장음표시 사용
251쪽
excommunicatum gerere, si adhibuit lassicientem diligentiam ad veritatem assequendam , eaque adhibita adhuc in dubio persistit :quoad dubium vero facti variam lententiae. Vnde qui dubitat an clericum percusserit, non videtur esse vitandus possidet enim uis participandi cum si- delibus , nec debet suo iure priuari secus dicendum est, si per famam, vel testes fide dignos constet clericum percullille notorie ibιLnum 49.
48. Ille non censetur excorian unicatus, contra quem lata est excommunicatio sub conditione,
cd dubitatur an conditio sit adimpleta ibid. 4'. Per particulam necesse intellige necessi 1
rem, tam spiritualem quam temporalem , excusantem a peccato participando cum ex comm nicato vitando, excusantem ipsum ex comari1-nicatum cum aliis participantema quare potest licite eleemosyna tradi excommunicato vitando qui ea indiget ad vitam , iuxta siui status conditioriem commode traducendam potest quoque ei tradi equus ad iter peragendum; aut ab eo peti consilium vel medicina si ut Advocatus vel Medicus,& sit necessitas grauis. Item potest intin. eo communicari ad pacem inliorum conciliandam,vel ad scandalum euitandum.tima fol. IT C. xum ST .ct seq. O. Qui per metu grauern communicare cogitur cum excommunicato , excusatur a peccatos eum censeatur esse in gratii necellitate. Similiter nun tenetur quis dissoluere contractum societatis initum cum excommunicato ante ex communicationem, sed potest societatem continuare piosequi ad praecauendum meui
252쪽
r. Invalida sunt gesta per iudicem excommunicatum vitandum : nam acta sine facult.u iurisdictione inualida sunt , peccat quae iudex
mortaliter ferendo sententiam in excommuni . cationes excusari tamen potest a mortali ex comit unicatus , toleratus ferendo sententiam iuxta nonnullos. tom. I.' l. 7 I. Rum. 2. O .sa. Excommunicatus quamuis toleratus non
potest eis actor in iudicio in causis ciuilibus aut . Ecclesiasticis, siue cesse , siue per alium. Hinc
sequitur excommunicatum non posse accusare, nisi hoc saciat ex necessitates, nec posse alium conuenire, vel re conuenire in iudici, potest tamen se defendere,&appellare a sententia contra
se lata; quamuis non possit agere in Didicio, potest tamen dum rationabiliter dubitat de fuga debitoris eum coram iudice conuenire,nc de trimentum pamatur , quia in hoc casu videtur se tantum defendere toni I.M.17α.-m isse . 13. Valida sunt gesta in iudiciis per actorem excommunicatum vitandum , quando a iudice, aut aduersario non fuit reiectus in ei opim siti excommunicatio , quia ius non irritat ipsius gesta , quamuis prohibeat agere. Imo non videt tmortaliter peccare , ratione paruitatis materiae. ibid.num. IO.θ fol. 4.num. D.
