장음표시 사용
301쪽
minaties denunciati excommunicati non potest tamen huiusmodi adhiberi ad suscipiendum filium de sacro fonte, quia ad patrinum pertinet filium susceptum instruere in rebus fidei, quod
non praestabit haereticas tom. I fol. 3.uum.'. o IO. 8. Poena excommunicationis Papae reseruatae, vae lata est contra haereticos,extenditur ad creentes ,receptatores , fautores defensores h reticorum formaliter secuto effectu Formaliter, ut excludantur ij,qui beneficium faciunt haeretico ratione amicitiis, vel consanguinitatis, vel metus, ionix motivo haeresis. Dicitur secuto
esse tu quia sola intentio fauendi haeres , fauore
non secuto non sufficit ad hanc excommunicationem incurrendam lom. lsoL 3.num. I. seq3. itemst J94.num. .
s. Qui legit, aut retinet libros haereticorum, vel etiam libros alterius cuiusuis auctoris damnatos, atque prohibitos ob suspicionem haeresis, aut falsi dogmatis , incurrit excommunicationem, quae nulli reseruata est , sed iure communi potest a quolibet Confessario per absolutionem auferri si tamen contineant haeresim, incurritur etiam excommunicatio Papae reseruata, legendo aut retinendo eiusmodi libros. Idem dic de legente librun3 haeresiarchar, aut libros scripta continentia diuinationes, sortilegiaci nym aut cita de lege lite libros vetitos ob excitationem ad turpem libidinem veneream aut additiones haeretico: in , aut scholia contenta in libris Catholii cor tu Da. tom I l. 4. num. 2. 9 seq.Io. Cui scienteri non ex ignorantia crassa, Mabsque Vontificis licentia publice vel occulte Iegit per se ipsum , aut retifici etiam unum folium
302쪽
ad inuoluenda aromata , aut imprimit, aut alio quouis modo defendit libros haereticorum , tractantos de religione,aut harre sim continentes, incurrit excommunicationem Papae reseruatam, quamuis legat, vel retineat ad eos confutandos, vel imprimat curiositatis gratia, absque prauo animo rom. I focis .num. T. orser. I i. Per imprimit, intellige eum de cuius mandato imprimitur, auctorem libri, vel alium tradentem librum ad imprimendum illos omnes qui concurrunt ad componendos simul characteres, 'ui chartam humectant, vel typis excu
ix. Aduerte ad incurrendam dictam excommunicationem,non esse necessarium , ut quis legat eam partem in qua est haeresis expressa , sed 1ussicit, si legat aliquam partem libri in quo haeres contineatur: nam adhuc dicitur legere hi, brum haeretici ibid.uum. 2O.
i. Licitum est publica auctoritate occidere malefactores cita enim postulat bonum comm ne, ut homines metu mortis retrahantur a criminibus. Imo proscripti contra quos lata est sententia mortis , possunt a priuato interfici, quia hoc censetur fieri publica auctoritate iustitiae.
