장음표시 사용
51쪽
sensi, qui mihi lenissime sentire visi sunt. Addam illud etiam, quod iam ego curare
non debui, sed tamen fieri non moleste tuli: atque etiam, ut ita fieret, pro mea parte adiuui, ut s. c. nacus inimicus, quia tuus fratcr crat, subleuaretur. Quare non ego oppugnaui fratrem tuum, scd statri tuo repugnaui:nec in te, ut scribis, animo sui mobili. sed ita stabili, ut in mea erga te voluntate, etiam desertus ab ossiciis tuis permanerem. Atque hoc ipso tempore tibi pene minitanti nobis perliteras, hoc rescribo, atque respondeo: Ego dolori tuo nosolita ignosco, sed summam etiam laudem tribuo: meus enim me sensus, quanta vis fraterni sit amoris, admonet. A te peto, ut tu quoque ae- ' quum te iudicem dolori meo praebeas, 1 i acerbe, si crudeliter, si sine causa sum a tuis oppugnatus,vi statuas mihi non modo non cedendum sed etiam tuo atque exercitus tui auxilio in eiusnodi causa utendum fuisse. Ego te mihi semper amicum esse volui: me ut tibi amicissimum est e intelligeres, laboraui. maneo in voluntate,&quoad voles tu, permanebo: citiusque amore tui fratrem tuum odisse desinam, quam illius odio quicquain de nostra beneuolentia detrahatur. Vale.
METELLVS NEPOS S. D. N. T. CICERONI.
Ao Mixis importunissimi contumeliae, quibus crebris concionibus me onerat, tuis erga me ossiciis leniuntur:&vi sunt leues huiusmodi homines a me despiciuntur: libenterque commutata persona, te mihi fratris loco esse duco. De illo ne meminisse quidem volo: tametsi bis eum inuitu seruaui. De me, meisque rebus, ne vobis mul- ,,
titudine literarum molestior essem, ad Lollium perscripsi: de rationibus etiam prouinciae quid vellem fieri, ut is vos doceret, & commonefaceret. Si poteris, velim pristinam tuam erga me voluntatem construes. Vale.
M. T. CICERO S. D. METELLO NEPOTI C Os.
LiTERAE statris,&T. Poinponii necessarii mei tantum mihi spei dederant,ut in te non minus auxilii, quam in tuo collega mihi constitutum fuerit. Itaque ad te literas statim misi: per quas, ut sortuna postulabat, & gratias tibi egi, & de reliquo tempore auxilium petii. Postea mihi non tam meorum literae,quam sermones corum qui hac iter faciebant, animum tuum immutatum significabant. quae res secit ut tibi literis obs repere non auderem. Nunc mihi Qfater meus mitissimam tuam orationem, quam in Senatu habuisses, perscripsit, qua inductus, ad te scribere sum coactus:& abs iste,quantum tua fert voluntas, pcto, quae ue ut tuos mecum serues potius, quam propter arrogantiam & crudelitatem tuorum me oppugnes. Tu tuas inimicitias ut Reip. donares, te vicisti: alienas ut contra Rempub. confirmes adduceris e Quod si mihi tua clemcntia opem tuleris, omnibus in rebus me sore in tua potestate tibi confirmo. sin mihi neque magistratuin, neque Senatum, neque populu auxiliari propter cam Vina, quae me cum Repub. vicit, licuerit: vide, ne cum velis reuocare tempus omnium seruandorum, cum qui seruetur, non erit, non possis. Vale.
M. T. CICERO S. D. C. ANTONIO M. F. I M P.
ET si statueram nullas ad te literas mittere, nisi commendatitias, non quod eas intelligerem satis apud te valere, sed ne iis qui me rogarent, aliquid de nostra colunctione imminutum esse ostenderem tame cum T. Pomponius, homo omnium meorum rein te studiorum & ossiciorum maxime conscius, tui cupidus, nostri amantissimus, ad te proficiscerctur, aliquid mihi scribendum putaui, praesertim cum aliter ipsi Pomponio satisiacere non possem. Ego si abs te summa officia dcliderem, mirum nemini videri debeat: omnia enim a me in te prosecta sunt, quae ad tuum commodum, quae ad honorem, quae ad dignitatem pertinerent 'pro iis rebus nullam mihi abs te relatam es.se gratiam, tu es optimus testis. Contra ctiam esse aliquid abs te prosectum, ex multis audiui: nam comperisse me non audeo dicere, ne sorte id ipsum verbum ponam, quod abs te aiunt salso in me solere conferri,scd ea quae ad me delata sunt, malo te ex Pomponio, cui non minus molesta suerunt, quam ex meis literis cognoscere. Meus
52쪽
' in te animus quam singulari ossicio fuerit,& Senatus,& populus Ro. testis est. tu quam
gratus erga me fueris, ipse existimare potes. quantum mihi debeas, caeteri existitiaent. Ego quae tua causa antea feci voluntate sum adductus, posteaque constantia. Sed reli qua, mihi crede, multo maius meum studium, maioremque graistatem & laborem desiderant: quae ego si non profundere ac perdere vidcbor, omnibus incis viribus su stinebo: 1 in ingrata csse sentiam, non committam, ut tibi ipse insanire videar. Ea quae sint, &cuiusmodi, poteris ex Pomponio cognoscere . atquc ipsum tibi Pomponium ita commendo, ut quanquam ipsius causa consido te facturum esse omnia: tamen abs te hoc petam,ut siquid residet in te amoris erga me, id omne in Pomponii negotio ostendas. Hoc mihi gratius facere nihil potes. Vale.