Excommunicatus toleratus licite potest ferre restimonium, cum actus testandi ex natura sua vergat in fauorem illius pro quo praestatur. Imo validum quoque est testimonium excom- ninnicati vitandi, non solum in iudicio, sed etiam in testamentis, contractibus 4nstrumen ris ei tamen non licet ossicium Advocati, vel P Iocuratoris exercere , quamquam illius acta Κ laut
253쪽
sunt valida, nec tenetur ad restitutionem preti iaccepti, cum a nullo iure irritentur Phine matri
monium celebratum a Procuratore exωmmunicato nomine alterius , validum est. Idem die de tutoribus, ciliis assumentibus administrationem temporalem ibid. pum. Iruor seq. s. Excommunicatio irritat, Mannullat liti rasis rescripta Apostolica, processus virtute illorum habitos , excepto casu seu articulo excommuna cationis Lappellationis ibid.num. I. 1 Excommunicatus perseverans in excorn . municatione per annum, suspectus euadit de har- refici consequenter contra ipsur tanquam de haeresi suspectum procedi potest ex Trident. . A .αs c in praesumitur enim male sentire, .lam de potestate Ecclesiae, cum non curet de censuris ab ipsa latis,quam de sacramentis, cum illa non suscipiat singulis annis , iuxta praeceptum Eccle
Excommunicatio minor incurritur partici pando in rebus prohibitis cum excommunicato vitando,non solum vivente, sed etiam mortuo,Vt si quis lauet cadauer,affecti maiori excommuni-38. Excommunicatio minor priuat non solum directe passiva sacramentoriam participatione, sed etiam electionc,praesentatione , collatione benefici, acclesiastica dignitatis , ita ut ex
communicatus minori excommunicatione non
possit licite eligi , vel praesentari ad beneficia, quamuis electioin praesentatio valida sit. Unde colligitur ligatum minori excommunicatione
254쪽
posse eum aliis fidelibus communicare absque 'peccato, vel excommunicatione. Item posse diuinis onielis interesse, frui suffragiis , c. posse absoluete alios a censi iris,& a peccatis , dc actus rurisdictionis exercere ovium.3. scy76. num. 6.osegia . I9. in excommunicatione minori lata a iure potest tantummodo proprius Sacerdos seu is iqui habet iurisdictionem ordinariam supra ex communisatum' absoluere , non autem simplex Sacerdos aut Parochus alterius parochia. ibi εο Solus ergo proprius Parochus potest absoluere a minori excommunicatione,etiamsi non sit Sacerdos. Idem dic de Confestalio habente delegatam iurisdictionem. Imo didunt aliqui poste quemlibet Sacerdotem simplicem a minor,
excommunicatione absoluere clitentem non babentem peccatum mortale , ted contrarium. probabilius est. t .afoἱ. Tnum. I . D F. 61. bsollitio minoris excommunicationis. dari potest per verba sussicienter xprimentia absolutionem, nec necessariae sent caeremoniae in absolutione aliarum censurarum adhiberi soliva: Qu'd si poenitens dubitet se in minorem excommunicationem incidisse, potest absolui sub .conditione ac forma quae communiter adhiberi solet: Absiluo te ab omni et smul excommunica
tionis ruantum pulum, ditu inriges ine ibi ..
Excommunicatio , violentam manuum inirctisnem in clericos. 61 momines uolenta iniectionis manuumi, telligi
255쪽
telligitur actio externa iniuriosa, violenta, consistens in facto seu opere , contingens personam Ecclesiasticam. θm. I 78. Nunt. I.
.e,3. Non est necesse ut per na clerici immediate attingatur, scd sussicit mediate , ut ii actio
violenta ciniuriosa ita circa rem adhaerentem clerico , seu deferentem vel continentem oleticum , ut si uno violenter detineatur equus cui clericus in sidet, aut frangatur taenum, aut lacerentur vestes clerico adhaerentes, aut equus percutiat ut dum clericus coiti turri aut aliquis ita insequatur clericum , ut cogatur se praecipitem
dare in fluuium ad sese eripiendum e manibus insequentis. Idem dicendum si occidatur clericus per cibum, vel potum veneno insectum , aut si quis conspuat in eum, aut virga percutiat, aut includat in carcere , vel in alio loco a quo non
possit exire sine dedecorein pudores haec enim actio censetur grauiter violenta clericori secus dicendum si perculsio sit seuis, non sussiciens, ad mortalem culpam, aut si surripiatur clam crumena clerico , aut dormiens vestibus spolietur, aut iniuriis assiciatur line percussione ibid.n.3. 6 . Ille non est excommunicatum, qui per merum absque ulla vi, vel tacti cogit clericum exire e fundo aut obsidet castrum aut domum, noti Vt faciat iuriam clerico ibi existenti,sed ut iuste obtineat illud castrum , secus dicendum de explodente clopum in clericum , aut de iudice saeculari detinente , vel detineri curante cleri cuni in domo vel custodia, aut ponente custodes ad domum qui clericum exeuntem capiant, aut clericus non possit libere exire rom. foc D8.
