장음표시 사용
151쪽
- ω exhiberi, restituise intendebatur, sed eao solae, quae intentionem iuris civilis , aliquem nobis clare facero oportere, habebant, idque Gaius sedulo e Pressit )J, scd in Institutionibus i meetialibus q) et a sequioribus iuris intem pretibus haec omnia inter se confusa et male habita sucidi Dispiciamus situr deinceps de causis, sormulis et vi condictionum secundae et tertiae
Lex Silia et Calpurnia propriam legis actionem in Personam introdi xerat, et illa quidem de cevia pecunia debita, altera de omcii certa re. Erat igitur iuris civilis, ut de omni certa re debita actio competeret, idque Praetor in edicto, tituli ae robus ereditis initio, capite: SI CERTUM ΡΕΤΕ. LII significavit et confirmavi L fictio improprie sive abusive, id est ad
exemplum logis actionis. Condictio vocabatur. nequirotiatur in causa actionis primum res certa l. e. cuius species vel malititas aut nomine suo, aut Oiusmodi demonstratione, quae nominis vice fungitur, qualis quantaque' sit, ipsa obligatione ostenditur, ut ait Paulus I. G. D. d. R. C.; delude ut res ea credita et debita esset ex ea causa ori Obtigiatione, ex qua certum Peti Potot, ut ait UUianus I. 9. pr. D. eod. Sed
malum i cur nota dixisti, quibus ex causis illv I sieri liceat 3 Nobis igitur,
aliunde ut rem expediamus, videndum Pst Tullius de iudicio pecuniae certas in oratione Pro Roscio comoedo i queus, adversario probandum fuisse contendit, hanc pecuniam aut diatiam . . aduumar ram, aut evensam latam, aut stipulat m esse cap. IV. V. Λigui ex uulneratione pecuniae, modo id aCtum esset, ut altor obligaretur,
ut ait Iulianus l. 39. pr. D. cod. in qua re praecipua tituli do R. C. Pars vorsatur item Ex stipulations corti β), quibus causis expensi latio simillima erat, condiction m certi obtinuisse, nemo dubitabit. Quamvis autem Cicero
in eadem oratione clamet, isse praeterea. quemadmodum certam pecuniam lintero adversarius possit non reperire: tamen, si non Ciceronis tempore,
Ciste non multo post aliae certi petendi dabantur causae. Ita enim Vlpianus L 0. Si. D. eod: is competit haec actio etiam ex legati causa' quod confirmat Noster in Commeat. II, S. Io4.; . et ex lega Aquilia' i. e. siCut mihi persuadeo. maxime ex capite secundo legis Aquiliae, si adstipulator it fraudem stipulatoris pecuniam acceptam secerat: quomodo enirn ex Primo et turtio capite certum condici existimari possit, dissicilius est intellectu h).3 Via. not. praeeea Paulo ante I. a. Noalet dixerat: . In personam aetio est - eam intendiis niua. dare Beera prae ιare opore N. Latiua gine . dubia patet haee friemula . quam dare facere, et Minti ea omnino obligationea complectitur. . Cl. i. 3 . D. de op. liberi. a. a. pr.. D. ds o. et A. , ,.
oelio Ietsa eapite egetam obligationem eonati tutam sui te, quia ibi arat: davitim aes arire da Maaesto Nirum tamen est, nusquam alibi aetionem ex lege Aquilia eotidietiovem voeati.
