장음표시 사용
511쪽
subditis religiosis concedunt Superiores religio- etiam Episcopus, quidem inscriptis,alioqui ii non tenet.
Hanc facultatem exeundi concedere non possunt Abbatissae ipsarum monialium, quia etiam
4 S. Monialis excusatur a peccato poenis inurgente necessitate exeat , tenetur tamen dum
extra monasterium existit, causam sui egressus Superiori significares quamquam materiae paruitas excusat ubi non est perfecta clausurae violatio decus si adsit perfecta transgressionis causa ,etiamsi monialis uno pede distet a ianua clausurae. Idem valet in ingredientibus claustra monialium ibid. V. c. 96.46. Vt monialis e monasterio licite egredi possit, requiritur facultas Superioris cum iustari graui causa: tres autem sunt iustis exeundi causae, incendium, infirmitas leprae, lapidemiae,& si quaesis aliae consimiles, urgentiores causae; qualis est, v.g. belli: nam monialis potest monasterio exires, dum bellum geritur contra in fide les,periculumque graue impendet ab infidelibus.
7. Abbatissa non potest exire, ut visitet monasterium, caementarios vel sua monasteri , aut V curam nepotum gerat, neque ut visitet parentes infirmos potest tamen monasterio egredi, dum totus conuentus in alium locum transfertur. Item Abbatisi exire potest ad praestandum iuramentum fidelitatis saeculari domino udi. Imo si ei constet licentiam a Superiore iniuste denegari, adhuc exire potest, secus si dubitet. similiter monialis exire potest ad reforman-
512쪽
dum monasterium eiusdem ordinis, vel ut ibi sit Abbatissa, vel ianuae praefecta, vel magistra nouitiarum in finito monasterio potest reuerti si ve- Iit, etiamsi socia redire nolit. Item monialis potest ad perfectiorem religionem transire, vel ad aliud monasterium transferri causa correctionis aut punitionis in casibus , in quibus ita iura de
48. Monialis eiici potest in sententia nonnulis Iorum,etiamsi emendatio non speretur sed probabilius est in ita censet D. Bonacina , monialem ob incorrigibilitatem eiici non posse ibi .
49. moniale conueris ob necessitatem pe- tutionibus 1 v. nihilominus possunt adhue recipi Ladmitti ad professionem in monasteriis
o. Monialis non potest exire monasterio ob infirmitatem non contagiosam, etiamsi alioquin mortalis sies; quamquam non sunt puniendi Superiores qui licentiam exeundi concesserunt moniali graui infirmitate,sed non contagiosa laboranti Sunt tamen multi qui asserant licitum esse moniali egredi tempore infirmitatis periculo saeta Monialis quae iusta de causa egressa est, tenetur finita egressus causa redire quamprimum potest moraliter, non metaphysicὸ tom. I solas num. I 8.osep
513쪽
Vide v. Emptio venditio. I. Quando mercatores inter se conueniunt de vendenda re supra pretium rigorosum , peccant mortaliter contra iustitiam, excedunt enim iustum pretium. Idem militat in emptoribus conspirationem ineuntibus non emendi nisi pretio viliori: nam iis licitum est solum in tantuum conspirare, in quantum monopolium venditorum perseuerat contra illos. Et quando unus
vel pauci conueniunt emere omnes merces alicuius generis, ut eas ipsi asseruent in tempus caritatis & inopiae , animo carius vendendi Hucrandi, grauiter peccant, saltem contra charitatem,vel contra iustitiam legalem. Potest tamen quilibet supprimere merces suas usque ad tempus opportunum , qui eas maiori pretio vendat, secluso monopoli utitur enim iure suo quod habet consulendi sibi, merces suas vendendi iusto pretio tom. 2 fol.733. m.2.1. Qui vi vel fraude impediunt, ne merces aliunde aduehantur, ut ipsi carius res suas vendant, peccant contra iustitiam in tenentur ad restitutionem. At qui iusta de causa impetrata Principe priuilegium quo solus possit certum
quoddam genus mercium aduehere, vendere, non videtur grauiter peccare, modo iustum pretium laxetur a Principe , vel a viris prudentibus consideratis considerandis tom. 2 fol. 734.
3. Praeter iam dicta monopolia sunt, alia, quae ad illicitum monopolium reuocari possunt, H
514쪽
ut patet quando multi conueniunt, ut opus ab no inceptum inchoatum alter non crficiat; aut quando artifices conueniunt , ut non doceant artem , nisi soluto quodam pretio iniquo; aut quando aliqui rumorem diffeminant, vel litteras confingunt, quibus exprimitur naues submersas fuisse, quibus merces certi generis aduehebantur,in hac de causa pretium mercium augetur, aut denique quando vendens sub hasta apponit fictum licitatorem qui plus oherat,vt ca ter emptores ascendant in pretio. Vtrum vero mercatC qui non exercuit monopolium po G sit suas merces vendere pretio communi, quod per monopolium creuit, sunt qui affirment, rint qui negent ibicnum Io. Θ II. 4. Emptor qui emit pretio currenti sciens breui futuram inopiam, potest reticere inopiam secuturam in emere pretio Currenti, utitur enim iure suo,in emit pretio iusto. Item non peccat contra iustitiam, qui ad sui lucrum utitur priuata scientia, qua scit condendam cise legem , quana inuetur , vel augebitur pretium mercium , vel monetae. Denique non peccat, neque tenetur ad restitutionem , qui sciens breui diminuendum esse valorem monetae , mutua pecuniam altericum pacto ut sibi restituatur iuxta valorem quem habebit tempore restitutionis. Neque refert, quod mutuatarius non sit pecuniam acceptam insumpturus , antequam pecuniae alor Principis auctoritate diminuatur, quia mutuans uti tui iure suo in nihil accipit supra sortem.