256쪽
s s. npuberes puer tape possimi ab excommunicatione excusari, eo quod illorum perculso regulariter non reputetur grauiter iniuriosa inter huiusmodi personas tom. I fl. 79. num. I 3. 66. Consilium, mandatum , quo quis consulit , aut tacite vel expresse mandat clerici, vel Monachi percussionem , subiicitur eidem ex communicationi, modo secuta sit percussio , consilium, vel mandatum influxerit in percussionem ibid.num L. 9 seqq.67. Clerici percussionem mandans , incurrit excommunicationem , etiamsi conatus fuerit mandatum postea reuocare, sed re ipsa non reuocauerit aut si reuocauerit, reuocatio non fuit manifestata mandatario , adhuc secutus est mandati effectus. Nec refert quod mandans iagratia existat, dum mandatarius mandatum exequitur , sufficit enim peccatum mortale prohi- bitum sub censura commissum alit ea fuisse ibid 68. Percussionem clerici mandans , vel constilens , aliquando ligatur excommunicatione, etiamsi ea non ligetur executor , Me contrari e accidit quando executor lignorat inuincibilitet illum quem percutit esse clericum, aut inuincibiliter ignorat latam esse excommunicationen
69. Omissio, qua quis non obstat percussioni clerici, non subiicitur excommunicationi, dum is qui non obstat, ex sola charitate obstare tenebatur, etiamsi re ipsa pollit obstare, peccet nore obstando , secus dicendum de iis qui tenentur obstare ex officio,ve sunt Principes Malijsuperiores, iudices, patres, turores , heri, paedagogi,
parochi, walijssimiles respectu filiorum iub
257쪽
ditorum his enim commissa est cura suorum subditorum ibid.num. .issem'. . 7o vati habitio, qua quis approba per aliquod signum externum , percussionem clerici suo nomineis contemplatione sui factam, est materia huius excommunieationis, etiamsi approbatus non dederit mandatuma quare si de illa solum gaudeat nesciens factam esse suo nomines, non contrahit excommunicationem, nisi forte velit illam factam esse suo nomine ibido
i. Quod dictum est de omnibus4 singulis
masculis, qui clericum , vel monachum percutiunt, &c intellige etiam de Deminis percutientibus, aut alia ratione concurrentibus ad clerici, vel monachi percussionem. Idem dicendum es h de collegio vel uniuersitate , quae clerici percussionem mandaret rem.rfl. Si apum.3.ω . 72. Percupiens clericum volentem consentientem , incurrit excommunicationem, quoties percussio est iniuriosa, quia facit iniuriam totio inii statui clericali, ipsiusque percussio vel git in damnum aliorum talis clericus consentiens in sui percussionem cst excommunicandus Limo si se ipsum percutiat ex ira, maiorem
incurrit excommum cationem,cum percusso huiusmodi sit iniuriosa toti statui clericali ibid. 3. Nomiae clerici gaudentis priuilegio Cavonis intelligitti initiatus prima ronsura, aut aliquo ordines, etiamsi coniugatus sit,modo ge-xat habitum clericalem, tonsuram in non sit bigamus lxopterea percutiens clericum coni 'garum in uirgipo,& habitum gerentaem excommunicatur. Item excutiens clericum degrad3- tum
258쪽
tum verbaliter tantum , aut irregularem,aut ex- . communicatum toleratum , aut vitandum , aucaffectum alia censura. Denique ille similiter est Excommunicatus, qui percutie clericum, qui post
susceptionem sacrorum ordinum contraxit matrimonium, adhuc enim gaudet priuilegio Ca
4. Nomine monachi gaudentis priuilegio Canonis, intelliguntur non solum religiosi professi, licet conuerit, verum etiam nouit ij. Intelliguntur etiam moniales professis, vel conueris, ac nouitiae, modo non vivant domi propria mo- reuaicorum Hoc nomine venit etiam religiosus bigamus , milites Commendatari vota emittentes , aut ij quibus communicata sunt priuilegia clericalia, quales videntur Equites S.Iacobi. His addessiquites Calatrauae, Alcandarae,