152쪽
- 67 Dormitabat fortasse Trihilnianus. Adiecit Ictust is otiam ex cauara furtiora per hanc actioncm condita. Ut, si ex oenat cor uo ngatur. Compete e veluti si is, cui fiduciaria linei ditas resillula est, agere velit 7 . Hactenus quidem res satis plana esse Videtur. Sta maiorem dinicultatem movent, quae idem Ulpianus i. c. de contractibus. uude certi condictio oritur, Exposuit. Ait enim: . ex omnibuδ contraraibus haeo certi condictio competit,aipe ra Derit conιracma Iactua, oios Merbia , aloe coniunctim. Quae verba εtricto puto intellegenda esse, ut non de omni omnino contractu. qui iuro civili sustinetur, cogitandum sit, sed de iis tantum, qui vel re, vel Vedibis. vel coniunctim, i. e. lam re quam vobis sunt β , non autem solo Consensu Persiciuntur, modo ut in obligatione certum aliquod sit, nam alias condictio certi competere nequit. Quare ego seinper Probavi, ex bonaesdei contractu certi condictionem oriri non posso. quia ex his Causis Con
trarium iudicium obiici et quasi in Pensationem deduci potest, et bonae sidci
negotiorum illud proprium esse putatur, ut iudex ex bono Et aequo Restimet, quid alterum alteri praestare oporteat 9 . itaque semuer ad bonae si iiudicium confugiendum esse. Quod an verum sit, expendam . Paulus lib. Si. ad edictum l. i 3. D. depositi scripsit: . competu etiam condictio cepOδDae rei nomine, sed non ante uiam id GD admissum sit. Non enim quemquam hoc ipso, quod depoauiam accipiat, comvietione obligrari, perum guod lum malum admiserit. v. c. si iudicii accipiendi tempore depositum reddere potuerit, nec tamen xeddiderit, vel adversus dominum rei inficiatus sit. Vid. l. 1 a. s. ulti et t. 5. pr. D. eod. Ergo non ex omni Contractu, qui re perficitur, Per se con dictio oritur, sed tantum ex occasione eiusmodi contractus oriri Potest; idemque de commodato et Pignoro statuendum est. Neque alia ratione utitur locus, quo Donellus maxime probare studuit ' , ex honao sidei timsotiis certum peti Posse, pura rem veRditam ex empto, Pretium et usuras ex vendilo. Uit euim hic: Paulus tib 18. ad. edictum l. 28. s. 4. D. de iureiur. . exceptio
iurisiurandi non tantum si ea actione quia utiatur, cuitia nomiseexmit is iurandiam, opponi debeι, apia etiram, at alia, ri modo dom qua tio. in hoc itidicium deducatur: Drte si ob aesionem manavit, negotiorum Matorum, a cietasia caeteraδque aimiles tu iurandum exaelum sit, deinda ex iis m satiata certum condicaturr quia par aueram actionem alum quoquo perimitur.
- τὸ I. a. etii evi haereditast ea scio res Ituta ea Lamen ob eam rem novi pretii tor. ee,il petiit nem initituere. quae is haeroditato eat. Quod enim setia eonteriue uia. a legi Atio non differt soa sinissae loeua .ltio,isa aal. Quid . si dicamus. . Ulpianum da repetitione aitia enita e . quod exsaei eomintiao pius dehilo aiaulum visat V. Gaa.
153쪽
Sane evenire pol ess, ut eX negotio aliquo et bonae fidei iudicium et comdictio oriatur, sed tamen condictio non ad homo fidei contractum pertinet. Exemplum habes apud Ulpianum l. 5. D. M excepi. rei iudicatae r
de eadem re agere videtur, et qui non eadem actione agas, qua ab initio regebat, aea etiam si alia evertatur, ae eadem tamen rE. MPuta gi quia mandati acturus , cum ei adoersarius itidieto sistendi causa Promiaisset, Propter eandem rem agat negotiorum geotorum, set condicat, de Eadem ra agis.