303쪽
1. Non est licitum clerico aliquem occidere, non tum priuata auctoritate, sed neque publica , quia non decet clericos immiscere se in causis sanguinis. Potest tamen Papa dispensare se absque peccato arregularitate ferrent sententiam sanguinis rom. 2 L664.num. I. 9 2.3. Clarici vel Praelati Ecclesiastici habentes iurisdictionem temporalem , ratione dignitatis, vel ratione bonorum patrimonialium , possunt absque alio priuilegio constituere iudices saeculares in causa sanguinis,& indicere bellum haereticis , hostibus fidei, si non habeant Superiorem
. Non potest aliquis se ipsum directe occideres, etiam vi effugiat aliquod peccatum neque priuata auctoritate, alium etiam volentem consentientem cum nullus sit dominus vitae suae& membrorum suorum, nullus possit hanc facultatem concedere ibid. num. I. , -
. Potest tamen quis cooperari ad mortem propriam, indirecte per accidens, semediate exponendo vitam periculo ob rationabilem causam, aut omittendo actiones ad vitam nec ellarias cimo immediatein directes, sed ex praecepto Dei, sub cuius dominio vita nostra continetur ut fecit Samson denique potest liliis publica auctoritate ad suam mortem cooperarI actibus, qui non habent crudelem modum poenae, ut est sumptio veneni. Propterea nemo tene
tu redimere vitam pretio immens , aut illam conseruare exquisitissimis cibis, medicamentis , aut relicta patria se transferre ad locum , in
quo aer est salubrior 'uta hoc non est se ipsum
6. Similiter detentus in carcereiqtest non fu-
304쪽
gere, etiamsi morte plectendus sit cimo potest malefactor offcrre se iudici plectendum; nam ob rationabilem causam periculo vitam exponit. Milites quoque possunt se dare praecipites in m
re, etiam cum aperto vitae periculo,ne nauis veniat cum ipsis in manus infidelium. Excusari etiam possunt qui sua agilitate corporis ambulant super funem , aut sumunt venenum adhibito statim remedio , quamuis enim livi sint periculosa, nihilominus purgatur periculum per applicationem sum cientis remedi j,aut probata: cxperientiae ibid. num T 8. 7. Nemo tenetur membrum vel membri parte ui amputare cum magnis doloribus,neque cum magno cruciatu vitana propriam defendere, nisi
Vrgeat bonum publicum,aut iudex praecipiens id
8. u catena ferrea detinetur in carcere occidendus, vel flammis comburendus , potest sibi membrum amputare, ut se liberet a vinculis,
vitam totam conseruet rem. a. fol. 667.
s. Non licet sibi membrum vel membri partem mutilare ad sanitatem spiritualem, ut ad vitandas carnis tentatibnes,& ad peccatum fugiendum , quia membri ampusatio non est medium necessarium ad salutem animae ibid. ntim.6.io. Non est licitum occidere directe innocentem, bene tamen indirecte aliquando licuum est ad mortem innocentis cooperari, nam licet Reipublicae ad se liberandam tradere innocentem tyranno qui eum petit ad necem,& non vultuosistere ab obsidione , essi ei tradatur aliquis innocensu deinde licet in bello iusto subuertere moenia vel turrim, in qua multi innocentes oppri-M 4 mentur,
305쪽
mentur, quando hoc est necessarium ad victo
Dic Petes, an liceat dare pharmacum matri grauida cum periculo ut laetus moriatur Responcnuaquam licitum esse ante vel post animationer foetus dare matri grauidae pharmacum mortiscrum foetui, seu ex sua vi ordinatum ad abortui rvel mortem foetus. Qu'd si mater periculose lahoret in non superlit aliud remedium praetepharmacum ex sua natura curatiuum illius morbi potest huiusmodi pli arma cum adhiberi cur intentione expellendi morbum, licet mors foetu nondum animati secutura fies, quia mater uti tu iure sues nulla tamen foemina potest adhibet remedium impediens conceptionem foetus ac uitandam infamiam , aut mortem, etiamsi fainina sit nobilis aut Monialis , quia non sunt ficienda mala ut eueniant bona in foemina debisibi impudicitiaeque sua periculum infamiae, vi mortis imputare. Est autem constituta caermortis contra procurantes abortum saltus anmati,& lata excommunicatio a Gregorio XII rom. 2.DL668 Mum. 3 ct seq.12. suae res an possimus vel teneamur occidire alium ad nostram defensionem' Respond. l: cite possumus occidere iniustum aggressoren etiam a mentem, aut ebrium ad defensionem viae membrorum nostrorum, seruato tamen cderamine inculpatae tutelae, alioquin no effetu sensio, sed ultio Dictii est nos posse, sed non icnemur regulariter loquendo, occidere in uastrem niustum ob defensionem vita nostroes, ni aliunde urgeat bonum commune Reipublica aut salus animae, ut si inuasius putet se esset peccato mortali in timet damnationem tom.