M. CICERO S. D. P. SESTIO L. F. PROCOS.
γε c Usi ad me Decius libertus tuus venisset, egissetque mecum ut operam darem, ne tibi hoc tempore succederetur: quanquam illum hominem frugi,& tibi amicum existimabam:tamen quod memoria teneba, cuiusmodi ad me literas antea misisses, non satis credidi homini prudenti tam valde esse mutatam voluntatem tuam. sed postea qua in & Cornelia tua Terentiam conuenit, & cgo cum QAEornelio locutus sum:adhibui diligentiam, quotiescunque Senatus suit, ut adessem: plurimumque in eo negotii habui, ut Fusium Trib. plcb.& caetcros, ad quos tu scripseras,cogerem mihi potius credere, quam tuis literis. Omnino res tota in mensem Ian. reiecta erat, sed facile obtinebatur. Ego tua gratulatione commotus,quod ad me pridem scripseras,velle te bene euenire, quod de Crasso domum emissem : cmi eam ipsam domum x x x v, ali- s quanto post tuam gratulationem. Itaque nunc me scito tantum habere aeris alieni, ut cupiam coniurare, siquis me recipiat. sed partim odio inducti me excludunt, & aperte vindicem coniurationis oderunt: partim non crcdunt, & a me insidias metu ut, nec putant ci numos deesse posse,qui ex obsidione foeneratores exemerit. omnino semis. sibus magna copia est. Ego autem meis rebus gestis hoc sum assecutus,ut bonum nomen existimer. Domum tuam atque aedificationcm omnem perspexi,& vclic menter probaui. Antonium, etsi eius in me officia omnes desiderat, tamen in Senatu grauissime ac diligetissime defendi, Senatumque vehemeter oratione mea atque auisoritate commovi. Tu ad me velim literas crebrius mittas. Vale.
M. Tv IUS M. F. CICERO S. D. C N. POMPEIO CN. F. MAGNO, I M P.
s i tu, exercitusque valetis, bene est. Ex literis tuis, quas publice misisti cepi una cumis omnibus incredibilem voluptatem : tantam enim spem otii ostendisti, quantam ego semper omnibus te uno fretus pollicebar. Sed hoc scito, tuos veteres hosteis, nouos amicos vehementer literis perculsos, atquc ex magna spe deturbatos iaccre. Ad me autem literas, quas misisti, quanquam exiguam significationem tuae erga me voluntatis habebant, tame mihi scito iucundas suisse. nulla enim re tam laetari soleo, quam meorum officiorum conscientia. quibus siquando non mutuo respondetur, apud me plus
officii residere facillime patior. Illud non dubito, quin si te mea summa erga te studia
parsi mihi adiunxerunt, Respub. nos inter nos conciliatura, coniuncturaque sit. Ac ne ignores quid ego in tuis literis desiderarim: scribam aperte, sicut & mea natura,&nostra amicitia postulat. Res eas gessi, quarum aliquam in tuis literis εἰ nostrae ncccssitudinis, &Reipub. causa gratulationem expectaui: quam ego abs te praetermissam esse arbitror, quod vercbare ne cuius animum offenderes. sed scito ea quae nos pro salute patriae sessimus, orbis terrae iudicio ac testimonio comprobari. quae, cum Veneris, tanto consilio, tantaque animi magnitudine a me gesta esse cognosces, ut tibi in ulto maiori, quam Africanus suit, me non multo minorem, quam Laelius, facile & in Rep. & in amicitia adiunctum esse patiare. Vale.
53쪽
M. T. CICERO M. LICINIO P. F. CRASSO S. D.
Qv A N T v xi meum studium extiterit dignitatis tuae vel tuendae, vel etiam augedae non dubito quin ad te omnes tui perscripserint. non enim suit aut mediocre, aut obscurum,aut eiusmodi, quod silentio posset praeteriri. Nam &cum Consulibus,&cum multis consularibus tanta contentione decertaui, quanta nunquam antea ulla in causa: suscepique mihi perpetuam propugnationem pro omnibus ornamentis tuis:vete- rsque nostrae necessitudini landiu debitum, sed multa varietate temporii interruptum officium cumulate reddidi. Neque mehercule unquam mihi tui aut colendi, aut ornandi voluntas defuit: sed quaedam pestes hominum laude aliena dolentium, & te
nonnunquam a me alienarunt, Si me aliquando immutarunt tibi. Sia extitit tempus optatum mihi magis, quam speratum, ut florentissimis tuis rebus, mea perspici posset& memoria nostrae voluntatis &amicitiae fides. sum enim consecutus, non modo ut domus tua tota, sed ut cuncta ciuitas me tibi amicissimum esse cognosceret. Itaque &'praestantissima omnium se minaru uxor tua,& cximia pietate virtute,gratia tui Craus meis consiliis, monitis, studiis, actionibusque nituntur: & Senatus, populusque Ro. intelligit tibi absenti nihil esse tam promptum, aut tam paratu, quam in omnibus rebus quae ad te pertineant, operam, curam, diligentiam, authoritatem meam. Quae sint i, acta, quaeque agantur, domesticorum tibi literis declarari puto. De me sic existimes, ac tibi pcrsuadeas vehementer velim non me repentina aliqua voluntate, aut fortuito
ad tuam amplitudinem meis officiis amplecteda in incidisse: sed ut primum serum attigerim, spectasse semper ut tibi possem quam maxime esse coniunctus. Quo quidem
ex tempore nacmoria teneo, neque meam tibi obseruantiam, neque mihi tuam summam beneuolentiam ac liberalitatem defuisse. siqua interciderunt non tam re, quam suspicione violata, ea cum fuerint & salsa & inania, sint evulsa ex omni memoria, vitaque nostra. Is cnim tu vires,&eum me esse cupio, ut quoniam in eadem Reip. tem pora incidimus, coniunctionem, amicitiamque nostram utrique nostrum laudi sperem sere. Quamobrem tu quantum tuo iudicio tribuendum nobis esse putes, statues ipse &,ut spero, statues ex nostra dignitate. Ego vero tibi profiteor atque polliceor exi- ιο