i. c. si quis aliquem iudicio sisti promiserit. de hac enim specie Ulpianum
locutum osse arbitror) is cui promissio facta est, habet tam actionem n gotiorum gestorum . quam condictionem, illam si promissor id eξerat, ut negotium stipulatoris ageret, hanc ex ipsa premissione N); atque ita innumerabiles pactio similes castis poterunt effingi. Manet igitur, quod antea Posuimus, condictionem certi nunquam ex bonae fidei contractu descendisso, sed ex iis tantum 'contractibus, qui praeterea vel re . vel verbis, vel ' coniunctim, vel literis thoc enim acidendum Ulpiani loco) perficerentur, idque velut sucida mentum certi petitionis ex vero contractu tenendum. Idem vero Ulpianus in l. s. pr. de R. C. generaliter dixit: certum peti posse Ex omni Contractu. dummodo Praesens sit obligatio, nihilque roscure, contractus eii an incerti sint.' Contractus h. I. sine dubio in latiori significatione accipiendi. sunt: qui autem corti incertivo dicantur, quaeritur Milii, sicut etiam in fragmento quodam Florentini certi contractus ii emo videntur, qui satis distinctam in iure civili naturam certosque terminos et idco Proprium vulgarequo nomen habent, deque liis, quatenus huc per tinent, tum Peractum est; contra incertorum appellatione Pae maxime Obligationes significari, quae non ex contractibus, vulgaria nomina habentibus descendunt, sed paytim ex iis, qui vulgo innominati vocantur, . partim ex aliis Causarum si stiris, remotis tamen, ut antea diximus, honae fidei negotiis. Quodsi igitur de illis cogitaverimus, ex superioribus repetendum est. lum demum ex contractu in nominato condictionem certi posse oriri, si coniunctim re et verbis factus, sit, h. e. si ad rem accesserit verborum obligatio. Alias enim, nulla verborum solennitate sed simplici tantum pactione
14ὶ De natura larminia a eoniraettium ex LS. 3 4. n de praeae. verbia et L dii. D. depositi. 5a Barbara quidem vox. nee tamen ideo Proseatis ahileienda. donee alia significantior reperta saerit.
154쪽
60 adhibita; nascitur aetio incerti praescriptis verbis in id quod interest, vel .
si nihil interest, condictio s. repotitio datorum, quae quidem certi osso
potest. scd ob dationem, re non secuta, neu Liquam vero in muSa Contra
ius incerti datur si, Quodsi do aliis trausarum figuris quaesiveris, v. gr. de usa indebiti et de iudicati obligatione recto admoneberis. Quibus expositis id agamus, ut singula ad genera sua revocemus. ω tum petitur. Primum . quotiens lex vel quod legis vicem sustinet, certae rei alicui dandas necessitatem imponit. Accidit hoc in legibus antiquiori-hus, quae mos certiam aes certamve rem dare damnahant, voluti in lego
Aquilia, idque postea ad Scin novasque leges, item ad constitutiones γὶ prin- Cil'um, quibus certa. bIigatio exprimebatur, translatum est. Certum igitur condici poterat et ex loge Cincia β ; ex Scio Velleiano aliisque similibus. Legati quoque Per damnationem relicti causa huc Pertinet. uPate familias . nim is uti lesassit, ita ius esto.' in XII tab. erat, ita ue et i gatum testamento legitimo relictum Ex lege compotero s et condici optima ratione Putari poterat. lalom fortasse de iis, qtiast legitimo iudicio indica inerant. sentiendum. Altera certi condi condi causa haec erat, quotiens aut Te aut verbis, aut coniunctim, aut i literis aliquis obligatus erat, neque res in contractum l. o. ultro citroque obligationem abibat ' . dam. si unum ex illis actum erat, certa domum ab omni parte res lici poterat; in his vero bonas sidcti ratio praevalebat et contrarium iudicium compensati ovo EUectari poterat. A l obligationes, quast re contrahuntur, ii , qui ius civile constituerunt, omnem numerationem dationemque retul Drunt, . quae ita sit ut res quidem I accipientis flat, ut iamen non possit non ad candem rem dandam obligari. adeoque si quis indebitum ab eo, qui per errorem Sol it, accepit ), vel aliquid sine causa vel propter turpem causam. Quinctiam Ex maleficio aliquis proprie re obligari videbatur 'η, certa autem obligatio ex surto tantum, rarina, et si res amotae esse dicerentur , exoriri Po erati De obligationibus certi, 'uae verbis. aut re ot verbifi et litEriis Contrahuntur, iam tu superioribus adfatim cst dictum, modo ut ad eas, quae verbis
M Ud. L S. s. v. et 4. et L r. D de praeser. vesb. Adde l. r. s. a. D. de paelia. et I. 6. c.