515쪽
I. Clemens VIII. in Bulla XXVIII quae incipit
Eeligiose, ut votum paupertatis integre seruaretur,&bonis religionum consuleretur, interdixit largitiones, seu donationes fieri, directe, vel indirecte iniuncta tam largientibus , quam largitionem recipientibus,siue per se immediate, siue per alium poena inde sequitur religiosum peccare contra Bullam totum , commodando vel mutuando aliquid alteri, animo illud amplius non repetendi , quia dicitur indirecte donare. Similiter religiosus vel monialis condonans consanguineo olutionem legati, vel alterius d biti, rea est violationis Bullae , haec enim remissio censetur donatio. Religiosus tamen non peccat contra hanc constitutionem , dum alicui volentirem aliquam sibi vel monasterio tradere, vel legare, rogat ut illam tradat suo confinguineo. Non violatur quoque haec constitutio mutuando,locando,commodando , aut vendendo etiam infimo pretio. rom. Is Ios .issi. Io66.uum. 2.
a. Secunda actio prohibita in hac Bulla Clementis VIII. est erogatio pecuniarum quouis modo in honorem alicuius , etiam protectoris, benefactoris , vel ordinari j. Excipiuntur tamen aliqui casus , in quibus licitu est regularibus aliquid largiri vel erogare, videlicet si fiat de consensu generalis Capituli,vel de leuioribus poculentis
516쪽
Ientisi esculentis, modis non sint quotidiana,)
munusculis ad deuotionem pertinentibus, vel de pecuniis quae in diuinum cultum expenduntur, vel de eleemosynis ad subleuandas veras necessitates , vel de hospitalitate frugali, praesertim erga pauperes peregrinos ibid.ηα.ct sep 3. Omnes singuli religiosi utriusque sexus cuiuscumque gradus dignitatis exiliant imo
etiam Capitula tam generalia quIm prouinciaiia,Ordo, conuentus vel religio prohibentur munera largiri ex bonis ad monasterium pertinentibus Excipiuntur religiosi nabentes beneficium Ecclesiasticum , aut certam quantitatem ad proprium usum assignatam a Praelato,de qua nullam
rationem reddereuebeant. Praeterea non comprehenduntur in hac B tilla nouit ij, tertiari, qui non militant in religione approbates; neque religiosi militares, neque Episcopi religiosi; secus dicendum de religiosis Societatis I cum sint vere religiosi, etiamsi soldin tria vota simplicia emiserint, Sc de eiectis e monasterio, dum expendunt ad libitum bona quae acquirunt liberam enim habent dum vivunt huiusmodi bon rum administrationemri licet aliunde peccent prodige superuacanee illa expendendo. lcm. I. DLIo67.num. 1. 9sqq. . Potestne quis remunerationis vice aliquid accipere a religios, Potest de consensu legitimi Superioris in modo munera accepta non ex cedant merita tem. I. i Lio69.m-.i,
Poenae quibus assiciuntur qui munera capiunt a regularibus sunt quod ab lolui nequeant, nondum facta reali restitutione , obliganturque restituere ante illam iudicis sententiam lom. I.