Equites ordinis Christi in Lusitania, S .Laetari iuSabaudia,&I.Stephani Florentiae,&c.quae videntur personae Ecclesiasticae. Hoc priuilegio gaudent etiam Tettiacij .Francisci, vel S.Dominici assumpto habitu viventes in communi sub obedientia Superioris Ilius religionis : Eremitae qui vivunt in communi se aliquo Praelato ex tacita vel expressa Sumi ni Pontificis auctoritate , aut qui habitum religiosum deferunt peculiarem vim uendi modum sub obedientia Episcopi tenentes. ibid.num. O seq.7s. Clericum percutiens incontinenti, vim vi
repellendo cum-moderamine inculpatae tuteta, excusatur ab excommunicationes item percutiens ex ignorantia probabili, aut per iocum,nisi postea percussionem ex odio vel ira prosequatur; aut causa correctionisin disciplinae, modo facultatem percutiendi habeat,&mod in percutien-
259쪽
do modum non excedat. Si liter percutiens eleri cum turpiber inuentum cum matre, filia,
uxore,vel sorore, mcusatur ab excommunicatione , modo pcrcutiat incontinenti in non ex intervallo. Idem diccndum etiamsi non inuenerat in actu carnalis copulete, sed in alio turpi actu. Item percutiens clericum non deferentem habitum, aer a legitimo Superiore admonitum , ut habitum deferat, aut implicantem se in negotiis saecularibus, Mab iis post trinam ad- Inonitionem non desistentem , non ligatur ex
communicatione tem. I fol. 83. . I.
num .2. ct seq. s. Similiter percutiens clericum effectum militem , aut immiscentem se enormitatibus, aut clericum coniugatum exercentem ossicium cauponis , vel macellarii, excusatur ab excommunicatione, quoties ille post trinam admonitionem a praefato ossicio non destitit. Denique percutiens bigamum minoribus tantum ordinibus initiatum , aut clericum ς desistentem post trinam admonitionem a delatione armorum , vel ab arte mimica publice exercenda,non incurrit excommunicationem Adde Ostiarium seu ossicialem sincipis non incurrere similiter excommunicationem , quoties turbam arcendo, simul arcet clericum. Idem dic de capiente clericum de mandato sui Praelati, quando adest legitima causa eum incarcerandi tom. Icio 386,
77. Clericus quando percuti meretur de rigore iuris communis, percutiendus est ab ipsismet Superioribus , dum sunt inferiores Episcopo,
260쪽
Absolutio at excommunicatione ob cleric ' percu istonem cisi competat.
8. Ab ea absoluunt Summus Pontifex , Legatus a latere, MLegati missi in prouincia ad quam mittuntur Episcopi per se, vel per alium , quando percussio est leuis. Vicarius Generalis potest per se ipsum absoluere in dare aliis facultatem absoluendi, quia ipse est iudex ordinarius in facit unum tribunal cuni Episcopo. Item possunt etiam absoluere supremi monasteriorum ex priuilegio ipsis concesto per se , vel per alios, quando percussio est leuis, illa autem percusso regulariter loquendo , dicitur leuis , quae fit pugno, palma, manu, pede, digito, baculo,ue lapide, quae nullam Eaculam, vel sugillationem carnium relinquit, vel quae fit absque abscissione membri sine effractione dentis , sine evulsione multorum capillorum, sine effusione multi sanguinis , c. fieri tamen potest ut ex circumstantiis persona , Qqualitatis huiusmodi percus ii sit grauis.
rom. Ι L 8s.mιm. I. DL 87.num. 2.9 seq.79. Potest tamen piscopus absoluere ab excommunicatione contracta ob clerici percussio- .nem,etiamsi percussio mediocris sit vel enormis, sequentibus casibus. Si adsit legitimum impedimentum in absoluendo v. g. si sit impotens, si mors ei immineat , si sit mulier, cuiuscumque sit aetatis, conditionis ι si sit sub potestate alterius , ut seruus, filiusfamilias , si sit clericus
collegialiter, seu communiter vivens, aut reli
giosus , si sit ianitor aut ossicialis Principis , qui causa sui ossici leui aut me Mocri percussion clericum perculsi si sint fili impube