n euntur obligationea vel hi ex luato, ex damno et rapina. ex iniuria. q.ae omnia ianius teneria sunt. Nam hae νε tatitiam eonaiahunt; h. e. ipsa maliseio. ε
155쪽
gignuntur, dolis dietionem et iuratas libertorum promissiones et ex
Posterioribus temporibus contractum suffragii retuleris. Quomodo et quando hoc condictionum ius omnibus numeris fuerit arusolutum, dici nequit, certe Ciceronis tempore nondum erat. Fundamenta totius iuris sine dubio lego Silia et Calpurnia acta erant; deinde autem scin sim sensimque a Iurisprudentibus et Praetoribus ex iure gentium amplificata
et Exornata sunt. Multas enim novas condictionum causas ex lioc iure vel ex aequo et bono, quod paene idem valet. receptas esse, vel ex Ictorum opunionibus descendisso. Digesta testantur δη. . t ιNunc de formulis condictionum, si certum petebatur, videamus. Et dupli m maxime formulam statuamus necesse est , alteram de pecunioceria creestra; alteram de omni alici certa re, praeter peGuniam num ratam. Sed hic novae dissicultates mergunt:
Formula de pecunia certa credita et de signata forma publica populi
romani cogitari, iubet lex Galliae cisalpinae cap. XXI. init. Ciceronis et Gali tempore sola intentione et condemnatione constitisse. videtur, hunc in
. Si paret. Numerium NUidium Aulo Agerio a tertium docem muta es oportere γε , t ex N. N. A. A. SS. X. milici condemna, at
ita ut nulla adiiceretur demonstratio s. causa, ex qua quisque pecuniam sibi dari oportere in tonderet. Quid enim γ disquiriti orator in lite Roscii, ex qua tandem causa Fannius a Roscio Pecuniam cortam Condicat, utrum ex Causa dati. an accepti lati, an stipulati; quod si ex sol mula iam constitisse ineptum erat quae cro. re vera Gali temporibus aliud observatum fuisse. Pawt ex formula S. 86. cognitori proposita. ilem ex formula mutui et itid biti, quae petebantur eadem ratione 3 1 nisi sorte dicamus. genoralem d monstrationcm Praemissam fuisse. v. gr. sic: Ouam A. A. Numerio Nemesio pecuniam certam crediit q. d. r. a. Si paret et deitide reliqua. Sed id
eerti quadam generaIl. xllisqdio speei althn . memoneaeit Sed ab altera quoque parte falatia ea Frid Ea Ptifim ritia. avetor prae erea noti aper Betidua. in Oha. 4 i. stom. 11. Ohaa. s. uni v. , .hieotidietionem eerii ad solam peeuniam numeratam periinvisae eontendit.:84 pro Bose. com. e. IV. eL Gaium supra
156쪽
nimis abundasset Sine dubio sermula erat plane peculiaris; nequo quid
quam in cotidemnationem amplius venit, nisi quod in intentione erat in . Venio nune ad eam formulam, qua aliae res praeter Certam creditam P cuniam petebantur. Paucissima de ea quoque re constanti Intentio erat
vel hiet di pares, Numarium Negidium Aulo Agerio dare oportere. Apparet id ex locis sequentibus: i. Gatuo Comm. II. S. dio . . Ouod autem ira per damnationem Iegatum est, non continuo legatario acquirim' - ideo - in Personrem agere debet, id est intendere, heredem sibi dare oporterer et tum heres rem, at mancipι ait, mancipio dure aebet. Id Comin. IV. S. 4. . Furea rei recipiendae nomine ex hac actione etiam tenentur: Et Para eos clara Oportere. Ibi d. s. 55. Gys enim pecuniam . aios rem aliquam certam debilomnobia metamos ecun imam cari nobis oportera intonuimtia. Pomponitas lib. I a. ad Sabinum I. 15. D. do Cond. Causa data . . . .