mium & singulare incum studium in omni genere officii, quod ad honestatem Si gloriam tuam spectet. in quo etiam si multi mecum conte lent, tamen cum reliquis omnibus, tum Crassis tuis iudicibus, omnes facile superabo: quos quidem ego ambos unice diligo, sed in Marco beneuolentia impari. hoc magis sum Publio deditus, quod me quanquam a pueritia sua semper, tamen hoc tempore maxime, licui alterum parentem & obseruat & diligit. Has literas velim existimes foederis habituras esse vim, non epistolae: meque ea quae tibi promitto ac recipio, sanctissime esse obseruaturum, diligentissimeque facturum. Quae a me suscepta defensio est te absente dignitatis tuae, in ea iam ego non solum amicitiae nostrae, sed etiam constantiae meae causa permanebo. Quamobrem satis esse hoc tempore arbitratus sum, hoc ad te scribere: me, siquid ipse intelligerem aut ad voluntatem, aut ad commodum, aut ad amplitudinem tuam per- iitinere mea sponte id esse facturum: sin quidpiam aut a te essem admonitus, aut a tuis, effecturum ut intelligeres nihil neque te scripsisse, neque quequam tuorum ad me seu- sera detulisse. Quamobrem velim ita & ipse ad me scribas de omnibus minimis, maximis, mediocribusque rebus,ut ad hominem amicissimum : & tuis praecipias, ut opera, consilio, aut horitate, gratia mea sic utantur in omnibus publicis, priuatis, serensibus, domesticis tuis, amicorum, hospitum, clientum tuorum negotiis, ut quoad eius fieri possit, praesentiae tuae desiderium meo labore minuatur. Vale.
P. V A T I N I v S I M P. M. CICERONI S V o S. D.
s i vales, bene est: ego valeo. Si tuam consuetudinem in patrociniis tuendisseruas, P. Vatinius cliens ad te venit qui pro se causam dicier vult. No puto repudiabis in ho- nore, que in periculo recepisti. Ego aute quem potius adopte, aut in uocem, quam illu,
54쪽
quo defendente vincere didiciρan verear, ne qui potentissimorum hominum conspirationem neglexerit pro mea salute, is pro honore meo, pusillorum ac malevolorum obtrectationes & inuidias no prosternat atque obicrat/Quarc si me, sicut soles, amas, suscipe me totum: atque hoc quicqv id est oneris ac muneris, pro mea dignitate tibi tuendum ac sustinendum puta. scis meam fortunam nescio quomodo facile obtrectatorcs inuenire, non meo quidem mcliercule merito: sed quanti id refert, si tame fato nescio quo acciditρ Siquis forte fuerit, qui nostrae dignitati obesse vclit: peto a te, ut tuam consuetudinem & liberalitatem in me absente defendedo mihi praestes. Literas ad Senatu nostris de rebus gestis quo exemplo miseram,insta tibi perscripsi. Diis citur mihi tuus seruus Anapnostes fugitiuus cu Vardaeis cffc:de quo tu mihi nihil ina
dasti. ego tamcn, terra, marique ut conquireretur, praemandaui: Si profecto tibi illum reperiam, nisi in Dalmatiam aufugerit, Si inde tamen aliquando cruam.Tu nos fac a mes. Vale. ad iri. Id. Quint. ex castris, Narona.
P. VATINIVS IMP. M. CICERONI SVO S. D.
s a vales, bene cfhego quidem valeo. De Dionysio tuo adhuc nihil extrico,& eo minus, quod me frigus Dalmaticum,quod illinc ciecit, etiam hic restigerauit. Sed tamen non desilam quin illum aliquando eruam. sed tamen omnia mihi sura imperas. De
Catilio nescio quid ad me scripsisti deprecationis diligetissimae. Apage te cum nostro
Sext. Seruilioma mehercule ego illii quoquc amo. sed huiuscemodi vos clientes, huiusmodi causas recipitis Homine unum omnium crudelissim v, qui tot ingenuos, ma- tresfamilias, ciueis Ro. occidit, arripuit, disperdidit, regiones vastauite Sinatus,no semissis homo, contra me arma tulit,& eum bello cepi. sed tame mi Cicero quid facere possume omnia mehercule cupio, quae tu mihi imperas. mea animaduersionem & supplicium, quo usurus eram in cum quem cepissem, remitto tibi & condono. Quid illis respondere possum, qui sua bona direpta, naucis expugnatas,fratres, liberos, parenteis
occisos, actione expostulant ρ Si mehercule Appii os haberem, in cuius locum suffectus sum, tamen hoc sustinere non possem. id ergo este iaciam omnia sedulciquae te sciam velle. Defenditur a Qes Volusio tuo discipulo . si sorte ea res poterit aduersarios fugare, in eo maxima spes est. Nos, siquid erit istic opus, defendes. Caesar adhuc mihi iniuriar facit. De meis supplicationibus, & rebus gestis Dalmaticis adhuc non refert: quasi vero non iustissimi triumphi in Dalmatia res gesserim. nam si hoc ex pectandum sit, dum totum bellum coficiam: viginti oppida sunt Dalmatiae antiqua: quae ipsi sibi asciuerunt amplius sexaginta. Haec nisi omnia expugno, si mihi supplicationes non dccernuntur, longe alia conditione ego sum, ac caeteri imperatorcs. Ego
post supplicationes mihi decretas, in Dalmatiam prosectus sum: sex oppida vi oppugna locepi: unum hoc quod erat maximum, quater a me iam captum: quatuor enim turreiS,&quatuor muros ccpi, & arcem corti totam : ex qua me nives, frigora,imbres
detruserunt: indigneque mi Ciccro oppidum captu, Si bellum iam consectum relinquere sum coactus. Quare te rogo, si opus crit, ad Caesarem meam causam agas,nacque tibi in omnes paricis defendedum putes: hoc existimans, neminem te tui amatioremis habere. Vale. Non. Decemb. Narona.
