장음표시 사용
291쪽
fragilitate, & quantum in se est, non remanet in occasione proxima peccandi ibid. num. D.
s. Atti sex qui fraudibus utitur in arte sua, quam rationabili de causa non potest deserere:α fornicator qui modo cum una, modo cum alia eongreditur, potest absolui, si eliciat dolorem de peccatis prateritis, promittat cum Dei auxilio emendationem in futurum tom. I el. 66.n. I S. Ocis. 6. Concubinari saaeulares possim ab ordinariis locorum puniri excommunicari post trinam admonitionem ita rident. 1 24. cap. 8.&mulieres concubinariae elici extra oppidum, vel dioecesim iresbyteri vero notori concubinari,sulpendendi sunt ab Episcopis abiu.nurn. I 8.. Furtum.
Vide . Renitutio. Sacrilegium. I Furtum est occulta ablatio rei alienae, domino rationabiliter inuit, rapina vero est proprio ablatio rei aliena pex violentiam. Tam furtum quis rapina sunt peccata mortalia ex suo generea fieri tamen potest furtum veniale ratione indeliberationis,paruitatis materiae,& quando dominus non est inuitus quoad substantiam rei acceptae, sed solium quoad modum,ut accidit quando dominus, v.g. pater aegre fert rem quae aufertur a filio, non peti vel accipi ad ludum Illa autem quantitas est suis ciens ad peccatum mortale furti, quae omnibus consideratis inseri domino graue damnum , vel notabili priuat utilitate, habita ration personarum , in Ordine ad quas me- . . tiendi:
292쪽
tienda est grauitas deuitas furti nam respectu personarum illustrium nummus aureus ut minimum est materia notabilis iussiciens ad peccatum mortales respectu communium diuitur quatuor regales circiter sunt materia notabilis sussiciens ad peccatum mortale; respectu sustentantium se suo artificio, opera duo regales circiter sunt materia sussiciens ad peccatum mortale furti s respectu denique mendicantium unus regalis vel dimidius est materia sussiciens ad peccatum mortale: nam unus regalis potest: illis inseruire pro victu unius aut duorum di Tum tom. 2OL6 8.num. I. seq. Circa pr
2 Aduerte non eandem quantitatem sussicere sed maiorem requiri, quando a pluribus aliquid aufertur quam quando ab eodem , vel quando paulatim ab eodem subtrahitur, quam quando fimul,vel quando longo tempore , quam quando
eodem vel breuiori tempore in paruitatem materiae variari pro varietate conditionis in eandem rem uno tempore non siissicere ad mortale, alio vero tempore aut alio loco sumceres; quia lunain eadem res magis aestimatur uno modo quam alio tom.2fol.649.num. s. se IS.
3 si furatur minima animo purandi succes.siue maiora, peccat mortaliter eiusdem eniri, malitiae est velle surripere Avius est surripere, imo qui saepius minima furatur etiam absque animo surripiedi maiora, peccat adhuc mortaliter,quando peruenit ad tantam quantitatem, quae continuata moraliter cum praecedente est notabilis. tom. v.fol. 6SO .num. I. seseq.
4. Estne peccatum mortale quando plures scienter auferunt ab eodem rem leuem respectu.
293쪽
singulorum, quae simul sumpta est notabilis, si
colle niue lumatur respectu omnium ast peccat una mortale obligans ad restitutionem rom. 2.
s. Non licet ingraui necessitate aliquid surripere, quia in huiusmodi necessitate res est aliena, cum sola necessitas extrema, faciat rem communem unde laborans graui necessitate, peccat mortaliter aliquid surripiendo in notabili quantitate,& tenetur ad restitutionem tom. et fol. 6 2.