kagea cum Auior clara eum tibi saeroum UOrasre. Deinde etiam causa actionis adiecta esse videtur. Nam Gaius in Comm. IV, S. 55. sic loquitur: nihil periclittitur, si quia ex testamento clare qibi oportore inten mi, cui ex Mipulatia debebatur. Nisi fortasse hoc actori liberum erat, quemadmodum in in rem actionibus. Sed quaenam condemnatio orat olim. puto, in rem ierum concepta est, iudex iPsam rem reum Condemnabati Sed postea placuit generaliter, ut iudex, etiamsi de Certo Corpore ageretur, reum non ipsam rem, sed aestimata re Pecuniam Condemnaret M . Praetor igitur, qui non raro iuris civilis adiuvandi gratia vim actionum ad alia produxit, condictioni certi, retenta iLwutione, novam sormam induit, quae vuIgo triticiaria vel triticarici immo potius Triticiana ab auctore suo
Vocabatur, is Per quam seneraliter omnes res Praeter Pecuniam CCrtam rimmeratam petebantu , Sive pondere. εive meusura constarent, sive mobiles
sivo soli eruent ). Sine dubio igitur litis aestimatio in arbitrium iudicis
conserebatur per hanc sero formam: Quanti ea res eli, tanti iuuex coria stemna quemadmodum In arbitrariis in rem actionibus. In lite automaestimanda obtinuit, ut verum rei Presium aestimaretur, ex Lem re morae,
si Adlud tortasse observatum esse In eondietionade oml eerta re praeter peeuniam . pos ea de mona rabiive. Sed neque hoc, nee quintiliani lo- eua I. or. 4. di, o J . . a alia est dixisae. caream pactiniam pera es alimurti . legatum retia ea lea lamento de sormula Milonia p. e. e. quidquam probat 3 cl. l. i. c. de eondiet. indeb. singula iaetat formula, per quam honorum emptor de erat pecunia egit. Vid. aupra comm. IV. I M. 333 Gai. s. 55. supra. 34 L. i. D. de eondiet. leἰile. - Pettiniam eii in eondietionibus emti innuit Eliam Papi Han.
65. s. 5. 6. D. de eotid. indebiit. 3M cs aurea Commetit. IV, I so in fine.
157쪽
praeterea. nisi aliud convenerit, in inertibus, aliisque rebus quae pondere
ct mensura Constarent, si genus tantum praestandum. Ex tempore ct loco iuilicii accopii, in reliquis autem certis rebus a. SPeciebus Ex tempore Condemnationis, aut si iam desierunt esse, ex mortis tempore si . Ici litem abactore non iurabatur, nisi res post moram factam interierat 30. Nihil amplius habere debebat petitor, quam quod debebatur. Magnopere igitur inter se distare coeperat condicuo pecuniae certae credibae et condictio aliarum certarum rerum, idque iam Servii et Ciceronis temyore iactum erat; hic enim solum de pecunia certa iudiciu esse ait, reliquarum rerum, quoniam ibi semper de pecunia incerta agatur, arbitrici s . Hinc etiam in lese Galliae ei salpinae iudicium de pecunia Certa credita ab omnibus reliquis separatur 4' ; neque Gaius de condictione Certi Praeter Pecuniam numeratam separatim locutus est. Summae dinserentiae utriusque sormulae hae erant: in . iudicio certae Pecuniae UO sio cum tertia parte fiebat ), in eondictionibus aliarum rerum nulla spon- Sio necessaria neC fieri poterat, nisi icitor par ins conveniebat; in illo iudicio nihil aliud venit, quam quod in formula erat, in his, aestimationibus locus
erat. Sed causae utriusque actionis caedem manserunt
Pari modo praetor, ut formula triticaria, ita formula de eo quod ceris
Ioco dari oportet, sed masis arbitraria, creditoribus, non modo sa Decunia, sed etiam si res alia delici,atur, consuluit. Idque iuris civilis adiuvandi gratia factum est, caeteroquin intentio mansit eadem. Nullao autem speciales formulas orant propositae, si quis condiceret v. C. Ob causam datorum, causa non sc uta, vel ob turpem musam. vel indebitum, vel ex causa su tiva vel rerum amotarum ageret Α' . Sed omnes hae condictionum species ad formulas condictionum certi senerales comearabantur 4'. Itestat ut de tertia condictionis significatione loquamur, quae incerta complectitur, igitur do condictione incerti, qua in te ditur. alterum facere oportere. Haec, ut videtur, sola Iurisprudentum auctoritate introducta et fortasse in edictum recedia erat. Dahatur autom ex omnibus Causis obligationum, ex quibus condictio certi obtinebat. si res sensu iuris incerta esset, quare etiam a iuris interpretibus et in Digestis nostris de con-3M Ita enim male eo: eoedantia fragmenta 2 l. a. D. de R. C. i. 4. de eon tritie et 1. 3. Od. id eona nantiam redigi possunt, ut dudum vidit Μotillitia et B relativa expileavitque Canasius.