306쪽
flos Aum et se fol. 67o. num.I. seqq.I3. Non est licitum praeuenire aggressorem propria vitae, antequam inccperit mora liter aggressionis actum quod si iam moraliter incepit actum, nec est alia spes euadendi, licite potest occidi, quia vim inferre censetur hinc sequitur licitum es uxori occidcre maritum qui parauit pugionem sub ceruicali,aut venenum ad eam Occidendam modo non adsit alia spes euadendi ex eius manibus Dat non licet praeuenire occidendo illum , qui falsis testibus vitam alterius oppugnat in iudicio, aut falsum testimonium apud iudicem deponit, propter quod occidetur,vel infamabitu quia sic aperiretur via infinitis homicidiis in homines facile sibi persuaderent se
per calumniam accusari tom. 2 fol. 671. nutri M.
r 4. Omnibus tam laicis quam clericis licitum est occidere in uasorem suarum facultatum , pudicitiae, quoties aliter saluari vel recuperari non possunt, modo facultates sint magni valoris; unde non peccat contra iustitiam , qui occidit furem dum fugit rex. gr. si equum mihi surripuit, fugit, possum illum insequi,telo confodere ferire, quando fur praemonitus de morte
Iecusat rem acceptam dimittere. Similiter non est peccatum contra iustitiam neque contra cha ritatem , occidere furem surripientem res measiluas non possum in iud scio recuperare, nisi cum magnis molestiis Iecus dicendum si fur se in intum recepit,vi rem incepit quiete possidere; nam tunc recurrendum est ad auctoritatem publicam.
Licitum est a fortiori viro honorato occidere inuasorem inserentem ignominia , vel con-
307쪽
umelias atroces, quando aliter ignominia euitari non potest, cum maius bonum sit fama, quam sint facultatς temporales iecus dicenssum deelericis, religiosis vel infimae conditionis homi-hibus; peccant enim contra iustitiam si occidant, quando absque vitae periculo fugere possunt.
is. In iis casibus in quibus possumus defende
re vitam nostram lona nostra,pbisumus etiam defendere vitam bona proximi, etiam cumnaorte in uasoris, quando mors inuasoris aecessaria est ad defensionem proximi in consequenter possum tueri pudicitiam alicuius cuni morte inuasoris , sicut possum meam tuerii conseruare. Imo non solum possumus, sed etiam tenemur sub mortali proximum defendere, quando possumus illius vitam vel bona defendere absque nostro notabili incommodo hinc sequitur aliquem teneri dicet sit clericus, denuntiare coniurationem factam in persona alterius, si alia ratione non potest illius mortem impedire.lom. 2 fcl. 674.num.n
IT. Nemo tenetur tueri vitam&bona personae priuatae cum morte inuaseris , aut cum iactura vitae propriae aut bonorum, nisi ratio boni publici aliter suadeat torv. 2 fol. 674 num. 8. a 8 Homicida aut vulnerator sui alium iniu-7ste aggressus est, non solum tenetur restituere damnum emergensin integras expensas , factas in curatione morbi, sed etiam lucrum cessans causa vulneris , illud scilicet quod vulneratus ' consecutus fuisset, si vulneratus non fuisset. Vno verbo, homicida aut vulnerator tenetur ad omnia damna, seu potius quantum valebat spes lucri detracta tedemetione laboris, quae passus est occisus
308쪽
Occisus aut vulneratus, propter mortem aut vulnus minc disce quid dicendum de iudices, qui per iniustam sententiam alium condemnauit ad mortem, aut de teste, qui per falsum testimonium causa fuit iniusta condemnationis.tomajol. 68 I.