Rem uti ob defraudata vectigalia, ob furtum siliqfamilias,
uxoris, C. s. Fraudantes vectigalia iusta, id est legitima auctoritate causa cum debita proportione promercibus imposita , peccant contra iustitiam, etiam exteri,& tenentur ad restitutionem , secus dicendum de fraudantibus vectigalia pro usualibus imposita. Imo quando vectigal iuste imp nitur, subditus tenetur sponte aperire manifestare quae aduehit. Et si dubitatur negative deci stitia illius, adhuc praesumendum est in fauorem Superioris, seu Principis. om.2fol.ε H. vum. 3. Θfol. 6 4. num .4.Θ seq. . Cessante causa ob quam fuerunt imposita vectigalia , cessat obligatio ea soluendi, si nihil amplius aliunde urgeat . ibid.num I. g. Creditor Principis qui ab eo solutionem obtinere non potest,potest fraudare vectigalia in compensationem. Haec doctrina valet etiam incensibus,decimis, aliis iuribus elocatis alteri. rom. χ δει 63 4num. I 2. β. Non
294쪽
s. Non solum clerici maioribus ordinibus in-sgniti, verum etiam initiati minoribus , aut prima tonsura , saltem si incedant cum habituac tonsura clericali, inserviant diuinis , aut habeant beneficium cclesiasticum immunes sunt ab obligatione vectigalium,tributorum, & aliorum onerum , modo tamen non negotientur ,
non assumpserint habitum clericalem in fraudem vectigaliumci neque cogi possunt clerici ad hospitandos milites , vel ad soluendum vectigal illiu rei quam propria industria effecerunt meliorem . sim . et fol. II S. num. I. 4. item fol. 6 6. num. S. 9 6. Io. Aduerte bona patrimonialia, d quorum ibtulum clericus promotus est ad ordines,gaudere quoque immunitate , consequenter ex ipsis exigi fion posse tributa, seclusis particularibus priuilegiis a Sede Apostolica indutiis iom. et fol. 6 7.
II. Filius qui notabilem summam accepit ex bonis,quorum pater habet dominium, vel sum- fructum , tenetur restitutionem facere ex re ablata, si extat si vero non extat, tenetur ex aliis bonis castrensibus, vel quasi castrensibus si habet: si non habet, tenebitur in partitione haereditatis cum fratribus computare quod surripuit,in suam partem,nisi forte constet alios fratres tantundem expendisse,vel patrem condonasse, aut veros militer credatur patrem condonaturum tunc enim pater non videtur inuitus circa substantiam acceptionis , sed solum circa modum cum displiceat illi modus accipiendi occulte. tom. afo 6 4.
I 2. Similiter uxor accipiens notabilem quantitatem ex bonis mariti, et ex bonis quorum maci
295쪽
maritus habet administrationem, summictum , peccat mortaliter peccato furti,& tenetur ad restitutionem , si hoc faciat absque expresso,
vel praesumpto mariti eonsensu, aut condonati O- ne Potest tamen uxor inuito marito capere , aut
donare bona paraphernalia,illaque pro suo libito distrahere , cum sim ipsius propria quoad dominium. Potest etiam ludere & pecuniam accipere ad ludendum , dandum pauperibus intra limites,& decentiam sui statuit, neque peccat accipiendo aliquid,quod maritus rogatus facile eo
13. Item potest uxor accipere etiam inuito marito oro Maesariis sibi & familiae, ut pro veste, victu, medicamentis , is subueniat patri, matri, vel filiis suis ex priori matrimonio susceptis, si sint in egestate,& aliunde non habeat unde illis subuenire queat ibid. num. 9., IO. I . Religiosus peccat mortaliter peccato surti, si post votum paupertatis factum in approbata religione surpe sibi in notabili quantitate , seu ea quae sufficit ad pecca um mortale furti contra, septimum praeceppum res non necessarias, nisi forte Superior sit rati nabiliter inuitus,& necessaria non suppeditet nam tunc religiosus habet ius sibi succurrendi ita dictante iure nat a
Is Seruus quoque peccat mortaliter peccato furti, auserendo aliquid in notabili quantitate a suo domino,& si ex contractu seruire debeat L. que ad certum tempus, peccat adhuc mortaliter contra iustitiam fugiendo absque causa rationabili , causa autem rationabilis est,quando domi nus est nimis austerus , vel non docet ca quae
docere debet. non obseruat pacta , quia fran-
296쪽
Haeres. 26 Igenti fidem,fides frangenda est ei tom. 2su. 662.