c R A TA tibi esse ossicia mea non mirori cognoui enim te gratissimu omnium ridque nunquam destiti praedicare. nec enim tu mihi gratiam modo habitisti, Verum etia cu mulatissime retulisti quamobrem reliquis tuis rebus omnibus, pari me studio erga te, S: eade voluntate cognosces. Quod mihi foemina primaria Pompeiam uxorc tuam commendas: cum Sura nostro statim tuis litcris lectis locutus sum, ut ei meis verbis diceret, ut quicquid opus esset, mihi denutiaret. me omnia quae ea vcllet, summo studio curaque facturum: itaque faciam: eamque si opus esse videbitur, ipse conuenia. Tu tamen ei velim scribas, ut nullam rem neque tam magnam, neque tam paruam putet, D. ii.
55쪽
3a Epist. ad Metellum, S alios
quae mihi aut difficilis, aut parum me digna videatur. Omnia quae in tuis rebus agam, es non laboriosa mihi de honesta videbuntur. De Dionysio, si inc amas, coiice. quan- cunque ei fidem dederis, praestabo. Si vero improbus suerit, vi cst , duces cu captiuum
in triumpho. Dalmatis dii male faciant, qui tibi molesti sunt, sed ut scribis, breui capientur,& illustrabunt res tuas gestas. semper enim habiti sunt bellicosi. Vale.
M. T. CICERO S. D. L. LUCE Io F.
CORAM me tecum eadem haec agere saepe conantem deterruit pudor quidam pene subrusticus, quae nunc expromam absens audacius. epistola enim no erubescit. υ- deo cupiditate incredibili, neque, ut ego arbitror, reprehendenda, nomen ut nostrum scriptis illustretur,& celebretur tuis. quod etsi mihi saepe ostendis te csse facturum, tamen ignoscas velim huic sestinationi meae. Genus enim scriptoru tuoru etsi erat sena
per a me vehemeter expectatum, tamen vicit opinionem meam: meque ita vel cepit, is Vel incendit, ut cuperem quam celerrime res nostras monimentis commendari tuis.
Non enim me sol sim commemoratio posteritatis ad spem quandam immortalitatis rapit: sed etiam illa cupiditas, ut vel authoritate testimonii tui, vel indicio beneuolentiae, vel suauitate ingenii vitii perfruamur. Neque tamen haec cum scribebam, eram nescius quantis oneribus premerere susceptarum rerum,& iam institutarum. sed quia videbam Italici belli &ciuilis historiam iam pene a te esse persectam, sdixeras autem mihi, te reliquas res ordiri deesse mihi nolui quin te admonerem, ut cogitares, colunctene malles cum caeteris rebus nostra contexere: an, ut multi Graeci secerut Callisthenes Troicum bellum, Tymaeus Pyrrhi, Polybius Numatinum qui omnelsa perpetuis suis historiis ea quae dixi bella separauerunt tu quoquc item ciuilem colurationem ab hostilibus, externisque bellis seiungeres. Equidem ad nostram laudem non multu vi-i, deo interesse: sed ad properationem meam quidda interest, non te expcctare, dum ad locum venias, ac statim causam illam totam & tempus arripere. Et simul si uno in arguincto, unaque in persona mens tua tota versabitur: cerno iam animo, quito omnia uberiora atque ornatiora sutura sint. Neque tamen ignoro quam impudenter faciam, qui primum tibi tantum oneris imponam potest enim mihi denegare occupatio tuaὶ deinde etiam,vt ornes me, postulem. Quid si illa tibi non tantopere videntur ornada Sed tamen, qui semel verecudiae fine is transierit, cum bene & nauiter Nortet csse impudentem. Itaque te plane ctiam atquc etiam rogo, ut & ornes ea vehementius etiam,
. quam sortasse sentis,& in eo leges historiae negligas: gratiamque illam, de qua suauissime quodam in prooemio scripsisti a qua te affici non magis potuisse demostras, quam
Herculem Xenophonteium illum a voluptate: ea si me tibi vehementius com mcda- ιοbit, ne aspernere, amorique nostro plusculum etiam, quam concedit veritas, largiare.