19. Estne iacienda restitutio pro vita hominis, vel membro iniuste ablato multa formaliter ex iustitia debetur restitutio pro vitari membris hominis, cum nullam recipiant aestimationem videtur tamen ex quadam charitate aliquid restituendum esse arbitrio prudentis .viri aut Confessarii ibid.num. PO.ao. Qui occidit cum qui paulo post morte naturali aususte erat occidendus , non tenetur ad restitutionem , quia anticipando tam breui tempore non censetur vllum damnum pecuniarium intulisses contrarium dicendum si is paulo post iniuste occidendus erat a latrone, vel ab alio. roma*ὸL68α. m. i 3. 2 I. Homicida qui poenam talionis soluit, tenetur adhuc , seu potius illius haeres) resarcire omnia damna per homicidium secuta hari edibus necessariis occisi, si ij exigant , modo tamen occisus antequam decederet ex hac vita, non fecerit expresseremissionem, seu condonationem re stitutionis ibid. num. I . . Occidens alium casu, seu committens ha-micidium casuale,non est proprie homicida, nec tenetur ad restitutionem linc fit ut qui inflixit alteri vulnus leue& non lethale, sed vulneratus ex negligentia Medicorum periit,aut periit quia noluit remedia opportuna adhibere, non teneatur ad restitutionem damnorum prouenientium
ex morte i quia occisio respectu vulnerantis est M 4 casi
309쪽
casualis,nec reputatur ac si esset intenta. Similiter ille non est reus homicidi j, qui dans operam rei illicitae, aut etiam licitae debitam intelligentiam adhibuit, ne aliquod damnum inde seque redii , nihilominus inde subsecuta est mors, vel aliud incommodum haec enim mors est casualis, cum non sit volita in se, nec in causa: secus' si actio illa fuisset periculosa homicidij, nec fui sese adhibita debita diligentia ad illud praecauendum ibid. num. 3. Θ seq.13. Occidens alium in ebrietates, non peccat mortaliter , neque tenetur ad restitutionem , si ebrietas non est voluntaria, culpabilis secus dic de occidente Caium quem putabat esse Ti-,tium , quia haec actio est iniusta contra Caium, seu contra hunc hominem , licet salso putetur Titius tom. 2soL68 .uum .7.j4. Honorat, Hora Canonica.
in v. cium uiuinum,Dinributiones.
Dololatria sic dicta ab idoIo est peccatum
Aquo honos seu cultus Dei tribuitur creatu rae, estque peccatum grauissimum ex suo genere, ita vi ab hoc peccato non excuset metus mortis,
310쪽
imo neque ignorantia,quia recta ratio euidentet diestat non esse colendam creaturam loco Dei tom. 2 fol. 2 8.num. I. Θ seqq. Σ. Ficto animo colens idolum metu mortis, peccat,& committit idololatriam externam, quae intrinsecoemata est. 3bid. num. S.Ieiunium.
I. Ieiunium Ecclesiasti eum est voluntaria abstinentia a cibo iuxta praescriptum Ecclesiae , vel receptam consuetudinem. Dicitur ieiunium abstinentia a cibo , qui principaliter institutus est contra famem, siue cibus sit densus,ut panis, caro,&c. siue liquidus, ut lac , iustulum , amidum amygdalatum, c. non sumitur per modum medicinae, vel ad conseruandam vocem, vel pellendum oris foetorem rom.2soLqβ8.num. s. Θ
α. Qui saepius bibit in die ieiunij ad expellen
dam famem , non peccat mortaliter contrair -'ceptum ieiunij fieri tamen potest is delictum committat contra temperantiae Virtutem, detque causam ebrietati,quae per se loquendo, intrinsece mala est. Tunc autem cognoscitur quis esset ebrius,quando ratio intercepta est, prudentia ita consopita, ut vino temulentus non aduertat
quid agat, honum a malo non discernat ibi .
3. Tempore ieiuni abstinendum est a carni- 4ms Per carnes autem intellige illas quae apiscibus contradistinguuntur, iuxta communem Christianorum usum a1 Medicorum iudicium Ari ero cempore ieiuni abstinendum sit a lactici-