Vide v. namentum,Sub titutio. Fres postquam haereditatem adluit, te-r1netur ad persoluenda testatotis debita realia in legata ab ipso relicta. Haeredi deliberanti an velit haereditatem adire, conceduntur tres menses a die qua novit se institutum haeredem Lintra quod tempus si haereditatem non adierit, ad nihil tenetur , etiamsi inuentarium non confecerit: quod si inuentarium confecerit, in foro conscientiae non tenetur vltra vires haereditatis tom. 2Jol. 2 O. num. I. inseqy. a. Quando dubitatur quid testator mandauerit vivoluerit, faciendum est quod verosimilitet creditur testatores voluisse reum in obscuris praesumatur id quod verisimilius esti.ibid. num. s. 3. Legatum pium in dubio explicandum est secundum minus, seu stricte, ut si legatus sit calix, haeres non tenetur soluere calicem aureum sed satisfacit tradendo argenteum nisi aliud ex circumstantiis colligatux de mente testatoris .iom. 2.
4. Legatum relictum pauperibus , tradendum est pauperibus illius loci in quo testator habebat domi
297쪽
domicilium, modo testator non reliquerit haeredi facultatem eligendi pauperes; consequenter relictum monasterio intelligitur relictum monasterio patriae testatoris. Item legatum relictum Canonicis , non censetur relictum Ecclesiae , sed toti Collegio, seu Capitulo; aliud est enim Ecclesia, aliud Capitulum Canonicorum tom. 2.f. 'ST.
s. Quando testator legauit Titio triticu, quod habet domi, vel in horreo,& postea testator consumpsit illud triticum; haeres nihil tenetur solue re: nam legatum cessat,extincta re legata, conscio testatore qui nihil substituit , vel subrogauit in
locum prioris rei lagatae.lom. 2 fol.694.num. I.
6. Legato principali censentur etiam,per se loquendo, legata accestari , quia principale trahit ad se accessistium; consequenter legato viridario, censentur etiam legatae arbores in eo contentae,in legatis omnibus bonis, intelli Funtur quo que legata iura actiones. Sed erit ne soluendum legatum relictum culi accetariis, quando res illa non habet accessbria, ut si legato relictus
sit equus cum suis ornamentis, scd equus non habeat ornamenta 3 Erit soluendum, si huiusmodi oriramenta non ponantur taxatiue limitatiue, sed accestarie, argumentative tom. 2 fol. II.
7. Haeres mortuo patre vel destructo loco, cui res aliqua legato fuerat relicta,tenetur adhuc alteri solucre legatum, si legatum erat pium , t si rem aliquam reliquit tanquam pium opus , sed talem pauperem elegit, eo quod esset sibi notus, vel alia de causa: secus si tantummodo reliquit in bonum ipsius pauperis iam extincto legatario, cevat legatum tom. 2st.26DΠΗm. I. 8. Petes,
298쪽
S. Petes , an legatum relictum alicui foenianae maritanda possit tradi sceminae quae tempore tectamenti, vel post conditum testamentum , dum adhuc viveret testator , collocata fuit in matrimonium- Non potest in legatum factum fuit personis incertis, indeterminatis. Sed legatum teli istum foeminis in matrimonium collocandis, potestne tradi viduis aduolantibus ad secundas nuptias mon potest,quia nomine foeminae in matrimonium collocandae, intelligi rur in hac materia ea quae nulli nupsit. Om. 2 fcl.9 .
