fuisse animatum. Ita Henriquen lib. I q. cap. Iq. n. 3.

O alij, quos refert Rebellius paria. Iib. I. quae s.3. fee. a. num. II. l Ia Τertio; cum constat, latam ess legem, di dubitatur j an fur xit. acceptata , vel susticienter promulga . ta, aut usu recepta, vel abrogat 3; legem obligare;Tum quia accepta ei Q, promulgatio, & abrogatio, sunt circumstantiae legis . In dubio autem circumstantiae, desectus non praesumitur , nisi probetur 4 Lum quia , possessio istat pro lege , eluiaque obligatione , quae est certa ἀu .VeIO pro eius acceptatione , & ab rogatione , quae sunt incertae; Tum denique ς quia, Cum constet de lege in Foro extςrno, etiam circumstantia. pxa sumatur . Ergo etiam in Foro interno ; idem enim est iudicium Fori interni,& externis quan do externum falsa prassumptione

non nititur 4

Quarto; Eum, qui sciti se votum emisisse, sed dubitat hic , & nunc, an votum obliget ratione alicuius circumstantiae occurrentis ; V. G. ratione finis , vel ratione materiae, quae dubitatur esse indifferens ἰ teneri, votum implere ἰ Tum quia possessio stat pro Voto, de quo constat fuisse emissum, non vero pro eius excusatione, cum de illa dubitetur ἰ Tum quia, praesumptio stat pro circumstant ijs, cum earum de se his nunquam praesumatur , nisi probetur; Tum denique, quia oblis,' gatio , naturaliter sequitur ad votum , nisi contrarium ostendatur. Cum ergo constet de volo; constat etiam de eius obligatione, nec con trarium ostenditur.

rq Quinto; In dubio, an promissio ,

vel votum , aut Matrimonium sit validum; censendum esse validum , Tum quia, votum a. vel mat imonium i est certum , di dubium est solum de aliqua circumstantia ad eius valorem requisita. In dubio autem circumstantiae, defectus non praesumitur, nisi probetur; Tuni quia, possessio stat pro voto, vel matrimonio, quod est certum; Tum

SEARCH

MENU NAVIGATION