Quod si te adducemus, ut hoc suscipias: erit ut mihi persuadeo) materies digna facultate & copia tua. a principio enim coniurationis usque ad reditum nostru videtur mihi modicum quoddam corpus confici posse. In quo & illa poteris uti ciuilium comutationum scientia,vel in explicandis causis rerum nouarti, vel in remediis incommodorum, cum & reprehendes ea quae vituperanda duces:& quae placebunt, exponendis rationibus comprobabis: & si liberius ut consucsti, agendum putabis, multoruin nos perfidiam insidias, proditionem notabis. Multam etiam casus nostri tibi varietatem in cribendo suppeditabunt, plenam cuiusdam voluptatis,quae vehementer animos hominum in legendo scripto retiitere possit. N i ii i L est enim aptius ad delectatione le- ιictoris,quam temporum varietates, fortunaeque vicissitudines: quae etsi nobis optabiles in experiendo non suerunt, in legendo tamen erunt iucundaeni AR ET cnim praeteriti doloris secura recordatio delectationem: caeteris vero nulla persunctis propria molestia, casus alienos sine ullo dolore intuentibus, etiam ipsa misericordia est iucunda. Quem enim nostrum ille moriens apud Mantineam Epaminondas non cum quadam miseratione delectat e qui tum denique sibi auclli iubet spiculum, posteaquam
56쪽
ei percontanti dictum est, clypeum esse saluum:ut etiam in vulneris dolore aequo animo cum laude moreretur. Cuius studium in legendo no erectum Themistoclis suga,
redituque retinctu rectenim ordo ipse annalium mediocriter nos retinet quas enumeratione fassorum. At viri saepe excellentis ancipites, varisque casus habent admiratio nem, expectationem, laetitiam, molestiam,spem, timorem: si vero exitu notabili cocluduntur, expletur animus iucundissimae lectionis voluptate. Quod mihi acciderit opta lius, si in hac sententia sueris, ut a continentibus tuis scriptis, in quibus perpetuam re rum gestarum historiam complecteris, secernas hanc quasi fabulam rerum, cuciatorumque nostrorum:habet enim verius actus, multasque actiones & consilioru & temporum. Ac non vereor ne assentatiuncula quadam aucupari tuam gratia videar, cum hoc demonstrem, nac a te potissimum ornari, celebrarique Velle. ncque enim tuis criqui, quid sis, nescias:& qui non eos magis qui te non admirctur,inuidos . quam eos, qui laudent, assentatores arbitrere. Neque autem ego sum ita demens, ut me sempiternae gloriae per eum commendari velim, qui non ipse quoque in me commendando pr
u priam ingenii gloriam consequatur. Neque enim Alexa ter ille gratiae causa ab Apelle potissimum pingi. & a Lysippo fingi volebat, sed quod illorum artem cum ipsis, tum
etiam sibi gloriae sere putabat. Atque illi artifices, corporis simulacra ignotis nota faciebant:quae vel si nulla sint, nihilo sunt tame obscuriores clari viri. Nec minus enim est Spartiates Agesilaus ille perhibendus, qui nequc pictam, neque fictam imaginem suam passus est esse, quam qui in eo genere laborarunt. unus enim Xenophontis libet ius in eo rcge laudado facile omneis imagines omnium, statuasque superauit. Atque hoc praestantius mihi fuerit & ad laetitiam animi, di ad memoriae dignitatem, si in tua scripta peruenero quam si in caeterorum, quod non ingenium mihi solum suppeditatum suerit tuum, scut Timoleonti a Timaeo, aut ab Herodoto Themistocli. sed etiam authoritas clarissimi & spectatissimi viri,& in Reip. maximis,grauistirnisque causis cosΑ gniti,atque in primis probati: ut mihi non solum praeconium, quod cum in Sigaeum venisset, Alexander ab Homero Achilli tributum esse dixit, sed etiam graue testimonium impertitu clari hominis, inagnique videatur. Placet enim Hector ille mihi Naeuianus, qui no tantum laudari se laetatur, sed addit citam a laudato viro. quod si a te no
impetro, hoc est,s qua te res impcdicrit neque enim fas esse arbitror, quicquam me rogantem abs te non impetraret cogar sortasse facere, quod nonnulli saepe reprehenduti scribam ipse de me, multorum tamen exemplo,& clarorum Virorum. Sed quod te nofugit, haec serit in hoc genere vitia: & verecundius ipf i de sese scribant, necesse est, siquid est laudandum:& praetereant, siquid sorte reprehendendum est. Accedit etiam,
ut minor si fides, minor authoritas: multi d cnique reprehendant S dicant, verecundiores esse praecones ludorum gymnicorum, qui cum caeteris coronas imposuertit vi-3s ctoribus, eorumque nomina magna voce pronuntiariit, cum ipsi ante ludorum mis sionem corona donentur, alium praeconem adhibeant, ne sua voce ipsi se victores esse praedicent. Haec nos vitare cupimus,& si recipis causam nostram, vitabimus: Idque ut facias rogamus. Ac ne sorte mirere, cur cum mihi saepe ostenderis te accuratissime nostrorum temporum consilia atque euentus literis mandaturum, a te id nunc tantopere,& tam multis verbis petamus:illa nos cupiditas incendit, de qua initio scripsi. sestinationis, quod alacres animo sumus: ut & caeteri viticiatibus nobis ex libris tuis nos cognoscant,& nosmetips vivi gloriola nostra perfruamur. His de rebus quid acturus sis, si tibi non est molestum rescribas mihi velim. Si enim suscipis causam conficiam c
mentarios rerii omnium. sin autem differs me in icmpus aliud, coram tecu loquar:tuis interea non cessabis,& ea quae habes instituta, perpolies, nosque diliges. Vale.
N. T. CICERO S. D. L. LVCElo F.
V A N A M ipsa consolatio literarum tuarum mihi gratissima est declarat enim summam beneuolentia coniunctam pari prudentia:tame illum fructum ex iis literis D.iii.