iὶ Cie. pro Rose cora. e. V. saι. supra I. II a M.De hoe quidem iudieio plura in edi eici
erant. sed ad alia pertinebant, qualentia T. e iti lurandum deserri et referri posset. L. it - 3. D.
43 Quod apparet maxime ex Armula. qua inde hilum eondieitur, eo lata eum sorinula pecuri uiae cetiae ereditae. CL Gaa. 111, s. si.
158쪽
dietione incerti iisdem sere locis tractatum ost, qnibus do condictions certi. Sic ex stipulationibus incertis ratione rei, quae in stipulatum deducitur, de qui blas vide Gaium et Venuleium in l. 74. et 7 3. D. de V. O. ascitur cotidiclio incerii M); is, cui res, pignori data, surrepta est, ad ius suum vecti Perandram adversus furem habet condictionem incerii 44 ; qui sine causa promisit, lihorationem eadem actione consequi Polerit Αο ; item ex causa legati competit haec actio ιτ .Formula imius condictionum familiae ita erat comparata, ut intentioni
demonstratio Praemitteretur, Saltem Causa actionis gem Per adiiceretur, comitemnatio autem cum laxatione aliqua fieret, V. C. hOC modo:
I. E. Quod Atius Ageritia de Numerio Negidio incertum at ultilus eat, quicquid ob eam rem Numerium Negidium Aulo Agerio dare facere oporael, id iudex N. N. A. A. clumtaxat A. milia SS. con-
Similiter quoque de togatis sintuli modo relictis actum esso videtur ex Common L II, S. ais., ubi hac gaius formula usus est: Quicquid Numerium Negidium A. Agerio ex leuamento L. Soli clare facerae oportet, sta itidex N. N. A. A. dumtaxiae x milia SS. comitemna et reliqua . Sed fortasse auctor rem accurato ibi non tradidit. Taxatione actoris, condemnationi adiecta, res de qua agebatur, quodammodo certa reddebatur in quo
ponere novum apparet Ictorum Pomariorum artificium ; buaedam vero res voluti usuaructus et servitutes praediorum, 'ua. CCria2 an Incerino P Sent,
olim ambigebatur, etiam per formulam triticariam peti poterant η. Func de proprietates horum iudiciorum, de quibus imo capite tractaviamtas, quaedam addamus. Quae ex condictionibus descenderunt, sive vetere, sivexi ovo i uro, iudicia et icta orant atque ita vocabantur β' , quoniam cum maxume iure civili f. stricto ponderabantur; inerat Onim iis: at Paret clare OPOrt Vs , et: vuicquia cari feripe oporael, ergo etiam solius veritatis ratio ha-
159쪽
inter condictiones certi et incerti. Omnibus autem haec communia era utr euiebaut ex obligationibus μονοπλευρως contractis et ita iudiciis ipsis obtinuit, primum: ut nec usurae nec fructus per se vel ossicio uiuicis ex mora venirent νη; deinde ut ita condemnando plerumque litis co testatae tempus atque id solum, quod per litis contestationem in i dicium deductum esset, inspiceretur, unde sequebatur, ut reus tantum in id. quod illo tempore debebat, condemnari posset βη, causa tamen cxinde usque ad sententiam serendam condemnationes augeti te quod ultimum in iudicia de lincunia certa credita nou cadit, quoniam hic nulla proprie causa accedere potest); deuiquo ut nullum exceptionum, nisi quae nomin lim adiectae Essent, ne pacti et doli quidem, quae h. f. iudiciis tacite inesse Credebantur, auxilium csset reo. Olim quoque compensationis uulla ratio tu iudiciis striciis hahebatur, donec rescripto D. Marci permissum est, doli mali exceptionem ex ea causa obiicere β