9. Vidua cui relictum est legatum sub hac conditione. nec caste is honest. Dixerit, non amittit legatum transeundo ad secundas nuptias; quia secundae nuptiae castae sunt honestaeci secus dicendum si frequenter fornicetur. Item legatum relictum foeminae, quandiu vidualem vitam θν-uauerit Actetur, ea religionem ingrediente;cum vere proprie dicatur vitam vidualem seruare,
Io. Quando legatum relictum est uxori, donee ea te vixerit,in ipsa primo anno caste vixit secundo vero anno turpiter, sed deinde tertio anno
se ad meliorem frugem recipit, probabilius est legatum non esse ei soluendum;quia testator prς- sumitur voluisse obligare uxorem ad seruandum
thotu prioris viri inuiolatum .iom. 2. N. 9 . n. I 2.
II. QDndo haereditas non est sufficiens ad satisfacie idum omnibus legatis a defuncto relictis, haeredes necessarij,quibus haereditas debetur ab intestato , possunt aliquid sibi retinere, nimirum suam legitimam , cum ea priuari nequeant.1α Petes,
299쪽
I x. Petem, quis possit derogare testamentis legatis Respondetur Principem supremum posse derogare testamento legato facto ad causam profanam , conuertendo Ilud ad aliam causam profanam, vel piam iussa interueniente causa vel publica necessitate in hinc collige posse quoque Summum Pontificem testamentum vel legatum ad usum pium conuertere in alium usum pium. Imo si legatum nequeat commode adimpleri, potest auctoritate Episcopi in alium commutari, cum adsit iusta causa commutationis in haeredes tuti sunt in conscientia, quoties legatum ex iusta causa fuit auctoritate Episcopi in aliquod
aequale, aut melius commutatum tom. 2 fot 966. Vide, Excommunicatio, Censura, Irregulari
I. Haeresis est voluntarius error intellectus cum pertinacia contra aliquam fidei veritatem. om. I fl. C. num. I. Hinc infer, 2. Catechumenum negantem aliquem fidei articulum, aut eum qui pontiue dubitat in rebus fidei, esse haereticum. Item eum qui non credit aliquem articulum sibi specialiter reuelatum quia negat veritatem fidei cum pertinacia: aut negat propositionem quae deducitur euidenter ex una propositione de fide, altera naturali secus dicendum de eo qui ex ignorantia crassa .errat circa fidem, sed est paratus corrigi cognita veritate: esset tamen haereticus, si is qui errat ex ignorantia crassa , adhuc er raret, si sciret errorem illum esse contra fidem .ibia.umn. 2.9M.
300쪽
s. postata a fide subiacet poenis haereticorum, est enim verus haereticus deserendo veram fi
4. Summus Ponti sex non potest in controuersiis fidei, morum errare , aut in haeresim labi; quia est succetar D.Petri, cui collata fuit in fallibilitas rerum fidei, & nullus Romanorum Pontificum fuit haereticus ibi .num.'. s. Praeter alias multas poenas quibus assiciun- . ut haeretici, ut amissione bonorum , c. haereti- is qui suam mentem exterius lassicientes manifestat verbis aut signis, incurrit excom Ionicationem latam ab Ecclesia,&Papae reseruatam, quamuis suam mentem occulte manifestet. Dictum est exterim, c. quia haereticus pure mentalis potest a quolibet Consessario approbato
absolui , cum is non incurrat excommunicationem. Diccndum igitur eum non incurrere ex Communicationem, qui mente reuoluens suam
haeresim, non aperit caput imaginibus,vel augu-ctiss. Eucharistia sacramento, aut non genuficetiteὁ quod non credat adesse corpus Christi, aut imagines non esse adorandas Idem dicendum si proferat verba imperfecta,ut si dicat, ita est , vel peream nisi is sit naut edat signa indifferentia,&non manifestativa haereseos Iom. I fol. 9I num. I.
6. Excommunicatio ergo contra haereticos lata , incurritur ob haeresim manifestatam per aliquod signum externum, cui communicetur mali etia haeresis ab actu interno , ut excludantur qui
causa consilii capiendi, aut disputandi haeresim
exterius pronuntiant tom. I fol. 2.num .7.
. Haeretici qui suam haeresim sufficienter exterius protulerunt, vitandi non sunt, nisi sint no-M mina