57쪽
Vel maximum cepi, quod te praeclare res humanas contemnente, de optimc coera tunam paratum, armatumquc cognoui. Quam quidem laudem sapientiae statuo esse maxima N O N aliunde pendere, nec extrinsecus aut bene, aut male vivendi suspensas habere rationes. Quae cogitatio cum mihi non omnino excidisset etenim penitus in sederadui tam cia tempestatum,& concursu calamitatum erat aliquantum labefactata atque couulsa: cui te opitulari de video & id fecisse etiam proximis literis multumque
profecisse sentio. Itaque hoc sepius dicendum, tibique non significandum solum, ted ueretiam declarandum arbitror, nihil mihi esse potuisse tuis literis gratius. Ad consolandum autem cum illa valent,quae eleganter, copioseque collegisti: tum nihil plus quam quod firmitudine grauitatemquc animi tui perspexi: quam non imitari turpissimum existimo. Itaque hoc etia sortiorem me puto, quam te ipsum praeceptorem sortitudinis, quod tu mihi videre spem nonnullam habere, haec aliquando sutura meliora. C sus enim gladiatorii, similitudinesque cae, tum rationes in ea disputatione a te collectae, vetabant me Reip. penitus dissidere. Itaque alterum minus mirum, sortiorem te esse, cum aliquid speres: alterum mirum, spe ulla teneri. Quid est enim non ita affectum ut id non deletu extinctumque omne cile falcaree Circunspice omnia membra Reipub. .uae notissima sunt tibi: nullum reperies profecto, quod non fractum, debilitatum uel t. quae persequercr,si aut inclitis ea viderem, quam tu vides, aut comemorare possem 3 sine dolore: quanqua tuis monitis, praecepissque omnis est abiiciendus dolor. Ergo &domestica seremus, ut censes: & publica paulo etiam sortius sertasse quam tu ipse, qui praecipis. te enim spes aliqua consolatur, ut scribis: nos aute crimus ctiam in omni de speratione sortes, ut tu tamen idem & hortaris & praecipis: das enim mihi iucundas recordationes conscientiae nostrae, rerumque carum, quas te in primis authore gessimus.
praestitimus enim patriae non minus certe quam debuimus: plus profecto quam est,ab animo cuiusqua, aut consilio hominis postulatum . Ignosces mihi de me ipso aliquid
praedicanti quarum enim tu rerum cogitatione nos leuare aegritudine voluisti, carumetia commemoratione lenimur. Itaque ut mones, quantu potero, me ab omnibus molestiis & angoribus abducam: transieramque animum adca, quibus secundaercs orna- 'tur, aduersae adiuuantur: tecumque & cro tantum, quantum patietur utriusque aetas& valetudo:& si esse una minus potcrimus, quam volumus, animorum tamen coniunctione iisdem studiis ita fruemur, ut nunquam non una esse videamur. Vale.
L. LUCE IUS F. S. D. M. ΤUO IO CICERONI M. F.
s i vales, bene est: ego valeo sicut soleo, paululo tame etiam dcterius, quam soleo. te requisiui saepius ut viderem. Romae quia postea non suisti, quam a me d iscesseras, miratus sut quod item nunc miror. Non habeo certum quae te res hinc maxime retrahat.
si solitudine delectare, cum scribas, & aliquid agas eorum quorum consuesti, gaudeo: neque reprehendo tuum consiliti: nam nihil isto potest esse iucundius, non modo miseris his teporibus Sc luctuosis sed etiam tranquillis & optatis: praesertim vel animo de- o fatigato tuo, qui nuc requie quaerit ex magnis occupationibus: vcl crudito, qui semper aliquid ex se promat quod alios delectet te ipsum laudibus illustret. sin aute, sicut hic dum cras,& lachrymis di tristitiae te tradidisti: doleo, quia doles,& angere: nec possiunte,si concedis quod sentimus, ut liberius dicamus, non accusare. quid enim e tu solus aperta non videbis qui propter acumen occultissima perspicisitu non intelliges re querelis quotidianis nihil proficere no intelliges duplicari solicitudines, quas eleuare tua te prudentia postulat) Quod si non possumus aliquid proficerc suadendo gratia cotendimus,& rogando, siquid nostra causa vis, ut istis te molestiis laxes & ad c linum nostrum redeas, & ad consuetudinem,uel nostram communem, vel tuam solius, ac propria. Cupio non obtundere te, si non delectare nostro studio. cupio dcterrere, ne permaneas in incoepto: cum duae res istae contrariae me conturbent. ex quibus, aut in alte- 4 ira mihi velim, si potes, obtemperes, aut in altera non offendas. Vale.
58쪽
OMNI s amor tuus ex omnibus partibus se ostendit in his litcris, quas a te proxime accepi,non ille quidem mihi ignotus, sed tamen gratus & optatus: dicerem iucundus, nisi id verbum in omne te pus perdidissem, neque ob eam unam causaria, quam tu suspicaris & in qua me lenissimis δἰ amatissimis verbis utes, re grauiter accusas:sed quod illius tanti vulneris, quae remedia esse debebant,ea nulla sunt. Quid enim ad amicosne confugiam Zquam multi sunt habuimus enim sere communeis: quorum alii occiderunt, alii nescio quo pacto obduruerunt. Tecum vivere possem equidem, & maxime vellem :vetustas est, amor, consuetudo, studia paria. quod vinculum, quae res deest no-o strae coitinctioni possum iisne igitur esse unae nec mehercule intelligo quid impediat: sed certe adhuc no fuimus,cum essemus vicini in Tusculano, in Puteolanomam quid dicam in Urbet in qua, cum forum commune sit, vicinitas non requiritur. Sed casu nescio quo in ca tempora nostra aetas incidit, ut cum maxime florere nos oporteret, tum
Vlucre etiam puderet. Quod enim mihi poterat esse perfugium spoliato & domesticis& forensibus ornamentis, atque solatiise Literae, credo, quibus utor assidue: quid enim aliud facere possum sed nescio quo modo ipsae illae excludere me a portu & perfugio
videntur:& quasi exprobrare, quod in ca vita maneam, in qua nihil insit, nisi propagatio miserrimi temporis. Hic tu ea me abesse urbe miraris, in qua domus nihil delectare possit, summum sit odium temporum, hominum, seri, curiaet Itaque sic literis utor, M in quibus consumo omne tempus, non ut ab his medicinam perpctuam, sed ut exigua doloris obliuionem petam. Quod si id egissemus ego atque tu quod ne in mente quidem nobis veniebat propter quotidianos metus) omne tempus una suist cmus:neque me valetudo tua ostenderet, neque te moeror meus. quod quantum fieri poterit, consequamur. Quid enim est utrique nostrum aptius/Propediem te igitur vidcbo. Vale.