J. Singulare tu meu quiddam obtinuit in condictionibus argei1 Lariorum et bonorum emptoris. do quibus Noster S. 64. sqq. tractavi L Quod ultimum annotatione dignum sit, hoc eqse iudico. quod iurisiurandi conditio in ipso iudicio stricti iuris non admissa osse videtur, etsi ad eam in b. s. iudiciis doscendere licebat i. Sol vit enim ea conditio . sive iuretur ab actore, alterum debere, sive reus iure so non doliore, iudicii rigorem. Illo enim casu nova actio Superinducitur, quae Proprio iure regitur, nec, si actor ea usus non fuerit, ullam utilit tem Praebet. Hoc casu ab omni controversia receditur U . Sed tu iure, a tequam iudicium constituebatur, etiam in strictis causis, iusiurandurn exigi Poterati Praetor enim sonoraliter in initiis tituli de Rebus erodius dixerat:
A quo iu3iurandum Petetur, eum aut iurara aut aOlMere cogam. - Denique
resolvebatur strictum iudicium ab initio, exceptione vel replicatione doli opposita, et iudicium bonae si dei constitui putabatur, quoniam hac ratione non amplius de iuro stricto sod etiam de facto et aequitatu quaerebatur β' . IIaec de strictorum iudiciorum ratione perstrinxisse si iliciat. Utinam Gaius de iis singillatim dixisset, initiam paginam Codicis aio. et uo
D. de usur. adde xit. Coa da Muria et stuet.
160쪽
restitutam haberemus t Corte sententia magnopere reprehendenda Pst existimantium, tam late patuisse novo iure si ictorum iudiciorum signiscationem, ut omnia iudicia praeter h. s. adeoque arbitria, quae in bonum et nequum concepta Erant, quemadmodum Giacio visum est si ), ipsa conciridamur si ). Equidem hac re difficillima toties perpensa, denuo ita statuo de stricta condictionum natura tantum constare, iisque regulas quasdam quas supra enumeravimus) Communes esse. Praeterea iuvim Suam Culusque actionis naturum Per so et maxime ex formula considerandam CSse. Caetorum neminem sugit, actionem de pecunia constituta, quam Praetor ex naturali aequitato iutroduxit, proxime accedore ad iudicium de i, cunia certa credita ad eiusque exemplum emotam esse, quam Eliam SPOn
sio. dimidiae scilicet partis, ergo gravior, quam in illo iudicio, quia grave est fidem saltero si ), accessit. Formula ad edictum ita expertineuda missu
videtur; lSi Paret, Numerium Nogidium Aialo Agerio decem milia M. Kalendis Martiis a laturum eo uatituisse, eumqua neque aOt i .s, nequos Ciεae, nec Per actorem atetisse, quo minus feret, quod contiitiatum ι, eamque Pecuniom q. u. r. a. debitam juiase, decem milia Saeiuilex N. N.A. A. condemna, β. n. P. a. M . .
tandem actionem ad alias res praetor pecuniam numeratam, quinetiam ad incertas accommodari solitam Esse, tum vero in lucertam condem tionem, quanti ea res esse , ubi Ase, non ambigitur si ). . Deniquo strictorum iudiciorum rationem sequebatur haud dubie aelio iudiea ii praetoria in i iciis imperio continentibus, ad speciem veteris legis actionis a Praetore formata, in qua id solum quaerebatur, iudicatum esset nec no semper autem de certa summa agebatur ex iudiciorum consuetudines D); itesin aetio iurisiuranui, sola Praetoris auctoritate nixa, in qua id quaerebatur, iuratum esset nec ne, ouerum reare oporιers sis; denique actio adversus calumniatores ex edicto in I. I. D. de calumniator.