517쪽
c. Religiosi largitioncm facientes contra disepoli ionem Bullae Clementis VIII priuantur dignitatibus,gradibus, seu iure superioritatis Moseticii : redduntur incapacesi inhabiles ad illa alia in futurum obtinenda, sunt perpetuo infames, priuantur voce activa,& passiua, contra eos tanquam furti& simoniae reos agit procedi potest rom. I fol. IOTI . Num I. 17. Quaeres, utrum quantitas sussiciens ad peccatum mortale lassiciat ad incurrendas poenas in hac Bulla Clementis VIII contentas)Respond. eam quantitatem sussicere, quae a legitimo Superiore taxata fuerit fom. I fol. IO72.n. s. S. Praelatus religionis non solum potest eleemosynas facere de superquis , aut de non super-- fui conuentus Puerum etiam alias donationes pro testione administrationis, ex causa quam vir prudens lassicientem existimauerit. Intellige modo aliud non larat consuetudo, vel statuta religionis seu conuentus circa quantitatem , Ο - dum dependentiam a maiori parte Capituli. Non potest tamen Praelatus religionis aliquid in ludos illicitos, aut in vanas causas expenderC, nec aliquid testamento relinqueres, quia non est dominus, scd administrator bonorum monasterij. tom. I fyl. IO 74. num a. 9sq. '. Religiosus subditus non potest ullas cleemosynas vel donationes facere absque Superioris licentia,& iusta de causa. Per Superiorem intellige non soli1 Generalem, aut Prouincia term verum etiam amediatum monastera Superiorem in etiam Abbatissam respecti suarum monialium, lummodo tamen Abbatissae vel Priori Dsae facultas restricta, limitata non fuerit ex consuetudine aut constitutionibus illius religio- nis
518쪽
nis, aut ex praecepto superioris Praelati ibid. n . o M , st. IO Ti. u. T. io. Religiosi accipientes vel expendentes aliquid non petita expressa licentia , excusantur quoties in tali religione viget consuetudo illa accipiendi ci expendendi absque expressa licentiaci tunc enim censetur adesse tacita voluntas licentia Superioris per consuetudinem explicata , modo Superiorix reclamet contra consuetudinem. Idem militat, quando religiosus albquid accipit, vel expendit ad subueniendum extremae necessitati, propriae aut alienae;tunc enim non peccat mortaliter , quia Superior censetur consentire, consensum praestare debet tom. I. II. Religiosus qui extra monasterium ex debita licentia existit, potest praeciso praecepto, vel consuetudine in contrarium aliquid largiri in rem tmerationem obsequiorum vel munerum acceptorum , potestque religiosus in claustro , vel extra claustrum vivens habensque assignatam sibi certam quantitatem ad suam sustentationem de illa honeste disponere ad suum libitum , sicut absens a monasterio causa studiorum , vel negotiorum , vel peregrinationis potest leemosynas donationes facere iuxta consuetudinem sui monastet ij. Item Procuratores mellaxij possunt eleemosynas, donationes facere iuxta quantitatem administrationisis consuetudinem. ibid. n. I . , 8. 9 fol. IO77. num. I9. It Monachus furans aliquid extraneo , potest restitutionem facere ex peculio, quod habet cum
licentia disponenia , ut sibi placuerit ibid.
I 3 Religiosus non peccat accipiendo di-M 1 strahen
519쪽
strahendo aliquid Superiore vidente4 non con tradicente, aut ex tacita voluntate illius , qui licentiam daret, si peteretur, etiamsi illi displiceat modus accipiendi. Item emens grana benedicta, scuticas, his similia genicentia Superioris,non peccat ea distribuendo sine noua licentia Fontamen excusabitur religiosus si rem acceperit, vel expenderit cum licentia per dolum obtenta, aut si expenderit in ruanos sus , non potest praetextu tacitae licenti/excusaria ibid. num. LI. Religiosus qui nonasteri bona profane, pendit, seu insumpsit ad eos usus,ad quos licet, tiam non habebat, monasteri 6que damnum intulit, lebet admonere recipientem ut restituat si ex admonitione fructum sperat, nec grauis damni
periculum timet. tom. I. Kol. ΙΟ79. N. 32. Itemis. Religiosus cui onus impolitum fuerat con seruandi bona monasterij, aut aliquorum usus concessus fuerat, ipse autem in iis conservandis debitam curam non adhibuit , ad restitutionem quoque obligandus est, si ex lata ipsius culpa res pereat, surripiatur,vel deterioae t. ibid.num. 3 .
vide v. ura. I. Mutuum est contractus, quo rei dominium transfertur in accipientem , spe recipiendi similem in specie, bonitate hinc patet mutuum celebrari de iis rebus quae recipiunt functionem, id est, quarum una dariin substitui potest loco
520쪽
alterius,ut vinum pro vino, pecunia pro pecunia, ita ut una fungatur lassicienter vice alterius.
Σ. Diuiditur mutuum in expressam, seu formale, in tacit uni, seu implicitum ac virtuales, id est, quod virtute includitur in aliis contractibus, ob id palliatum dicitur ibi f.num. q. 3. Aduerte aliquos eximi ab obligatione mutui, ita ut ad mutui accepti restitutionem non teneantura tales sunt Ecclesiae , loca pia, minor, filiusfamilias qui non habebat bona castrensia, vel quasi castrensia, nec credebatur esse sui iuris: hiccnim non tenetur pecuniam sibi mutuo datam soluere, saltem in foro externo, ante vel post mortem parentum, sicut neque Ecclesia aut minor tenentur soluere , nisi mutuans probet mutuum esse conuersum in utilitatem illorum. Videtur tamen filium seu filiam familias teneri ad restitutionem mutui accepti etiam ante mortem parentum , quando accepit pecuniam mutuo , ad ea, ad quae insumenda erat pecunia a patre , ut si filius pecuniam accepit ad emendos libros, aut quando pecunia conuersa est in utilitatem patris , aut eam accepit de consensu illius, aut quando iurauit filius , se soluturum , quamquam potest iuramenti relaxationem obtinere . Neque refert quod renunciari priuilegio Macedonianum nuncupato , cum illud videatur principaliter concessum in fauorem parentum,
nullus autem cedere potest priuilegio in fauorem alterius conces ibid. num. 6. of 48.