ET si unus ex omnibus minime sena ad te consolandum accommodatus,quod ta- tum ex tuis molestiis cepi doloris, ut consolatione ipse egerem, tamen cum longius a summi luctus acerbitate meus abcssct dolor, quam tuus, statui nostrae necessitudinis esse, meaeque in te beneuolentiae, non tacere lato in tuo moerore tandiu sed adhibere ali- 44 quam modicam consolationem, quae leuare dolorem tuum posset, si minus sanare potuisset. Est autem consolatio peruulgata quide illa maxime, quam semper in ore atque
in animo habere debemus, HOMINEs nos ut esse meminerimus, ca lcge natos, Ut Ο-mnibus telis fortunae proposita sit vita nostra : neque esse recusandum quo minus ea, qua nati sumus, conditione vivamus meiae tam grauiter eos casus seramus, quos nullo consilio vitare possiimus: euentisque aliorum memoria repetendis, nihil accidisse nobis noui cogircinus. Neque hae, neque caeterae consolationcs, quae sunt a sapientissimis viris usurpatae, memoriaeque & litcris proditae, tantum videntur proficere debere, qua tum status ipse nostrae ciuitatis,& haec perturbatio temporum pcrditorum: cum beatissimi sint qui liberos non suscepcrunt .minus autem miseri qui his temporibus alni- s serui, quam si eosdem bona, aut denique aliqua Rep. perdidissent. Quod si tuum te de
siderium mouet,aut si tuarum rerum cogitatione mares mon sacile exhauriri tibi istudolorem posse univcrsum puto. sin illa te res cruciat, quae magis amoris est, Vt eorum
qui occiderunt, miserias lugeas: ut ea non dicam, quae saepissime & lcgi, Si audiui nihil mali esse in morte: in qua si resideat sensus, immortalitas illa potius, quam mors ducenda sit: sin sit amissus, nulla videri miseria debeat quae no sentiatur. hoc tamen non dubitans confirmare possum, ea misceri, parari, impcndcre Reip. quae qui reliquerit, nullo modo mihi quidem deceptus esse videatur: quid est enim iam no modo pudori, probitati, virtuti, rectis studiis bonis artibus, sed omnino libertati ac saluti locis non mehercule quenqua audiui hoc grauis imo & pestilentissimo anno adolescentuli aut puerum mortuum, qui mihi non a diis ina mortalibus ereptus ex his miseriis, atque ex D. iiii.
59쪽
iniquiis ma conditione vitae videretur. Quare si tibi unum hoc detrahi potest nequid .
iis,quos amasti, mali putes contigisth: permulturia crit ex moerore tuo diminutum relinquetur enim simplex illa iam cura doloris tui, quae non cum illis communicabitur, sed ad te ipsum proprie reseretur. in qua non est iam grauitatis ac sapientiae tuae, quam tu a pucro praestitisti, serre immoderatius casum incommodoru tuorum, qui sit ab co- rum, quos dilexeris, miseria, maloque sciunctus. ctenim cu semper te εἰ priuatis in rebus de publicis praestitisti, tuc da tibi ut sit grauitas, de constantiae seruiendia. nam quod allatura est ipsa diuturnitas, quae maximos luctus vetustate tollit, id nos praeripere co-silio, prudentiaque debemus. Etenim si nulla unquam fuit liberis amissis tam imbecillo mulier animo, quae non aliquando lugendi modum secerit: certe nos, quod est dies allatura, id consilio ante ferre debemus: neque expectare temporis medicinam, Arquam rcpraesentare ratione possimus. His ego literis siquid profecissem, existimabam optandum quiddam me esse assecutum: sin minus sorte valuissent, officio tamen esse functum beneuolentissimi atque amicissimi: quem me tibi de suisse semper existimes velim,& suturum esse confidas. Vale.
NON obliuionc amicitiae nostrae, ncque intermissione consuctudinis meae, superio ribus temporibus ad te nullas literas misi, sed quod priora tempora in ruinis Reip. nostrisque iacuerunt: posteriora autem me a scribendo tuis iniustissimis atque acerbissimis incommodis retardarunt. Cum vero de interuallum iam satis longum fuisset, de tuam virtutem, an inasque magnitudinem diligentius essem mecum recordatus, non putaui esse alienum institutis meis haec ad te scribere. Ego te P. Sesti εἰ primis tempo- ribus illis, quibus in inuidiam absens de in crimen vocabare, defendi: & cum in tui familiarissimi iudicio ac periculo tuum nomen coniungeretur, quam potui accuratissime te, tuamque causam tutatus sum:& proxime recenti aduentu meo cum rem aliter
institutam offendissem, ac mihi placuisset si affuissem, tamen nulla re saluti tuae defui. cumque eo tempore inuidia annonae inimici non solum tui, verum etiam amicorum tuorum, iniquitas totius iudicii, multaque alia Reip .vitia plus quam causa ipsa, veritas que valuissent: Publio tuo neque opera, neque consilio, neque labore, neque gratia, neque tcstimonio defui. Quamobrem omnibus officiis amicitiae diligenter a me, sancteque seruatis, ne hoc quidem praetermittendum esse duxi, te ut hortarer, roPremque ut & hominem te,& virum esse meminisses, id est, ut 3t communem, incertumque casum, quem neque vitare quisquam nostrum, neque praestare ullo pacto potest, sapien- ην ter serres:& dolori sortiter ac fortunae resisteres: cogitaresque εἰ in nostra ciuitate, de in caeteris, quae rerii potitae sunt, multis sortissimis atque optimis viris, iniustis iudiciis taleis casus incidisse. Illud utinam nevere scriberem, ea te Re p. carere, in qua neminem prudentem hominem rcs vlla delectet. De tuo aute filio vcreor ne, si nihil ad te scripserim, debitum eius virtuti videar testimonium non cepisse. sin aute omnia,quae sentio, perscripserim, ne refricem meis literis desiderium ac dolorem tuum . Sed tamen prudentissime facies, si illius pietatem,uirtutem, industriam,vbicunque eris, tuam esse, tecum cste duces. N E c enim minus nostra sunt,quae animo complectimur, quam quae oculis intuemur. Quamobrem de illius eximia virtus, summusque in te amor, magnae tibi consolationi debet esse: de nos caetenque, qui te non ex fortuna, sed ex virtute tua pendimus,semperque pedemus: εἰ maxime animi tui conscientia cum tibi nihil merito accidisse reputabis, de illud adiunges, is obii NEs sapienteis turpitudine, non casu: de delicto suo, non aliorum iniuria commoueri. Ego εἴ memoria nostrae veteris amicitiae, δἰ virtute atquc obseruantia filii tui monitus, nullo loco deero, neque ad consolandum, neque ad leuandum fortunam tuam. Tu siquid ad me sorte scripseris, perficiam, ne tefrustra scripsisse arbitrere. Vale.
60쪽
ET si egomet, qui te consolari cupio, coselandus ipse sum, propterea quod nullam rem grauius iandiu tuli, quam incommodum tuum: tamen te magnopere non hortor solum, sed etiam pro amore nostro rogo atque oro, te colligas, virumque praebeas: si & qua conditione omnes homines & quibus temporibus nati sumus, cogites. Plus tibi virtus tua dedit,quam fortuna abstulit, propterea quod adeptus es, quod non multi homines noui:amisisti, quod plurimi homines nobilis limi. Ea denique videtur condi tio impendere legum, iudiciorum, temporum, ut optime actum cum eo videatur es.se, qui quam leuissima poena ab hac Repub.discesserit. Tu vero qui & sortunas & liberos habeas, & nos, caeterosque necessitudine & beneuolentia tecum coniunctissimos: qusque magnam facultatem sis habiturus nobiscum,& cum omnibus tuis uiuendi: &cum unum sit iudiciu ex tam multis, quod reprehendatur,ut quod una sentetia, eaque dubia, potentiae alicuius condonatum existimetumomnibus his de causis debes istam molestiam quamleuissime serre .Meus animus erit in te liberosque tuos semper, quem tu esse vis,&qui esse debet. Vale.
uex xτ si mihi nunquam dubium suit, quin tibi essem charissimus, tamen quotidie magis id perspicio: extatque id quod mihi ostenderas quibusdam literis, hoc te studiosiorem in me colendo fore,quam in prouincia fuisses seis meo iudicio nihil ad tuu prouinciale officium addi potest quo liberius iudicium cise posset tuum. Itaque me & Ω- periores literae tuae admodum delectauerunt, quibus &expectatum meum aductum abs te amanter videbam, & cum aliter res cecidisset ac putasses, te meo cosilio magnopere esse laetatum: &his proximis literis magnum cepi fructum & iudicii & officii tui: iudicii quod intelligo te, id quod omnes sortes ac boni viri facere debent, nihil putare utile esse nisi quod rectum, honestumque sit: officii, quod te mecum quodcunque cepissem coiilii, polliceris fore:quo neque mihi gratius, neque, ut ego arbitror,tibi honestius esse quicquam potest. Mihi consilium captu iandiu est: de quo ad te non quo ceu ladus esses, nihil scripsi antea sed quia communicatio consilii tali tempore, quasi quaedam admonitio vidctur esse officii vel potius cmagitatio ad cocundam societatem vel periculi vel laboris. Cum vero ea tua sit voluntas, humanitas, beneuolentia erga me:libenter amplector talem animum, sed ita non enim dimittam pudorem in rogando meum si feceris id quod ostendis, magnam habebo gratiam. si non seceris, ignoscam:& alterum timori, alterum mihi te negare non potuisse arbitrabor. cst enim res prosecto maxima: quid rectum sit, apparet: quid expediat, obscurum est: ita tamen, ut si nos ii sumus, qui esse debemus, id est studio digni, & literis nostris, dubitare non pos simus, quin ea maxime conducant, quae sunt rectissima. Quare tu, si simul placebit, statim ad me venies: sin idem placebit, atque codem, nec continuo poteris: omnia ti-s bi ut nota sint, faciam. quicquid statueris, te mihi amicum: sin id quod opto, etiam amicissimum iudicabo. Vale.
V o QI o modo potuissem,te conuenissem, si eo, quo constitueras, Venire voluisses. Quare etsi mei commodi causa comouere me noluisti: tamen ita existimes velim, me ante laturum suisse, si ad me mitisses,volutatem tuam commodo meo. Ad ca quae
scripsisti comodius equidem possem de singulis ad te rebus scribere si M. Tullius scriba meus adesset : a quo mihi exploratum est, in rationibus duntaxat reserendis de caeteris rebus affirmare non possum in nihil eum secisse scientem, quod esset cotra aut rem, aut existimationem tuam. deinde si rationum reserendarii ius vetus & mos antiquusu maneret, me relaturum rationcs, nisi tecum pro coniunctione nostrae necessitudinis contulissem, conseciliamque, non suisse. Quod igitur sectillam ad urbem, si consuetudo pristina maneret:id quado lege Iulia relinquere rationes in prouincia necesse erat,